Nâng tầm giá trị sâm Ngọc Linh

Từ cây thuốc trên dãy núi Ngọc Linh thuộc hai tỉnh Quảng Nam và Kon Tum, sau hơn 50 năm phát hiện, cây sâm Ngọc Linh nay được xem như "quốc bảo" của Việt Nam, góp phần thay đổi chất lượng cuộc sống của người dân.

Nâng tầm giá trị sâm Ngọc Linh

Đề án “Phát triển và hình thành trung tâm công nghiệp dược liệu tại tỉnh Quảng Nam với sâm Ngọc Linh là cây chủ lực” vừa được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt. Mới đây nhất, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch ghi danh “Tri thức dân gian về sâm Ngọc Linh” vào Danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia đã mở ra nhiều cơ chế, chính sách đón các làn sóng đầu tư để tiếp tục đưa cây sâm Ngọc Linh vươn lên những giá trị mới.

TỪ GIÁ TRỊ VĂN HÓA, TINH THẦN

Cứ vào độ cuối tháng 7 hằng năm, nhiều hộ dân ở trên núi Ngọc Linh, xã Trà Linh, huyện Nam Trà My (Quảng Nam) lại tất bật sắm sửa mâm lễ dâng lên cúng Thần Sâm. Ngày 31/7, mọi người tề tựu về Đền thờ Thần Sâm Ngọc Linh ở độ cao 1.500m tại nóc Kon Pin, thôn 2, xã Trà Linh thực hiện hàng loạt nghi lễ truyền thống.

Theo già làng Hồ Văn Viêm ở thôn 3, xã Trà Linh, huyện Nam Trà My, nhờ cây sâm mà bà con ai cũng có của ăn, của để, xóa được đói nghèo, vì thế nhà nào cũng sắm mâm cúng đầy đủ sính lễ như gà luộc, rượu cần, cau trầu…; đặc biệt, phải chọn ra cây sâm đẹp nhất để dâng lên Thần Sâm. Tại buổi lễ, các cô gái Xơ Đăng trình diễn điệu múa truyền thống trên nền tiếng chiêng, điệu trống. Tất cả đều thành kính mời gọi đất trời, rừng núi về tụ họp, chứng kiến thành quả lao động của đồng bào vùng cao. Sau đó, đoàn người sẽ làm lễ rước Thần Sâm ngang qua các buôn làng về trung tâm huyện.

Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Trà Linh, huyện Nam Trà My, tỉnh Quảng Nam Hồ Văn Thể cho biết: Trước đây, việc cúng tạ ơn được tổ chức theo từng hộ gia đình. Từ khi có đền thờ, bà con tập trung tại đây để tổ chức nghi lễ. Đây là nét đẹp truyền thống của người Xơ Đăng nhằm tạ ơn Thần Núi, Thần Rừng, Thần Sâm cho bà con được mùa bội thu, cũng là dịp để nhân dân gắn bó, đoàn kết, đùm bọc lẫn nhau để phát triển kinh tế-xã hội.

Ngày 29/5/2025, Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã ký Quyết định số 1584/QĐ-BVHTTDL về việc ghi danh “Tri thức dân gian về sâm Ngọc Linh” vào Danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, qua đây khẳng định vị thế, thương hiệu của sâm Ngọc Linh không chỉ trên thị trường mà còn trong chiều sâu văn hóa dân tộc.

Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân huyện Nam Trà My Nguyễn Thế Phước cho biết, sâm Ngọc Linh không chỉ là một loại dược liệu quý hiếm mà còn là biểu tượng của tri thức, văn hóa và tâm hồn đồng bào các dân tộc tại Nam Trà My. “Việc tri thức dân gian về sâm Ngọc Linh được ghi vào Danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia không chỉ là sự ghi nhận của Nhà nước đối với giá trị văn hóa sâu sắc của cộng đồng địa phương mà còn là động lực để nhân dân tiếp tục gìn giữ, phát huy, lan tỏa giá trị sâm Ngọc Linh trong nước và thế giới. Đây là niềm vinh dự, tự hào của đồng bào các dân tộc nơi đây, dưới chân núi Ngọc Linh. Họ chính là những người giữ gìn hồn cốt của núi rừng, của tri thức truyền đời”, ông Phước nhấn mạnh.

