Sử dụng AI an toàn và có trách nhiệm

Những triển vọng về sự phát triển của trí tuệ nhân tạo (AI), cũng như quan ngại về rủi ro từ công nghệ này, đã trở thành chủ đề nóng trong thế giới công nghệ kể từ khi “bom tấn” ChatGPT ra mắt cách đây một năm.
Sử dụng AI an toàn và có trách nhiệm

Phát biểu tại hội nghị các nhà phát triển tại thành phố San Francisco, bang California (Mỹ) mới đây, Giám đốc điều hành (CEO) OpenAI - ông Sam Altman khẳng định: “Chúng ta sẽ có thể làm được nhiều hơn, sáng tạo hơn và có được nhiều thành quả hơn nữa. Khi trí tuệ nhân tạo được kết nối ở mọi nơi, tất cả chúng ta sẽ có được siêu năng lực theo yêu cầu”.

Tuy nhiên, để bảo đảm AI phục vụ hữu hiệu cho đời sống con người, song vẫn hạn chế được những rủi ro từ công nghệ này, cộng đồng quốc tế đang thúc đẩy hợp tác mạnh mẽ để tăng cường quản lý và sử dụng AI an toàn, có trách nhiệm.

Công ty OpenAI, cha đẻ của công cụ trò chuyện ChatGPT, đang nỗ lực thu hút các nhà phát triển với chi phí thấp hơn và có khả năng hiệu chỉnh dễ dàng tính năng của các “trợ lý” AI hỗ trợ xử lý mọi tác vụ.

OpenAI đang phát triển các “trợ lý” theo yêu cầu - được gọi là “GPT” - có khả năng xử lý các nhiệm vụ cụ thể, như tư vấn giặt là, đàm phán kinh doanh, trợ giúp làm bài tập về nhà, hỗ trợ các vấn đề kỹ thuật...

Trong một bài đăng trên trang cá nhân, OpenAI nêu rõ: “Bất kỳ ai cũng có thể dễ dàng xây dựng GPT của riêng mình mà không cần mã hóa. Bạn có thể tạo chúng cho chính mình, chỉ để sử dụng trong nội bộ công ty hoặc cho tất cả mọi người”.

Theo kế hoạch, OpenAI sẽ ra mắt một “cửa hàng GPT” vào cuối tháng này - giống như mô hình cửa hàng ứng dụng App Store của Apple hiện nay - và tạo điều kiện để các nhà phát triển có thể kiếm doanh thu dựa trên số lượng người sử dụng GPT của họ.

Những động thái mới nhất của OpenAI được đánh giá sẽ giúp tạo giao diện AI đàm thoại trong ứng dụng hoặc tại trang web trở nên dễ dàng hơn, mở ra cơ hội lựa chọn cho nhiều công ty hơn. Đây là một trong những bước tiến trong ứng dụng AI vào đời sống và cho thấy tiềm năng lớn của AI.

Những tiến bộ vượt bậc trong lĩnh vực AI đang đem lại những lợi ích, song bên cạnh đó, ngày càng có nhiều lo ngại chung quanh công nghệ mới nổi này, như tình trạng mất việc làm, các cuộc tấn công mạng, đến khả năng con người duy trì quyền kiểm soát các hệ thống sử dụng AI trong tương lai.

Việc AI phát triển nhanh chóng có thể gây ra những hậu quả lâu dài trong mọi lĩnh vực (việc làm, văn hóa...) trong khi việc tập trung vào một số quốc gia và công ty có thể làm gia tăng căng thẳng địa chính trị.

Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres cảnh báo, thực trạng này có thể làm trầm trọng thêm bất bình đẳng đang diễn ra trên thế giới. Theo báo cáo được Tổ chức Hợp tác và Phát triển kinh tế (OECD) công bố ngày 6/11, ngày càng có nhiều người lo ngại về những nguy cơ đạo đức do các ứng dụng AI đang nở rộ gây ra nhưng các chủ sử dụng lao động lại dành rất ít sự quan tâm cho vấn đề này trong khâu tuyển dụng.

