Quyết định bất lợi cho hòa bình Trung Đông

Cộng đồng quốc tế bày tỏ lo ngại về kế hoạch tái định cư E1 mà Israel vừa phê duyệt tại khu Bờ Tây, bởi quyết định này đe dọa nghiêm trọng triển vọng giải pháp hai nhà nước cho Israel và Palestine. 

Quang cảnh khu tái định cư E1, Bờ Tây, ngày 14/8/2025. (Ảnh: THX/TTXVN)
Quang cảnh khu tái định cư E1, Bờ Tây, ngày 14/8/2025. (Ảnh: THX/TTXVN)

Việc mở rộng khu định cư Do thái trên các vùng lãnh thổ bị chiếm đóng của Palestine đang làm suy yếu nỗ lực quốc tế nhằm đạt được hòa bình bền vững ở Trung Đông, làm trầm trọng thêm tình hình vốn đang “căng như dây đàn” ở khu vực này.

Nhóm 21 quốc gia vừa ký một tuyên bố chung coi việc Israel phê duyệt kế hoạch tái định cư E1 tại Bờ Tây là "không thể chấp nhận" và vi phạm luật pháp quốc tế. Trong số các nước ký vào tuyên bố chung có Australia, Canada, Italia, Bỉ, Đan Mạch, Estonia, Phần Lan, Iceland, Ireland, Nhật Bản, Latvia, Litva, cùng Đại diện cấp cao của Liên minh châu Âu (EU) phụ trách đối ngoại. Các quan chức ngoại giao khẳng định kế hoạch của Israel đe dọa an ninh, thổi bùng bạo lực và bất ổn tại khu vực.

Tháng 6 vừa qua, Bộ trưởng Ngoại giao của chín quốc gia thành viên EU cũng đã gửi thư kêu gọi Ủy ban châu Âu đề xuất các biện pháp nhằm chấm dứt thương mại giữa EU với các khu định cư của Israel tại các vùng lãnh thổ Palestine bị chiếm đóng.

Các hoạt động của Israel nhằm mở rộng khu định cư gia tăng mạnh kể từ khi bùng phát xung đột tại Dải Gaza từ tháng 10/2023. Toàn bộ các khu định cư của Israel tại Bờ Tây, vùng lãnh thổ bị chiếm đóng của Palestine, đều bị coi là bất hợp pháp theo luật pháp quốc tế, trong đó có cả phán quyết vào tháng 7/2024 của Tòa án Công lý quốc tế.

Tuy nhiên, bất chấp sự phản đối mạnh mẽ của cộng đồng quốc tế, Israel mới đây đã chính thức phê duyệt dự án khu định cư mới tại E1, vùng đất nằm ở phía Đông Jerusalem và vốn là một điểm nóng gây tranh cãi. Với 3.753 căn nhà, bao gồm 3.401 căn nhà mới được Hội đồng Quy hoạch cấp cao Israel phê duyệt xây dựng, dự án này sẽ kết nối các khu định cư để tạo thành một dải đất kéo dài ngăn cách Bờ Tây với Đông Jerusalem.

Palestine, Liên hợp quốc, cùng nhiều quốc gia trong khu vực Trung Đông và châu Âu kịch liệt phản đối kế hoạch nêu trên của Israel, vì cho rằng bước đi này của Israel sẽ làm gia tăng căng thẳng và hủy hoại khả năng thành lập một nhà nước Palestine độc lập, với thủ đô là Đông Jerusalem và đường biên giới được thiết lập trước cuộc chiến tranh Trung Đông năm 1967.

Đối với người Palestine và phần lớn cộng đồng quốc tế, việc mở rộng các khu định cư Do thái E1 là một trở ngại lớn đối với việc kiến tạo hòa bình giữa Israel và Palestine. Bởi, dự án này sẽ gần như cắt đứt Đông Jerusalem với phía Bắc Bờ Tây, phá vỡ tính liên kết về lãnh thổ, gây trở ngại cho việc thành lập nhà nước Palestine. Chính quyền Palestine cho rằng, dự án E1 gây chia cắt thống nhất về địa lý và nhân khẩu học, đồng thời chia tách Bờ Tây thành các khu vực tách biệt.

Trong khi đó, cùng với việc liên tục mở rộng các khu định cư, các hoạt động quân sự của Israel tại Bờ Tây cũng gây ra nhiều mất mát và đau thương, khiến nhiều gia đình Palestine phải rời bỏ quê hương và không thể trở về nhà. Theo Cơ quan Cứu trợ và Việc làm của Liên hợp quốc dành cho người tị nạn Palestine (UNRWA), tình trạng "di dời cưỡng bức" đối với người Palestine đang gia tăng với tốc độ đáng báo động ở khu Bờ Tây.

