Sinh viên đại học Việt Nam ứng dụng trí tuệ nhân tạo: Góc nhìn từ một nghiên cứu mới

Một nghiên cứu mới đây do nhóm của Tiến sĩ Nguyễn Thị Bạch Tuyết và Tiến sĩ Trương Đình Đức (Đại học Kinh tế quốc dân) công bố trên tạp chí Discover Education đã cung cấp một bức tranh toàn cảnh và sâu sắc về ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) của sinh viên đại học Việt Nam hiện nay.

Cần sự hỗ trợ tích cực cho sinh viên để ứng dụng AI hiệu quả. (Ảnh: CTV)
Cần sự hỗ trợ tích cực cho sinh viên để ứng dụng AI hiệu quả. (Ảnh: CTV)

Trong bối cảnh chuyển đổi số đang định hình lại hệ sinh thái giáo dục đại học, việc tích hợp AI vào học tập và nghiên cứu đã trở thành động lực chính để nâng cao hiệu quả học thuật.

Mặc dù các công cụ AI ngày càng được sử dụng nhiều để hỗ trợ các nhiệm vụ học tập của sinh viên, hiểu biết về những yếu tố hình thành nên sự hài lòng và hành vi sử dụng AI của họ vẫn còn hạn chế, đặc biệt là trong bối cảnh giáo dục đại học tại Việt Nam.

Bức tranh tổng quan về thói quen sử dụng AI

Nghiên cứu được thực hiện thông qua một cuộc khảo sát trực tuyến với sự tham gia của 1.203 sinh viên đang theo học tại nhiều Trường đại học trên khắp Việt Nam. Theo kết quả thu thập được: hầu hết các sinh viên tham gia đều đã có mức độ quen thuộc nhất định với công cụ AI. Cụ thể, 54,9% số lượng khảo sát có kinh nghiệm sử dụng AI ở mức độ trung bình (54,9%) và 27,8% với kinh nghiệm sử dụng khá nhiều.

Cũng theo khảo sát, về tần suất sử dụng, 51,9% sinh viên báo cáo sử dụng các công cụ AI ở mức độ vừa phải, 29,9% sử dụng thường xuyên và 4,2% sử dụng rất thường xuyên.

Sự lạc quan và đổi mới công nghệ thúc đẩy trải nghiệm tích cực

Nghiên cứu trên đã chỉ ra rằng các yếu tố tâm lý và thái độ đóng vai trò quyết định trong việc ứng dụng AI, trong đó đề cập tới sự lạc quan về công nghệ và tính đổi mới công nghệ có ảnh hưởng tích cực, đáng kể đến nhận thức của sinh viên về tính hữu ích và tính dễ sử dụng của AI.

Song song là những sinh viên có thái độ tích cực với công nghệ và sẵn sàng dùng thử các công cụ kỹ thuật số mới thường đánh giá AI là hữu ích, dễ tiếp cận và có thể áp dụng hiệu quả vào các nhiệm vụ học thuật.

Bên cạnh đó, nghiên cứu nêu thêm, khi sinh viên nhận thấy AI vừa hữu ích vừa dễ sử dụng, họ có xu hướng trải nghiệm mức độ thích thú cao hơn trong quá trình tương tác, từ đó nâng cao sự hài lòng tổng thể đối với công cụ này.

Góc nhìn mới: Sự lo ngại giúp sử dụng AI cẩn trọng hơn

Một phát hiện khác biệt và rất đáng chú ý của nghiên cứu trên là vai trò của những đặc điểm sẵn sàng công nghệ mang tính tiêu cực.

Theo đó, sự khó chịu về công nghệ (technology discomfort) và cảm giác không an toàn về công nghệ (technology insecurity) cũng có tác động tích cực đến nhận thức của sinh viên cũng như các kết quả liên quan đến việc sử dụng AI.

Nghiên cứu nhận thấy, mặc dù những yếu tố tiêu cực này thường gắn liền với mối lo ngại của người dùng khi áp dụng công nghệ mới nhưng tác động tích cực của chúng lại cho thấy: những sinh viên cảm thấy khó chịu hoặc không an toàn thường nhận thức rõ hơn về tính phức tạp, những rủi ro và cả hạn chế của các công cụ AI.

Nhận thức trên có thể khuyến khích sinh viên tìm kiếm sự hướng dẫn, cải thiện các kỹ năng liên quan đến AI và sử dụng AI một cách cẩn thận, có mục đích hơn.

