Thích ứng biến đổi khí hậu

Sóc Trăng nỗ lực canh tác vụ lúa hè thu

Sản xuất lúa hè thu là vụ lúa quan trọng ảnh hưởng đến sản lượng lúa hằng năm của tỉnh Sóc Trăng; cũng là mùa vụ gặp nhiều bất lợi do thời tiết. Để khắc phục tình trạng này, người dân đã chủ động chọn giống lúa và phương pháp canh tác phù hợp nhằm đối phó thiên tai.
Nông dân tỉnh Sóc Trăng thu hoạch lúa hè thu.
Nông dân tỉnh Sóc Trăng thu hoạch lúa hè thu.

Do ảnh hưởng của biến đổi khí hậu, vào thời điểm thu hoạch lúa hè thu, vùng trũng thường gặp mưa dầm và dông lớn gây đổ ngã lúa. Còn ở các địa phương ven biển, nạn xâm nhập mặn cho các vụ kế tiếp là nỗi lo thường trực của nhà nông. Dựa trên dự báo của Trung tâm Khí tượng-Thủy văn quốc gia và điều kiện thời tiết, thổ nhưỡng, nguồn nước, ngành nông nghiệp Sóc Trăng đã ban hành kế hoạch xuống giống linh hoạt, phù hợp.

Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Trần Tấn Phương cho biết, vụ lúa hè thu năm 2023 bắt đầu từ đầu tháng 4 và kết thúc xuống giống vào cuối tháng 6. Đến nay, Sóc Trăng có hơn 140.000ha lúa đã xuống giống trên toàn tỉnh, tăng hơn 1.500ha so với cùng kỳ năm trước. Ngành nông nghiệp thường xuyên thông tin tuyên truyền đến nông dân về đối tượng dịch hại và đưa ra các giải pháp để chủ động phòng trừ. Cùng với hướng dẫn dân gieo trồng theo từng mùa vụ, ngành còn tổ chức các lớp tập huấn chuyển giao khoa học kỹ thuật nhằm hạn chế sâu bệnh và xâm nhập mặn.

Tại vùng trũng của tỉnh Sóc Trăng, lúa vụ hè thu xuống giống sớm khu vực thị xã Ngã Năm và huyện Mỹ Tú đã thu hoạch 2.149ha, sớm hơn một tháng so với cùng kỳ năm trước. Các địa phương bảo đảm đủ số lượng giống phục vụ mùa vụ và khuyến cáo hộ dân sử dụng các giống lúa cứng cây nhằm hạn chế đổ ngã và tránh gieo sạ các giống lúa dễ nảy mầm trên bông làm giảm năng suất, chất lượng lúa, ảnh hưởng đến thu nhập của hộ dân sau thu hoạch.

Nông dân Đỗ Văn Bảy ở xã Mỹ Phước, huyện Mỹ Tú cho biết, theo khuyến cáo của ngành nông nghiệp, từ tháng 3 nông dân ở đây chuẩn bị làm đất, đến đầu tháng 4 là xuống giống lúa đều đồng. Đến nay, lúa đã thu hoạch với năng suất đạt 48,7 tạ/ha, ai cũng phấn khởi vì né được mưa dông và lúa bán có giá cao. Nông dân thị xã Ngã Năm trước đây chọn giống lúa thường để sản xuất nhưng ở vụ hè thu năm nay, đa số đã chọn giống lúa chất lượng cao phù hợp với thổ nhưỡng vùng đất.

Tính bình quân năng suất làm ra trong vụ trước, năm nay sản xuất giống đặc sản ước giá trị kinh tế cao hơn từ 2-3 triệu đồng/ha. Còn tại vùng ven biển tỉnh Sóc Trăng, tiến độ xuống giống chậm hơn so cùng kỳ năm trước. Nguyên nhân là do nguồn nước đầu cống ở khu vực này đến tháng 5 vẫn còn mặn nên không thể đưa nước vào ruộng, nông dân đành chờ mưa đều mới xuống giống.

Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh Sóc Trăng cho biết, vụ lúa hè thu năm nay, ngành nông nghiệp chủ động hướng dẫn nhà nông xuống giống sớm, nhằm hạn chế ảnh hưởng mưa bão vào cuối vụ làm ảnh hưởng đến năng suất, chất lượng lúa trên đồng. Theo dự báo của Trung tâm Khí tượng-Thủy văn quốc gia, hiện tượng El Nino có thể xuất hiện vào nửa cuối năm 2023 dẫn đến lượng mưa giảm, nguy cơ khô hạn xuất hiện, mặn xâm nhập sâu vào nội đồng vào các tháng cuối năm.

