Thành phố Hồ Chí Minh thêm dư địa phát triển không gian ngầm

Trong khi quỹ đất ngày càng hạn hẹp, nhu cầu phát triển hạ tầng đô thị ngày càng lớn thì không gian dưới lòng đất đang trở thành dư địa tiềm năng của Thành phố Hồ Chí Minh, nhất là trong bối cảnh phát triển hạ tầng giao thông đang là yêu cầu cấp bách.

Công viên Lê Văn Tám, không gian có thể đầu tư phát triển bãi đậu xe ngầm nhằm bổ sung không gian phát triển, tăng năng lực hạ tầng cho thành phố (Ảnh: THẾ ANH)
Công viên Lê Văn Tám, không gian có thể đầu tư phát triển bãi đậu xe ngầm nhằm bổ sung không gian phát triển, tăng năng lực hạ tầng cho thành phố (Ảnh: THẾ ANH)

Bổ sung không gian phát triển, tăng năng lực hạ tầng

Hội đồng nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh vừa ban hành Nghị quyết quy định về lập, thẩm định, phê duyệt, phê duyệt điều chỉnh quy hoạch không gian ngầm trên địa bàn Thành phố.

Nghị quyết cụ thể hóa điểm a khoản 3 Điều 11 Luật Phát triển đô thị ngày 28/8/2026 của Quốc hội. Việc ban hành Nghị quyết xuất phát từ yêu cầu thực tiễn khi Thành phố Hồ Chí Minh đang triển khai nhiều dự án hạ tầng ngầm quy mô lớn như đường sắt đô thị, nhà ga ngầm, khu vực TOD, hầm chui và bãi đỗ xe ngầm. Nhu cầu kết nối không gian ngầm giữa các dự án ngày càng lớn, trong khi thành phố chưa có quy hoạch không gian ngầm tổng thể làm cơ sở quản lý thống nhất.

Trưởng Phòng Kế hoạch và Đầu tư, Sở Xây dựng Thành phố Trần Chí Trung, đánh giá: Trong điều kiện khả năng mở rộng không gian trên mặt đất tại nhiều khu vực bị hạn chế, khai thác hợp lý không gian ngầm còn là giải pháp bổ sung không gian phát triển, giảm xung đột sử dụng đất, tăng năng lực hạ tầng và nâng cao hiệu quả kết nối giao thông công cộng.

phoi-canh-ben-thanh-thu-thiem-chinh.jpg
Không gian ngầm của Dự án Metro Bến Thành-Thủ Thiêm (Ảnh: VÕ LÊ)

Một khảo sát mới đây của Sở Xây dựng Thành phố, nếu khai thác không gian ngầm hợp lý, một bãi đỗ xe ngầm 5 tầng hầm hình thành ở khu vực công viên Lê Văn Tám có thể tạo thêm khoảng 5.000 chỗ để xe các loại. Phương án này không chỉ góp phần bổ sung quỹ đỗ xe cho khu vực trung tâm, mà còn mở ra hướng khai thác hiệu quả không gian dưới lòng đất, giảm áp lực lên hạ tầng giao thông trên mặt đất và hỗ trợ tổ chức giao thông đô thị theo hướng đồng bộ, hiện đại.

Nghị quyết cũng đặt ra những nội dung kỹ thuật về giới hạn độ sâu được sử dụng phù hợp quy hoạch mà không phải trả tiền sử dụng không gian ngầm; trường hợp sử dụng vượt giới hạn; tiền sử dụng không gian ngầm; miễn, giảm; cũng như chính sách ưu đãi, hỗ trợ, khuyến khích đầu tư và khai thác công trình ngầm.

Trong đó, Thành phố quy định trong ranh giới thửa đất, người sử dụng đất được dùng lòng đất đến độ sâu tối đa 15 mét (tính từ mốc cao độ quy định) mà không phải trả tiền sử dụng không gian ngầm. Trong trường hợp vượt mức giới hạn độ sâu hơn 15 mét, người sử dụng đất chỉ được phép xây dựng khi phù hợp quy hoạch, không chồng lấn công trình khác, bảo đảm an toàn kỹ thuật và phải thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính.

Tiến sĩ Phạm Viết Thuận, Viện trưởng Viện Kinh tế tài nguyên và môi trường Thành phố Hồ Chí Minh cho rằng, khoản thu “công trình ngầm” là hoàn toàn mới do đó thành phố nên thực hiện quy định không truy thu đối với các công trình ngầm đã đưa vào khai thác trước ngày 1/1/2027, đồng thời Nhà nước xác định rõ là không thu tiền sử dụng không gian ngầm.

Bên cạnh đó, quá trình thực hiện các sở ngành chức năng rà soát định kỳ hệ số thu, theo dõi sát nguồn thu thực tế và nhu cầu kinh phí để rà soát định kỳ 3 năm một lần, kịp thời kiến nghị Hội đồng nhân dân điều chỉnh hệ số thu phù hợp với biến động của thị trường.

