Sắp xếp lại các cơ sở giáo dục nghề nghiệp tinh gọn, hiệu quả, hiện đại

Nghị quyết số 71-NQ/TW xác định: “Giáo dục nghề nghiệp giữ vai trò then chốt trong phát triển lực lượng lao động kỹ năng cao” và là một phần cấu thành quan trọng của “hệ thống giáo dục mở, liên thông, học tập suốt đời”. 

Sinh viên thực hành công nghệ trong chương trình liên kết doanh nghiệp tại Trường cao đẳng Cơ điện Hà Nội.
Sinh viên thực hành công nghệ trong chương trình liên kết doanh nghiệp tại Trường cao đẳng Cơ điện Hà Nội.

Với cách nhìn chiến lược này, giáo dục nghề nghiệp trở thành một trụ cột, đóng vai trò chủ lực trong việc nâng cao chất lượng nguồn nhân lực trong thời kỳ mới.

Thế nhưng, trụ cột ấy đang gánh quá nhiều ràng buộc. Cả nước hiện có hơn 1.163 cơ sở giáo dục nghề nghiệp, nhưng phần lớn quy mô nhỏ, chất lượng không đồng đều, nhiều nơi chương trình đào tạo còn xa rời nhu cầu thực tế. Đó là lý do tháng 9/2025, Bộ Nội vụ ban hành Công văn số 8150/BNV-TCBC, hướng dẫn các địa phương sắp xếp mạng lưới cơ sở giáo dục nghề nghiệp theo hướng tinh gọn, hiệu quả, hiện đại, với nguyên tắc: Mỗi tỉnh không quá ba trường dạy nghề công lập (trừ trường đã tự chủ) và hợp nhất trung tâm giáo dục nghề nghiệp, giáo dục thường xuyên thành trường trung học nghề.

Không ít địa phương đã chủ động vào cuộc như Thành phố Hồ Chí Minh rà soát, dự kiến chỉ còn 19 trường nghề công lập, trong đó có hai trường mới được thành lập theo hướng “nâng cấp-hợp nhất” là Trường cao đẳng Du lịch-Khách sạn Saigontourist và Trường cao đẳng Nông nghiệp công nghệ cao. Đáng chú ý, toàn bộ các trường trung cấp công lập hiện nay sẽ được giải thể hoặc sáp nhập. Thành phố cũng đề xuất chuyển 41 trung tâm giáo dục nghề nghiệp, giáo dục thường xuyên thành 37 trường trung học nghề theo khu vực.

Tương tự, tỉnh Ninh Bình đã sáp nhập ba trường y tế tuyến tỉnh và tính đến phương án tích hợp một số trường trung cấp vào Trường đại học Hoa Lư, để bảo đảm không quá ba trường dạy nghề nhưng vẫn duy trì được năng lực đào tạo phù hợp nhu cầu địa phương.

Việc tinh gọn mạng lưới là đúng hướng nhưng sắp xếp để làm gì - đó mới là câu hỏi gốc rễ. Nghị quyết số 71-NQ/TW đặt mục tiêu, đến năm 2030, 80% số cơ sở giáo dục nghề nghiệp đạt chuẩn quốc gia; 20% được đầu tư hiện đại tương đương các nước phát triển ở châu Á. Tỷ lệ người theo học các trình độ sau phổ thông đạt 50%. Sắp xếp, nếu chỉ dừng lại ở “gộp vào để giảm bớt”, sẽ không thể tạo ra bước nhảy thực chất. Ngược lại, nếu được xem là bước “dọn nền” cho chiến lược phân luồng - thì đây là thời cơ để tái thiết toàn diện hệ thống giáo dục nghề nghiệp theo các tiêu chí mới: Hiện đại, gắn kết, linh hoạt, và liên thông.

Tư duy này từng được đặt ra từ năm 2021 trong Chiến lược phát triển giáo dục nghề nghiệp giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn 2045 (Quyết định số 2239/QĐ-TTg), với quan điểm: Phát triển giáo dục nghề nghiệp là nhiệm vụ trọng yếu trong khai thác “thời cơ dân số vàng”, phổ cập nghề cho thanh niên và bảo đảm phân bổ ngân sách ưu tiên cho lĩnh vực này trong tổng thể ngân sách giáo dục-đào tạo.

Về mặt mô hình, Nghị quyết số 71-NQ/TW đề xuất cải cách quan trọng: Bổ sung cấp trung học nghề tương đương trung học phổ thông, cho phép học sinh học song bằng văn hóa-nghề; đồng thời thúc đẩy liên kết giữa nhà trường-doanh nghiệp-thị trường. Cùng với đó là phân cấp mạnh cho địa phương quản lý các cơ sở giáo dục nghề nghiệp, để gắn trách nhiệm với quyền hạn trong việc bảo đảm chất lượng nhân lực tại chỗ.

Về nội dung, Nghị quyết yêu cầu “đổi mới chương trình, ứng dụng công nghệ số, đẩy mạnh đào tạo kỹ năng nghề tại doanh nghiệp”, đặc biệt trong các lĩnh vực kỹ thuật, công nghệ cao. Các chính sách tài chính cũng được thiết kế lại: Ưu tiên ngân sách cho các ngành kỹ thuật, hỗ trợ đào tạo cho đồng bào dân tộc thiểu số, khuyến khích doanh nghiệp tham gia thành lập cơ sở giáo dục nghề nghiệp, lập quỹ đào tạo nhân lực riêng để đào tạo lại và đào tạo nâng cao cho lao động hiện có.

