Sáng 20/11, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 10, Quốc hội thảo luận ở hội trường về Dự án Luật Giáo dục nghề nghiệp (sửa đổi).
Còn “khoảng trống” về ứng dụng công nghệ số trong quản lý, đào tạo giáo dục nghề nghiệp
Thảo luận tại hội trường, các ý kiến đại biểu đánh giá dự thảo Luật Giáo dục nghề nghiệp (sửa đổi) đã tiếp thu và có nhiều bước tiến đáng ghi nhận, thể chế hóa các chủ trương tại Nghị quyết số 71 về đột phá giáo dục và đào tạo.
Tuy nhiên, đại biểu Nguyễn Hoàng Bảo Trân (Đoàn Thành phố Hồ Chí Minh) cho rằng, hiện vẫn còn một khoảng trống tại dự thảo Luật là chưa quy định ứng dụng công nghệ số và trí tuệ nhân tạo trong quản lý, đào tạo và tổ chức giáo dục nghề nghiệp.
Theo đại biểu, việc bổ sung điều khoản về ứng dụng công nghệ trong giáo dục nghề nghiệp là cần thiết để khuyến khích cơ sở giáo dục nghề nghiệp triển khai học liệu số dùng chung, đào tạo trực tuyến, mô phỏng thực hành ảo, hồ sơ học tập điện tử. Đồng thời, tăng cường kết nối doanh nghiệp, trung tâm hỗ trợ khởi nghiệp; giúp học viên giáo dục nghề nghiệp tiếp cận kỹ năng chuẩn quốc tế và kết nối trực tiếp với các trường nghề, doanh nghiệp trong khu vực và quốc tế, nâng cao khả năng hội nhập và đáp ứng nhu cầu thị trường lao động toàn cầu.
“Tôi đề nghị dự thảo Luật Giáo dục nghề nghiệp (sửa đổi) bổ sung một điều riêng về ứng dụng công nghệ với cơ sở pháp lý rõ ràng để hệ thống giáo dục nghề nghiệp trở nên hiện đại, linh hoạt và thực sự đáp ứng yêu cầu của thị trường lao động công nghiệp 4.0”, đại biểu nêu ý kiến.
Đại biểu Trần Văn Khải (Đoàn Ninh Bình) cũng chỉ ra, dự thảo Luật Giáo dục nghề nghiệp (sửa đổi) chưa nhấn mạnh đủ việc công nhận kỹ năng của người học, đặc biệt là kỹ năng số, dù Nghị quyết 71 đã yêu cầu công nhận kỹ năng số đánh giá bởi doanh nghiệp.
Điều 27 của dự thảo Luật hiện chỉ quy định công nhận kết quả học tập, chưa có khung kỹ năng số quốc gia, chưa đề cập đến việc cấp chứng chỉ kỹ năng số trong bối cảnh chuyển đổi số, kỹ năng số đã trở thành yêu cầu nền tảng.
Theo đại biểu, Nghị quyết 57 xác định nâng cao kỹ năng số là nhiệm vụ sống còn, nếu luật không bổ sung khung pháp lý về đánh giá, công nhận kỹ năng số sẽ khó thúc đẩy giáo dục, trang bị ngành giáo dục, cơ sở giáo dục nghề nghiệp, trang bị kỹ năng số. Do đó, đại biểu Khải cho rằng, cần ban hành khung kỹ năng nghề nghiệp quốc gia, bao gồm kỹ năng số làm căn cứ đánh giá, công nhận trình độ người lao động, kể cả hệ thống chính quy và cấp chứng chỉ kỹ năng nghề quốc gia, kể cả kỹ năng số. Đồng thời, bổ sung cho phép doanh nghiệp, hiệp hội tham gia đánh giá kỹ năng nghề của người học, hiện thực hóa yêu cầu đánh giá bởi doanh nghiệp.
