Sâm Ngọc Linh vươn tầm giá trị toàn cầu

Với tiềm năng sinh học đặc biệt và chiến lược phát triển bài bản, sâm Ngọc Linh đang được định hướng trở thành sản phẩm chiến lược, thúc đẩy phát triển kinh tế dược liệu bền vững, nâng cao sinh kế người dân, nhất là đồng bào dân tộc thiểu số vùng cao.

Đồng bào dân tộc thiểu số tỉnh Quảng Ngãi lựa chọn cây giống sâm Ngọc Linh trước khi trồng. (Ảnh: NGỌC LINH)
Đồng bào dân tộc thiểu số tỉnh Quảng Ngãi lựa chọn cây giống sâm Ngọc Linh trước khi trồng. (Ảnh: NGỌC LINH)

Sâm Ngọc Linh sinh trưởng độc nhất trong điều kiện khí hậu mát mẻ, đất mùn giàu hữu cơ, độ ẩm cao và hệ sinh thái rừng nguyên sinh, cho nên có hàm lượng hoạt chất sinh học vượt trội, nhất là nhóm saponin ocotillol độc nhất, khác biệt với nhân sâm và các loài sâm khác.

Giá trị đặc hữu và tiềm năng phát triển vượt trội

Được Dược sĩ Đào Kim Long và các cộng sự phát hiện vào năm 1973 tại vùng núi Ngọc Linh, loài sâm này nhanh chóng được xác nhận là loài sâm mới của thế giới.

GS, TS Nguyễn Minh Đức, Trường đại học Tôn Đức Thắng, chuyên gia hàng đầu về dược liệu cho biết: “Sâm Ngọc Linh chứa 52 saponin, trong đó có nhiều hoạt chất quý như majonosid-R2, vinaginsenosid-R1, vinaginsenosid-R2… có tác dụng chống trầm cảm, chống oxy hóa và tăng cường miễn dịch. Đây là giá trị y học độc đáo không loài sâm nào trên thế giới có”.

z6812285601664-f09b22471d1203d5f6c2ea3086257f21-8133.jpg
Tỉnh Quảng Ngãi xác định khoa học và công nghệ là nền tảng then chốt để phát triển sâm Ngọc Linh thành ngành hàng giá trị cao.

Tỉnh Quảng Ngãi xác định khoa học và công nghệ là nền tảng then chốt để phát triển sâm Ngọc Linh thành ngành hàng giá trị cao.

Sâm Ngọc Linh còn được Thủ tướng Chính phủ công nhận là sản phẩm quốc gia từ năm 2017, và nằm trong Chương trình phát triển Sâm Việt Nam đến năm 2030, định hướng đến năm 2045.

Tỉnh Quảng Ngãi xác định sâm Ngọc Linh là cây trồng chủ lực trong chiến lược phát triển kinh tế dược liệu, nông nghiệp hữu cơ và sinh kế bền vững tại các xã vùng cao như Măng Ri, Ngọc Linh, Xốp, Tu Mơ Rông… Hàng nghìn cây giống sâm Ngọc Linh được cấp phát miễn phí cho hộ nghèo, hộ đồng bào dân tộc thiểu số.

Tỉnh Quảng Ngãi xác định khoa học và công nghệ là nền tảng then chốt để phát triển sâm Ngọc Linh thành ngành hàng giá trị cao. Từ năm 2017, hàng loạt đề tài, dự án nghiên cứu cấp tỉnh và quốc gia đã triển khai, tập trung vào các khâu: Bảo tồn nguồn gien, nhân giống, hoàn thiện quy trình kỹ thuật trồng trọt, bảo quản sau thu hoạch, chế biến sâu và kiểm định chất lượng.

Trong khuôn khổ Chương trình phát triển sản phẩm quốc gia “Sâm Việt Nam”, Bộ Khoa học và Công nghệ phê duyệt 5 nhiệm vụ thuộc 2 dự án khoa học-công nghệ cấp quốc gia cho Quảng Ngãi. Các nghiên cứu này giúp chuẩn hóa quy trình sản xuất giống, chăm sóc cây sâm theo hướng hữu cơ và xây dựng công nghệ sản xuất chế phẩm sinh học chuyên dụng cho cây sâm.

