Xã hội học và công tác xã hội trước yêu cầu của kỷ nguyên số

Ngày 23/10, tại Hà Nội, Khoa Xã hội học và Công tác xã hội, Trường đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội tổ chức Hội thảo khoa học quốc gia “Xã hội học và Công tác xã hội trong kỷ nguyên số và phát triển bền vững”.

Hội thảo khoa học quốc gia “Xã hội học và Công tác xã hội trong kỷ nguyên số và phát triển bền vững”. (Ảnh: USSH)
Hội thảo khoa học quốc gia “Xã hội học và Công tác xã hội trong kỷ nguyên số và phát triển bền vững”. (Ảnh: USSH)

Hội thảo là diễn đàn học thuật để các nhà khoa học, giảng viên, nhà quản lý, người làm công tác thực hành và các nhà nghiên cứu trao đổi kết quả nghiên cứu, chia sẻ kinh nghiệm, thảo luận những vấn đề đặt ra đối với hai ngành trong bối cảnh chuyển đổi số và hướng tới phát triển bền vững.

Sự phát triển nhanh chóng của công nghệ số và trí tuệ nhân tạo đang làm thay đổi cách con người giao tiếp, học tập, làm việc và tham gia vào đời sống xã hội. Không gian số mở ra những hình thức tương tác, kết nối và tiếp cận thông tin mới, đồng thời tác động đến các quan hệ xã hội, cấu trúc cộng đồng, hành vi cá nhân và phương thức cung cấp các dịch vụ xã hội.

Đối với Xã hội học, các vấn đề như bất bình đẳng số, phân tầng xã hội, biến đổi hệ giá trị, văn hóa số và những hình thức kết nối xã hội mới đòi hỏi các nhà nghiên cứu không ngừng cập nhật phương pháp và mở rộng góc nhìn phân tích.

ussh-xa-hoi-hoc-7185.jpg
Phó Giáo sư, Tiến sĩ Bùi Thành Nam, Phó Bí thư Đảng ủy, Phó Hiệu trưởng Thường trực Trường đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội phát biểu chào mừng hội thảo. (Ảnh: USSH)

Trong lĩnh vực công tác xã hội, công nghệ số và trí tuệ nhân tạo có thể hỗ trợ nhận diện nhu cầu, nâng cao khả năng tiếp cận dịch vụ, tăng cường kết nối giữa nhân viên công tác xã hội với thân chủ và cộng đồng. Tuy nhiên, việc ứng dụng công nghệ cũng đặt ra những vấn đề về bảo mật dữ liệu cá nhân, quyền riêng tư, trách nhiệm nghề nghiệp, khả năng tiếp cận bình đẳng và bảo vệ các nhóm dễ bị tổn thương.

Tại hội thảo, 8 tham luận được trình bày trong hai phiên với sự tham gia của các nhà khoa học, chuyên gia và giảng viên đến từ các cơ sở nghiên cứu, đào tạo và thực hành. Các tham luận tập trung vào các vấn đề lý luận xã hội học, phát triển công tác xã hội, ứng dụng trí tuệ nhân tạo và đạo đức nghề nghiệp trong môi trường số, gồm: Tái thiết hệ hình xã hội học trong kỷ nguyên AI và không gian lai; Phát triển Công tác xã hội trong bối cảnh số; Lệch chuẩn vị thành niên và vai trò của nhân viên công tác xã hội trong kỷ nguyên số; Kỹ năng sử dụng công nghệ và thực hành văn hóa số ở Việt Nam hiện nay; Xây dựng hồ sơ xã hội sử dụng AI trong công tác xã hội; Sử dụng trí tuệ nhân tạo trong nhóm sinh viên ngành khoa học xã hội và nhân văn (Nghiên cứu trường hợp sinh viên ngành xã hội học và công tác xã hội); Sử dụng AI tạo sinh trong Công tác xã hội: Rủi ro đạo đức liên quan bảo mật thông tin thân chủ tại Việt Nam; Mô hình Chatbot AI và mô hình học tập kết hợp trong đào tạo Công tác xã hội tại Trung Quốc: Hàm ý đối với Việt Nam.

ussh-xa-hoi-hoc-9586.jpg
Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Quý Thanh trình bày tham luận “Tái thiết hệ hình xã hội học trong kỷ nguyên AI và không gian lai”. (Ảnh: USSH)

Đáng chú ý, tham luận “Tái thiết hệ hình xã hội học trong kỷ nguyên AI và không gian lai” của Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Quý Thanh, nguyên Hiệu trưởng Trường đại học Giáo dục, Đại học Quốc gia Hà Nội đặt ra vấn đề về sự thay đổi trong cách tiếp cận và tư duy xã hội học trước những biến đổi do trí tuệ nhân tạo và sự đan xen giữa không gian trực tiếp với không gian số, gợi mở yêu cầu phát triển các cách tiếp cận phù hợp để nghiên cứu xã hội đương đại.