“Việc triển khai kế hoạch xuống giống lúa hè thu sớm để kéo vụ đông xuân đến sớm nhằm bảo đảm sản xuất thuận lợi, đặc biệt là bảo đảm nguồn nước ngọt cung cấp cho ruộng lúa. Cùng với đó, ngành nông nghiệp tích cực phổ biến các kỹ thuật canh tác như “1 phải, 5 giảm”; áp dụng tưới ngập-khô xen kẽ và quy trình bón phân phù hợp để cây lúa cứng cáp, cho hạt lúa chất lượng” - Tiến sĩ Trần Tấn Phương giải thích.

Cùng với khung lịch thời vụ linh hoạt, ngành nông nghiệp Sóc Trăng còn hướng dẫn nông dân ưu tiên lựa chọn các giống lúa cấp xác nhận có khả năng thích nghi tốt với điều kiện thời tiết mưa bão vụ hè thu. Theo thống kê, vụ hè thu năm nay có đến 90% diện tích canh tác lúa chất lượng cao và có gần 70% giống lúa đặc sản.

Nhằm giúp nông dân giảm chi phí đầu vào cũng như bảo đảm tiêu thụ trong canh tác lúa, các ngành chức năng tỉnh đã củng cố, nâng cao chất lượng hoạt động các mô hình kinh tế hợp tác theo Nghị định số 98/2018/NĐ-CP của Chính phủ về chính sách khuyến khích phát triển hợp tác, liên kết trong sản xuất và tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp. Đến nay, tỉnh Sóc Trăng có 226 hợp tác xã với 30.168 thành viên, trong đó có 204 hợp tác xã nông nghiệp, chiếm 90,27%.

Nhiều hợp tác xã tổ chức sản xuất quy mô lớn, ứng dụng công nghệ cao, gắn liên kết chuỗi giá trị và tiến dần theo các tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP, an toàn, hữu cơ nhằm tăng giá trị sản phẩm lúa gạo chất lượng cao. Với những nỗ lực của địa phương nhằm hỗ trợ nông dân, tin rằng vụ lúa hè thu của Sóc Trăng sẽ nối tiếp vụ mùa bội thu, thắng lợi.

Có thể bạn quan tâm

Diêm dân vùng ven biển xã Vĩnh Hậu (Cà Mau) đang vào cao điểm vụ sản xuất muối. (Ảnh THANH CƯỜNG)

Khát vọng làm giàu, đi lên từ biển

Những ngày đầu năm 2026, chúng tôi trở lại vùng ven biển thuộc các xã Vĩnh Hậu, Long Điền, Đông Hải, Gành Hào (tỉnh Bạc Liêu trước đây), nay thuộc tỉnh Cà Mau.

Khi thương mại hóa được tín chỉ carbon, Cà Mau sẽ có thêm nguồn thu khoảng hơn 3.500 tỷ đồng nhờ “kho báu xanh” ở đại ngàn rừng ngập mặn.

Đánh thức “kho báu xanh” giữa rừng đước Cà Mau

Bao đời nay, người dân vùng Đất Mũi-Cà Mau vẫn xem những cánh rừng ngập mặn là “mái nhà” che chắn bão dông. Tuy nhiên, ít ai biết rằng, ẩn sâu dưới những tán rừng bạt ngàn ấy là một “cỗ máy” vĩ đại đang ngày đêm thực hiện sứ mệnh “khóa chặt” khí thải nhà kính cho hành tinh.

Cơ giới hóa trong trồng lúa chất lượng cao ở Hợp tác xã Tiến Thuận, thành phố Cần Thơ.

Chuyển đổi sản xuất theo hướng xanh, tuần hoàn

Sau sáp nhập, thành phố Cần Thơ có hơn 640 hợp tác xã nông nghiệp. Nhiều hợp tác xã hoạt động hiệu quả nhờ đa dạng hóa sản phẩm, mở rộng thị trường, liên kết với doanh nghiệp để tiêu thụ, tăng thu nhập cho xã viên.

Nông dân xã Long Bình, tỉnh Đồng Tháp thu hoạch lúa hè thu 2025.

Trồng lúa chất lượng cao, giảm phát thải

Trong những năm qua, nông dân tỉnh Đồng Tháp đã tích cực tham gia trồng lúa chất lượng cao, giảm phát thải. Nhờ sản xuất theo quy trình tiên tiến, thân thiện với môi trường, liên kết đầu vào, đầu ra chặt chẽ cho nên chi phí giảm, lợi nhuận tăng…, nông dân rất phấn khởi.

Màu xanh của các loại cây rau, trong đó có lục bình bên dòng sông Cái Lớn, đoạn qua TP Cần Thơ.

Sinh kế từ lục bình

Cái Lớn, Cái Bé (tỉnh An Giang) là dòng sông cặp đôi duy nhất ở Đồng bằng sông Cửu Long. Nơi đây, người dân bền bỉ bám đất, bám sông để mưu sinh đầy sáng tạo, trong đó có nghề đan lục bình đem lại thu nhập ổn định và cuộc sống bình yên.