Ở cấp tỉnh, từ năm 2017 đến nay, Quảng Ngãi đã triển khai 6 đề tài, dự án khoa học và công nghệ về sâm Ngọc Linh. Kết quả đạt được: Xây dựng và chuyển giao quy trình nhân giống, trồng trọt, chăm sóc, phòng trừ sâu bệnh; phân tích thành phần hóa học trong sâm thân và lá; đánh giá giá trị dược lý các bộ phận thân, lá; quy trình bảo quản củ lâu dài.

Trường đại học Khoa học Tự nhiên Thành phố Hồ Chí Minh phối hợp Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Quảng Ngãi xác định được 30 hợp chất hóa học từ thân và lá sâm Ngọc Linh, gồm 6 ginsenoside và 10 hợp chất lần đầu phát hiện. Kết quả này giúp phát triển sản phẩm mới, nâng cao giá trị toàn diện không chỉ từ phần củ.

Từ quốc bảo đến thương hiệu quốc gia

Nhằm minh bạch hóa thị trường, chống gian lận thương mại và bảo vệ thương hiệu, Trung tâm Ứng dụng Khoa học và Công nghệ tỉnh Quảng Ngãi đã được trang bị hệ thống thiết bị kiểm định DNA, phân tích hàm lượng saponin hiện đại với 3 quy trình kiểm nghiệm. Các sản phẩm chế biến sâu từ thân, lá sâm Ngọc Linh như trà ô long sâm, rượu sâm, viên nang chức năng đang được nghiên cứu phát triển. Một số doanh nghiệp địa phương bước đầu sản xuất thành công sản phẩm trà sâm, cao sâm, mỹ phẩm, mở rộng thị trường nội địa và tiến tới xuất khẩu.

Tiến sĩ Dương Hồng Tố Quyên, Bệnh viện Y học cổ truyền Thành phố Hồ Chí Minh nhận định: “Các nghiên cứu dược lý khẳng định cao chiết toàn phần sâm Ngọc Linh trồng 6 tuổi có tác dụng tăng lực, chống stress, bảo vệ gan và tăng cường miễn dịch vượt trội nhân sâm. Nhóm saponin ocotillol gồm majonosid-R2 hay vina-ginsenosid-R2 có tác dụng giải lo âu, chống trầm cảm tương đương fluoxetin”.

z6812285606716-2a6dc6b610b1b018abf0b665ccbb02a4-664.jpg
Sâm Ngọc Linh đang từng bước khẳng định vị thế sản phẩm quốc gia tầm quốc tế.

Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Hội đồng nhân dân tỉnh Quảng Ngãi Nguyễn Đức Tuy khẳng định: “Chúng tôi sẽ tạo những điều kiện thuận lợi nhất cho các nhà khoa học, doanh nghiệp nghiên cứu, khảo sát, đầu tư, phát triển sâm Ngọc Linh”.

Sâm Ngọc Linh đang từng bước khẳng định vị thế sản phẩm quốc gia tầm quốc tế. Với sự vào cuộc quyết liệt của cả hệ thống chính trị, sự đồng hành từ giới khoa học, doanh nghiệp và người dân, sâm Ngọc Linh góp phần nâng cao sức khỏe cộng đồng và mở hướng đi chiến lược phát triển kinh tế dược liệu bền vững vùng cao Tây Nguyên.

Tiếp tục đầu tư nghiên cứu, chuẩn hóa quy trình, bảo vệ thương hiệu và phát triển sản phẩm chất lượng cao là con đường đưa “quốc bảo” sâm Ngọc Linh sánh vai với các loài sâm nổi tiếng thế giới. Đó không chỉ là kỳ vọng của ngành y học cổ truyền, mà còn là trách nhiệm và khát vọng của cả dân tộc trong hành trình khẳng định giá trị Việt trên bản đồ dược liệu toàn cầu.