Do đó, những lo ngại của sinh viên về AI không nhất thiết làm giảm việc áp dụng AI. Thay vào đó, chúng có thể góp phần tạo ra hành vi sử dụng AI có chủ ý và có trách nhiệm hơn.

Khuyến nghị dành cho các cơ sở giáo dục

Từ những kết quả trên, nghiên cứu đưa ra một số hàm ý thực tiễn quan trọng cho các Trường đại học trong việc lập kế hoạch chính sách và tối ưu hóa môi trường học tập.

Đó là, các trường đại học nên bồi dưỡng thái độ tích cực đối với AI, khuyến khích sự đổi mới công nghệ của sinh viên và cung cấp các chương trình đào tạo nhằm nâng cao sự tự tin của sinh viên khi sử dụng AI cho các mục đích học thuật.

Ngoài ra, các cơ sở giáo dục cần xây dựng những hướng dẫn rõ ràng về việc sử dụng AI một cách có trách nhiệm và đúng đạo đức trong học tập và nghiên cứu.

Đồng thời, cần có các cơ chế, chương trình hỗ trợ để giúp sinh viên quản lý sự khó chịu và cảm giác không an toàn khi sử dụng công cụ AI, qua đó giúp tăng cường sự chấp nhận và cải thiện mức độ hài lòng của sinh viên đối với môi trường học tập có sự hỗ trợ của AI.

Có thể bạn quan tâm

Phiên thực hành Diễn tập an ninh mạng quốc gia năm 2026 diễn ra liên tục trong 7,5 giờ. (Ảnh: NCA)

Diễn tập an ninh mạng quốc gia 2026: Kết hợp phòng thủ trực tiếp với điều tra số

Diễn tập an ninh mạng quốc gia năm 2026 đặt ra yêu cầu các đội vừa phát hiện, ngăn chặn tấn công, vừa truy vết hành vi của tin tặc, xử lý sự cố và thu thập chứng cứ điện tử. Qua đó, tăng cường khả năng phối hợp giữa lực lượng công an, các bộ, ngành, địa phương và đơn vị tài chính trong bảo vệ hệ thống thông tin trọng yếu.

[Video] Lạng Sơn tăng tốc chuyển đổi số từ những Trạm số hóa

[Video] Lạng Sơn tăng tốc chuyển đổi số từ những Trạm số hóa

Lạng Sơn – điểm trung chuyển hàng hóa lớn của khu vực phía Bắc, nơi mỗi ngày có hàng nghìn lượt phương tiện, doanh nghiệp và người dân thực hiện thủ tục hành chính về xuất nhập khẩu, thương mại và dịch vụ. Trong bối cảnh đó, mô hình “Trạm số hóa” đang tạo ra bước chuyển mới trong cải cách hành chính.

Đại diện Tổng Công ty Công nghiệp công nghệ cao Viettel nhận Giải thưởng. (Ảnh: TRÀ MY)

Hệ thống tính cước của Viettel được vinh danh tại Giải thưởng viễn thông quốc tế

Tổng Công ty Công nghiệp công nghệ cao Viettel (Viettel High Tech) vừa được vinh danh ở hạng mục “Doanh nghiệp triển khai công nghệ xuất sắc khu vực châu Á” tại Giải thưởng Telecom Review Excellence Awards 2026, tổ chức tại Dubai (UAE), với hệ thống tính cước thời gian thực thế hệ mới vOCS 4.0 do đơn vị tự phát triển.

Quang cảnh hội nghị. (Ảnh: BẢO HÂN)

Phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số thúc đẩy tăng trưởng nông nghiệp

Ngày 27/10, tại Hà Nội, Bộ Nông nghiệp và Môi trường và Bộ Công an (Cơ quan Thường trực Ban Chỉ đạo 57 Trung ương) tổ chức Hội nghị phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số thúc đẩy tăng trưởng ngành nông nghiệp khu vực phía bắc. Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng dự và chỉ đạo hội nghị.

Sự kiện “AI trong thực tiễn: Từ hạ tầng đến vận hành” diễn ra tại khách sạn JW Marriott. (Ảnh: Ban tổ chức)

Hạ tầng và hệ điều hành AI: Đủ hai doanh nghiệp mới tự vận hành

Tại sự kiện "AI trong thực tiễn: Từ hạ tầng đến vận hành", Chủ tịch AIZ Vũ Thanh Thắng cho rằng doanh nghiệp muốn tự vận hành bằng AI phải có đủ hai lớp: Hạ tầng AI cung cấp năng lực tính toán, và phía trên là một hệ điều hành gồm bộ não dữ liệu, nhân sự số và quy trình vận hành. 

