Quyết định bất lợi cho hòa bình Trung Đông

Cộng đồng quốc tế bày tỏ lo ngại về kế hoạch tái định cư E1 mà Israel vừa phê duyệt tại khu Bờ Tây, bởi quyết định này đe dọa nghiêm trọng triển vọng giải pháp hai nhà nước cho Israel và Palestine. 

Quang cảnh khu tái định cư E1, Bờ Tây, ngày 14/8/2025. (Ảnh: THX/TTXVN)
Quang cảnh khu tái định cư E1, Bờ Tây, ngày 14/8/2025. (Ảnh: THX/TTXVN)

Việc mở rộng khu định cư Do thái trên các vùng lãnh thổ bị chiếm đóng của Palestine đang làm suy yếu nỗ lực quốc tế nhằm đạt được hòa bình bền vững ở Trung Đông, làm trầm trọng thêm tình hình vốn đang “căng như dây đàn” ở khu vực này.

Nhóm 21 quốc gia vừa ký một tuyên bố chung coi việc Israel phê duyệt kế hoạch tái định cư E1 tại Bờ Tây là "không thể chấp nhận" và vi phạm luật pháp quốc tế. Trong số các nước ký vào tuyên bố chung có Australia, Canada, Italia, Bỉ, Đan Mạch, Estonia, Phần Lan, Iceland, Ireland, Nhật Bản, Latvia, Litva, cùng Đại diện cấp cao của Liên minh châu Âu (EU) phụ trách đối ngoại. Các quan chức ngoại giao khẳng định kế hoạch của Israel đe dọa an ninh, thổi bùng bạo lực và bất ổn tại khu vực.

Tháng 6 vừa qua, Bộ trưởng Ngoại giao của chín quốc gia thành viên EU cũng đã gửi thư kêu gọi Ủy ban châu Âu đề xuất các biện pháp nhằm chấm dứt thương mại giữa EU với các khu định cư của Israel tại các vùng lãnh thổ Palestine bị chiếm đóng.

Các hoạt động của Israel nhằm mở rộng khu định cư gia tăng mạnh kể từ khi bùng phát xung đột tại Dải Gaza từ tháng 10/2023. Toàn bộ các khu định cư của Israel tại Bờ Tây, vùng lãnh thổ bị chiếm đóng của Palestine, đều bị coi là bất hợp pháp theo luật pháp quốc tế, trong đó có cả phán quyết vào tháng 7/2024 của Tòa án Công lý quốc tế.

Tuy nhiên, bất chấp sự phản đối mạnh mẽ của cộng đồng quốc tế, Israel mới đây đã chính thức phê duyệt dự án khu định cư mới tại E1, vùng đất nằm ở phía Đông Jerusalem và vốn là một điểm nóng gây tranh cãi. Với 3.753 căn nhà, bao gồm 3.401 căn nhà mới được Hội đồng Quy hoạch cấp cao Israel phê duyệt xây dựng, dự án này sẽ kết nối các khu định cư để tạo thành một dải đất kéo dài ngăn cách Bờ Tây với Đông Jerusalem.

Palestine, Liên hợp quốc, cùng nhiều quốc gia trong khu vực Trung Đông và châu Âu kịch liệt phản đối kế hoạch nêu trên của Israel, vì cho rằng bước đi này của Israel sẽ làm gia tăng căng thẳng và hủy hoại khả năng thành lập một nhà nước Palestine độc lập, với thủ đô là Đông Jerusalem và đường biên giới được thiết lập trước cuộc chiến tranh Trung Đông năm 1967.

Đối với người Palestine và phần lớn cộng đồng quốc tế, việc mở rộng các khu định cư Do thái E1 là một trở ngại lớn đối với việc kiến tạo hòa bình giữa Israel và Palestine. Bởi, dự án này sẽ gần như cắt đứt Đông Jerusalem với phía Bắc Bờ Tây, phá vỡ tính liên kết về lãnh thổ, gây trở ngại cho việc thành lập nhà nước Palestine. Chính quyền Palestine cho rằng, dự án E1 gây chia cắt thống nhất về địa lý và nhân khẩu học, đồng thời chia tách Bờ Tây thành các khu vực tách biệt.

Trong khi đó, cùng với việc liên tục mở rộng các khu định cư, các hoạt động quân sự của Israel tại Bờ Tây cũng gây ra nhiều mất mát và đau thương, khiến nhiều gia đình Palestine phải rời bỏ quê hương và không thể trở về nhà. Theo Cơ quan Cứu trợ và Việc làm của Liên hợp quốc dành cho người tị nạn Palestine (UNRWA), tình trạng "di dời cưỡng bức" đối với người Palestine đang gia tăng với tốc độ đáng báo động ở khu Bờ Tây.

Giải pháp hai nhà nước, trong đó nhà nước Palestine cùng tồn tại hòa bình bên cạnh nhà nước Israel, vốn được coi là cách duy nhất có thể bảo đảm hòa bình và an ninh lâu dài cho người dân của cả hai phía. Liên hợp quốc và cộng đồng quốc tế luôn khẳng định lập trường lâu dài về quyền tự quyết và quyền sống của người Palestine.

