Thách thức bủa vây nền kinh tế Anh

Nước Anh đang đối mặt nhiều thách thức kinh tế trong bối cảnh tăng trưởng sụt giảm vì giá điện leo thang trong khi nắng nóng diễn ra nghiêm trọng; thị trường trái phiếu, chứng khoán và giá đồng bảng Anh cùng lao dốc. Các chuyên gia cảnh báo rằng cuộc suy thoái kinh tế của Xứ sở Sương mù có thể bắt đầu vào quý IV/2022.

Tăng trưởng kinh tế của Anh đã bắt đầu “lao dốc” và thấp hơn dự kiến trong tháng 7/2022. Văn phòng Thống kê quốc gia Anh cho biết, giá điện tăng 54% trong 12 tháng tính đến tháng 7/2022. Sản xuất công nghiệp tại Anh trong tháng 7 giảm 0,3% và xây dựng giảm 0,8%, một phần do thời tiết nắng nóng cũng như giá nguyên vật liệu tăng vọt vì lạm phát leo thang.

Trong khi đó, giá trị nhập khẩu nhiên liệu đạt mức cao kỷ lục là 11 tỷ bảng Anh (12,8 tỷ USD) trong tháng 7/2022 và chiếm 21% tổng lượng hàng hóa nhập khẩu.

Một dấu hiệu khác về khó khăn của kinh tế Anh là thị trường trái phiếu và chứng khoán trượt dốc mạnh trong tháng 8 và đồng bảng Anh cũng lao dốc do đang chịu nhiều sức ép từ những lo ngại về nguy cơ nền kinh tế rơi vào suy thoái.

Vừa qua, thị trường tài chính Anh biến động mạnh sau khi tân Thủ tướng nước này Liz Truss tuyên bố thúc đẩy các kế hoạch cắt giảm và cải cách thuế nhằm kiềm chế giá năng lượng leo thang.

Theo đó, trên thị trường trái phiếu, lãi suất vay kỳ hạn 10 năm của Anh tăng hơn 3% vào ngày 6/9, lần đầu kể từ năm 2014. Trước những lo ngại về nguy cơ suy thoái kinh tế, đồng bảng Anh đã mất hơn 6% giá trị so với đồng USD kể từ đầu tháng 8 vừa qua.

Giới phân tích quan ngại rằng, cùng với giá năng lượng và lạm phát gia tăng, các thách thức tài chính nói riêng, kinh tế nói chung của Vương quốc Anh còn nghiêm trọng hơn trong giai đoạn cuối năm 2022 và năm 2023. Ông Shreyas Gopal, nhà chiến lược tiền tệ tại Deutsche Bank, cảnh báo nguy cơ xảy ra một cuộc khủng hoảng nợ tương tự những năm 1970, khi Anh phải cần đến một gói cứu trợ của Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF).

Ông Gopal cho rằng, niềm tin của nhà đầu tư nếu tiếp tục bị xói mòn có thể dẫn đến một cuộc khủng hoảng cán cân thanh toán, ảnh hưởng khả năng thu hút vốn đầu tư nước ngoài.

Thời tiết cực đoan trong mùa hè năm 2022 đã “thêm dầu vào lửa” khiến cho khó khăn kinh tế của nước Anh trở nên nghiêm trọng hơn. Anh ghi nhận ngày nóng kỷ lục vào giữa tháng 7 khi một ngôi làng tại East Midlands của vùng England có nhiệt độ lên tới 40,3oC, phá vỡ kỷ lục trước đó là 38,7oC.

Trong thời tiết khô nóng gay gắt, cháy rừng đã bùng phát tại nhiều khu vực, tiêu thụ năng lượng gia tăng. Bên cạnh đó, hệ thống hạ tầng tại Anh phải đối mặt với áp lực ngày càng lớn do nắng nóng, trong bối cảnh các tuyến đường sắt được xây dựng từ thời Nữ hoàng Victoria không được thiết kế để chống chịu nhiệt độ cao. Sản xuất nông nghiệp bị gián đoạn do thiếu nước.