Ở phần lớn các quốc gia, chưa đến 1% các vị trí việc làm cần tuyển dụng có đề cập tới các từ khóa liên quan đạo đức AI. CEO của SpaceX và Tesla, tỷ phú Elon Musk thừa nhận lĩnh vực AI đang phát triển nhanh chóng là một trong những rủi ro hiện hữu mà thế giới phải đối mặt.

Ông Musk cảnh báo, AI có thể thực hiện những điều ước của con người, nhưng sẽ đến lúc “robot giống con người” này sẽ khiến con người khó tìm thấy ý nghĩa cuộc sống khi chúng làm thay mọi việc trong mọi lúc, ở mọi nơi.

Nhấn mạnh thế giới cần đi trước làn sóng AI, Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres kêu gọi thế giới phản ứng thống nhất, bền vững, toàn cầu trước các nguy cơ từ AI. Hội nghị thượng đỉnh về AI diễn ra tại Anh vừa qua đã ra tuyên bố chung về an toàn AI, theo đó Liên minh châu Âu (EU) và 28 quốc gia tham gia hội nghị đã thống nhất thúc đẩy nỗ lực toàn cầu mới để bảo đảm AI được sử dụng an toàn.

Hội nghị nhất trí rằng, cố ý lạm dụng AI với những năng lực đặc biệt hoặc vô ý quản lý AI chưa chặt chẽ có thể dẫn đến những nguy cơ tiềm tàng, thậm chí là thảm kịch, trong nhiều khía cạnh của cuộc sống, đặc biệt phải kể đến như an ninh mạng, công nghệ sinh học, tin giả.

Tuyên bố nêu rõ, bất kỳ tổ chức, cá nhân nào tạo ra những năng lực AI có sức mạnh đặc biệt và tiềm ẩn nguy cơ phải chịu trách nhiệm đặc biệt trong bảo đảm mức độ an toàn của những hệ thống này. Hiểu rằng AI có nhiều tiềm năng và nguy cơ mà ngay cả người phát triển cũng không nắm hết, các nước nhất trí tiếp tục phối hợp để thúc đẩy nghiên cứu khoa học về an toàn AI.

Có thể bạn quan tâm

Những người di cư tại một Trung tâm tiếp nhận người di cư trên đảo Lampedusa, hòn đảo cực nam của Italia. (Ảnh: Xinhua)

“Đê chắn sóng” di cư

Kiểm soát dòng người di cư từ lâu đã là chủ đề nhạy cảm, gây nhiều tranh cãi trên chính trường và luôn giữ vị trí quan trọng trong các chiến dịch tranh cử tại châu Âu. 

Công nhân làm việc tại một nhà máy lọc dầu. (Ảnh: THX/TTXVN)

Hạ nhiệt cơn sốt dầu mỏ

Xung đột leo thang ở Trung Đông đẩy thị trường năng lượng toàn cầu vào giai đoạn bất ổn nghiêm trọng, giá dầu tăng không ngừng còn nguồn cung bị co hẹp. Trong bối cảnh đó, nhiều quốc gia gấp rút xả kho dự trữ chiến lược nhằm hạ nhiệt cơn sốt “vàng đen”.

(Ảnh minh họa: Xinhua)

Cánh cửa khó mở

Thượng viện Mỹ lại vừa tiến hành bỏ phiếu về dự luật ngân sách cho Bộ An ninh nội địa (DHS), nhưng kết quả cũng chẳng khác những lần trước. Sự phản đối của phe Dân chủ tại Thượng viện khiến đảng Cộng hòa khó lòng mở cánh cửa ngân sách để giúp DHS nối lại hoạt động sau ba tuần tê liệt vì cạn kiệt ngân khố.