Sạt lở nhấn chìm nhiều nhà dân xuống sông Hậu.

Nỗi lo lắng sạt lở ở cù lao

Trên địa bàn xã Mỹ Hòa Hưng, tỉnh An Giang gần đây xảy ra nhiều vụ sạt lở, sụp lún đất ven bờ sông Hậu với diễn biến nhanh và phức tạp, ảnh hưởng đời sống, tài sản và sinh hoạt của nhiều hộ dân.

Chính quyền và nhân dân khắc phục sự cố vỡ một đoạn cồn Sơn của thành phố Cần Thơ.

Bảo vệ mùa màng trước triều cường lịch sử

Mùa nước nổi năm nay kết hợp triều cường và mưa lớn gây thiệt hại lớn đến đời sống cũng như sản xuất của người dân Đồng bằng sông Cửu Long. Tại nhiều nơi, chính quyền địa phương và nhân dân đã cùng nhau đồng tâm, hợp sức chống chọi với mực nước dâng cao, bảo vệ thành công mùa màng và sinh kế.

Mô hình trồng sen mùa nước nổi tại xã Tân Hòa, thành phố Cần Thơ.

Lan tỏa mô hình sản xuất “thuận thiên”

Sau khi Nghị quyết 120 của Chính phủ về phát triển bền vững Đồng bằng sông Cửu Long thích ứng với biến đổi khí hậu được triển khai, nhiều nông dân ở thành phố Cần Thơ đã thay đổi cách nghĩ, cách làm. Thay vì chống lại tự nhiên, họ chọn cách thuận theo quy luật đất - nước - mùa vụ để canh tác hiệu quả, tiết kiệm chi phí.

Vườn rau đọt choại nhìn từ trên cao.

Đặc sản độc đáo đất miền Tây

Rau choại từ một loại dây hoang dại ở rừng tràm, rừng dừa nước nay trở thành đặc sản được săn tìm, giúp nhiều hộ dân vùng Đồng bằng sông Cửu Long nói chung và thành phố Cần Thơ nói riêng thoát nghèo, ổn định cuộc sống. Theo nhiều nông dân, dây choại có sức sống dẻo dai, thích ứng với mọi điều kiện thời tiết.

Tuyến đê biển quốc gia đoạn đi qua ấp Giồng Bàn, xã Long Vĩnh bị sạt lở chân đê, dài 70m.

Khắc phục sạt lở ven sông, bờ biển

Thời gian qua, tình trạng sạt lở trên địa bàn tỉnh Vĩnh Long diễn biến phức tạp, gây thiệt hại sản xuất nông nghiệp, ảnh hưởng đến sinh kế của nhân dân.

Ông Nguyễn Văn Đời, Giám đốc Hợp tác xã Trầu Vàng Vị Thủy chăm sóc vườn trầu của gia đình.

Nét đẹp hồn quê làng trầu Vị Thủy

Giữa nhịp sống hiện đại, nơi phố thị đang đổi thay từng ngày, vẫn còn đó làng trầu Vị Thủy (xã Vĩnh Thuận Đông, thành phố Cần Thơ) yên bình, mộc mạc với sắc xanh mướt mắt của những giàn trầu trải dài.

Nhiều ngôi nhà ở Đồng Tháp bị đổ sụp xuống sông do sạt lở.

Chủ động, linh hoạt ứng phó với biến đổi khí hậu

Đồng bằng sông Cửu Long là vùng kinh tế trọng điểm của cả nước. Tuy nhiên, nơi đây luôn phải đối mặt nhiều thách thức do tác động của biến đổi khí hậu gây ra. Trước thực trạng này, các địa phương trong vùng có nhiều giải pháp nhằm hạn chế thiệt hại, thích ứng với điều kiện cực đoan của thiên nhiên.

Dự án Hạ tầng thiết yếu hỗ trợ phát triển vùng cây ăn trái hoa kiểng khu vực Mỏ Cày Bắc và Chợ Lách vừa hoàn thành đưa vào sử dụng.

Hoàn thiện hệ thống thủy lợi, thúc đẩy phát triển kinh tế

Những năm gần đây, hệ thống thủy lợi tại khu vực các cù lao Minh, Bảo và An Hóa (Vĩnh Long) được đầu tư nhằm ngăn mặn, trữ ngọt phục vụ nhu cầu sản xuất, sinh hoạt của người dân. Nhờ vậy, nhiều “túi nước ngọt” được hình thành giúp tưới tiêu vườn cây ăn quả, ruộng lúa, hoa màu.

Nông dân Vĩnh Bình, tỉnh An Giang thu hoạch tôm càng xanh bán cho thương lái.