Vào giữa tháng 8 vừa qua, nhà chức trách đã chính thức tuyên bố tình trạng hạn hán trên khắp vùng England rộng lớn, đồng thời hạn chế sử dụng nước tại những khu vực bị ảnh hưởng bởi nắng nóng và khô hạn…

Ngân hàng Trung ương Anh (BoE) vừa dự báo rằng Anh sẽ rơi vào suy thoái kinh tế cuối năm 2022 và không thoát khỏi tình trạng này cho đến đầu năm 2024. BoE dự kiến sẽ tăng lãi suất một lần nữa vào ngày 22/9 nhằm ứng phó lạm phát tăng hơn 10%. Ngân hàng đầu tư Goldman Sachs cũng dự báo cuộc suy thoái của kinh tế Anh có thể bắt đầu vào quý IV/2022 và cho rằng nền kinh tế Anh sẽ giảm 0,6% vào năm 2023.

Lạm phát sẽ vẫn là “căn bệnh nghiêm trọng” với nền kinh tế Anh thời gian tới. Giới chức Anh cho biết, các hóa đơn năng lượng của Anh sẽ tăng 80%, lên mức trung bình 3.549 bảng Anh một năm kể từ tháng 10 tới. Ngân hàng Citibank (Mỹ) dự báo lạm phát của Anh sẽ tăng vọt lên mức cao nhất trong gần nửa thế kỷ là 18,6% vào tháng 1/2023.

Những thách thức kinh tế nêu trên sẽ là “lửa thử vàng” với chính phủ mới của Thủ tướng Anh Liz Truss. Các nhà phân tích lo ngại nếu bà Truss và các cộng sự không thể chèo lái “con thuyền kinh tế” Anh vượt qua khủng hoảng, rất có thể sóng gió sẽ lại nổi trên chính trường Anh.

Có thể bạn quan tâm

Những người di cư tại một Trung tâm tiếp nhận người di cư trên đảo Lampedusa, hòn đảo cực nam của Italia. (Ảnh: Xinhua)

“Đê chắn sóng” di cư

Kiểm soát dòng người di cư từ lâu đã là chủ đề nhạy cảm, gây nhiều tranh cãi trên chính trường và luôn giữ vị trí quan trọng trong các chiến dịch tranh cử tại châu Âu. 

Công nhân làm việc tại một nhà máy lọc dầu. (Ảnh: THX/TTXVN)

Hạ nhiệt cơn sốt dầu mỏ

Xung đột leo thang ở Trung Đông đẩy thị trường năng lượng toàn cầu vào giai đoạn bất ổn nghiêm trọng, giá dầu tăng không ngừng còn nguồn cung bị co hẹp. Trong bối cảnh đó, nhiều quốc gia gấp rút xả kho dự trữ chiến lược nhằm hạ nhiệt cơn sốt “vàng đen”.

(Ảnh minh họa: Xinhua)

Cánh cửa khó mở

Thượng viện Mỹ lại vừa tiến hành bỏ phiếu về dự luật ngân sách cho Bộ An ninh nội địa (DHS), nhưng kết quả cũng chẳng khác những lần trước. Sự phản đối của phe Dân chủ tại Thượng viện khiến đảng Cộng hòa khó lòng mở cánh cửa ngân sách để giúp DHS nối lại hoạt động sau ba tuần tê liệt vì cạn kiệt ngân khố.

Hiện trường một vụ tấn công nhà tù ở Abuja, Nigeria. (Ảnh: Xinhua)

ECOWAS và nhiệm vụ không dễ hoàn tất trong triển khai lực lượng dự bị khu vực

Cộng đồng Kinh tế các quốc gia Tây Phi (ECOWAS) vừa nhất trí huy động lực lượng dự bị khu vực, với kế hoạch triển khai đợt đầu khoảng 2.000 binh sĩ trong năm 2026. Quyết định không mấy dễ dàng và cũng khá tốn kém của ECOWAS được kỳ vọng sẽ giúp ngăn ngừa làn sóng bạo lực và xung đột lan rộng ở Lục địa đen.