Giải pháp hai nhà nước, trong đó nhà nước Palestine cùng tồn tại hòa bình bên cạnh nhà nước Israel, vốn được coi là cách duy nhất có thể bảo đảm hòa bình và an ninh lâu dài cho người dân của cả hai phía. Liên hợp quốc và cộng đồng quốc tế luôn khẳng định lập trường lâu dài về quyền tự quyết và quyền sống của người Palestine.

Việc Israel tiếp tục triển khai kế hoạch E1 sẽ gây trở ngại lớn cho hòa bình, phát triển kinh tế và xã hội trên các vùng lãnh thổ bị chiếm đóng của Palestine, đi ngược lại các nghị quyết của Liên hợp quốc và đe dọa làm trầm trọng thêm tình hình vốn căng thẳng tại Trung Đông. Kế hoạch này không chỉ phá vỡ nền tảng của giải pháp hai nhà nước, mà còn khoét sâu căng thẳng, đe dọa sự ổn định lâu dài trong khu vực.

Trong bối cảnh “chảo lửa” Trung Đông chưa thể hạ nhiệt, cộng đồng quốc tế kêu gọi Israel đảo ngược kế hoạch về khu định cư E1, tránh để các quyết định đơn phương làm tổn hại tới nỗ lực tìm kiếm một nền hòa bình toàn diện và lâu dài cho cả Israel và Palestine.

Có thể bạn quan tâm

Thủ tướng Canada Mark Carney. (Ảnh: TTXVN)

Tự chủ và kiên cường hơn

Nền kinh tế Canada vừa ghi nhận mức tăng trưởng thấp nhất trong năm cầm quyền đầu tiên của một thủ tướng, trong đó hai quý tăng trưởng âm liên tiếp - biểu hiện của suy thoái kỹ thuật, do bối cảnh bất ổn toàn cầu. Tuy nhiên, người dân vẫn ủng hộ mạnh mẽ cách tiếp cận của Thủ tướng Mark Carney trong quản lý kinh tế.

Nông dân thu hoạch vụ mùa ở Tanzania. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Giải pháp tận gốc cho vấn đề mất an ninh lương thực

Các chính sách thương mại phù hợp cùng sự phối hợp quốc tế chặt chẽ sẽ đóng vai trò quyết định trong việc nâng cao khả năng chống chịu của thị trường lương thực toàn cầu trước các “cú sốc” ngày càng thường xuyên và nghiêm trọng. 

Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov. (Ảnh: Quang Vinh/TTXVN)

Quan hệ bình đẳng, cùng có lợi

Bộ trưởng Ngoại giao Nga Sergei Lavrov vừa thực hiện chuyến công du 4 nước châu Phi, gồm Ethiopia, Niger, Mozambique và Burundi, gửi đi thông điệp mạnh mẽ về việc Moskva tiếp tục hỗ trợ Lục địa Đen bảo đảm an ninh, phát triển kinh tế, tăng cường vị thế quốc tế.

Một tòa nhà bị hư hỏng tại quận Shevchenkivskyi ở Thủ đô Kiev, Ukraine ngày 21/7/2025. (Ảnh: THX/TTXVN)

Ngã rẽ nguy hiểm trong xung đột tại Ukraine

Cuộc xung đột tại Ukraine bước vào ngã rẽ mới đầy sóng gió, với những đòn tấn công của Nga và Ukraine với cường độ và quy mô lớn nhằm vào các mục tiêu chiến lược của nhau. Cùng với đó, khoảng trống ngoại giao giữa lúc xung đột leo thang đang gây lo ngại làm chậm nỗ lực tìm kiếm hòa bình.

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron (bên phải) và Tổng thống lâm thời Syria Ahmed al-Sharaa trước cuộc gặp tại Cung điện Nhân Dân ở Syria. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Pháp và Syria hướng đến giai đoạn hợp tác mới

Trong chuyến thăm được đánh giá là mang tính lịch sử đến Syria mới đây, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron tái khẳng định cam kết hỗ trợ Syria xây dựng lại đất nước sau xung đột. Bắc thêm nhịp cầu giúp Damascus tái thiết và hội nhập quốc tế sau nhiều năm bị cấm vận, điều Paris nhận lại cũng rất đáng giá.

Hội nghị thượng đỉnh về AI diễn ra tại Seoul, Hàn Quốc. (Ảnh: AISUMMIT.CO.KR)

Hàn Quốc kiên định mục tiêu trở thành cường quốc AI

Chính phủ Hàn Quốc vừa công bố các siêu dự án trị giá hàng nghìn tỷ USD với mục tiêu đưa Xứ sở Kim chi trở thành cường quốc trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI). Giữa làn sóng công nghệ thông tin bùng nổ mạnh mẽ, AI được xác định là “quân bài chiến lược” định hình tương lai phát triển của Hàn Quốc trong những thập niên tới.

