Rừng cây trên núi Lớn và núi Nhỏ không chỉ là lá phổi xanh của đô thị, là địa hình đặc trưng của Vũng Tàu-rừng giáp biển, mà còn đóng vai trò quan trọng trong phòng chống thiên tai, tăng cường khả năng giữ đất, chống sạt lở, xói mòn tại các sườn núi. Những rừng cây xanh trên núi còn tạo nên cảnh quan tự nhiên xanh mát, nguyên sơ, từ đó tạo điểm nhấn về cảnh quan sinh thái để thu hút du khách.
Ông Nghiêm Viết Hùng, Trưởng phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị phường Vũng Tàu cho biết, trong bối cảnh biến đổi khí hậu và yêu cầu ngày càng cao về chất lượng môi trường sống, việc bảo vệ và phát triển mảng xanh tại núi Lớn và núi Nhỏ là rất cần thiết và cấp bách. Việc phủ xanh toàn bộ hai ngọn núi này đòi hỏi phải có nguồn lực lớn, với sự huy động từ cả chính quyền đến nhà khoa học và cộng đồng xã hội. Do đó, mới đây, chính quyền phường cùng các nhà khoa học của Trường đại học Nông lâm Thành phố Hồ Chí Minh và doanh nghiệp đã họp để lên đề án phủ xanh núi Lớn, núi Nhỏ.
Trao đổi với phóng viên Báo Nhân Dân, Tiến sĩ Trương Văn Vinh, Phó Trưởng khoa Lâm nghiệp, Đại học Nông Lâm thành phố khẳng định rừng, cửa biển Vũng Tàu là những lợi thế đặc trưng và cần phải phục hồi sau nhiều năm rừng bị suy thoái do không được chăm sóc, do quản lý. Và để phục hồi, phủ xanh núi Lớn, núi Nhỏ phải có kế hoạch ngắn hạn, trung hạn, lâu dài. Trước mắt, cần trồng các loại cây thường xanh, rộng lá như các cây thuộc chi họ sung mà không trồng những cây rụng lá theo mùa. Đồng thời trồng các loại cây có trái để bảo tồn, tạo nguồn thức ăn cho các loài thú trên núi. Cần phục hồi mảng xanh trước, sau đó trồng những cây có giá trị kinh tế cao.
Công ty cổ phần Phát triển công viên cây xanh và đô thị Vũng Tàu (UPC) đề xuất triển khai phủ xanh núi Lớn, núi Nhỏ theo 3 giai đoạn. Trong đó, giai đoạn 1 ưu tiên phủ xanh chống xói mòn bằng cỏ vetiver, cây bụi và nhóm cây họ Ficus (đa, bồ đề, sung, sanh, sộp) nhằm ổn định đất và tạo nguồn thức ăn cho động vật hoang dã. Tiếp đó phát triển các tuyến bông giấy tạo điểm nhấn cảnh quan, nhất là phát huy hiệu quả trong mùa khô. Và cuối cùng là trồng bổ sung các loài cây bản địa và cây có giá trị sinh thái cao như cẩm lai, đỗ mai, sứ đại, phượng vĩ, bằng lăng, mủ trôm, bông giấy và các loài cây thuộc họ Ficus để hình thành hệ sinh thái rừng đa tầng, đa dạng sinh học và tạo cảnh quan hấp dẫn quanh năm. Ông Hoàng Văn Thao, Tổng giám đốc Công ty UPC đề xuất thêm, cần tổ chức nghiên cứu các giải pháp dẫn và tích trữ nước trong mùa mưa để phục vụ tưới cây cho mùa khô.
Trên thực tế, những năm qua có nhiều nhóm thiện nguyện cộng đồng đã tổ chức trồng cây xanh trên núi Nhỏ. Tuy nhiên theo tìm hiểu, có nhiều cây không thể sống được vì thời tiết khắc nghiệt vào mùa khô, vì gió biển. Một người từng đi trồng cây thiện nguyện trên núi Vũng Tàu cho biết, cây không sống được vì thiếu nước tưới, thiếu chăm sóc một phần, một phần cũng do người dân chặt cây, tạo mặt bằng làm nơi buôn bán nước giải khát.
Một số chuyên gia về cây xanh, môi trường nhận định, việc trồng cây phủ xanh trên núi Lớn, núi Nhỏ nếu làm theo phong trào, theo từng dự án nhỏ thì rất khó thành công và chỉ tốn nguồn lực, công sức. Do đó, cần phải có kế hoạch đồng bộ, khoa học, với tầm nhìn chiến lược từ 50-70 năm và sự phối hợp của nhiều nhà, nhiều ngành. Có ý kiến đề xuất dọc theo những tuyến đường vòng lên núi và đường mòn dành cho người leo núi cần ưu tiên trồng những loại cây có hoa như bông giấy, bông gòn để tạo ra những điểm “check-in”, thu hút du khách, giới trẻ. Vào tháng 3 và 4/2026, khi hàng bông gòn trên đường Hải Đăng lên núi Nhỏ nở rộ tạo cảnh sắc đẹp, lạ đã thu hút rất đông du khách trẻ lên đây để chụp hình, xem hoa.
Việc phát triển mảng xanh tại núi Lớn và núi Nhỏ không chỉ giúp cho dân cư phía dưới an toàn, an tâm vì hạn chế được sạt đất đá từ trên xuống mà còn góp phần tạo thêm hình ảnh, cảnh quan hấp dẫn cho phố biển Vũng Tàu với du khách. Từ đó góp phần hiện thực hóa mục tiêu xây dựng Vũng Tàu ngày càng “xanh, sạch, đẹp”, phát triển bền vững và nâng cao chất lượng sống cho người dân. Để hiện thực hóa phủ xanh hai ngọn núi trên địa bàn, Ủy ban nhân dân phường đã giao các phòng chức năng cùng các đơn vị có liên quan tham mưu xây dựng, hoàn thiện đề án trình cấp có thẩm quyền xem xét. Anh Lê Quang Sơn, một người chuyên leo núi Lớn đề xuất, có thể bố trí cho những người leo núi hay đi bộ dã ngoại đường dài trên núi rừng, mỗi người chăm sóc một cây trên núi, có gắn định danh cho họ. Khi leo núi họ chỉ cần mang theo vài lít nước để tưới cây mà mình nhận chăm sóc. Có ý kiến khác đề nghị, có thể phát triển rừng trên núi thành những vườn ươm để cung cấp cây giống cho thị trường cũng như có thể làm nơi cho sinh viên nghiên cứu và thực tập.
Đồng chí Võ Văn Thành Sang, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường cho biết, bên cạnh nguồn vốn từ ngân sách nhà nước, đề án cũng sẽ chú trọng huy động các nguồn lực xã hội hóa, phát huy vai trò đồng hành của doanh nghiệp, tổ chức và cộng đồng dân cư trong công tác trồng, chăm sóc và bảo vệ cây xanh. Đây được xem là giải pháp quan trọng nhằm từng bước phủ xanh đồi núi và cũng là kênh tuyên truyền thiết thực, sinh động, cụ thể để mọi người cùng chung tay xây dựng phường Vũng Tàu ngày càng xanh, sạch, đẹp, phát triển bền vững.