Chuyển đổi số cũng là mệnh lệnh đổi mới của giáo dục nghề nghiệp. Các cơ sở nghề cần xây dựng nền tảng đào tạo số, tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI), nâng chuẩn năng lực số cho giáo viên và người học - để không bị bỏ lại phía sau trong quá trình số hóa toàn diện của nền kinh tế.

Những định hướng đó cho thấy, chỉ khi giáo dục nghề nghiệp trở thành “đích đến” hấp dẫn với người học, kết nối chặt chẽ với thị trường, được bảo đảm nguồn lực và được vận hành như một hệ sinh thái mở thì chiến lược phân luồng quốc gia mới có thể thành công. Sắp xếp trường nghề không chỉ là chuyện số lượng. Đó là bài kiểm tra tư duy chiến lược và năng lực cải cách của từng địa phương.

Có thể bạn quan tâm

Hiệu trưởng Trường cao đẳng FPT Polytechnic Vũ Chí Thành cùng các sinh viên tham gia sự kiện về sản xuất chip bán dẫn.

Đào tạo nhân lực bán dẫn gắn với nhu cầu thị trường

Việc kết nối giữa nghiên cứu-ứng dụng-thị trường để phát triển ngành công nghiệp bán dẫn đòi hỏi một mô hình liên kết chặt chẽ giữa nhà nước, nhà trường và doanh nghiệp. Theo đó, nhà trường, các viện nghiên cứu là nơi đào tạo nguồn nhân lực - yếu tố được xem là một trong những "nút thắt" lớn nhất của ngành công nghiệp bán dẫn.

Các đại biểu chụp ảnh lưu niệm.

Dạy và học toán trong kỷ nguyên công nghệ

Toán học hiện đại đang chuyển mạnh theo hướng tăng cường tư duy mô hình hóa, tư duy tính toán, tăng tính liên ngành và tăng khả năng chuyển giao kiến thức sang các bối cảnh thực tiễn để giải quyết các vấn đề của đời sống.

Quang cảnh diễn đàn kết nối và tư vấn đào tạo sau đại học.

Làm chủ kỷ nguyên số để phát triển bền vững

Ngày 12/4, tại Hà Nội, Trường đại học Ngoại thương tổ chức diễn đàn kết nối và tư vấn đào tạo sau đại học: “Hành trình vươn tới những tầm cao” với chủ đề “Làm chủ kỷ nguyên số để phát triển bền vững”.

Đại biểu tham dự tại hội nghị sức khỏe thường niên năm 2026.

Tập trung đào tạo, nghiên cứu ứng dụng trong lĩnh vực y tế

Sáng 11/4, Trường Y Dược (Đại học Trà Vinh) tổ chức Hội nghị khoa học sức khỏe thường niên năm 2026 với trọng tâm định hướng các hoạt động nghiên cứu ứng dụng, góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác chăm sóc và bảo vệ sức khỏe nhân dân.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Vũ Ngọc Khiêm, Phó Hiệu trưởng Trường đại học Công nghệ Giao thông vận tải phát biểu tại khai mạc hội thảo

Tìm giải pháp đào tạo, phát triển nguồn nhân lực trong kỷ nguyên mới

Yêu cầu về nguồn nhân lực có trình độ cao, có năng lực đổi mới sáng tạo và khả năng thích ứng nhanh với sự biến đổi của khoa học-công nghệ và thị trường lao động để phục vụ phát triển kinh tế-xã hội của đất nước đòi hỏi cần có các giải pháp đột phá trong trong hệ thống đào tạo và cung ứng nguồn nhân lực.

Ngày 10/4, hầu hết học sinh Trường mầm non Hòa Bình đã đi học và ăn trưa tại trường.

Thái Nguyên: Xử lý nghiêm vụ trường mầm non sử dụng thực phẩm nhiễm dịch tả lợn châu Phi

Người dân nghi ngờ thịt lợn làm thức ăn cho học sinh Trường mầm non Hòa Bình không an toàn, chính quyền xã Văn Lăng, tỉnh Thái Nguyên đã đưa mẫu đi xét nghiệm, phát hiện nhiễm dịch tả lợn châu Phi. Cấp ủy, chính quyền địa phương đang chỉ đạo kiểm tra toàn diện đối với trường này, xử lý nghiêm tổ chức, cá nhân vi phạm.

Phiên tọa đàm “Đào tạo tài năng” và “Chính sách thu hút, đãi ngộ tài năng trong bối cảnh mới” được thảo luận sôi nổi.

Đề xuất giải pháp đào tạo, trọng dụng tài năng trong bối cảnh mới

Ngày 8/4, tại Hà Nội, Bộ Giáo dục và Đào tạo phối hợp Báo Tiền Phong và một số cơ sở giáo dục đại học tổ chức Hội thảo “Đào tạo, trọng dụng tài năng trong bối cảnh mới”, nhằm trao đổi, đề xuất các giải pháp phát hiện, bồi dưỡng và sử dụng hiệu quả nguồn nhân lực chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước.

(Ảnh minh họa: ĐẠI THẮNG)

Bộ Giáo dục và Đào tạo sửa đổi quy định về dạy thêm, học thêm

Ngày 8/4, Bộ Giáo dục và Đào tạo cho biết đã ban hành Thông tư sửa đổi, bổ sung một số điều của quy định về dạy thêm, học thêm. Những sửa đổi được xây dựng dựa trên những góp ý đánh giá tác động, phản hồi từ thực tiễn của địa phương, giáo viên, phụ huynh và xã hội. Thông tư có hiệu lực thi hành từ ngày 15/5/2026.