Hiện trường một vụ tấn công nhà tù ở Abuja, Nigeria. (Ảnh: Xinhua)

ECOWAS và nhiệm vụ không dễ hoàn tất trong triển khai lực lượng dự bị khu vực

Cộng đồng Kinh tế các quốc gia Tây Phi (ECOWAS) vừa nhất trí huy động lực lượng dự bị khu vực, với kế hoạch triển khai đợt đầu khoảng 2.000 binh sĩ trong năm 2026. Quyết định không mấy dễ dàng và cũng khá tốn kém của ECOWAS được kỳ vọng sẽ giúp ngăn ngừa làn sóng bạo lực và xung đột lan rộng ở Lục địa đen.

Những ngôi nhà tại tỉnh Nangarhar, Afghanistan bị phá hủy sau cuộc không kích của Pakistan, ngày 22/2. (Ảnh: THX/TTXVN)

Bước ngoặt nguy hiểm

Những tháng đầu năm 2026, những đốm lửa căng thẳng âm ỉ giữa các nước bất ngờ bùng phát thành ngọn lửa xung đột, có nguy cơ lan rộng . Khi những “lằn ranh đỏ” căng thẳng liên tục bị vượt qua, các tính toán lợi ích chiến lược lấn át lòng tin và thế giới đối mặt nhiều cuộc khủng hoảng, giải pháp ngoại giao càng trở nên cấp bách.

Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen. (Ảnh: THX/TTXVN)

EU vừa phải nỗ lực cân bằng giữa tự do hóa thương mại, vừa phải bảo vệ lợi ích của người nông dân

Ủy ban châu Âu (EC) vừa quyết định triển khai tạm thời Hiệp định thương mại tự do (FTA) với Khối thị trường chung Nam Mỹ (MERCOSUR), bất chấp những thách thức pháp lý phải đối mặt. Động thái này cho thấy EU đang nỗ lực thực thi chiến lược đa dạng hóa đối tác, tăng cường tự chủ và củng cố chuỗi cung ứng.

Một bé gái đang lấy nước tại một trại người tị nạn nội địa (IDP) ở Mogadishu, thủ đô Somalia, năm 2017. (Ảnh: Xinhuanet)

Trách nhiệm nhân đạo

Liên minh châu Âu (EU) vừa công bố khoản viện trợ nhân đạo trị giá 63 triệu euro (hơn 74 triệu USD) cho Somalia. Gói tài chính dành cho những mảnh đời khốn khổ ở quốc gia Đông Phi nghèo đói thắp lên hy vọng cho người dân Somalia.

Tổng thống Mỹ Donald Trump trình bày Thông điệp liên bang tại Tòa nhà Quốc hội ở Washington DC., ngày 24/2/2026. (Ảnh: whitehouse.gov)

Củng cố niềm tin

Không đơn thuần là bản tổng hợp thành tích chèo lái đất nước trong hơn 1 năm qua, Thông điệp Liên bang năm 2026 mà Tổng thống Mỹ Donald Trump đưa ra được coi là chiến lược chính trị nhằm củng cố niềm tin của giới lãnh đạo và người dân vào các quyết sách của chính quyền, cũng như tái khẳng định các ưu tiên trong thời gian tới.

Cơ sở dự trữ khí đốt tự nhiên tại Zsana, Hungary. (Ảnh: THX/TTXVN)

Vết rạn và chiếc van ống dẫn dầu

Cuộc xung đột tại Ukraine đã bước sang năm thứ 5 và vẫn chưa thấy tia hy vọng nào để chấm dứt. Đại hội đồng Liên hợp quốc vừa thông qua nghị quyết kêu gọi ngừng bắn ngay lập tức và vô điều kiện, nhưng cuộc xung đột kéo dài này lại bộc lộ những vết rạn nứt ngay trong lòng châu Âu.

Các tay súng và người ủng hộ lực lượng Houthi tại Yemen tham gia một cuộc tuần hành vũ trang phản đối Israel ở huyện Arhab, phía bắc thủ đô Sanaa, Yemen, ngày 3/11/2025. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Vòng xoáy bất ổn ở Yemen

Chính phủ mới của Yemen vừa tổ chức cuộc họp nội các đầu tiên tại Aden, dưới sự chủ trì của Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Ngoại giao Shayea Al-Zindani. Việc các bộ trưởng trở về nước đảm nhiệm công việc được xem là bước đi nhằm củng cố an ninh, khôi phục dịch vụ công và thúc đẩy ổn định kinh tế với sự hỗ trợ từ Saudi Arabia.

