Tin tức Sản phẩm Câu chuyện phát triển Multimedia Hỏi/Đáp

Kinh tế

Động lực để doanh nghiệp chuyển đổi xanh

Chuyển đổi xanh là yêu cầu tất yếu trong đổi mới mô hình tăng trưởng, nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững. Tuy nhiên, thực tiễn triển khai gặp nhiều khó khăn do chi phí đầu tư lớn, bất cập về cơ chế, chính sách và khả năng tiếp cận nguồn lực.

Trang trại thông minh Delco Farm tại tỉnh Bắc Ninh sản xuất theo tiêu chuẩn công nghệ cao. (Ảnh: TUỆ NGHI)
Trang trại thông minh Delco Farm tại tỉnh Bắc Ninh sản xuất theo tiêu chuẩn công nghệ cao. (Ảnh: TUỆ NGHI)

Thời gian qua, nhiều doanh nghiệp chủ động đầu tư công nghệ, sử dụng hiệu quả tài nguyên, giảm tiêu hao năng lượng và áp dụng các mô hình kinh tế tuần hoàn. Tuy nhiên, quá trình chuyển đổi xanh vẫn đối mặt nhiều khó khăn, nhất là chi phí đầu tư lớn, cơ chế hỗ trợ chưa đáp ứng yêu cầu và một số quy định pháp luật chưa theo kịp thực tiễn.

Tại ngành xi-măng, một trong những lĩnh vực sử dụng nhiều năng lượng và có lượng phát thải khí nhà kính lớn, các doanh nghiệp từng bước tận dụng chất thải công nghiệp làm nguyên liệu, nhiên liệu thay thế, đầu tư hệ thống xử lý khí thải và thu hồi nhiệt dư để phát điện.

Theo Tổng công ty Xi-măng Việt Nam (VICEM), tỷ lệ sử dụng tro, xỉ làm phụ gia tại các đơn vị thành viên đạt bình quân hơn 12%, tương ứng khoảng 2,3-2,7 triệu tấn mỗi năm. Tuy nhiên, việc mở rộng các mô hình kinh tế tuần hoàn còn gặp nhiều vướng mắc. Tại Nhà máy xi-măng Lam Thạch (Quảng Ninh), dù có khả năng xử lý tới 450 tấn rác mỗi ngày đêm để thay thế một phần nhiên liệu truyền thống, lượng rác thực tế tiếp nhận mới đạt khoảng một nửa công suất do khó khăn trong thu gom, chuyển giao chất thải và thủ tục môi trường.

Không chỉ vậy, doanh nghiệp còn phải dành nguồn lực lớn để đáp ứng các yêu cầu môi trường. Theo VICEM, việc cải tạo hệ thống lọc bụi điện lò nung clinker sang lọc bụi túi cho hai dây chuyền có tổng mức đầu tư khoảng hàng chục tỷ đồng. Trong khi đó, các cơ chế hỗ trợ tài chính và hướng dẫn xác nhận lượng khí nhà kính cắt giảm từ hoạt động đồng xử lý chất thải, tận dụng nhiệt dư phát điện vẫn cần tiếp tục hoàn thiện.

Những vướng mắc còn được ghi nhận trong thực hiện trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất (EPR), nhất là đối với bao bì xi-măng. Theo ông Đỗ Tiến Đoàn, Phó Trưởng phòng Quản lý chất thải, Cục Môi trường (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), cơ quan quản lý đang đề xuất bổ sung giải pháp đồng xử lý trong lò nung xi-măng vào quy cách tái chế bắt buộc đối với bao bì xi-măng do thiếu công nghệ tái chế phù hợp. Đây là giải pháp được áp dụng trong thực tế, nhằm tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp và bảo đảm quy định phù hợp điều kiện công nghệ, hạ tầng hiện có.

Để chuyển đổi xanh trở thành động lực tăng trưởng mới, yêu cầu đặt ra không chỉ là tiếp tục hoàn thiện các mục tiêu, chiến lược mà quan trọng hơn phải tháo gỡ những điểm nghẽn về thể chế, tạo hành lang pháp lý đồng bộ và khơi thông nguồn lực đầu tư. Các chính sách mang tính định hướng cần được cụ thể hóa thành những cơ chế có khả năng thực thi, tạo động lực kinh tế để doanh nghiệp chủ động đổi mới công nghệ, phát triển sản xuất xanh.

Theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Thế Chinh, Viện trưởng Viện Chính sách kinh tế môi trường, trước hết cần rà soát, đánh giá toàn diện hệ thống chính sách, pháp luật liên quan chuyển đổi xanh, nhất là các quy định về bảo vệ môi trường, đầu tư, tài chính, doanh nghiệp và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, từ đó sửa đổi, bổ sung. “Thị trường xanh” cần được tạo lập, để thúc đẩy sản xuất và tiêu dùng bền vững. Kinh tế tư nhân phải trở thành động lực chính thực hiện chuyển đổi xanh, tăng trưởng xanh.