Giáo sư Thalappil Pradeep được vinh danh với Giải Đặc biệt VinFuture 2022 dành cho Nhà khoa học đến từ các nước đang phát triển. (Ảnh: BTC)

Chủ nhân giải thưởng VinFuture 2022 Thalappil Pradeep: "Những giải pháp từ các nước đang phát triển có thể thay đổi thế giới"

Trở lại VinFuture với vai trò thành viên Hội đồng Giải thưởng, Giáo sư Thalappil Pradeep, người phát triển các công nghệ giúp hàng triệu người tiếp cận nước sạch với chi phí thấp, cho rằng giá trị của khoa học không chỉ nằm ở những phát minh mà còn ở khả năng cải thiện cuộc sống con người.

Hệ thống Cơ sở dữ liệu hộ tịch điện tử đang mang lại những thay đổi tích cực cho cuộc sống người dân.

145 triệu dữ liệu hộ tịch: Bước tiến trong xây dựng Chính phủ số

Hơn 145 triệu dữ liệu hộ tịch điện tử đã được ghi nhận, trong đó 78,8 triệu dữ liệu được đối soát, đồng bộ thành công với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Kết quả này góp phần hình thành nền tảng dữ liệu thống nhất, từng bước đơn giản hóa thủ tục hành chính và nâng cao chất lượng phục vụ người dân.

[Infographic] 12 công trình khoa học-công nghệ được đề nghị xét tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh và Giải thưởng Nhà nước đợt 7

[Infographic] 12 công trình khoa học-công nghệ được đề nghị xét tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh và Giải thưởng Nhà nước đợt 7

Theo thông tin từ Bộ Khoa học và Công nghệ, sau phiên họp ngày 12 và 13/10/2026, Hội đồng cấp Nhà nước đã thống nhất đề nghị xét tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh đối với 11 công trình, cụm công trình và Giải thưởng Nhà nước đối với một cụm công trình về khoa học và công nghệ.

Dự án "Tất gel thảo dược An Túc" của sinh viên Trường đại học Y-Dược Huế đạt giải Nhất Cuộc thi Ý tưởng Khởi nghiệp đổi mới sáng tạo lần thứ IX, năm 2026. (Ảnh: PH.THẢO)

Hành trình ươm tạo khởi nghiệp của sinh viên Đại học Huế

Từ nguồn dược liệu bản địa đến những giải pháp công nghệ, giáo dục và nông nghiệp, 8 dự án vào chung kết Cuộc thi Ý tưởng Khởi nghiệp đổi mới sáng tạo Đại học Huế năm 2026 cho thấy sức sáng tạo của người học; trong đó, “Tất gel thảo dược An Túc” nổi bật với hướng tiếp cận kết hợp tri thức truyền thống và nhu cầu hiện đại.

Đại biểu Bùi Văn Dũng (Đoàn Thanh Hóa) phát biểu tại hội trường. (Ảnh: THỦY NGUYÊN)

Bảo đảm quyền kiểm chứng kết quả đo lường

Đại biểu Quốc hội đề nghị quy định rõ trách nhiệm chủ động rà soát các giao dịch bị ảnh hưởng khi phát hiện sai số đo lường, đồng thời bảo đảm người tiêu dùng được tiếp cận dữ liệu và hoàn trả tiền thu thừa trong thời hạn cụ thể.

Quốc hội làm việc tại hội trường, nghe Tờ trình và Báo cáo thẩm tra dự án Luật Định danh và xác thực điện tử. (Ảnh: THỦY NGUYÊN)

Thiết lập 3 mô hình xác thực điện tử, tăng an toàn giao dịch số

Dự thảo Luật Định danh và xác thực điện tử mở rộng đối tượng định danh, thiết lập các mô hình xác thực và thúc đẩy xã hội hóa dịch vụ, tạo nền tảng nhận diện số tin cậy, phòng, chống tội phạm mạng, lừa đảo trực tuyến và thúc đẩy phát triển Chính phủ số, kinh tế số, xã hội số.

Toàn cảnh tọa đàm. (Ảnh: MẠNH XUÂN)

Giải pháp thích ứng với giáo dục STEM trong nhà trường

Chiều 25/10, tại Hà Nội, Hiệp hội Thiết bị giáo dục Việt Nam phối hợp Tập đoàn Geleximco tổ chức Tọa đàm: Giải pháp thích ứng với giáo dục STEM trong nhà trường. Đông đảo các chuyên gia, nhà quản lý, cán bộ các trường học, đơn vị hoạt động giáo dục tham dự tọa đàm.