ĐẾN CÚ HUÝCH CỦA NỀN DƯỢC LIỆU

Từ năm 2017, khi cây sâm Ngọc Linh được Chính phủ xác định là sản phẩm quốc gia, tỉnh Quảng Nam đã có nhiều chính sách khuyến khích, hỗ trợ giống cho người dân trồng sâm và dược liệu dưới tán rừng như: Nghị quyết số 40-NQ/TU, ngày 18/11/2024 của Tỉnh ủy Quảng Nam về tăng cường công tác quản lý, bảo tồn và phát triển sâm Ngọc Linh trên địa bàn tỉnh đến năm 2030, định hướng đến năm 2035; Nghị quyết số 09/2022/NQ-HĐND, ngày 21/4/2022 của Hội đồng nhân dân tỉnh quy định cơ chế khuyến khích bảo tồn, phát triển sâm Ngọc Linh giai đoạn 2022-2025. Đặc biệt, Quyết định số 463/QĐ-TTg, ngày 28/2/2025 về Đề án “Phát triển và hình thành trung tâm công nghiệp dược liệu tại tỉnh Quảng Nam với sâm Ngọc Linh là cây chủ lực” được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt đã tạo ra cú huých, đóng góp quan trọng cho sự phát triển kinh tế-xã hội của tỉnh Quảng Nam nói riêng, khu vực miền trung-Tây Nguyên nói chung. Ðến nay, diện tích quy hoạch vùng bảo tồn và phát triển sâm Ngọc Linh đã được xác định hơn 15.000 ha (trong đó, trồng sâm Ngọc Linh từ độ cao 2.000m trở lên hơn 2.200 ha; độ cao từ 1.200-2.000m hơn 13.300 ha), chủ yếu tập trung tại huyện Nam Trà My.

Chị Hồ Thị Thúy Ngân, Công ty cổ phần Lâm dược Ngọc Linh chia sẻ: Với đề án được thông qua, các doanh nghiệp trồng, chế biến sâm Ngọc Linh tại Quảng Nam rất vui mừng, phấn khởi vì tự tin hơn trong vùng trồng; đồng thời, sự tham gia của những tập đoàn, doanh nghiệp lớn sẽ góp phần dẫn dắt, tạo một hệ sinh thái mạnh, làm ra các sản phẩm chất lượng đem lại thương hiệu cho sâm Ngọc Linh.

Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân huyện Nam Trà My Trần Văn Mẫn khẳng định, Quyết định 463/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ là bước đi quan trọng trong việc định hướng phát triển sâm Ngọc Linh. Tỉnh Quảng Nam cũng đã ký kết với những tập đoàn lớn như Thaco, Viettel… để nghiên cứu, phát triển chuyên sâu sâm Ngọc Linh.

“Chúng tôi sẽ cùng với đơn vị tư vấn, nhà đầu tư khảo sát vùng dược liệu lớn nhất của huyện Nam Trà My để tạo thành khu liên hợp và phát triển hơn 50.000 ha dược liệu sâm Ngọc Linh. Đây là hướng đi mới mở ra kỳ vọng rất lớn đối với doanh nghiệp và đồng bào dân tộc thiểu số của huyện Nam Trà My. Trên cơ sở những cơ chế, chính sách của Nhà nước, người dân đang mở rộng liên kết với doanh nghiệp để đồng hành và phát triển mạnh dược liệu. Phải có sự vào cuộc của doanh nghiệp, Nhà nước, kể cả ngân hàng để tạo ra liên kết vững chắc”, ông Mẫn nói.

Theo Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Nam Hồ Quang Bửu, từ đề án đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, tỉnh Quảng Nam tiếp tục tập trung duy trì, đầu tư và phát triển diện tích vùng nguyên liệu phù hợp, trong đó ưu tiên phát triển sâm Ngọc Linh và các loại dược liệu có lợi thế, giá trị kinh tế, đáp ứng nhu cầu thị trường.