Thiết lập cơ chế kiểm định chất lượng độc lập, minh bạch và hiệu quả
Đại biểu Lê Thị Song An (Đoàn Tây Ninh) đánh giá cao việc Ban soạn thảo bổ sung điều mới về kiểm định chất lượng bởi đây là yếu tố then chốt để đảm bảo chất lượng đào tạo nghề, đáp ứng nhu cầu thị trường lao động trong và ngoài nước.
Tuy nhiên, đại biểu nêu thực tiễn triển khai công tác kiểm định chất lượng còn rất nhiều hạn chế. Theo Báo cáo số 1544 của Bộ Giáo dục và Đào tạo về tổng kết thi hành Luật Giáo dục nghề nghiệp, đến nay các tổ chức kiểm định đã thực hiện 305 lượt kiểm định đối với 261 cơ sở giáo dục nghề nghiệp. Trong đó chỉ có 86 trường cao đẳng và 5 trường trung cấp đạt tiêu chuẩn kiểm định. Như vậy, tỷ lệ các cơ sở đạt kiểm định chất lượng còn rất thấp, khoảng 21% ở bậc cao đẳng và chưa đến 1,5% trường trung cấp. Điều này cho thấy, mặc dù kiểm định chất lượng là yêu cầu bắt buộc nhưng việc thực hiện tại các cơ sở giáo dục vẫn còn nhiều hạn chế. Bên cạnh đó, chưa cập nhật số liệu thống kê rõ ràng các cơ sở giáo dục nghề nghiệp được kiểm định trên toàn quốc.
Trên cơ sở đó, đại biểu đề nghị Ban soạn thảo bổ sung hoàn thiện một số nội dung quan trọng về kiểm định chất lượng như sau:
Đối với cơ quan quản lý Bộ Giáo dục và Đào tạo cần thiết lập cơ chế kiểm định chất lượng độc lập, minh bạch và hiệu quả. Song song, ban hành các cơ chế hỗ trợ, khuyến khích cơ sở giáo dục nghề nghiệp cải tiến và nâng cao chất lượng sau kiểm định với những hình thức cụ thể như: ưu đãi về tài chính, đào tạo, đầu tư cơ sở vật chất và phát triển chương trình đào tạo theo chuẩn quốc tế; lắng nghe ý kiến phản hồi từ doanh nghiệp và người học để làm tiêu chí đánh giá, kiểm định; xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia thống nhất về kiểm định chất lượng giáo dục nghề nghiệp; nghiên cứu biện pháp, chế tài nghiêm minh đối với cơ sở không tuân thủ quy định kiểm định chất lượng.
Đối với các cơ sở giáo dục nghề nghiệp không đạt chất lượng thì sắp xếp tinh gọn cho hiệu quả và hợp lý. Đối với cơ sở giáo dục nghề nghiệp cần thực hiện kiểm định chất lượng định kỳ với chu kỳ không quá 3 năm và công khai kết quả kiểm định trên hệ thống cơ sở dữ liệu giáo dục nghề nghiệp nhằm tăng cường tính minh bạch và trách nhiệm giải trình.
Liên quan đến chính sách của Nhà nước về phát triển giáo dục nghề nghiệp, đại biểu Tô Ái Vang (Đoàn thành phố Cần Thơ) kiến nghị bổ sung một khoản quy định và hướng dẫn kịp thời việc phân bổ nguồn lực, cơ chế, chính sách đãi ngộ, thu hút và giữ chân các nhóm ngành nghề chuyên môn đặc thù thuộc lĩnh vực nghệ thuật, thể thao; nhóm ngành nghề đào tạo giáo viên hoặc nhóm ngành nghề khác, trong đó có nhóm ngành, nghề chuyên môn đặc thù thuộc lĩnh vực sức khỏe và cơ sở giáo dục đại học của lực lượng vũ trang nhân dân.
![[Infographic] Bộ Giáo dục và Đào tạo sửa đổi, bổ sung một số điều Quy chế thi tốt nghiệp trung học phổ thông](https://cdn.nhandan.vn/images/5532e1f30100dc6b93fffc9fa884888c2fdae97d669c5dbb345b0f0d6abe964d264bedb4dc161849ed1ebbd9ccaeca0c/thi-2.jpg.webp)