Các đại biểu chụp ảnh chung tại Hội nghị thượng đỉnh khẩn cấp Liên đoàn Arập (AL) và Tổ chức Hợp tác Hồi giáo (OIC) ở Doha, Qatar ngày 15/9/2025. Ảnh: AA/TTXVN

Tăng cường kết nối khu vực

Mới đây các Bộ trưởng Giao thông vận tải thuộc Tổ chức Hợp tác Hồi giáo (OIC) đã nhóm họp tại Thổ Nhĩ Kỳ để tìm biện pháp thúc đẩy hành lang đường sắt và đường bộ kết nối vùng Vịnh với châu Âu và châu Phi. Hội nghị đã phản ánh nỗ lực của OIC trong việc tăng cường kết nối khu vực, củng cố chuỗi cung ứng và logistics nhân đạo.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky phát biểu tại Hội nghị An ninh Munich 2026. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

“Mỏ neo” cho hòa bình tại Ukraine

Đề xuất từ phía Kiev tại Hội nghị An ninh Munich đã làm nóng trở lại câu hỏi cốt lõi về tương lai an ninh của Ukraine và cấu trúc ổn định tại châu Âu. Yêu cầu được bảo đảm an ninh tối thiểu 20 năm trước khi ký hòa ước không chỉ phản ánh nỗi lo của Kiev, mà còn là phép thử đối với mức độ cam kết dài hạn của phương Tây.

Hội nghị An ninh Munich 2024 khai mạc tại khách sạn Bayerischer Hof. (Nguồn: Mạng xã hội X)

Bài toán tự chủ chiến lược

Hội nghị An ninh Munich 2026, diễn ra từ ngày 13 đến 15/2, được dự báo là bị phủ bóng bởi mây đen căng thẳng do những chia rẽ, rạn nứt sâu sắc trong mối quan hệ đồng minh xuyên Đại Tây Dương giữa Mỹ và châu Âu. 

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi. (Ảnh: Xinhua)

Bức tranh hợp tác nhiều màu sắc

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi vừa có chuyến thăm ngắn ngày tới Malaysia. Dù chỉ gói gọn trong hai ngày nhưng chuyến công du của nhà lãnh đạo quốc gia Nam Á được đánh giá là thành công hơn mong đợi, thổi luồng gió mới cho quan hệ Ấn Độ-Malaysia, đồng thời tô điểm thêm vào bức tranh hợp tác đa dạng và nhiều màu sắc của New Delhi.

Tổng thống Mỹ Donald Trump và Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi tại cuộc gặp ở Nhà Trắng, Washington, DC, ngày 13/2/2025. (Ảnh: XINHUA)

Phép thử từ thỏa thuận thương mại Ấn Độ-Mỹ

Thỏa thuận thương mại mới đạt được giữa Ấn Độ và Mỹ thoạt nhìn là một thỏa thuận “đôi bên cùng thắng”, giúp thúc đẩy quan hệ thương mại song phương. Thế nhưng, phía sau đó là những câu hỏi còn bỏ ngỏ, nhất là về mức độ cắt giảm nhập khẩu dầu từ Nga mà New Delhi sẽ thực hiện. 

Lực lượng an ninh Somalia được triển khai tại Thủ đô Mogadishu. Ảnh (tư liệu): THX/TTXVN

Điểm nóng trên “bản đồ an ninh” của Mỹ

Tư lệnh Bộ Chỉ huy châu Phi của Mỹ (AFRICOM), Tướng Michael Anderson lên tiếng cảnh báo về nguy cơ gia tăng các mối đe dọa từ hai nhóm khủng bố là tổ chức tự xưng Nhà nước Hồi giáo (IS) và Al-Qaeda, đặc biệt tại khu vực Sahel và Tây Phi.