Chạm vào ký ức bằng một lần quét mã
Đứng trước cổng Di tích đình và chùa Long Bàn, du khách Huỳnh Minh Nhật (đến từ Đồng Nai) lấy điện thoại mở camera, hướng vào mã QR được dán trước cổng di tích. Chỉ sau vài thao tác, những thông tin về lịch sử hình thành, quá trình bảo tồn, giá trị kiến trúc, tín ngưỡng và những dấu mốc công nhận di tích lần lượt hiện ra trên màn hình.
“Tiện lợi nhất là không cần chờ người hướng dẫn, chỉ cần quét mã QR, du khách có thể đọc thông tin ngay trên điện thoại, tìm hiểu lịch sử và những giá trị của di tích một cách thuận tiện”, anh Nhật chia sẻ.
Công nghệ đóng vai trò chiếc cầu nối, giúp người dân và du khách dễ dàng tiếp cận hơn với di tích. Đó cũng là tinh thần của mô hình “tham quan di tích lịch sử-văn hóa gắn với chuyển đổi số” mà xã Long Điền đang triển khai.
Theo bà Đỗ Kim Quyên, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Long Điền, trên địa bàn, hệ thống di tích phong phú như đình, chùa Long Bàn, Trường Văn Lương, Đình thần Long Điền, Bàu Thành, Đình thần Hắc Lăng, mộ ông Châu Văn Tiếp, Tổ đình Thiên Thai, chùa Long Hòa, núi Chân Tiên… Ngoài ra còn có rất nhiều làng nghề truyền thống có tuổi đời hàng trăm năm.
“Hệ thống di tích không chỉ là nơi lưu giữ dấu ấn quá khứ mà còn là nguồn tài nguyên quan trọng để địa phương phát triển các hoạt động tham quan, tìm hiểu lịch sử, giáo dục truyền thống và trải nghiệm văn hóa”, bà Quyên khẳng định.
Bà Quyên thông tin thêm, điểm nổi bật của mô hình là thông tin di tích được số hóa, hỗ trợ người dân và du khách chủ động tìm hiểu bằng thiết bị điện tử. Với người trẻ, đó có thể là một cách học lịch sử trực quan hơn. Với du khách, đó là nguồn thông tin để chủ động khám phá. Còn với địa phương, đây là bước đi nhằm làm mới phương thức quảng bá di sản, từng bước hình thành những điểm đến có khả năng kết nối và tạo trải nghiệm thay vì chỉ tham quan đơn lẻ.
Nâng cấp sản phẩm du lịch, liên kết với cộng đồng
Trường Văn Lương là một trong số các di tích được Ủy ban nhân dân xã Long Điền trao mã QR trong tháng 10. Theo cô Lê Trần Mộng Thành, Hiệu trưởng Trường trung học cơ sở Văn Lương, việc gắn di tích với chuyển đổi số vừa bổ sung một tiện ích công nghệ, vừa mở ra phương thức mới để truyền tải ký ức lịch sử đến cộng đồng. Nhà trường xác định tiếp tục gìn giữ cảnh quan, khai thác hiệu quả mã QR và các nền tảng số, đồng thời khuyến khích học sinh trở thành những “đại sứ”, giới thiệu di tích quê hương bằng tiếng nói, hình ảnh và sản phẩm số của chính mình.
Bên cạnh những dấu tích lịch sử, xã Long Điền còn có các làng nghề, mô hình sản xuất nông nghiệp và không gian sinh hoạt dân gian có thể bổ sung chiều sâu cho sản phẩm du lịch. Nổi bật là làng nghề bánh tráng An Ngãi với hơn 100 hộ gia đình gắn bó qua nhiều thế hệ. Ngày 24/6/2025, nghề tráng bánh tráng An Ngãi được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.
9 tháng đầu năm 2026, xã Long Điền đón hơn 343.380 lượt khách du lịch, doanh thu đạt 60,3 tỷ đồng. Thu ngân sách trên địa bàn đạt 310,5 tỷ đồng (đạt 88% chỉ tiêu Thành phố giao). Xã hiện có 8 di tích lịch sử văn hóa được xếp hạng và 2 làng nghề truyền thống được công nhận là di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia, đó là nghề làm bánh tráng và nghề làm bánh hỏi. Ngoài ra, nghề làm muối An Ngãi trên địa bàn xã cũng đã được công nhận là làng nghề truyền thống cấp tỉnh từ năm 2018.
Cùng với bánh tráng, nghề làm bánh hỏi An Nhứt, nghề làm muối An Ngãi cũng mở ra cơ hội phát triển các hoạt động trải nghiệm văn hóa. Theo đó, du khách có thể quét mã QR để tìm hiểu quy trình làm ra sản phẩm, gặp gỡ người dân, khám phá nhịp lao động và cảm nhận mối liên hệ giữa văn hóa, sinh kế với cảnh quan bản địa.
Bà Nguyễn Thị Lệ, Phó Phòng Quản lý cơ sở lưu trú du lịch, Sở Du lịch Thành phố Hồ Chí Minh đánh giá, việc đưa vào mô hình du lịch “tham quan di tích lịch sử gắn với chuyển đổi số” là bước khởi đầu để Long Điền khai thác hiệu quả hơn nguồn tài nguyên sẵn có.
“Long Điền đang có trong tay những chất liệu quan trọng để kể câu chuyện riêng của mình. Và công nghệ số có thể giúp những câu chuyện ấy vượt khỏi phạm vi của từng địa chỉ, đến với nhiều người hơn bằng phương thức gần gũi, linh hoạt. Long Điền cần tiếp tục nâng cấp sản phẩm, tăng cường liên kết với cộng đồng và các điểm du lịch, đồng thời xây dựng những chương trình đủ sức hấp dẫn để giới thiệu đến doanh nghiệp lữ hành và các đoàn khách quy mô lớn”, bà Lệ nói.
