Sâm Ngọc Linh vươn tầm giá trị toàn cầu

Với tiềm năng sinh học đặc biệt và chiến lược phát triển bài bản, sâm Ngọc Linh đang được định hướng trở thành sản phẩm chiến lược, thúc đẩy phát triển kinh tế dược liệu bền vững, nâng cao sinh kế người dân, nhất là đồng bào dân tộc thiểu số vùng cao.

Đồng bào dân tộc thiểu số tỉnh Quảng Ngãi lựa chọn cây giống sâm Ngọc Linh trước khi trồng. (Ảnh: NGỌC LINH)
Đồng bào dân tộc thiểu số tỉnh Quảng Ngãi lựa chọn cây giống sâm Ngọc Linh trước khi trồng. (Ảnh: NGỌC LINH)

Sâm Ngọc Linh sinh trưởng độc nhất trong điều kiện khí hậu mát mẻ, đất mùn giàu hữu cơ, độ ẩm cao và hệ sinh thái rừng nguyên sinh, cho nên có hàm lượng hoạt chất sinh học vượt trội, nhất là nhóm saponin ocotillol độc nhất, khác biệt với nhân sâm và các loài sâm khác.

Giá trị đặc hữu và tiềm năng phát triển vượt trội

Được Dược sĩ Đào Kim Long và các cộng sự phát hiện vào năm 1973 tại vùng núi Ngọc Linh, loài sâm này nhanh chóng được xác nhận là loài sâm mới của thế giới.

GS, TS Nguyễn Minh Đức, Trường đại học Tôn Đức Thắng, chuyên gia hàng đầu về dược liệu cho biết: “Sâm Ngọc Linh chứa 52 saponin, trong đó có nhiều hoạt chất quý như majonosid-R2, vinaginsenosid-R1, vinaginsenosid-R2… có tác dụng chống trầm cảm, chống oxy hóa và tăng cường miễn dịch. Đây là giá trị y học độc đáo không loài sâm nào trên thế giới có”.

z6812285601664-f09b22471d1203d5f6c2ea3086257f21-8133.jpg
Tỉnh Quảng Ngãi xác định khoa học và công nghệ là nền tảng then chốt để phát triển sâm Ngọc Linh thành ngành hàng giá trị cao.

Tỉnh Quảng Ngãi xác định khoa học và công nghệ là nền tảng then chốt để phát triển sâm Ngọc Linh thành ngành hàng giá trị cao.

Sâm Ngọc Linh còn được Thủ tướng Chính phủ công nhận là sản phẩm quốc gia từ năm 2017, và nằm trong Chương trình phát triển Sâm Việt Nam đến năm 2030, định hướng đến năm 2045.

Tỉnh Quảng Ngãi xác định sâm Ngọc Linh là cây trồng chủ lực trong chiến lược phát triển kinh tế dược liệu, nông nghiệp hữu cơ và sinh kế bền vững tại các xã vùng cao như Măng Ri, Ngọc Linh, Xốp, Tu Mơ Rông… Hàng nghìn cây giống sâm Ngọc Linh được cấp phát miễn phí cho hộ nghèo, hộ đồng bào dân tộc thiểu số.

Tỉnh Quảng Ngãi xác định khoa học và công nghệ là nền tảng then chốt để phát triển sâm Ngọc Linh thành ngành hàng giá trị cao. Từ năm 2017, hàng loạt đề tài, dự án nghiên cứu cấp tỉnh và quốc gia đã triển khai, tập trung vào các khâu: Bảo tồn nguồn gien, nhân giống, hoàn thiện quy trình kỹ thuật trồng trọt, bảo quản sau thu hoạch, chế biến sâu và kiểm định chất lượng.

Trong khuôn khổ Chương trình phát triển sản phẩm quốc gia “Sâm Việt Nam”, Bộ Khoa học và Công nghệ phê duyệt 5 nhiệm vụ thuộc 2 dự án khoa học-công nghệ cấp quốc gia cho Quảng Ngãi. Các nghiên cứu này giúp chuẩn hóa quy trình sản xuất giống, chăm sóc cây sâm theo hướng hữu cơ và xây dựng công nghệ sản xuất chế phẩm sinh học chuyên dụng cho cây sâm.