Có thể bạn quan tâm

Cán bộ khuyến nông hướng dẫn người dân chăm sóc cây cà-phê tại tỉnh Sơn La. (Ảnh: MINH ANH)

Đa dạng thị trường cho cà-phê Arabica

Trước thực tế nguồn cung gia tăng gây sức ép lên giá cà-phê Robusta, việc phát triển cà-phê Arabica mở ra hướng đi mới để nâng giá trị ngành cà-phê Việt Nam. Tận dụng lợi thế vùng trồng, nâng cao chất lượng, tiếp cận phân khúc thị trường phù hợp sẽ giúp cà-phê Arabica mở rộng đầu ra, cải thiện giá trị xuất khẩu.

Cơ sở nhà, đất dôi dư được sắp xếp, bố trí lại nhằm sử dụng hiệu quả tài sản công, tránh lãng phí. (Ảnh: Minh Phương)

Xử lý dứt điểm tài sản công bỏ không, sử dụng sai mục đích

Nhiều tài sản công còn sử dụng được nhưng bỏ không, sử dụng sai mục đích; hồ sơ, sổ sách chưa phản ánh đầy đủ thực trạng. Những tồn tại được nhận diện qua tổng kiểm kê đặt ra yêu cầu khẩn trương chấn chỉnh, xử lý dứt điểm tài sản không sử dụng và làm rõ trách nhiệm quản lý tại các cơ quan, đơn vị sau sắp xếp bộ máy.

Nhà máy sản xuất chip tại Việt Nam. (Ảnh: QUỲNH NGA)

Tạo thị trường cho chip bán dẫn Việt Nam

Để làm chủ từng công đoạn sản xuất chip bán dẫn, Việt Nam cần phát triển năng lực nghiên cứu, hình thành thị trường đầu ra, gắn nghiên cứu với nhu cầu thực tiễn và đẩy mạnh hợp tác quốc tế. Đây là hướng đi quan trọng để làm chủ công nghệ và nâng cao năng lực cạnh tranh của ngành bán dẫn trong nước.

Trang trại thông minh Delco Farm tại tỉnh Bắc Ninh sản xuất theo tiêu chuẩn công nghệ cao. (Ảnh: TUỆ NGHI)

Động lực để doanh nghiệp chuyển đổi xanh

Chuyển đổi xanh là yêu cầu tất yếu trong đổi mới mô hình tăng trưởng, nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững. Tuy nhiên, thực tiễn triển khai gặp nhiều khó khăn do chi phí đầu tư lớn, bất cập về cơ chế, chính sách và khả năng tiếp cận nguồn lực.

An Thịnh Phúc Niên kết hợp bảo vệ tài chính và tích lũy dài hạn, đồng hành cùng khách hàng vun đắp tương lai gia đình. (Ảnh: Bảo Việt)

An Thịnh Phúc Niên, dấu ấn Thương hiệu quốc gia trong hành trình kiến tạo tương lai đủ đầy

Trải qua 30 năm đồng hành cùng các gia đình Việt, Bảo Việt Nhân thọ tiếp tục đổi mới các giải pháp bảo hiểm đáp ứng nhu cầu bảo vệ và tích lũy dài hạn. Trong đó, An Thịnh Phúc Niên góp dấu ấn mới cho dòng sản phẩm bảo hiểm liên kết chung được vinh danh tại Chương trình Thương hiệu quốc gia Việt Nam 2026.

Bài 5: Phá điểm nghẽn thể chế, khơi thông nguồn lực phát triển vùng

Bài 5: Phá điểm nghẽn thể chế, khơi thông nguồn lực phát triển vùng

Những chương trình, kế hoạch triển khai Nghị quyết số 27-NQ/TW đang được các địa phương cụ thể hóa. Nhưng từ những tuyến đường chưa thông suốt đến bài toán thiếu nhân lực, nguồn vốn và cơ chế phối hợp, nhiều địa phương đang gặp những điểm nghẽn vượt khỏi phạm vi một tỉnh, thành phố.