Những ngôi nhà tại tỉnh Nangarhar, Afghanistan bị phá hủy sau cuộc không kích của Pakistan, ngày 22/2. (Ảnh: THX/TTXVN)

Bước ngoặt nguy hiểm

Những tháng đầu năm 2026, những đốm lửa căng thẳng âm ỉ giữa các nước bất ngờ bùng phát thành ngọn lửa xung đột, có nguy cơ lan rộng . Khi những “lằn ranh đỏ” căng thẳng liên tục bị vượt qua, các tính toán lợi ích chiến lược lấn át lòng tin và thế giới đối mặt nhiều cuộc khủng hoảng, giải pháp ngoại giao càng trở nên cấp bách.

Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen. (Ảnh: THX/TTXVN)

EU vừa phải nỗ lực cân bằng giữa tự do hóa thương mại, vừa phải bảo vệ lợi ích của người nông dân

Ủy ban châu Âu (EC) vừa quyết định triển khai tạm thời Hiệp định thương mại tự do (FTA) với Khối thị trường chung Nam Mỹ (MERCOSUR), bất chấp những thách thức pháp lý phải đối mặt. Động thái này cho thấy EU đang nỗ lực thực thi chiến lược đa dạng hóa đối tác, tăng cường tự chủ và củng cố chuỗi cung ứng.

Một bé gái đang lấy nước tại một trại người tị nạn nội địa (IDP) ở Mogadishu, thủ đô Somalia, năm 2017. (Ảnh: Xinhuanet)

Trách nhiệm nhân đạo

Liên minh châu Âu (EU) vừa công bố khoản viện trợ nhân đạo trị giá 63 triệu euro (hơn 74 triệu USD) cho Somalia. Gói tài chính dành cho những mảnh đời khốn khổ ở quốc gia Đông Phi nghèo đói thắp lên hy vọng cho người dân Somalia.

Tổng thống Mỹ Donald Trump trình bày Thông điệp liên bang tại Tòa nhà Quốc hội ở Washington DC., ngày 24/2/2026. (Ảnh: whitehouse.gov)

Củng cố niềm tin

Không đơn thuần là bản tổng hợp thành tích chèo lái đất nước trong hơn 1 năm qua, Thông điệp Liên bang năm 2026 mà Tổng thống Mỹ Donald Trump đưa ra được coi là chiến lược chính trị nhằm củng cố niềm tin của giới lãnh đạo và người dân vào các quyết sách của chính quyền, cũng như tái khẳng định các ưu tiên trong thời gian tới.

Cơ sở dự trữ khí đốt tự nhiên tại Zsana, Hungary. (Ảnh: THX/TTXVN)

Vết rạn và chiếc van ống dẫn dầu

Cuộc xung đột tại Ukraine đã bước sang năm thứ 5 và vẫn chưa thấy tia hy vọng nào để chấm dứt. Đại hội đồng Liên hợp quốc vừa thông qua nghị quyết kêu gọi ngừng bắn ngay lập tức và vô điều kiện, nhưng cuộc xung đột kéo dài này lại bộc lộ những vết rạn nứt ngay trong lòng châu Âu.

Các tay súng và người ủng hộ lực lượng Houthi tại Yemen tham gia một cuộc tuần hành vũ trang phản đối Israel ở huyện Arhab, phía bắc thủ đô Sanaa, Yemen, ngày 3/11/2025. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Vòng xoáy bất ổn ở Yemen

Chính phủ mới của Yemen vừa tổ chức cuộc họp nội các đầu tiên tại Aden, dưới sự chủ trì của Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Ngoại giao Shayea Al-Zindani. Việc các bộ trưởng trở về nước đảm nhiệm công việc được xem là bước đi nhằm củng cố an ninh, khôi phục dịch vụ công và thúc đẩy ổn định kinh tế với sự hỗ trợ từ Saudi Arabia.