Bảo đảm an toàn, lợi ích công cộng và tầm nhìn dài hạn

Không gian ngầm là nguồn lực phát triển, nhưng cũng là khu vực tiềm ẩn nhiều rủi ro nếu thiếu quy hoạch và kiểm soát chặt chẽ. Đặc điểm địa chất, mực nước ngầm, khả năng thoát nước, nguy cơ sụt lún và tác động đến công trình lân cận đều cần được đánh giá trong quá trình lập và thẩm định quy hoạch.

“Giai đoạn hiện nay nhiều khu vực chưa có quy hoạch không gian ngầm tổng thể. Cơ quan thẩm định phải chủ động rà soát kỹ các quy hoạch phân khu, quy hoạch chi tiết trên mặt đất và đặc biệt phải chủ động lấy ý kiến bằng văn bản của cơ quan Quốc phòng, An ninh đối với các công trình có khả năng ảnh hưởng đến an ninh quốc gia, thay vì bắt chủ đầu tư tự đi liên hệ”, Tiến sĩ Phạm Viết Thuận chia sẻ.

Mới đây, để triển khai Luật Phát triển đô thị gắn với quy hoạch không gian ngầm, Ban Quản lý Đường sắt đô thị Thành phố Hồ Chí Minh chọn 3 khu vực được xem là Hub (Trung tâm kết nối) của các tuyến đường sắt đô thị gắn với không gian ngầm ở khu vực Bến Thành, Tân Sơn Nhất và Thủ Thiêm làm cơ sở lựa chọn quy chuẩn nhà ga ngầm. Theo đó, tại khu vực nhà ga Bến Thành sẽ có ít nhất 2 nhà ga được lựa chọn đầu tư gắn với Hub Bến Thành liên quan 2 dự án Metro là tuyến Metro Bến Thành-Cần Giờ và Metro Bến Thành-Thủ Thiêm.

cv-tao-dan-2818.jpg
Dự án bãi đỗ xe ngầm tại khu vực sân bóng đá thuộc Công viên văn hóa Tao Đàn đã từng có nhà đầu tư tham gia nghiên cứu (Ảnh: VÕ LÊ)

Ông Phan Công Bằng, Trưởng Ban Quản lý Đường sắt đô thị cho biết, thực chất không gian ngầm là một cấu phần của TOD, bao gồm cả phần ngầm, phần trên mặt đất và thậm chí là sau này là không gian 3D trên cao. Hội đồng nhân dân Thành phố vừa qua đã phê duyệt hai nghị quyết liên quan không gian ngầm, được xem là cơ sở thực hiện và tổ chức quy hoạch, kêu gọi nhà đầu tư.

Cũng theo một số chuyên gia, điều quan trọng để những điều khoản của quy định sớm được vận dụng là quy hoạch không gian ngầm cần phải tính đến mối quan hệ giữa các tầng không gian, giữa công trình ngầm với mặt đất và giữa các dự án có liên quan. Khi được đặt trong một chỉnh thể chung, mỗi công trình sẽ có điều kiện phát huy công năng tốt hơn, hạn chế chồng lấn và tạo thuận lợi cho việc phát triển hạ tầng trong tương lai.

Đối với Thành phố Hồ Chí Minh, nhiệm vụ trước mắt là rà soát, cập nhật và số hóa dữ liệu công trình ngầm, từng bước xây dựng hệ thống thông tin thống nhất để phục vụ công tác quy hoạch, thẩm định, cấp phép và quản lý đầu tư. Nếu dữ liệu thiếu đồng bộ hoặc không được cập nhật thường xuyên, nguy cơ xung đột giữa các công trình vẫn có thể xảy ra ngay cả khi quy trình phê duyệt đã được hoàn thiện.

Giai đoạn 2010-2012, Thành phố Hồ Chí Minh từng có một số dự án xây dựng bãi đỗ xe ngầm được các nhà đầu tư đăng ký đầu tư như: dự án bãi đỗ xe ngầm Công viên Lê Văn Tám, bãi đỗ xe sân khấu Trống Đồng, bãi đỗ xe Công trường Lam Sơn, bãi đỗ xe khu vực sân bóng đá thuộc Công viên văn hóa Tao Đàn. Song phần lớn dự án này đều không thể triển khai vì nhiều nguyên nhân, trong đó có vướng mắc liên quan quy hoạch, hệ số sử dụng đất, phương án và chỉ tiêu quy hoạch.