Việc Israel tiếp tục triển khai kế hoạch E1 sẽ gây trở ngại lớn cho hòa bình, phát triển kinh tế và xã hội trên các vùng lãnh thổ bị chiếm đóng của Palestine, đi ngược lại các nghị quyết của Liên hợp quốc và đe dọa làm trầm trọng thêm tình hình vốn căng thẳng tại Trung Đông. Kế hoạch này không chỉ phá vỡ nền tảng của giải pháp hai nhà nước, mà còn khoét sâu căng thẳng, đe dọa sự ổn định lâu dài trong khu vực.

Trong bối cảnh “chảo lửa” Trung Đông chưa thể hạ nhiệt, cộng đồng quốc tế kêu gọi Israel đảo ngược kế hoạch về khu định cư E1, tránh để các quyết định đơn phương làm tổn hại tới nỗ lực tìm kiếm một nền hòa bình toàn diện và lâu dài cho cả Israel và Palestine.

Có thể bạn quan tâm

Tổng thống Mỹ Donald Trump. (Ảnh: THX/TTXVN)

Phép thử trước thềm bầu cử giữa kỳ tại Mỹ

Chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump đang thực hiện một loạt biện pháp nhằm tăng nguồn cung dầu mỏ, khí tự nhiên và nhiên liệu. Động thái nêu trên diễn ra trong bối cảnh chiến dịch vận động bầu cử giữa nhiệm kỳ bước vào giai đoạn nước rút.

Khu liên hợp công nghiệp hóa dầu ở Anzoategui, Venezuela. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Tăng cường khả năng ứng phó với giá dầu lên cao

Giá dầu thế giới vừa đột ngột tăng lên mức cao nhất trong khoảng 5 tháng nay, trong bối cảnh căng thẳng leo thang tại Trung Đông, làm dấy lên lo ngại về an ninh nguồn cung, gia tăng sức ép lạm phát và đẩy các thị trường tài chính vào trạng thái thận trọng.

Cá thể chà vá chân xám tại rừng phòng hộ Ba Tơ (Quảng Ngãi). (Ảnh: Trung tâm GreenViet)

Cam kết và hành động về đa dạng sinh học đến năm 2030

Theo đánh giá của Liên hợp quốc, gần như toàn bộ 23 mục tiêu về đa dạng sinh học đến năm 2030 đang phải đối diện những thách thức lớn. Thực tế cho thấy, thế giới không thiếu những mục tiêu hay cam kết về bảo vệ hành tinh xanh, nhưng lại thiếu hành động đủ quyết liệt để thu hẹp khoảng cách giữa thực tế và kỳ vọng.

Khói bốc lên sau các cuộc không kích xuống Sanaa, Yemen. (Ảnh: THX/TTXVN)

Hướng tiếp cận cần thiết cho xung đột tại Yemen

Xung đột tại Yemen đang diễn biến ngày càng phức tạp. Cuộc đối đầu giữa lực lượng nổi dậy Houthi và Chính phủ Yemen được quốc tế công nhận, cũng chính là điểm nóng có nguy cơ gây bất ổn cho các tuyến vận tải biển chiến lược, làm gia tăng cạnh tranh giữa các cường quốc và đẩy an ninh Trung Đông vào vòng xoáy đối đầu mới. 

Một nhân viên y tế mặc bộ đồ bảo hộ tại trung tâm điều trị Ebola ở Bunia, thủ phủ tỉnh Ituri, CHDC Congo. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Dịch Ebola: Phép thử tinh thần đoàn kết

Sau đại dịch Covid-19, một lần nữa thế giới đứng trước phép thử về tinh thần đoàn kết, hợp tác để ứng phó thách thức y tế, khi dịch Ebola diễn biến ngày càng nghiêm trọng.

Công an tỉnh Đắk Lắk bàn giao nhà cho gia đình bà Rơ Âu H'Hra, xã Ea H'leo. (Ảnh: NGUYỄN HOÀI BÃO)

Nền tảng của cuộc chiến chống đói nghèo

Ngày Quốc tế xóa đói giảm nghèo (17/10) năm nay được Liên hợp quốc lấy chủ đề “Nhà ở an toàn cho tất cả mọi người” (Safe homes for all) nhằm gửi đi thông điệp sâu sắc rằng một mái nhà không chỉ là điều kiện sinh hoạt cơ bản, mà còn là nền tảng để con người thoát nghèo và cải thiện chất lượng cuộc sống. 

Ảnh minh họa. (Nguồn: un.org)

Cuộc đua tìm người đứng đầu Liên hợp quốc nhiệm kỳ tới

Cuộc đua vào vị trí Tổng Thư ký Liên hợp quốc nhiệm kỳ tiếp theo đang trong giai đoạn quyết liệt. Cộng đồng quốc tế kỳ vọng sẽ tìm ra một “vị thuyền trưởng” có khả năng tập hợp sự đồng thuận, xây dựng lòng tin giữa các nước đang có lợi ích chiến lược khác biệt...

