Khai thác độ sâu trên 15m được miễn tiền sử dụng đất
Quy định này nhằm triển khai thực hiện Nghị quyết số 58/2026/NQ-HĐND của Hội đồng nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh quy định một số chính sách quản lý, khai thác, sử dụng không gian ngầm và phát triển công trình ngầm trên địa bàn thành phố.
Thành phố Hồ Chí Minh là nơi có mật độ dân cư, công trình, hoạt động kinh tế cao và các đầu mối giao thông ngày càng lớn. Trong điều kiện khả năng mở rộng không gian trên mặt đất tại nhiều khu vực bị hạn chế, khai thác hợp lý không gian ngầm là giải pháp bổ sung không gian phát triển, giảm xung đột sử dụng đất, tăng năng lực hạ tầng và nâng cao hiệu quả kết nối giao thông công cộng.
Theo đó, Ủy ban nhân dân thành phố yêu cầu, các sở, ban, ngành thành phố; Ủy ban nhân dân các xã, phường, đặc khu và cơ quan quản lý khu chức năng rà soát công trình ngầm thuộc ngành, lĩnh vực, địa bàn và phạm vi quản lý.
Đồng thời tổng hợp hồ sơ, dữ liệu hiện có về vị trí, ranh giới, cao độ, độ sâu, diện tích, công năng, chủ sở hữu, đơn vị quản lý, vận hành và thời điểm nghiệm thu, khai thác, sử dụng. Kiểm tra, ngăn chặn, xử lý theo thẩm quyền các hành vi trục lợi chính sách, gây thất thoát, lãng phí.
Đại diện Sở Tài chính cho biết, theo Nghị quyết số 58, thành phố quy định trong ranh giới thửa đất, người sử dụng đất được dùng lòng đất đến độ sâu tối đa 15m (tính từ mốc cao độ quy định) không phải trả tiền sử dụng không gian ngầm. Trong trường hợp vượt mức giới hạn độ sâu hơn 15m, người sử dụng đất chỉ được phép xây dựng khi phù hợp quy hoạch, không chồng lấn công trình khác, bảo đảm an toàn kỹ thuật và phải thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính.
Bên cạnh đó, thành phố cũng ban hành các chính sách ưu đãi, hỗ trợ, khuyến khích đầu tư và khai thác công trình ngầm, nhất là tại các khu vực nhà ga đường sắt đô thị, khu vực phát triển theo định hướng giao thông công cộng (TOD) và các trung tâm đô thị mới.
Thành phố yêu cầu Sở Tài chính, Sở Nông nghiệp và Môi trường, Thuế thành phố và các cơ quan liên quan chuẩn bị việc xác định, thông báo, thu, nộp và quản lý tiền sử dụng không gian ngầm; tham mưu phân công trách nhiệm, quy trình phối hợp, bảo đảm triển khai theo thời điểm phát sinh nghĩa vụ quy định tại Nghị quyết.
Chia sẻ dữ liệu phục vụ quản lý không gian ngầm
Ông Lê Như Thạch, Chủ tịch Tập đoàn Bcons cho biết, doanh nghiệp đang xin đầu tư cải tạo và xây dựng công viên Lê Văn Tám thành bãi xe ngầm kết hợp trung tâm thương mại, không gian sinh hoạt cộng đồng với quy mô 5 tầng ngầm.
Đây cũng là dự án bãi đậu xe ngầm được một số nhà đầu tư quan tâm lập dự án hơn 10 năm trước để giải quyết nhu cầu đậu đỗ xe ở khu vực trung tâm thành phố vốn luôn trong tình trạng “khan hiếm”.
“Việc thành phố quy định nghĩa vụ tài chính sử dụng không gian ngầm là cần thiết, đi đôi với hành lang pháp lý đồng bộ. Tuy nhiên, khâu kỹ thuật xây dựng phần đào ngầm rất tốn kém và phức tạp nên thành phố cần xem xét giảm hoặc miễn tiền sử dụng đất cho phần ngầm dưới 15m, nhất là đối với các dự án phục vụ giao thông công cộng kết hợp tăng tiện ích cho không gian sinh hoạt của cộng đồng”, ông Thạch chia sẻ.
Tiến sĩ Ngô Trùng Dương, Trường đại học Kiến trúc Thành phố Hồ Chí Minh cho rằng: Thay vì triển khai dàn trải, thành phố có thể tập trung nghiên cứu những khu vực có nhu cầu rõ ràng, khả năng kết nối cao và điều kiện kỹ thuật phù hợp để lựa chọn đầu tư. Những dự án thí điểm được chuẩn bị đầy đủ sẽ cung cấp dữ liệu thực tế để hoàn thiện phương pháp quy hoạch, mô hình đầu tư và quy trình phối hợp, trước khi mở rộng ra những khu vực phức tạp hơn.
Theo ông Dương, trước mắt các cơ quan chức năng cần ban hành tiêu chí phân tầng quy hoạch độ sâu: trong đó phân chia rõ ràng tầng nông (0-10m) cho thương mại/bãi đỗ xe; tầng trung (10-30m) cho Metro/hạ tầng kỹ thuật; và tầng sâu (>30m) cho các đại hầm thoát lũ hay lưu trữ chiến lược.
Đồng thời phân định rõ trách nhiệm giữa cơ quan lập quy hoạch, cơ quan thẩm định, đơn vị cấp phép, chủ đầu tư và đơn vị vận hành là điều kiện cần để tránh khoảng trống trong quản lý về sau.