Các đại biểu chụp ảnh chung tại Hội nghị thượng đỉnh khẩn cấp Liên đoàn Arập (AL) và Tổ chức Hợp tác Hồi giáo (OIC) ở Doha, Qatar ngày 15/9/2025. Ảnh: AA/TTXVN

Tăng cường kết nối khu vực

Mới đây các Bộ trưởng Giao thông vận tải thuộc Tổ chức Hợp tác Hồi giáo (OIC) đã nhóm họp tại Thổ Nhĩ Kỳ để tìm biện pháp thúc đẩy hành lang đường sắt và đường bộ kết nối vùng Vịnh với châu Âu và châu Phi. Hội nghị đã phản ánh nỗ lực của OIC trong việc tăng cường kết nối khu vực, củng cố chuỗi cung ứng và logistics nhân đạo.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky phát biểu tại Hội nghị An ninh Munich 2026. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

“Mỏ neo” cho hòa bình tại Ukraine

Đề xuất từ phía Kiev tại Hội nghị An ninh Munich đã làm nóng trở lại câu hỏi cốt lõi về tương lai an ninh của Ukraine và cấu trúc ổn định tại châu Âu. Yêu cầu được bảo đảm an ninh tối thiểu 20 năm trước khi ký hòa ước không chỉ phản ánh nỗi lo của Kiev, mà còn là phép thử đối với mức độ cam kết dài hạn của phương Tây.

Hội nghị An ninh Munich 2024 khai mạc tại khách sạn Bayerischer Hof. (Nguồn: Mạng xã hội X)

Bài toán tự chủ chiến lược

Hội nghị An ninh Munich 2026, diễn ra từ ngày 13 đến 15/2, được dự báo là bị phủ bóng bởi mây đen căng thẳng do những chia rẽ, rạn nứt sâu sắc trong mối quan hệ đồng minh xuyên Đại Tây Dương giữa Mỹ và châu Âu. 

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi. (Ảnh: Xinhua)

Bức tranh hợp tác nhiều màu sắc

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi vừa có chuyến thăm ngắn ngày tới Malaysia. Dù chỉ gói gọn trong hai ngày nhưng chuyến công du của nhà lãnh đạo quốc gia Nam Á được đánh giá là thành công hơn mong đợi, thổi luồng gió mới cho quan hệ Ấn Độ-Malaysia, đồng thời tô điểm thêm vào bức tranh hợp tác đa dạng và nhiều màu sắc của New Delhi.

Tổng thống Mỹ Donald Trump và Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi tại cuộc gặp ở Nhà Trắng, Washington, DC, ngày 13/2/2025. (Ảnh: XINHUA)

Phép thử từ thỏa thuận thương mại Ấn Độ-Mỹ

Thỏa thuận thương mại mới đạt được giữa Ấn Độ và Mỹ thoạt nhìn là một thỏa thuận “đôi bên cùng thắng”, giúp thúc đẩy quan hệ thương mại song phương. Thế nhưng, phía sau đó là những câu hỏi còn bỏ ngỏ, nhất là về mức độ cắt giảm nhập khẩu dầu từ Nga mà New Delhi sẽ thực hiện. 

Lực lượng an ninh Somalia được triển khai tại Thủ đô Mogadishu. Ảnh (tư liệu): THX/TTXVN

Điểm nóng trên “bản đồ an ninh” của Mỹ

Tư lệnh Bộ Chỉ huy châu Phi của Mỹ (AFRICOM), Tướng Michael Anderson lên tiếng cảnh báo về nguy cơ gia tăng các mối đe dọa từ hai nhóm khủng bố là tổ chức tự xưng Nhà nước Hồi giáo (IS) và Al-Qaeda, đặc biệt tại khu vực Sahel và Tây Phi.