Phát triển nền tảng dữ liệu số du lịch quốc gia
Theo Trung tâm Thông tin du lịch (Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam), Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng vừa ký ban hành Quyết định số 1033/QĐ-TTg phê duyệt Chương trình phát triển kinh tế số và xã hội số giai đoạn 2026-2030. Chương trình xác định rõ định hướng xây dựng nền kinh tế số năng động dựa trên nền tảng số, dữ liệu và trí tuệ nhân tạo AI.
Trong bức tranh chung đó, du lịch được xác định là một trong những lĩnh vực trọng điểm cần đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số nhằm nâng cao năng lực quản trị, chất lượng dịch vụ và trải nghiệm của du khách.
Phát triển kinh tế số và xã hội số không chỉ là yêu cầu của quá trình chuyển đổi số quốc gia mà còn là động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng nhanh, bền vững, nâng cao năng suất, hiệu quả và sức cạnh tranh của nền kinh tế.
Nhà nước đóng vai trò kiến tạo, dẫn dắt thông qua hệ thống thể chế, cơ chế chính sách đồng bộ, hạ tầng số hiện đại, công nghệ chiến lược và nguồn nhân lực chất lượng cao; lấy doanh nghiệp và người dân là trung tâm, là chủ thể sáng tạo và là đối tượng thụ hưởng. Trong mô hình phát triển mới, dữ liệu được xác định là tư liệu sản xuất chủ yếu, AI trở thành công cụ sản xuất quan trọng, còn môi trường số là không gian phát triển an toàn, tin cậy.
Về lĩnh vực du lịch, ứng dụng công nghệ số trong quản trị và vận hành các cơ sở du lịch, từ lưu trú, lữ hành, ăn uống đến các điểm tham quan, nâng cao trải nghiệm của du khách được xem là yếu tố trọng tâm.
Theo đó, một trong những nhiệm vụ quan trọng là phát triển nền tảng dữ liệu số du lịch quốc gia, xây dựng hệ thống thông tin phục vụ quảng bá và xúc tiến du lịch trên môi trường số. Các hình thức du lịch mới dựa trên công nghệ như du lịch thực tế ảo, tham quan số, trải nghiệm trực tuyến sẽ tiếp tục được thúc đẩy nhằm mở rộng khả năng tiếp cận điểm đến, gia tăng sức hấp dẫn của du lịch Việt Nam đối với du khách trong nước và quốc tế.
Đặc biệt, Chương trình nhấn mạnh việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong ngành du lịch để hướng tới hình thành các điểm đến thông minh và cá nhân hóa trải nghiệm du khách.
Bên cạnh đó, công tác phát triển nguồn nhân lực du lịch số cũng được xác định là nhiệm vụ quan trọng. Người lao động trong ngành sẽ được nâng cao kỹ năng sử dụng các nền tảng quản trị, kinh doanh du lịch và các kỹ năng theo tiêu chuẩn nghề du lịch trong nước cũng như quốc tế.
Hình thành hệ sinh thái "Du lịch số ASEAN"
Mục tiêu của Chương trình phát triển kinh tế số và xã hội số giai đoạn 2026-2030 đặt ra đến năm 2030, tỷ lệ cơ sở du lịch sử dụng nền tảng số phục vụ quản trị, kinh doanh du lịch đạt tối thiểu 70%. Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch sẽ là cơ quan chủ trì thực hiện việc đo lường chỉ tiêu này.
Trong Chương trình, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch được giao một số nhiệm vụ quan trọng, trong đó có việc xây dựng và vận hành hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu số chuyên ngành du lịch; công bố danh mục dữ liệu mở để doanh nghiệp và cộng đồng khai thác, phát triển các sản phẩm, dịch vụ mới trong lĩnh vực du lịch. Đồng thời, triển khai các chương trình hỗ trợ các doanh nghiệp nhỏ và vừa thực hiện chuyển đổi số trong các lĩnh vực lưu trú, lữ hành, ăn uống, điểm đến thông minh...
Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cũng sẽ đổi mới mô hình chương trình du lịch thông qua đa dạng hóa hình thức tổ chức tour, phát triển các sản phẩm du lịch số như tham quan ảo, thực tế mở rộng, mô phỏng hành trình và trải nghiệm 360 độ.
Song song với đó là thúc đẩy liên thông các nền tảng du lịch số trong ASEAN, hướng tới hình thành hệ sinh thái "Du lịch số ASEAN", mang đến cho du khách trải nghiệm toàn trình từ tìm kiếm thông tin, đặt dịch vụ, thanh toán đến đánh giá chất lượng dịch vụ trên môi trường số.
Những định hướng này củng cố hơn cho quá trình chuyển đổi số đã được ngành Du lịch triển khai mạnh mẽ trong những năm gần đây. Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam đã từng bước đặt nền móng cho việc hình thành hệ sinh thái du lịch thông minh trên phạm vi toàn quốc thông qua xây dựng các nền tảng số dùng chung trong ngành.
Nổi bật là việc xây dựng và vận hành hệ thống cơ sở dữ liệu du lịch Việt Nam kết nối với các địa phương và doanh nghiệp; phát triển nền tảng “Quản trị và Kinh doanh du lịch”; Ứng dụng du lịch quốc gia “Du lịch Việt Nam - Vietnam Travel” phục vụ du khách với nhiều tiện ích số như tra cứu thông tin điểm đến, bản đồ du lịch, đặt dịch vụ, thanh toán trực tuyến và phản ánh chất lượng dịch vụ.
Ngành du lịch cũng đã thúc đẩy ứng dụng công nghệ số trong quảng bá hình ảnh Việt Nam trên các nền tảng trực tuyến, đồng thời triển khai hệ thống vé điện tử tại nhiều khu, điểm du lịch, mở rộng triển khai các giải pháp thanh toán không dùng tiền mặt.
Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam nhận định, với những định hướng mới được xác lập trong Chương trình phát triển kinh tế số và xã hội số giai đoạn 2026-2030, ngành du lịch đang đứng trước cơ hội đẩy nhanh quá trình chuyển đổi số toàn diện. Dữ liệu số và trí tuệ nhân tạo không chỉ là công cụ hỗ trợ quản lý, vận hành mà đang trở thành động lực quan trọng để đổi mới phương thức quản trị theo hướng hiện đại, khoa học, hình thành những sản phẩm, dịch vụ và trải nghiệm du lịch thông minh, hiện đại, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh và sức hấp dẫn của du lịch Việt Nam trong kỷ nguyên mới.