“Đề án này là cú huých, là điểm khởi đầu. Quảng Nam sẽ tập trung phát triển đồng bộ vùng nguyên liệu dược liệu sản xuất, kinh doanh, nghiên cứu khoa học... để từng bước đưa tỉnh trở thành trung tâm của ngành công nghiệp dược liệu; phát huy tiềm năng của sản phẩm quốc gia sâm Ngọc Linh và các dược liệu có thế mạnh trên địa bàn, góp phần đưa ngành công nghiệp dược liệu của Việt Nam thành ngành sản xuất hàng hóa có giá trị kinh tế cao, đem lại thu nhập cao cho người dân, nhất là đa dạng hóa sản phẩm từ sâm Ngọc Linh để ai ai cũng có thể sử dụng”, đồng chí Hồ Quang Bửu chia sẻ thêm.

Có thể bạn quan tâm

Đền thờ Chiêu Văn vương Trần Nhật Duật tọa lạc dưới chân núi Văn Trinh, xã Quảng Ngọc, tỉnh Thanh Hóa.

Không gian văn hóa độc đáo xứ Thanh

Tọa lạc dưới chân núi Văn Trinh, gần trung tâm xã Quảng Ngọc, tỉnh Thanh Hóa, đền thờ Chiêu Văn vương Trần Nhật Duật cách Quốc lộ 1A chừng 4 km là điểm đến thuận lợi cho du khách trên hành trình khám phá di sản văn hóa của dân tộc.

Nghệ nhân trẻ Phan Tấn Đạt bên một sản phẩm khảm ốc.

Lưu giữ nét đẹp khảm ốc xà cừ

Từ chiếc vỏ ốc lấp lánh đủ màu, nghệ nhân trẻ Phan Tấn Đạt (34 tuổi, trú phường Kim Long, thành phố Huế) đã cho ra đời những bức khảm đầy tinh xảo. Từng mảnh ốc nhỏ bé được ghép nối dựa trên những nguyên tắc mỹ thuật giúp anh Đạt hiện thực mục tiêu bảo tồn nghề xưa.

Bia Ma Nhai khắc trên vách núi Thành Nam, xã Con Cuông, Nghệ An.

Độc đáo bia Ma Nhai khắc trên núi đá

Gần 700 năm trường tồn giữa đại ngàn miền tây Nghệ An, bia Ma Nhai là chứng tích đặc biệt về lịch sử giữ nước, khẳng định chủ quyền lãnh thổ và giá trị văn hóa thời Trần.

Thế hệ trẻ Thanh Hóa trong một cuộc về nguồn, tìm hiểu vai trò lãnh đạo của Đảng qua các thời kỳ cách mạng.

Những địa chỉ đỏ khơi dậy lòng yêu nước

Xã Thọ Lập, tỉnh Thanh Hóa có diện tích tự nhiên gần 34 km 2 , bao trùm một vùng di sản. Lấy con người là trung tâm, cấp ủy, chính quyền xã xác định phát triển kinh tế luôn đi đôi với bảo tồn, phát huy nguồn lực nội sinh từ truyền thống lịch sử, cách mạng.

Chị Hoàng Kim Ngọc Uyên Nhi vẽ thủ công lên tà áo dài.

Khát vọng làm mới tà áo dài

Từ tình yêu với văn hóa Huế, vợ chồng nhà thiết kế Hoàng Kim Ngọc Uyên Nhi (sinh năm 1992, phường An Cựu, thành phố Huế) đã đưa họa tiết cung đình và hình ảnh di tích lên những tà áo dài linen.

Thác Tà Puồng trong xanh, hùng vĩ giữa núi rừng Trường Sơn.

Vẻ đẹp hoang sơ nơi đại ngàn

Nằm trong không gian xanh rừng nguyên sinh phía đông dãy Trường Sơn, thác Tà Puồng trở thành điểm đến hấp dẫn nhờ vẻ đẹp hoang sơ và mô hình du lịch cộng đồng của đồng bào Bru-Vân Kiều. Không chỉ khai thác hiệu quả vẻ đẹp tự nhiên, mô hình này còn tạo sinh kế, nâng cao thu nhập và góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa địa phương.

Theo các già làng, mỗi món ăn đều chứa đựng ký ức của dân tộc mình.

