Quyết định bất lợi cho hòa bình Trung Đông

Cộng đồng quốc tế bày tỏ lo ngại về kế hoạch tái định cư E1 mà Israel vừa phê duyệt tại khu Bờ Tây, bởi quyết định này đe dọa nghiêm trọng triển vọng giải pháp hai nhà nước cho Israel và Palestine. 

Quang cảnh khu tái định cư E1, Bờ Tây, ngày 14/8/2025. (Ảnh: THX/TTXVN)
Quang cảnh khu tái định cư E1, Bờ Tây, ngày 14/8/2025. (Ảnh: THX/TTXVN)

Việc mở rộng khu định cư Do thái trên các vùng lãnh thổ bị chiếm đóng của Palestine đang làm suy yếu nỗ lực quốc tế nhằm đạt được hòa bình bền vững ở Trung Đông, làm trầm trọng thêm tình hình vốn đang “căng như dây đàn” ở khu vực này.

Nhóm 21 quốc gia vừa ký một tuyên bố chung coi việc Israel phê duyệt kế hoạch tái định cư E1 tại Bờ Tây là "không thể chấp nhận" và vi phạm luật pháp quốc tế. Trong số các nước ký vào tuyên bố chung có Australia, Canada, Italia, Bỉ, Đan Mạch, Estonia, Phần Lan, Iceland, Ireland, Nhật Bản, Latvia, Litva, cùng Đại diện cấp cao của Liên minh châu Âu (EU) phụ trách đối ngoại. Các quan chức ngoại giao khẳng định kế hoạch của Israel đe dọa an ninh, thổi bùng bạo lực và bất ổn tại khu vực.

Tháng 6 vừa qua, Bộ trưởng Ngoại giao của chín quốc gia thành viên EU cũng đã gửi thư kêu gọi Ủy ban châu Âu đề xuất các biện pháp nhằm chấm dứt thương mại giữa EU với các khu định cư của Israel tại các vùng lãnh thổ Palestine bị chiếm đóng.

Các hoạt động của Israel nhằm mở rộng khu định cư gia tăng mạnh kể từ khi bùng phát xung đột tại Dải Gaza từ tháng 10/2023. Toàn bộ các khu định cư của Israel tại Bờ Tây, vùng lãnh thổ bị chiếm đóng của Palestine, đều bị coi là bất hợp pháp theo luật pháp quốc tế, trong đó có cả phán quyết vào tháng 7/2024 của Tòa án Công lý quốc tế.

Tuy nhiên, bất chấp sự phản đối mạnh mẽ của cộng đồng quốc tế, Israel mới đây đã chính thức phê duyệt dự án khu định cư mới tại E1, vùng đất nằm ở phía Đông Jerusalem và vốn là một điểm nóng gây tranh cãi. Với 3.753 căn nhà, bao gồm 3.401 căn nhà mới được Hội đồng Quy hoạch cấp cao Israel phê duyệt xây dựng, dự án này sẽ kết nối các khu định cư để tạo thành một dải đất kéo dài ngăn cách Bờ Tây với Đông Jerusalem.

Palestine, Liên hợp quốc, cùng nhiều quốc gia trong khu vực Trung Đông và châu Âu kịch liệt phản đối kế hoạch nêu trên của Israel, vì cho rằng bước đi này của Israel sẽ làm gia tăng căng thẳng và hủy hoại khả năng thành lập một nhà nước Palestine độc lập, với thủ đô là Đông Jerusalem và đường biên giới được thiết lập trước cuộc chiến tranh Trung Đông năm 1967.

Đối với người Palestine và phần lớn cộng đồng quốc tế, việc mở rộng các khu định cư Do thái E1 là một trở ngại lớn đối với việc kiến tạo hòa bình giữa Israel và Palestine. Bởi, dự án này sẽ gần như cắt đứt Đông Jerusalem với phía Bắc Bờ Tây, phá vỡ tính liên kết về lãnh thổ, gây trở ngại cho việc thành lập nhà nước Palestine. Chính quyền Palestine cho rằng, dự án E1 gây chia cắt thống nhất về địa lý và nhân khẩu học, đồng thời chia tách Bờ Tây thành các khu vực tách biệt.

Trong khi đó, cùng với việc liên tục mở rộng các khu định cư, các hoạt động quân sự của Israel tại Bờ Tây cũng gây ra nhiều mất mát và đau thương, khiến nhiều gia đình Palestine phải rời bỏ quê hương và không thể trở về nhà. Theo Cơ quan Cứu trợ và Việc làm của Liên hợp quốc dành cho người tị nạn Palestine (UNRWA), tình trạng "di dời cưỡng bức" đối với người Palestine đang gia tăng với tốc độ đáng báo động ở khu Bờ Tây.

Giải pháp hai nhà nước, trong đó nhà nước Palestine cùng tồn tại hòa bình bên cạnh nhà nước Israel, vốn được coi là cách duy nhất có thể bảo đảm hòa bình và an ninh lâu dài cho người dân của cả hai phía. Liên hợp quốc và cộng đồng quốc tế luôn khẳng định lập trường lâu dài về quyền tự quyết và quyền sống của người Palestine.