Tham luận “Lệch chuẩn vị thành niên và vai trò của nhân viên công tác xã hội trong kỷ nguyên số” của Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Thị Như Trang, giảng viên cao cấp Khoa Xã hội học và Công tác xã hội, Trường đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội hướng sự chú ý tới những vấn đề hành vi ở lứa tuổi vị thành niên và vai trò của công tác xã hội trong nhận diện nguy cơ, hỗ trợ, can thiệp và phòng ngừa những vấn đề phát sinh trong bối cảnh môi trường số ngày càng có ảnh hưởng đến đời sống của người trẻ.

08e29f40706cf032a97d.jpg
Các đại biểu tham dự. (Ảnh: USSH)

Cùng với các tham luận chuyên môn, hội thảo dành thời gian để các đại biểu trao đổi, thảo luận, kết nối góc nhìn lý luận, kết quả nghiên cứu và kinh nghiệm thực tiễn, qua đó gợi mở những vấn đề cần tiếp tục nghiên cứu trong đào tạo, nghiên cứu và thực hành nghề nghiệp trong thời đại số.

Dịp này, Ban tổ chức giới thiệu cuốn kỷ yếu khoa học quốc gia cùng tên hội thảo. Từ 73 bài viết gửi tới, Ban biên tập đã chọn lựa 32 bài đưa vào kỷ yếu, được tổ chức theo bốn nhóm chủ đề: đào tạo xã hội học và công tác xã hội trong kỷ nguyên số; biến đổi xã hội, bất bình đẳng và phát triển bền vững trong kỷ nguyên số; công tác xã hội và an sinh xã hội trong bối cảnh chuyển đổi số; bảo vệ và hỗ trợ các nhóm dễ bị tổn thương trong môi trường số.

Quang cảnh hội thảo. (Ảnh: USSH)

Quang cảnh hội thảo. (Ảnh: USSH)

Các công trình đề cập nhiều vấn đề thiết thực như phát triển năng lực số cho sinh viên, bất bình đẳng số, an sinh xã hội, bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng, hỗ trợ người khuyết tật và người cao tuổi. Qua đó, kỷ yếu cung cấp nguồn tài liệu tham khảo phục vụ nghiên cứu, giảng dạy, hoạch định chính sách và thực hành công tác xã hội.

Có thể bạn quan tâm

Học sinh lớp 6. (Ảnh: ĐẠI THẮNG)

Đổi mới tuyển sinh đầu cấp: Chuyển từ tư duy "tuyển" sang “tiếp nhận học sinh”

Bộ Giáo dục và Đào tạo đang xây dựng Quy chế tiếp nhận học sinh đầu cấp (lớp 1, lớp 6, lớp 10), với cách tiếp cận chuyển từ “tuyển sinh” sang “tiếp nhận học sinh đầu cấp” gắn với nhu cầu học tập, mạng lưới trường lớp,... nhằm bảo đảm cơ hội học tập cho người học và công bằng giáo dục. 

(Ảnh: ĐẠI THẮNG)

Dự kiến thi tuyển vào lớp 10 chỉ gồm 2 môn Toán và Ngữ văn

Việc tiếp nhận học sinh vào lớp 10 trung học phổ thông được Bộ Giáo dục và Đào tạo đề xuất theo một trong các phương thức: thi tuyển, xét tuyển, kết hợp thi tuyển với xét tuyển. Đối với phương thức thi tuyển thì chỉ gồm 2 môn Toán và Ngữ văn, nhằm giảm áp lực thi cử, tạo sự ổn định cho học sinh và giảm nguồn lực tổ chức kỳ thi.

Ban tổ chức phát động cuộc thi. (Ảnh: BTC)

Nhiều kỳ vọng tại Cuộc thi “Người mở đường số nơi bản làng” năm 2026

Ngày 22/10, tại Hà Nội, Báo Giáo dục và Thời đại tổ chức lễ phát động Cuộc thi “Người mở đường số nơi bản làng” năm 2026. Cuộc thi hướng sự quan tâm của xã hội đến những người trực tiếp đưa công nghệ, tri thức pháp luật và phương thức làm việc mới vào đời sống cộng đồng vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.

Đại học Đà Nẵng vinh danh thủ khoa và trao học bổng cho sinh viên. (Ảnh: ANH ĐÀO)

Gần 670 triệu đồng học bổng trao tặng sinh viên Đại học Đà Nẵng

Nhằm động viên và lan tỏa tinh thần hiếu học, khuyến tài trong sinh viên, tối 22/10, Đại học Đà Nẵng tổ chức “Chương trình vinh danh thủ khoa và nâng bước sinh viên năm 2026” tại Nhà hát Trưng Vương. Đây là sự kiện truyền thống thường niên mang đậm nét đặc trưng của Đại học Đà Nẵng qua 15 năm duy trì và phát triển.