Xứ sở tôm càng xanh chuyển mình

Vĩnh Bình từng được ví như “rốn phèn” của vùng Miệt Thứ, tỉnh An Giang, với muôn vàn khó khăn. Ngày nay, địa phương này đã vươn lên mạnh mẽ, trở thành một “xứ sở tôm càng xanh”.

Thành viên Hợp tác xã Sản xuất nông nghiệp sinh thái Quyết Tiến kiểm tra lưới bao quanh vùng nuôi trữ cá.

Nuôi trữ cá kết hợp du lịch sinh thái mùa nước nổi

Khi nước lũ (mùa nước nổi) tràn đồng cũng là lúc bà con nông dân đầu nguồn của tỉnh Đồng Tháp triển khai thực hiện mô hình nuôi trữ cá trên đồng ruộng. Mô hình này vừa góp phần bảo vệ nguồn lợi thủy sản, tránh kiểu đánh bắt tận diệt, vừa có lợi thế khai thác du lịch theo mùa.

Chế biến các sản phẩm từ dừa tại tỉnh Vĩnh Long đã tạo nhiều việc làm cho lao động nông thôn.

Vĩnh Long phát triển bền vững ngành dừa

Sau sáp nhập, tỉnh Vĩnh Long có diện tích dừa lớn nhất khu vực và cả nước với khoảng 120 nghìn ha, chiếm gần 50% diện tích của cả nước. Địa phương đang tập trung xây dựng vùng sản xuất tập trung có mã số vùng trồng để phục vụ chế biến và xuất khẩu dừa bền vững.

Hệ thống tưới nhỏ giọt do Viện Nghiên cứu phát triển Đồng bằng sông Cửu Long chuyển giao tại phường Vĩnh Châu.

Giải pháp hiệu quả giảm nguy cơ cạn kiệt nguồn nước ngầm

Vĩnh Châu, thành phố Cần Thơ là nơi chuyên canh trồng hành tím lớn nhất cả nước, với diện tích gần 7.000 ha. Nguồn nước tưới tiêu phục vụ sản xuất ở đây chủ yếu khai thác từ mạch nước ngầm. Tuy nhiên, trước tác động của biến đổi khí hậu và việc khai thác quá mức, nguồn nước ngầm ngày càng suy giảm nghiêm trọng.

Hoạt động thả cá về tự nhiên nhằm đa dạng nguồn lợi thủy sản được tổ chức tại thành phố Cần Thơ.

Bảo vệ, phát triển nguồn lợi thủy sản

Thành phố Cần Thơ có nhiều ao, hồ, sông, rạch,... mang đến những lợi ích không nhỏ về nguồn lợi thủy sản. Tuy nhiên, trước những ảnh hưởng do biến đổi khí hậu, nạn đánh bắt trái phép,… nguồn thủy sản tại địa phương ít nhiều bị ảnh hưởng. Bảo vệ nguồn lợi, phát triển nuôi trồng thủy sản đang là việc được địa phương chú trọng.

Ông Lê Văn Sấm bên ao nuôi tôm ứng dụng công nghệ cao

Hiệu quả từ ứng dụng nuôi tôm công nghệ cao

Gần 20 năm theo nghề nuôi tôm, ông Lê Văn Sấm, (sinh năm 1958, ngụ xã Thạnh Hải, tỉnh Vĩnh Long) chuyển dần từ cách nuôi truyền thống sang ứng dụng công nghệ cao thu lợi nhuận hàng chục tỷ đồng mỗi năm. Ông đã hỗ trợ, giúp giải quyết việc làm cho nhiều lao động địa phương.

Ao Bà Om, phường Nguyệt Hóa, tỉnh Vĩnh Long rợp bóng cây cổ thụ.

Trải nghiệm du lịch xanh, thân thiện môi trường

Những năm gần đây, tỉnh Vĩnh Long không ngừng phát huy vai trò của cộng đồng dân cư trong phát triển du lịch xanh, thân thiện môi trường. Nhiều sản phẩm mới lạ, hấp dẫn du khách trong nước và nước ngoài được hình thành, góp phần tạo động lực thúc đẩy kinh tế-xã hội địa phương.

Lối vào khu dân cư khóm Sa Phô nằm dọc tuyến sông Cửa Lớn (thị trấn Năm Căn, huyện Năm Căn, tỉnh Cà Mau) bị sạt lở làm hư hỏng.

Cà Mau ứng phó tình trạng sạt lở đất ven sông

Vào mùa mưa hằng năm, tình trạng sạt lở đất ven sông lại trở nên “nóng” tại nhiều địa phương vùng sông nước Cà Mau, gây bất an cho người dân, đe dọa đời sống, sản xuất và làm hư hỏng nhiều công trình hạ tầng.