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi và người đồng cấp Nhật Bản Sanae Takaichi. (Nguồn: Văn phòng Thủ tướng Ấn Độ)

Luồng gió mới trong quan hệ Ấn Độ-Nhật Bản

Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae vừa kết thúc chuyến thăm kéo dài 3 ngày tới Ấn Độ. Điểm nhấn trong chuyến công du được đánh giá là thành công ngoài mong đợi lần này là Hội nghị thượng đỉnh Ấn Độ-Nhật Bản lần thứ 16 - một hoạt động thường niên thể hiện quan hệ nồng thắm giữa hai nền kinh tế lớn thứ 2 và 3 châu Á.

Ảnh minh họa.

Không chủ quan với dịch bệnh

Dịch Ebola vẫn đang diễn biến phức tạp tại Cộng hòa Dân chủ Congo, với tốc độ lây nhiễm nhanh và số lượng ca nhiễm lớn. Đáng lo ngại hơn, trong quá trình truy vết, giới chức y tế châu Phi đã “mất dấu” hàng trăm người được xác nhận dương tính với virus Ebola.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Kỳ vọng và thách thức

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đang thúc đẩy các nỗ lực ngoại giao để đẩy nhanh tiến trình đưa Kiev gia nhập Liên minh châu Âu (EU) - một trong những mục tiêu chiến lược của quốc gia bên bờ Biển Đen. Tuy vậy, hành trình này được cho là sẽ không êm ả, sự khác biệt quan điểm giữa các nước thành viên EU là một rào cản lớn.

Trụ sở NATO ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: Tân hoa xã)

Phép thử cho quan hệ đồng minh

Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đang đứng trước áp lực phải giảm căng thẳng trước thềm Hội nghị thượng đỉnh của liên minh quân sự dự kiến diễn ra vào các ngày 7-8/7 tới tại Thổ Nhĩ Kỳ. Trong bối cảnh Mỹ gia tăng sức ép các đồng minh châu Âu gánh vác nhiều hơn trách nhiệm an ninh...

Các chuyên gia khí tượng Pháp cảnh báo sự xuất hiện quá sớm của các đợt nắng nóng cực đoan trong năm nay có thể gây ra thiệt hại nặng nề về hạ tầng, kinh tế và năng lượng.

Giải pháp của hai bài toán khó

Thế giới đang cùng lúc gánh chịu những tác động nặng nề từ hai cuộc khủng hoảng: Biến đổi khí hậu và chủ quyền năng lượng. Tuy nhiên, giải pháp cho hai bài toán khó nêu trên chỉ có một. Đó là chấm dứt kỷ nguyên của nhiên liệu hóa thạch, đẩy mạnh tiến trình chuyển đổi sang năng lượng sạch.

Trụ sở NATO ở Brussels, Bỉ (tháng 11/2023). (Ảnh: Xinhua)

Trật tự và sức ép mới với NATO

Lợi ích chiến lược khó có thể dung hòa trong nhiều vấn đề là nguyên nhân dẫn đến mối chia rẽ ngày càng lớn trong nội bộ Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO).

(Ảnh minh họa)

Dịch Ebola: Không thể chủ quan

Dịch Ebola ở châu Phi đang diễn biến phức tạp và khó lường, số ca nhiễm không ngừng tăng cao. Các chuyên gia y tế cảnh báo không thể chủ quan, bởi chủng Bundibugyo gây ra dịch Ebola lần này chưa có vắc-xin đặc trị và phương pháp điều trị đặc hiệu. Trong khi đó, xung đột và nghèo đói đang cản trở công tác phòng, chống dịch bệnh.

Quang cảnh đường phố ở Bissau, Guinea-Bissau ngày 26/11/2025. (Ảnh: THX/TTXVN)

Phép thử về năng lực tự chủ

Cộng đồng Kinh tế Tây Phi (ECOWAS) đang xúc tiến kế hoạch thành lập một lực lượng chống khủng bố khu vực nhằm đối phó các mối đe dọa an ninh, các nhóm thánh chiến, cực đoan không ngừng mở rộng phạm vi hoạt động, trong khi các nguồn tài trợ quốc tế ngày càng eo hẹp.

Cờ của Liên minh châu Âu tại trụ sở Ủy ban châu Âu ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Khôi phục vị thế giữa biến động

Chương trình nghị sự dày đặc của Hội nghị thượng đỉnh Liên minh châu Âu (EU) phản ánh hàng loạt thách thức đang phải đối mặt, từ các cuộc khủng hoảng địa chính trị, kinh tế, an ninh cho đến áp lực nâng cao năng lực quốc phòng.