Có thể bạn quan tâm

Chi trả đền bù cho người dân thuộc dự án cao tốc Thành phố Hồ Chí Minh-Mộc Bài. (Ảnh: VÕ LÊ)

Thành phố Hồ Chí Minh đẩy nhanh tiến độ giải phóng mặt bằng các công trình trọng điểm

Hai công trình cấp bách được các địa phương nỗ lực bàn giao mặt bằng để sớm khởi công trong năm nay là dự án cao tốc Thành phố Hồ Chí Minh-Mộc Bài và nút giao Cao tốc Bến Lức-Long Thành với đường Rừng Sác, trong đó dự án cao tốc Thành phố Hồ Chí Minh-Mộc Bài hiện đạt gần 99% tiến độ bàn giao mặt bằng.

Mái vòm thép cầu đi bộ đã thử tải thành công, chuẩn bị hạ thủy và lai dắt về vị trí tại sông Sài Gòn, dự kiến hợp long trong tháng 10 này. (ảnh: VÕ LÊ)

Cầu đi bộ qua sông Sài Gòn thử tải thành công, chuẩn bị hợp long

Sau khi vượt qua cuộc thử tải toàn bộ tổ hợp gồm kết cấu cầu chính và hệ khung đỡ với tổng trọng lượng khoảng 3.400 tấn, cầu đi bộ qua sông Sài Gòn đang chuẩn bị cho công đoạn quan trọng, lai dắt từ Khu công nghiệp Đông Xuyên (Bà Rịa-Vũng Tàu cũ) về vị trí lắp đặt.

Khi văn hóa Hồ Chí Minh trở thành sức mạnh nội sinh

Khi văn hóa Hồ Chí Minh trở thành sức mạnh nội sinh

Xây dựng Không gian văn hóa Hồ Chí Minh là một quyết sách sáng tạo của Thành ủy Thành phố, bởi việc triển khai thực hiện không gian văn hóa này vào thực tiễn cuộc sống, là đặc sắc và chưa có tiền lệ. Dù rất mới so với cả nước, nhưng chủ trương xây dựng Không gian văn hóa Hồ Chí Minh đã nhận được sự đồng tình rộng rãi.

Đại diện Liên đoàn Lao động Thành phố ký biên bản ghi nhớ hợp tác phát triển nhà ở cho công nhân, người lao động trên địa bàn Thành phố với Công ty cổ phần Tập đoàn Go Holdings. (Ảnh: VƯƠNG LÊ)

Giải bài toán nhà ở cho công nhân

Nhu cầu an cư của người lao động tại Thành phố Hồ Chí Minh đang rất lớn, song khả năng tiếp cận các quỹ nhà ở giá rẻ vẫn còn nhiều hạn chế. Sự đồng hành của các cấp Công đoàn và doanh nghiệp được kỳ vọng sẽ mở ra cơ hội sở hữu, thuê nhà ổn định, giúp người lao động yên tâm lập nghiệp.

Khách hàng giao dịch tại Ngân hàng Thương mại cổ phần Nam Á (Nam A Bank). (Ảnh: CTV)

Dồn vốn tín dụng cho chuỗi cung ứng, bứt phá tăng trưởng

Trong 9 tháng năm 2026, hoạt động ngân hàng tại Thành phố Hồ Chí Minh ghi nhận đà tăng trưởng tích cực nhờ chính sách tiền tệ linh hoạt. Dòng vốn tín dụng tập trung mạnh vào lĩnh vực sản xuất, kinh doanh trọng điểm và chuỗi cung ứng toàn cầu, tạo nền tảng vững chắc hỗ trợ mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số của thành phố.

Thành phố Hồ Chí Minh cần nguồn vốn rất lớn để đầu tư kết cấu hạ tầng thiết yếu như metro, đường cao tốc và trung tâm dữ liệu... trong thời gian tới. (Ảnh: THẾ ANH)

Chuẩn bị cơ chế phát hành trái phiếu quốc tế huy động vốn đầu tư hạ tầng

Từ nay đến năm 2030, ngân sách Thành phố Hồ Chí Minh chỉ đáp ứng hơn 30% nhu cầu vốn đầu tư hạ tầng. Trước thực trạng này, Cơ quan điều hành Trung tâm Tài chính Quốc tế tại thành phố phối hợp Tổ chức Tài chính Quốc tế (VFC) nghiên cứu cơ chế phát hành trái phiếu quốc tế nhằm khơi thông dòng vốn dài hạn cho các dự án trọng điểm.

Toàn cảnh chương trình. (Ảnh: Mỹ Phương)

Huy động nguồn lực tháo gỡ "điểm nghẽn" hạ tầng giao thông ở TP Hồ Chí Minh

Sáng 11/10, trong chương trình Dân hỏi-Chính quyền trả lời, những khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn hiện nay, cũng như các kiến nghị, đề xuất của cử tri nhằm xây dựng một hệ thống giao thông đồng bộ, hiện đại, liên thông, hiệu quả đã được đại diện Ủy ban nhân dân thành phố, các sở, ngành và đơn vị liên quan trao đổi, làm rõ.