Khách hàng trải nghiệm kính thông minh ở một cửa hàng tại thành phố Thâm Quyến, tỉnh Quảng Đông, Trung Quốc. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Những nguy cơ tiềm ẩn về "bong bóng AI"

Trong bối cảnh nền kinh tế thế giới bị bủa vây bởi hàng loạt thách thức, sự bùng nổ đầu tư vào trí tuệ nhân tạo (AI) trở thành “điểm sáng” hiếm hoi, tạo cú huých mạnh mẽ cho thương mại toàn cầu. Tuy nhiên, khi “cơn sốt” AI ngày càng tăng nhiệt, các nền kinh tế cũng đứng trước nhiều câu hỏi lớn.

Ảnh minh họa. (nguồn: TÂN HOA XÃ)

Mở rộng EU - “Khoản đầu tư địa chiến lược”

Mở rộng Liên minh châu Âu (EU) là vấn đề gắn với lợi ích chiến lược của khối, giúp EU có vị thế và mức độ ảnh hưởng lớn hơn trên trường quốc tế. Tuy nhiên, hành trình này còn nhiều trắc trở do sự khác biệt quan điểm và chênh lệch về mức độ phát triển giữa các nước.

Ảnh minh họa. (Ảnh: XUÂN PHÚ)

Cuộc cạnh tranh quyền lực mới

Nhiều quốc gia mới nổi và đang phát triển chọn con đường bứt phá mới để tiến thẳng lên kỷ nguyên điện sạch. Theo đó, làn sóng phát triển năng lượng mặt trời không chỉ nhằm giải quyết bài toán thiếu điện, mà đang trở thành động lực mới tái định hình bản đồ kinh tế và công nghiệp toàn cầu.

Ảnh minh họa: Một góc vịnh Kola trên biển Barents. (Ảnh: TTXVN)

EU với chiến lược mới về Bắc Cực

Ủy ban châu Âu (EC) chuẩn bị công bố chiến lược mới về Bắc Cực, đánh dấu nỗ lực của Liên minh châu Âu (EU) nhằm tăng cường sự hiện diện tại khu vực có vị thế quan trọng đối với kinh tế, an ninh và năng lượng của Lục địa già.

Khu liên hợp công nghiệp hóa dầu ở Anzoategui, Venezuela. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Áp lực kép với thị trường dầu mỏ

Trong lúc cuộc xung đột tại Trung Đông tiếp tục làm gián đoạn dòng chảy dầu mỏ, đẩy giá diesel lên mức cao kỷ lục, thị trường toàn cầu có những động thái đáng chú ý: Các nước xuất khẩu dầu mỏ lớn lại chưa muốn mở thêm “van sản lượng".

Người dân Cộng hòa Trung Phi chờ phân phát lương thực từ FAO. (Ảnh minh họa: Xinhua)

Thách thức an ninh lương thực toàn cầu

Chỉ số giá lương thực thế giới vừa chạm mốc cao nhất trong gần bốn năm qua, đặt ra thách thức lớn khi thời hạn chót để hiện thực hóa mục tiêu xóa bỏ nạn đói toàn cầu vào năm 2030 đang đến gần. 

Người di cư tại Ras Ajdir, khu vực biên giới giữa Libya và Tunisia. (Ảnh: THX)

EU giằng co trước các lựa chọn về vấn đề dân di cư

Di cư luôn là chủ đề gây nhiều tranh cãi và là “cuộc thử lửa” về tinh thần gắn kết, sự sẻ chia trách nhiệm và tương trợ vượt khó của châu Âu. Để nhiều quốc gia thống nhất cách tiếp cận trước thách thức là điều không dễ dàng, nhất là khi lợi ích an ninh của từng nước va chạm mạnh với giá trị cốt lõi và mục tiêu chung của khối.

Căn cứ không quân Al-Harir của Mỹ tại khu vực người Kurd ở Iraq. (Ảnh: IRNA/TTXVN phát)

Bước chuyển ở “trái tim” Trung Đông

Mỹ vừa hoàn tất quá trình rút lực lượng khỏi Iraq, chính thức kết thúc hoạt động của liên minh quốc tế chống tổ chức tự xưng Nhà nước Hồi giáo (IS) do Mỹ dẫn đầu tại quốc gia Trung Đông. Sự kiện này đánh dấu bước chuyển của cuộc chiến chống khủng bố tại Iraq, mở ra giai đoạn mới trong quan hệ giữa Washington và Baghdad.

Quang cảnh thủ đô Damascus của Syria. (Ảnh: THX/TTXVN)

Ưu tiên quan trọng của Mỹ tại Syria

Tại cuộc trao đổi với các quan chức Syria nhân chuyến thăm của phái đoàn Bộ Ngoại giao Mỹ tới Damascus mới đây, hai bên đã thảo luận các biện pháp tăng cường quan hệ song phương, với sáng kiến “Syria không còn trại tị nạn” là một trong những ưu tiên trong giai đoạn hiện nay.