Học sinh cần học trí tuệ nhân tạo để biết AI trả lời đúng hay sai. (Ảnh: Viettel Solutions)

Đưa trí tuệ nhân tạo từ trang sách vào trải nghiệm học tập

Học sinh có thể đọc sách để biết trí tuệ nhân tạo (AI) học từ dữ liệu, hoặc hỏi một chatbot và nhận câu trả lời trong vài giây. Nhưng để thực sự hiểu biết máy học thế nào, vì sao có thể sai, kết quả ấy ảnh hưởng tới con người ra sao và con người phải chịu trách nhiệm thế nào khi sử dụng công nghệ, các em phải được tự tay thử.

Xã Hàm Thuận Bắc có nhiều học sinh đồng bào dân tộc thiểu số. (Ảnh: THANH HUỆ)

Lâm Đồng: Xã Hàm Thuận Bắc chú trọng hỗ trợ học sinh dân tộc thiểu số

Những năm qua, Ủy ban nhân dân xã Hàm Thuận Bắc (tỉnh Lâm Đồng) luôn xác định việc thực hiện các chế độ, chính sách đối với học sinh dân tộc thiểu số là nhiệm vụ quan trọng, góp phần bảo đảm an sinh xã hội, nâng cao chất lượng giáo dục, tạo điều kiện để học sinh thuộc đối tượng chính sách được học tập và phát triển.

[Video] Trường THCS, THPT có thể kiểm tra định kỳ trên máy tính

[Video] Trường THCS, THPT có thể kiểm tra định kỳ trên máy tính

Từ ngày 1/12/2026, các trường Trung học cơ sở và Trung học phổ thông được tổ chức kiểm tra, đánh giá định kỳ trên máy tính nếu đáp ứng đủ điều kiện về cơ sở vật chất, hạ tầng công nghệ, phần mềm và vận hành theo hướng dẫn của Bộ Giáo dục và Đào tạo.

Học sinh tiểu học. (Ảnh: ĐẠI THẮNG)

Học bạ số là thành phần của hồ sơ đánh giá học sinh

Ở cấp tiểu học, hồ sơ đánh giá từng năm học của mỗi học sinh gồm Học bạ số và Bảng tổng hợp kết quả đánh giá giáo dục của lớp; ở trung học cơ sở, trung học phổ thông, các thông tin và nội dung đánh giá tại mẫu Học bạ là căn cứ xác định nội dung chuyên môn của Học bạ số.

Trong giờ học tại Trường trung học cơ sở Ngô Sĩ Liên (Hà Nội). (Ảnh: ĐẠI THẮNG)

Sửa đổi chương trình, sách giáo khoa giáo dục phổ thông: Cần bắt đầu từ đâu?

Việc rà soát, hoàn thiện chương trình, sách giáo khoa theo hướng giảm tải, thiết thực, hiệu quả, phù hợp với thực tiễn đặt ra yêu cầu cần có đánh giá toàn diện về thực hiện Chương trình giáo dục phổ thông 2018, để từ đó có căn cứ khoa học, minh chứng thực tiễn điều chỉnh nội dung, phương thức tổ chức giáo dục, hệ thống học liệu.

[Infographic] Những con số về Đánh giá tư duy TSA năm 2026

[Infographic] Những con số về Đánh giá tư duy TSA năm 2026

Trong năm 2026, Đại học Bách khoa Hà Nội đã tổ chức 3 đợt Đánh giá tư duy với 31 điểm thi tại Hà Nội và 10 tỉnh, thành phố; đáp ứng gần 60 nghìn lượt thi với tổng số gần 30 nghìn thí sinh dự thi. Kết quả Đánh giá tư duy TSA đã được hơn 50 cơ sở đào tạo sử dụng để tuyển sinh đại học năm học 2026-2027.

(Ảnh minh họa: HNUE)

Giáo dục đại học: Cần kiểm soát đầu vào và nâng cao chất lượng đầu ra

Trong thực hiện nhiệm vụ năm học 2026-2027 đối với giáo dục đại học, cao đẳng sư phạm, về công tác tuyển sinh, bảo đảm chất lượng, Bộ Giáo dục và Đào tạo yêu cầu các cơ sở đào tạo có phương án xét tuyển theo hướng ổn định, minh bạch, công bằng, thực chất; kiểm soát đầu vào và nâng cao chất lượng đầu ra.

Quang cảnh hội nghị. (Ảnh: Ban tổ chức)

Thúc đẩy nghiên cứu, ứng dụng công nghệ trong cơ khí-động lực

Ngày 18/10, tại Trường đại học Thủy lợi, Hội nghị Khoa học và Công nghệ Cơ khí-Động lực lần thứ XIX năm 2026 chính thức khai mạc, quy tụ các nhà khoa học, chuyên gia, nhà nghiên cứu, giảng viên đến từ 22 trường đại học, viện nghiên cứu, học viện cùng đại diện doanh nghiệp trong lĩnh vực cơ khí-động lực trên cả nước.