Livestream giới thiệu, quảng bá sản phẩm tại hội nghị kết nối cung-cầu giữa Thành phố Hồ Chí Minh và các tỉnh, thành phố. (Ảnh: QUANG QUÝ)

Thành phố Hồ Chí Minh kết nối cung cầu, nâng tầm chuỗi giá trị hàng hóa

Sau 15 năm triển khai, chương trình Kết nối cung-cầu hàng hóa của Thành phố Hồ Chí Minh đã vượt khỏi khuôn khổ hoạt động xúc tiến thương mại đơn thuần, từng bước trở thành nền tảng liên kết thị trường, gắn sản xuất với phân phối và thúc đẩy phát triển chuỗi cung ứng giữa thành phố với các địa phương.

Tạo môi trường đầu tư, thu hút FDI thế hệ mới

Tạo môi trường đầu tư, thu hút FDI thế hệ mới

Năm 2026, Thành phố Hồ Chí Minh hướng tới mục tiêu tăng trưởng GRDP hai con số và thu hút khoảng 11 tỷ USD vốn đầu tư nước ngoài. Để đi tới những mục tiêu này, không chỉ là mở rộng không gian phát triển, mà còn là tạo dựng một môi trường đầu tư đủ thuận lợi để doanh nghiệp có thể tin tưởng, lựa chọn và đồng hành lâu dài.

Phân luồng giao thông phục vụ thi công tuyến Metro 2 (Bến Thành-Tham Lương)

Thành phố Hồ Chí Minh: Hàng loạt thay đổi phân luồng giao thông phục vụ thi công tuyến Metro số 2

Từ 10/10, Thành phố Hồ Chí Minh sẽ tiếp tục điều chỉnh, phân luồng giao thông tại nhiều khu vực để phục vụ thi công tuyến Metro số 2 (Bến Thành- Tham Lương). Người dân cần đặc biệt lưu ý các thay đổi tại khu vực trung tâm, Bảy Hiền và Trường Chinh nhằm ảnh hưởng đến việc lưu thông nhất là vào khung giờ cao điểm.

Thành phố Hồ Chí Minh hướng đến nền hành chính phục vụ

Thành phố Hồ Chí Minh hướng đến nền hành chính phục vụ

Xác định cải cách hành chính là động lực phát triển, đồng thời là thước đo năng lực quản trị và chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp, Thành phố đang đẩy mạnh cải cách trên tất cả các lĩnh vực. Bên cạnh những kết quả tích cực, vẫn còn không ít hạn chế, đòi hỏi Thành phố tiếp tục có những giải pháp kịp thời, hiệu quả.

Khu vực làng hoa Gò Vấp ngập như sông sau cơn mưa chiều 7/10. (Ảnh: TẤT ĐẠT)

Thành phố Hồ Chí Minh: Nhiều tuyến đường có mức độ ngập tăng so với năm trước

Chiều 8/10, tại cuộc họp báo định kỳ thông tin về tình hình kinh tế-xã hội Thành phố Hồ Chí Minh, Sở Xây dựng Thành phố Hồ Chí Minh đánh giá, nhiều tuyến đường có mức độ ngập tăng so với cùng kỳ năm trước. Tuy nhiên, chiều sâu ngập, thời gian ngập và tốc độ rút nước có sự thay đổi tùy điều kiện mưa, triều cường.

Tuyến metro số 1 Thành phố Hồ Chí Minh. (Ảnh: THẾ ANH)

Cơ chế mới, cách làm mới

Luật Phát triển đô thị có hiệu lực từ ngày 1/10/2026, đánh dấu bước chuyển quan trọng về thể chế phát triển đối với Thành phố Hồ Chí Minh.

Điểm tựa của người lao động Thành phố Hồ Chí Minh

Điểm tựa của người lao động Thành phố Hồ Chí Minh

Đằng sau sự phát triển của thành phố là sự đóng góp bền bỉ của hàng triệu người lao động. Để những nhà máy luôn sáng đèn, những dây chuyền sản xuất vận hành thông suốt, việc chăm lo chỗ ở, đời sống vật chất và tinh thần cho người lao động đã và đang trở thành nhiệm vụ trọng tâm của các cấp Công đoàn Thành phố Hồ Chí Minh.

Tìm lời giải cho bài toán xanh hóa khu công nghiệp

Tìm lời giải cho bài toán xanh hóa khu công nghiệp

Sau hợp nhất, Thành phố Hồ Chí Minh sở hữu hệ thống khu công nghiệp quy mô lớn nhất nước, hình thành chuỗi giá trị công nghiệp từ công nghệ cao, chế biến chế tạo và công nghiệp năng lượng, cảng biển. Đây là cơ hội để thành phố tạo ra động lực phát triển mới, nhưng cũng đặt ra thách thức giải bài toán môi trường.