Đánh thức hương vị đại ngàn

Lễ hội Ẩm thực truyền thống các dân tộc miền núi thành phố Huế tại xã A Lưới 2 đã níu chân du khách bởi những món ăn truyền thống của đồng bào Pa Cô, Tà Ôi, Cơ Tu... mở ra cơ hội để văn hóa ẩm thực vùng cao trở thành sản phẩm du lịch cộng đồng đặc trưng, góp phần gìn giữ bản sắc, nâng cao sinh kế cho người dân.

Chùa Phạm Thông ở làng cổ Đông Sơn, phường Hàm Rồng, tỉnh Thanh Hóa.

Hàm Rồng - một vùng di sản, danh thắng

“Thanh Hóa thắng địa là nơi/Rồng vờn hạt ngọc, hạc bơi chân thành”. Câu ca được cộng đồng lưu truyền, gợi mở, mời gọi du khách trải nghiệm một vùng di sản, danh thắng ở Hàm Rồng.

Khách du lịch nghe giới thiệu về hệ thống hang động Phong Nha-Kẻ Bàng.

Khám phá hang Sơn Đoòng thông qua công nghệ số

Tỉnh Quảng Trị vừa khai trương dịch vụ trải nghiệm khám phá hang động lớn nhất thế giới Sơn Đoòng thông qua công nghệ thực tế ảo (VR 5D). Đây là trải nghiệm độc đáo, hấp dẫn cho những người đam mê du lịch khám phá nhưng chưa có điều kiện trực tiếp đến các hang động ở Phong Nha-Kẻ Bàng.

Từng nhịp búa, thớ gỗ, tấm da tạo nên âm thanh vang vọng, gìn giữ hồn cốt văn hóa làng quê xứ Nghệ qua bao thế hệ.

Giữ nhịp trống giữa làng quê xứ Nghệ

Trong nhịp sống hiện đại, khi nhiều làng nghề truyền thống dần phai nhạt, ở xã Đại Đồng (tỉnh Nghệ An) vẫn có những con người lặng lẽ giữ lửa nghề làm trống da. Từng nhịp búa, thớ gỗ, tấm da tạo nên âm thanh vang vọng, góp phần gìn giữ hồn cốt văn hóa làng quê xứ Nghệ qua bao thế hệ.

Bà Nguyễn Thị Kiềm (bên trái) cùng nhóm thợ giữ nghề chằm nón lá Vân Thê.

Duyên dáng nón lá Vân Thê

Trong bối cảnh nhiều làng nghề truyền thống đối mặt với nguy cơ thất truyền, nghề chằm nón lá Vân Thê vẫn được người dân nơi đây nỗ lực giữ gìn, phát huy. Trải qua bao thăng trầm, du lịch làng nghề đã có đóng góp quan trọng vào việc bảo tồn, tiếp nối giá trị của nghề chằm nón xưa.

Vùng biển Cổ Thạch (xã Liên Hương) với nhiều thuyền thúng tạo nên cảnh đẹp hoang sơ.

Vẻ đẹp hoang sơ vùng biển Cổ Thạch

Nằm ở khu vực phía đông bắc tỉnh Lâm Đồng, xã Liên Hương có danh thắng quốc gia kế bên bãi biển hoang sơ, rực rỡ với những viên đá đầy màu sắc, tạo nên vẻ đẹp huyền ảo. Trong quần thể du lịch của xã còn có di tích lịch sử-văn hóa giúp nơi đây có tiềm năng trở thành thiên đường trải nghiệm.

Một đoạn tường thành cổ Diên Khánh

Phát huy giá trị di sản thành cổ Diên Khánh

Được công nhận là di tích lịch sử cấp Quốc gia từ năm 1988, trong định hướng phát triển, thành cổ Diên Khánh (Khánh Hòa), sẽ trở thành một điểm nhấn quan trọng trong hệ thống di tích lịch sử, văn hóa địa phương.

Việc tổ chức những chương trình văn hóa-du lịch đặc sắc thu hút lượng khách trong nước và quốc tế đến Gia Lai.