Ở cấp tỉnh, từ năm 2017 đến nay, Quảng Ngãi đã triển khai 6 đề tài, dự án khoa học và công nghệ về sâm Ngọc Linh. Kết quả đạt được: Xây dựng và chuyển giao quy trình nhân giống, trồng trọt, chăm sóc, phòng trừ sâu bệnh; phân tích thành phần hóa học trong sâm thân và lá; đánh giá giá trị dược lý các bộ phận thân, lá; quy trình bảo quản củ lâu dài.

Trường đại học Khoa học Tự nhiên Thành phố Hồ Chí Minh phối hợp Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Quảng Ngãi xác định được 30 hợp chất hóa học từ thân và lá sâm Ngọc Linh, gồm 6 ginsenoside và 10 hợp chất lần đầu phát hiện. Kết quả này giúp phát triển sản phẩm mới, nâng cao giá trị toàn diện không chỉ từ phần củ.

Từ quốc bảo đến thương hiệu quốc gia

Nhằm minh bạch hóa thị trường, chống gian lận thương mại và bảo vệ thương hiệu, Trung tâm Ứng dụng Khoa học và Công nghệ tỉnh Quảng Ngãi đã được trang bị hệ thống thiết bị kiểm định DNA, phân tích hàm lượng saponin hiện đại với 3 quy trình kiểm nghiệm. Các sản phẩm chế biến sâu từ thân, lá sâm Ngọc Linh như trà ô long sâm, rượu sâm, viên nang chức năng đang được nghiên cứu phát triển. Một số doanh nghiệp địa phương bước đầu sản xuất thành công sản phẩm trà sâm, cao sâm, mỹ phẩm, mở rộng thị trường nội địa và tiến tới xuất khẩu.

Tiến sĩ Dương Hồng Tố Quyên, Bệnh viện Y học cổ truyền Thành phố Hồ Chí Minh nhận định: “Các nghiên cứu dược lý khẳng định cao chiết toàn phần sâm Ngọc Linh trồng 6 tuổi có tác dụng tăng lực, chống stress, bảo vệ gan và tăng cường miễn dịch vượt trội nhân sâm. Nhóm saponin ocotillol gồm majonosid-R2 hay vina-ginsenosid-R2 có tác dụng giải lo âu, chống trầm cảm tương đương fluoxetin”.

z6812285606716-2a6dc6b610b1b018abf0b665ccbb02a4-664.jpg
Sâm Ngọc Linh đang từng bước khẳng định vị thế sản phẩm quốc gia tầm quốc tế.

Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Hội đồng nhân dân tỉnh Quảng Ngãi Nguyễn Đức Tuy khẳng định: “Chúng tôi sẽ tạo những điều kiện thuận lợi nhất cho các nhà khoa học, doanh nghiệp nghiên cứu, khảo sát, đầu tư, phát triển sâm Ngọc Linh”.

Sâm Ngọc Linh đang từng bước khẳng định vị thế sản phẩm quốc gia tầm quốc tế. Với sự vào cuộc quyết liệt của cả hệ thống chính trị, sự đồng hành từ giới khoa học, doanh nghiệp và người dân, sâm Ngọc Linh góp phần nâng cao sức khỏe cộng đồng và mở hướng đi chiến lược phát triển kinh tế dược liệu bền vững vùng cao Tây Nguyên.

Tiếp tục đầu tư nghiên cứu, chuẩn hóa quy trình, bảo vệ thương hiệu và phát triển sản phẩm chất lượng cao là con đường đưa “quốc bảo” sâm Ngọc Linh sánh vai với các loài sâm nổi tiếng thế giới. Đó không chỉ là kỳ vọng của ngành y học cổ truyền, mà còn là trách nhiệm và khát vọng của cả dân tộc trong hành trình khẳng định giá trị Việt trên bản đồ dược liệu toàn cầu.

Có thể bạn quan tâm

Phụ kiện bạc được trưng bày tại một cửa hàng ở Yogyakarta (Indonesia). (Ảnh: Tân Hoa xã)

Sáng 11/9, giá bạc thế giới giảm mạnh

Sáng 11/9, giá bạc giao dịch quanh mức 63,5 USD/ounce, sau khi lao dốc hơn 5% trong phiên trước đó, khi các nhà đầu tư chuẩn bị đón nhận báo cáo chỉ số giá tiêu dùng (CPI) của Mỹ - một yếu tố có thể củng cố kỳ vọng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) tăng lãi suất vào tuần tới.