Việc Israel tiếp tục triển khai kế hoạch E1 sẽ gây trở ngại lớn cho hòa bình, phát triển kinh tế và xã hội trên các vùng lãnh thổ bị chiếm đóng của Palestine, đi ngược lại các nghị quyết của Liên hợp quốc và đe dọa làm trầm trọng thêm tình hình vốn căng thẳng tại Trung Đông. Kế hoạch này không chỉ phá vỡ nền tảng của giải pháp hai nhà nước, mà còn khoét sâu căng thẳng, đe dọa sự ổn định lâu dài trong khu vực.

Trong bối cảnh “chảo lửa” Trung Đông chưa thể hạ nhiệt, cộng đồng quốc tế kêu gọi Israel đảo ngược kế hoạch về khu định cư E1, tránh để các quyết định đơn phương làm tổn hại tới nỗ lực tìm kiếm một nền hòa bình toàn diện và lâu dài cho cả Israel và Palestine.

Có thể bạn quan tâm

Người dân Iran tuần hành sau khi có lệnh ngừng bắn tại Tehran. (Ảnh: THX/TTXVN)

Những “sứ giả hòa bình"

Khi thế giới chú tâm quan sát từng diễn biến trong quá trình đàm phán hòa bình giữa Mỹ và Iran với câu hỏi liệu một thỏa thuận có thể được ký hay không, thì một số quốc gia như Qatar và Pakistan lựa chọn không đứng ngoài cuộc.

Nhân viên y tế chuyển thi thể một bệnh nhân Ebola tại Mongbwalu, tỉnh Ituri, Cộng hòa dân chủ Congo, ngày 25/5/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Cuộc chiến chống Ebola

Dịch Ebola đang bùng phát ở mức đáng báo động từ Cộng hòa dân chủ Congo và lan nhanh sang các nước láng giềng ở khu vực Trung Phi, gây lo ngại cho cộng đồng quốc tế về một đợt dịch bệnh nguy hiểm.

Lực lượng gìn giữ hòa bình Việt Nam tại Nam Sudan trao quà tặng người dân địa phương.

Hành trình “gieo hạt hòa bình”

Sau gần 80 năm hình thành và phát triển, Lực lượng gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc ghi dấu ấn quan trọng trong nỗ lực xây dựng một thế giới tốt đẹp hơn. Tuy nhiên, tác động đa chiều từ tình trạng thiếu hụt tài chính, căng thẳng địa chính trị và sự suy giảm quân số đang đặt lực lượng này trước thách thức nghiêm trọng.

Thiệt hại sau các cuộc không kích của Mỹ và Israel tại Tehran, Iran. (Ảnh: THX/TTXVN)

Nhiều hệ lụy khó lường

Xung đột kéo dài tại Trung Đông tác động mạnh lên thị trường lao động, hàng không, du lịch, tài chính công và triển vọng tăng trưởng tại nhiều nền kinh tế lớn ở hai châu lục Á, Âu. Các chuyên gia nhận định rằng, kể cả khi xung đột chấm dứt, vết thương này phải mất nhiều năm mới có thể khép miệng.

Tàu thuyền vận chuyển trên eo biển Homuz. (Ảnh: THX/TTXVN)

Khủng hoảng tại Eo biển Hormuz: Kịch bản xấu

Khủng hoảng tại Eo biển Hormuz đang chuyển sang giai đoạn bị đánh giá là nguy hiểm nhất khi lượng dầu tồn kho toàn cầu suy giảm nhanh chóng, dòng vận chuyển dầu bằng tàu biển tiếp tục bị gián đoạn và áp lực lan rộng sang toàn bộ chuỗi cung ứng năng lượng...

Trụ sở WHO tại Geneva, Thụy Sĩ. (Ảnh: THX/TTXVN)

Ứng phó thách thức y tế toàn cầu

Tại kỳ họp Đại hội đồng Y tế thế giới lần thứ 79 diễn ra ở Geneva, Tổ chức Y tế thế giới cảnh báo các đợt bùng phát dịch Ebola ở CHDC Congo và virus Hanta trên tàu du lịch MV Hondius chỉ là những cuộc khủng hoảng mới nhất của thế giới đang trong thời kỳ nguy hiểm và chia rẽ bởi xung đột, khủng hoảng kinh tế và biến đổi khí hậu.

Tòa nhà bị phá hủy sau các cuộc không kích của Mỹ-Israel xuống thủ đô Tehran, Iran, ngày 4/3/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Tình hình Trung Đông: Chìa khóa mở cánh cửa hòa bình

Mỹ hủy kế hoạch tấn công Iran vào ngày 19/5 theo đề nghị của 3 nước vùng Vịnh. Tehran cũng gấp rút gửi Washington kế hoạch hòa bình 14 điểm thông qua trung gian Pakistan. Những động thái được đánh giá tích cực của các bên liên quan khiến giới quan sát có quyền hy vọng về khả năng xung đột sớm chấm dứt ở Trung Đông.

Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae. (Ảnh: Bộ Ngoại giao)

Nhật Bản-Hàn Quốc: Gác lại quá khứ, hướng tới tương lai

Hôm nay (19/5), Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae bắt đầu chuyến công du tới Hàn Quốc, tham dự hội nghị thượng đỉnh song phương với Tổng thống nước chủ nhà Lee Jae Myung. Trái với giai đoạn nguội lạnh trước đây, hai bên đang nỗ lực vượt qua những khúc mắc để chung tay giải quyết hàng loạt vấn đề mang tính chiến lược trước mắt.

Quang cảnh Hội nghị lần thứ sáu của Liên minh châu Âu về hỗ trợ tương lai của Syria và khu vực được tổ chức tại Brussels, Bỉ, ngày 10/5/2022. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Khởi đầu mới của Syria khi nối lại hợp tác với EU, UAE

Những ngày qua, Syria đón nhận tin vui khi Liên minh châu Âu (EU), Các Tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE) cùng nhiều nước nối lại hợp tác, mở đường giúp quốc gia Trung Đông tái hòa nhập vào dòng chảy chung của khu vực và quốc tế sau nhiều thập niên chìm trong xung đột.

Tổng Bí thư, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình gặp Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Busan, Hàn Quốc ngày 30/10/2025. (Ảnh: www.gov.cn)

Cơ hội thu hẹp khác biệt

Diễn ra vào thời điểm then chốt đối với mối quan hệ Mỹ-Trung Quốc, chuyến công du tới Bắc Kinh lần này của người đứng đầu Nhà trắng là cơ hội để hai bên thu hẹp khác biệt, mở cánh cửa hợp tác trong nhiều lĩnh vực giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới.

Tổng thống Algeria Abdelmadjid Tebboune bắt tay Tổng thống Pháp Emmanuel Macron tại lễ ký kết diễn ra ở thủ đô Algiers, Algeria, ngày 27/8/2022. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Gác lại bất đồng, tăng cường đối thoại

Chuyến thăm của bà Rufo cũng đánh dấu sự kiện Đại sứ Pháp tại Algeria Stephane Romatet trở lại nhiệm sở sau khoảng 1 năm bị triệu hồi về nước trong giai đoạn căng thẳng ngoại giao song phương.

Thủ tướng Anh Keir Starmer (trái) cùng phu nhân tới điểm bỏ phiếu bầu cử Hội đồng địa phương tại London, ngày 7/5/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Phép thử giữa nhiệm kỳ ở Anh

Cuộc bầu cử địa phương giữa nhiệm kỳ năm 2026 ở Anh hôm 7/5 nhằm bầu ra hơn 5.000 ủy viên hội đồng tại 136 hội đồng, bao gồm tất cả 32 quận của London, 6 thị trưởng ở Anh, 129 thành viên Nghị viện Scotland và 96 thành viên Nghị viện xứ Wales.

Trụ sở của Tổ chức Y tế thế giới (WHO) tại Geneva, Thụy Sĩ. (Ảnh: Xinhua/Liu Qu)

Ngăn chặn nguy cơ lây lan virus Hanta

Tàu du lịch MV Hondius chở khoảng 150 hành khách được phát hiện là ổ dịch virus Hanta làm 3 người tử vong, đang gây tâm lý lo lắng cho cả châu Âu, châu Phi và Nam Mỹ, vốn là những nơi con tàu từng ghé qua.

Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio phát biểu trong cuộc họp báo tại Nhà Trắng ở Washington, DC, Hoa Kỳ, ngày 5/5/2026. (Ảnh: Li Yuanqing/Xinhua)

Những động thái bất ngờ

Mỹ tuyên bố kết thúc chiến dịch quân sự nhằm vào Iran, chuyển sang giai đoạn bảo đảm an toàn hàng hải và ổn định khu vực. Dù vẫn đe dọa có thể tấn công trở lại nhưng động thái bất ngờ này của Washington cũng đã mang tới tia hy vọng về khả năng mở cánh cửa hòa bình Trung Đông.

Quang cảnh làng Kumzar ở miền bắc Oman, gần eo biển Hormuz. (Ảnh: THX/TTXVN)

Đối thoại và hoài nghi giữa Mỹ và Iran

Mỹ và Iran tiếp tục phải “cân não” trong cuộc đối đầu căng thẳng hiện nay khi vừa phải theo đuổi đối thoại để tìm giải pháp chấm dứt xung đột, vừa duy trì sức mạnh răn đe làm đòn bẩy chiến lược trên bàn đàm phán.

Người tị nạn tại Tawila, Bắc Darfur, Sudan. (Ảnh: THX/TTXVN)

Gỡ khó để phát triển bền vững

Hơn 1.500 đại biểu đến từ 48 quốc gia vừa quy tụ tại “Diễn đàn Khu vực châu Phi về phát triển bền vững” với mục tiêu chung là tìm lời giải cho bài toán phát triển ở châu Phi.