Tiến sĩ Hồ Công Hòa, Học viện Chính sách và Phát triển cho rằng, cần sớm hoàn thiện các hướng dẫn thực hiện danh mục phân loại xanh theo Quyết định số 21/2025/QĐ-TTg, tạo cơ sở thống nhất để các tổ chức tín dụng xác định, thẩm định và cấp vốn cho dự án đáp ứng tiêu chí môi trường; nghiên cứu cơ chế hỗ trợ lãi suất, ưu đãi tín dụng đối với doanh nghiệp đầu tư công nghệ sạch, năng lượng tái tạo và kinh tế tuần hoàn; phát triển thị trường trái phiếu xanh, đa dạng hóa các kênh huy động vốn dài hạn.

Tiến sĩ Hồ Công Hòa đề xuất nghiên cứu thành lập Ngân hàng Khí hậu Việt Nam, một tổ chức tài chính chuyên biệt nhằm huy động nguồn lực từ khu vực công, tư nhân và các tổ chức tài chính quốc tế cho các dự án chuyển đổi xanh.

ĐỨC TÙNG

Tin liên quan

chuyển đổi xanh doanh nghiệp xanh tín dụng xanh kinh tế tuần hoàn

Có thể bạn quan tâm

Cơ sở nhà, đất dôi dư được sắp xếp, bố trí lại nhằm sử dụng hiệu quả tài sản công, tránh lãng phí. (Ảnh: Minh Phương)

Xử lý dứt điểm tài sản công bỏ không, sử dụng sai mục đích

Nhiều tài sản công còn sử dụng được nhưng bỏ không, sử dụng sai mục đích; hồ sơ, sổ sách chưa phản ánh đầy đủ thực trạng. Những tồn tại được nhận diện qua tổng kiểm kê đặt ra yêu cầu khẩn trương chấn chỉnh, xử lý dứt điểm tài sản không sử dụng và làm rõ trách nhiệm quản lý tại các cơ quan, đơn vị sau sắp xếp bộ máy.

Nhà máy sản xuất chip tại Việt Nam. (Ảnh: QUỲNH NGA)

Tạo thị trường cho chip bán dẫn Việt Nam

Để làm chủ từng công đoạn sản xuất chip bán dẫn, Việt Nam cần phát triển năng lực nghiên cứu, hình thành thị trường đầu ra, gắn nghiên cứu với nhu cầu thực tiễn và đẩy mạnh hợp tác quốc tế. Đây là hướng đi quan trọng để làm chủ công nghệ và nâng cao năng lực cạnh tranh của ngành bán dẫn trong nước.

Bài 5: Phá điểm nghẽn thể chế, khơi thông nguồn lực phát triển vùng

Bài 5: Phá điểm nghẽn thể chế, khơi thông nguồn lực phát triển vùng

Những chương trình, kế hoạch triển khai Nghị quyết số 27-NQ/TW đang được các địa phương cụ thể hóa. Nhưng từ những tuyến đường chưa thông suốt đến bài toán thiếu nhân lực, nguồn vốn và cơ chế phối hợp, nhiều địa phương đang gặp những điểm nghẽn vượt khỏi phạm vi một tỉnh, thành phố.

Thuế Thành phố Hà Nội khuyến cáo người nộp thuế chủ đông hoàn thành nghĩa vụ thuế sử dụng đất phi nông nghiệp đúng hạn.

Chủ động nộp thuế sử dụng đất phi nông nghiệp đúng hạn

Để tránh phát sinh tiền chậm nộp và các rủi ro pháp lý phát sinh khi giao dịch bất động sản, Thuế Thành phố Hà Nội khuyến cáo các tổ chức, hộ gia đình và cá nhân trên địa bàn chủ động thực hiện nghĩa vụ thuế sử dụng đất phi nông nghiệp năm 2026 đúng thời hạn quy định.

Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Đức Ấn tiếp thu, giải trình ý kiến đại biểu Quốc hội quan tâm. (Ảnh: DUY LINH)

Linh hoạt điều hành tiền tệ, nâng cao khả năng tiếp cận vốn

Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Đức Ấn khẳng định sẽ tiếp tục điều hành linh hoạt các công cụ tiền tệ, kiểm soát tín dụng, mặt bằng lãi suất và tạo điều kiện để doanh nghiệp tiếp cận vốn, trên nguyên tắc bảo đảm an toàn hệ thống và khả năng thu hồi vốn vay.