Bản sắc cộng đồng tạo sức bật cho du lịch Gia Lai

Sau sáp nhập, Gia Lai trở thành vùng đất hội tụ độc đáo, nơi núi rừng Tây Nguyên hùng vĩ giao hòa cùng biển xanh miền trung khoáng đạt. Sự kết hợp ấy đã tạo nên lợi thế riêng biệt, giúp ngành du lịch khẳng định vai trò kinh tế mũi nhọn với những câu chuyện văn hóa, bản sắc và sự đồng hành bền chặt của cộng đồng địa phương.

Phút lắng đọng ở không gian sách cũ Cội Nguồn.

Làm mới cho sách cũ

Lật lại từng trang sách cũ, hình ảnh vùng đất học xứ Huế hiện lên trong dáng vẻ nhẹ nhàng, sâu lắng. Không gian sách Cội Nguồn, phường Thuận Hóa, thành phố Huế của bạn trẻ Nguyễn Thị Mỹ Hằng (27 tuổi) như cánh chim mang theo tri thức nhuốm mầu thời gian.

Đền thờ Vua Hàm Nghi và các tướng sĩ Cần Vương ở Cam Lộ.

Phát triển du lịch ở vùng đất cách mạng

Xã Cam Lộ, tỉnh Quảng Trị được thiên nhiên ưu ái ban tặng khí hậu ôn hòa, cũng là nơi hội tụ của những tầng nấc văn hóa, lịch sử trầm mặc. Từ “Kinh đô kháng chiến” với thành Tân Sở vang bóng một thời, đến những giếng cổ nghìn năm và vườn chè cổ thụ độc đáo.

Nhà vườn Xuân Đài ở làng Thủy Biều.

Giữ khoảng rỗng cho đô thị Huế

Khái niệm rỗng và mở xoay quanh những làng cổ của thành phố Huế đã nhiều lần được các chuyên gia, nhà nghiên cứu tiến hành thảo luận, đánh giá. Với một thành phố đặc biệt như Huế, giá trị văn hóa, lịch sử đang cùng tồn tại, vừa tách biệt vừa gắn kết với quá trình đô thị hóa.

Không gian linh thiêng của đêm hội âm công bên ánh lửa bập bùng.

Lễ tạ ân Nữ thần Ku-môr Bar của người Pa Kô

Bao đời nay, người Pa Kô tại xã Tà Rụt, tỉnh Quảng Trị vẫn gìn giữ những phong tục truyền thống tốt đẹp, giàu triết lý nhân sinh. Trong số đó, Lễ tạ ân Nữ thần Ku-môr Bar là nghi lễ cầu mong sự thịnh vượng, đồng thời là biểu tượng của lòng biết ơn, lối sống thiện lành và tinh thần đoàn kết cộng đồng.

Bạch Mã hướng tới mô hình khu bảo tồn đa chức năng kiểu mẫu theo chuẩn mực quốc tế.

Bạch Mã - hành trình thức giấc

Từ danh hiệu Vườn Di sản ASEAN đến mô hình quản trị rừng dựa trên công nghệ, từ phục hồi đa dạng sinh học đến kinh tế sinh thái bền vững, Bạch Mã đang từng bước khẳng định vị thế một khu bảo tồn kiểu mẫu của Việt Nam và khu vực Đông Nam Á.

Nghề làm nước mắm tại Phan Thiết.

Phát triển thương hiệu nước mắm Phan Thiết

Nước mắm Phan Thiết có lịch sử truyền thống hơn 300 năm, nổi tiếng với hương vị đậm đà, màu sắc đặc trưng và được xem là đặc sản trứ danh của vùng đất ven biển tỉnh Lâm Đồng. Thời gian qua, thương hiệu nước mắm Phan Thiết được xây dựng, phát triển thành sản phẩm OCOP nhằm quảng bá tại thị trường trong và ngoài nước.

Võ Ca Dao hướng dẫn cho du khách nước ngoài trải nghiệm in tranh mộc bản.

Kể Huế bằng những điều thương nhớ

Từ trải nghiệm cá nhân và ký ức về cố đô, Võ Ca Dao cố gắng chắt lọc thành 100 điều nên thử khi đến Huế. Đó không chỉ là gợi ý cho những ai mới tới đây du lịch lần đầu mà còn là một cách kể Huế bằng đời sống thường ngày.