Việc liên tục bổ sung tàu bay mới là bước đi chiến lược của Vietravel Airlines nhằm nâng cao năng lực khai thác, đáp ứng tốt nhu cầu di chuyển của hành khách trong giai đoạn thị trường hàng không khôi phục mạnh mẽ. (Nguồn ảnh: T&T Group)

Vietravel Airlines thỏa thuận mua 50 máy bay thế hệ mới từ Airbus, dự kiến nhận máy bay từ 2029

Ngày 10/9, tại Điện Élysée ở thủ đô Paris (CH Pháp), dưới sự chứng kiến của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Tổng thống CH Pháp Emmanuel Macron, Hãng hàng không Vietravel Airlines (đơn vị thành viên của Tập đoàn T&T Group) và Tập đoàn Airbus (Pháp) đã trao Ý Định Thư về việc mua 50 máy bay thế hệ mới. 

Lâm Đồng xác định du lịch thông minh là một trong những lĩnh vực ưu tiên trong kết nối “ba nhà” để tạo ra sản phẩm đáp ứng yêu cầu phát triển địa phương. Trong ảnh: Mùa du lịch ở khu vực phía đông Lâm Đồng.

Hướng đến nền kinh tế xanh, bền vững

Xác định mục tiêu, Lâm Đồng thiết lập cơ chế liên kết chặt chẽ giữa “Nhà nước-nhà trường-doanh nghiệp”, trong đó doanh nghiệp đặt hàng, nhà khoa học tìm lời giải, Nhà nước tạo cơ chế, kết nối nguồn lực, hỗ trợ kinh phí và thúc đẩy ứng dụng, thương mại hóa kết quả nghiên cứu.

Nâng cao chất lượng dịch vụ công góp phần cải thiện chất lượng sống của người dân và thúc đẩy phát triển vùng bền vững. (Ảnh: VL)

Phát triển vùng gắn với chất lượng sống của người dân

Với mục tiêu tăng GRDP bình quân 9-11%/năm tại 6 vùng kinh tế-xã hội, Nghị quyết số 27-NQ/TW đặt yêu cầu phát triển nhanh đi đôi với bảo đảm giới hạn sinh thái, phù hợp khả năng chịu tải của môi trường, nâng cao chất lượng sống của người dân. Sức chống chịu qua đó trở thành một yếu tố quan trọng trong năng lực cạnh tranh vùng.

Dây chuyền sản xuất rượu chuối mốc bản địa của Hợp tác xã Sơn Bua. (Ảnh: HIỂN CỪ)

Đổi mới chế biến và bảo quản nông sản

Sau hợp nhất, không gian phát triển của ngành nông nghiệp Quảng Ngãi rộng lớn, sở hữu lợi thế đặc thù: Kinh tế biển-rừng. Với mục tiêu đưa sản phẩm nông nghiệp vươn xa, tỉnh xác định đổi mới sáng tạo trong chế biến và bảo quản nông sản là “chìa khóa” chuyển đổi tư duy sản xuất nông nghiệp sang kinh tế nông nghiệp.

Sản xuất thép tại nhà máy của Tập đoàn Hòa Phát. (Ảnh: ĐỨC DŨNG)

Kiến tạo phát triển các ngành công nghiệp trọng điểm

Luật Công nghiệp trọng điểm được xây dựng nhằm thúc đẩy, kiến tạo phát triển các ngành công nghiệp trọng điểm phù hợp bối cảnh khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và những thành tựu của cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ 4.

Ngành thuế đẩy mạnh rà soát, chuẩn hóa dữ liệu người nộp thuế. (Ảnh: Minh Phương)

Làm sạch mã số thuế, phản ánh đúng trạng thái doanh nghiệp

Gần 600.000 doanh nghiệp ngừng hoạt động nhưng chưa hoàn tất thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế hoặc không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký tính đến tháng 6/2026. Xử lý hồ sơ tồn đọng cần vừa tháo gỡ nhanh cho doanh nghiệp tuân thủ, vừa sàng lọc các trường hợp lợi dụng pháp nhân để vi phạm pháp luật.