Cá nuôi chủ yếu gồm: Điêu hồng, rô phi, mè vinh, ba sa, chim trắng, cá hú, cá he… Năm 2024, tổng sản lượng thu hoạch của các loại thủy sản từ lồng bè khoảng 59.000 tấn.
Thăng trầm làng bè ngã ba sông Châu Đốc
Khi tìm hiểu về nghề nuôi cá bè, những người trong nghề cá cho hay, nghề nuôi cá bè của tỉnh An Giang (cũ) xuất hiện tại Châu Đốc từ năm 1968, chủ yếu nuôi cá ba sa, loài cá chỉ xuất hiện nhiều trong mùa nước nổi. Từ năm 1990, bè nuôi basa phát triển mạnh hơn 4.000 bè. Cá basa góp phần tạo nên thương hiệu “Làng bè Châu Đốc”, nhiều người nuôi trở thành tỷ phú cho nên xem nó là “con cá hoàng kim”. Năm 2003, Ủy ban nhân dân tỉnh xây tượng đài cá basa tại công viên 30-4 thuộc thành phố Châu Đốc (nay là phường Châu Đốc), gần ngã ba sông Châu Đốc, ghi dấu loài cá từng giúp tỉnh phát triển nghề nuôi thủy sản.
Nhưng từ năm 2002 về sau, cá basa thoái trào nhường bước cho cá tra. Làng bè Châu Đốc hơn nửa thế kỷ trải qua bao thăng trầm, số bè không còn nhiều như xưa, nhưng làng bè vẫn hấp dẫn du khách. Nghe ông Nghĩa giới thiệu về làng bè, nhiều du khách không ngờ nghề nuôi cá bè nhìn thảnh thơi lại cơ cực. Ông tâm sự, ba của ông Nghĩa là ông Nguyễn Văn Hồng gắn bó với con cá basa từ những ngày đầu cho nên tuổi thơ của ông Nghĩa đi cùng nghề cá.
Hơn 20 năm qua, đam mê với nghề nuôi cá bè, ông Nghĩa cho biết : “Ngã ba sông là hợp lưu dòng chảy của sông Châu Đốc, sông Hậu cho nên nước sạch thích hợp nuôi cá bè”.
Ngã ba sông Châu Đốc có hơn 300 bè cá, trong đó có 165 bè được Ủy ban nhân dân tỉnh hỗ trợ kết nối du lịch thông qua Trung tâm Xúc tiến Thương mại và Đầu tư tỉnh An Giang (cũ). Trong quý I/2024, Trung tâm triển khai thí điểm giai đoạn 1 “Làng bè sắc mầu ngã ba sông Châu Đốc” bằng cách sơn 165 bè cá theo từng cụm mầu: Đỏ, vàng, cam, lục, lam, tím. Những làng bè sắc mầu này gây chú ý đối với du khách trong và ngoài nước khi đến Châu Đốc hành hương, du lịch.
Ông Nghĩa cho biết thêm, từ dự án làng bè đa sắc mầu, nhiều chủ bè mở các dịch vụ kinh doanh như lên bè câu cá sông, trải nghiệm nghề nuôi cá bè, đưa du khách tham quan làng bè Châu Đốc, làng Chăm và các thánh đường Chăm, xuôi dòng kênh Vĩnh Tế nổi tiếng, qua làng dệt lụa lãnh Mỹ A Tân Châu... Du khách thưởng thức các món ăn đặc sản vùng miền như cơm bò Tân Châu, bánh bò Chăm, bún cá Châu Đốc, mắm Châu Đốc. Nếu du khách có yêu cầu, các chủ bè phục vụ đờn ca tài tử, chế biến các món ăn đặc sản sông nước như cá hô, cá cóc, cá kết, cá he. Ông Nghĩa bày tỏ: “Châu Đốc có nhiều điểm du lịch mà các tỉnh khác chưa có, nếu khai thác hết tiềm năng tôi tin rằng làng bè cũng được hưởng lợi, thành điểm gắn kết quan trọng trong chuỗi phát triển du lịch”.
Buồn vui nghề nuôi cá
Dòng chảy của sông Châu Đốc, sông Hậu xuôi hạ lưu hình thành các làng bè. Tùy theo điều kiện kinh tế mà người đóng bè lớn, người làm bè nhỏ. Những bè cá neo đậu ven sông đã hình thành các làng nổi thú vị, trong đó có làng bè cù lao xã Mỹ Hòa Hưng. Ông Nguyễn Văn Tri, nguyên Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Mỹ Hòa Hưng nhẩm tính: Khoảng năm 1976 chỉ có vài hộ nuôi cá hú, basa, sau này phát triển lên hơn 800 bè nuôi cá nước ngọt.
Ông Nguyễn Minh Triết, nuôi cá bè cù lao này kể, 4 năm trước, ông đóng bè thả nuôi cá hú, basa, cá tra, cá he, sau đó thấy kinh tế hiệu quả cho nên ông đầu tư thêm 3 bè cá. Vừa nuôi cá, ông Triết mở thêm dịch vụ câu cá sông trên bè với giá 30.000 đồng/người, nhờ đó có thêm nguồn thu nhập.
Các chủ bè chia sẻ, nghề cá thấy nhàn rỗi nhưng cực lắm, hôm nào cho cá ăn, chúng nổi lên quậy nước rào rào tranh nhau ăn, chủ bè thấy vui lắm vì như thế là cá khỏe. Các chủ bè cũng không giấu giếm, mặc dù nghề nuôi cá bè không giàu như trước nhưng cho kinh tế ổn định. Nghề cá cũng lắm vui buồn khi thì cá rớt giá, lúc tăng giá cao, vì thế tới mùa thu hoạch ai cũng hồi hộp.
Cán bộ Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh An Giang thông tin, nghề nuôi cá nước ngọt góp phần tạo việc làm, tăng thu nhập cho hộ nuôi, đóng góp giá trị lớn cho ngành thủy sản và phát triển kinh tế-xã hội trên địa bàn tỉnh. Để giảm đến mức thấp nhất những tác động đến môi trường nguồn nước từ thức ăn ở các bè cá, sở khuyến cáo hộ nuôi hạn chế thức ăn tự chế biến, mạnh dạn chuyển đổi sang thức ăn công nghiệp để giảm lượng phát thải thức ăn ra môi trường nước; cho cá ăn theo khẩu phần vừa phải không để dư thừa; sử dụng chế phẩm sinh học để tiêu hóa nhanh lượng thức ăn, tăng tỷ lệ hấp thu dưỡng chất để giúp cá tăng trọng…
