Quyết định bất lợi cho hòa bình Trung Đông

Cộng đồng quốc tế bày tỏ lo ngại về kế hoạch tái định cư E1 mà Israel vừa phê duyệt tại khu Bờ Tây, bởi quyết định này đe dọa nghiêm trọng triển vọng giải pháp hai nhà nước cho Israel và Palestine. 

Quang cảnh khu tái định cư E1, Bờ Tây, ngày 14/8/2025. (Ảnh: THX/TTXVN)
Quang cảnh khu tái định cư E1, Bờ Tây, ngày 14/8/2025. (Ảnh: THX/TTXVN)

Việc mở rộng khu định cư Do thái trên các vùng lãnh thổ bị chiếm đóng của Palestine đang làm suy yếu nỗ lực quốc tế nhằm đạt được hòa bình bền vững ở Trung Đông, làm trầm trọng thêm tình hình vốn đang “căng như dây đàn” ở khu vực này.

Nhóm 21 quốc gia vừa ký một tuyên bố chung coi việc Israel phê duyệt kế hoạch tái định cư E1 tại Bờ Tây là "không thể chấp nhận" và vi phạm luật pháp quốc tế. Trong số các nước ký vào tuyên bố chung có Australia, Canada, Italia, Bỉ, Đan Mạch, Estonia, Phần Lan, Iceland, Ireland, Nhật Bản, Latvia, Litva, cùng Đại diện cấp cao của Liên minh châu Âu (EU) phụ trách đối ngoại. Các quan chức ngoại giao khẳng định kế hoạch của Israel đe dọa an ninh, thổi bùng bạo lực và bất ổn tại khu vực.

Tháng 6 vừa qua, Bộ trưởng Ngoại giao của chín quốc gia thành viên EU cũng đã gửi thư kêu gọi Ủy ban châu Âu đề xuất các biện pháp nhằm chấm dứt thương mại giữa EU với các khu định cư của Israel tại các vùng lãnh thổ Palestine bị chiếm đóng.

Các hoạt động của Israel nhằm mở rộng khu định cư gia tăng mạnh kể từ khi bùng phát xung đột tại Dải Gaza từ tháng 10/2023. Toàn bộ các khu định cư của Israel tại Bờ Tây, vùng lãnh thổ bị chiếm đóng của Palestine, đều bị coi là bất hợp pháp theo luật pháp quốc tế, trong đó có cả phán quyết vào tháng 7/2024 của Tòa án Công lý quốc tế.

Tuy nhiên, bất chấp sự phản đối mạnh mẽ của cộng đồng quốc tế, Israel mới đây đã chính thức phê duyệt dự án khu định cư mới tại E1, vùng đất nằm ở phía Đông Jerusalem và vốn là một điểm nóng gây tranh cãi. Với 3.753 căn nhà, bao gồm 3.401 căn nhà mới được Hội đồng Quy hoạch cấp cao Israel phê duyệt xây dựng, dự án này sẽ kết nối các khu định cư để tạo thành một dải đất kéo dài ngăn cách Bờ Tây với Đông Jerusalem.

Palestine, Liên hợp quốc, cùng nhiều quốc gia trong khu vực Trung Đông và châu Âu kịch liệt phản đối kế hoạch nêu trên của Israel, vì cho rằng bước đi này của Israel sẽ làm gia tăng căng thẳng và hủy hoại khả năng thành lập một nhà nước Palestine độc lập, với thủ đô là Đông Jerusalem và đường biên giới được thiết lập trước cuộc chiến tranh Trung Đông năm 1967.

Đối với người Palestine và phần lớn cộng đồng quốc tế, việc mở rộng các khu định cư Do thái E1 là một trở ngại lớn đối với việc kiến tạo hòa bình giữa Israel và Palestine. Bởi, dự án này sẽ gần như cắt đứt Đông Jerusalem với phía Bắc Bờ Tây, phá vỡ tính liên kết về lãnh thổ, gây trở ngại cho việc thành lập nhà nước Palestine. Chính quyền Palestine cho rằng, dự án E1 gây chia cắt thống nhất về địa lý và nhân khẩu học, đồng thời chia tách Bờ Tây thành các khu vực tách biệt.

Trong khi đó, cùng với việc liên tục mở rộng các khu định cư, các hoạt động quân sự của Israel tại Bờ Tây cũng gây ra nhiều mất mát và đau thương, khiến nhiều gia đình Palestine phải rời bỏ quê hương và không thể trở về nhà. Theo Cơ quan Cứu trợ và Việc làm của Liên hợp quốc dành cho người tị nạn Palestine (UNRWA), tình trạng "di dời cưỡng bức" đối với người Palestine đang gia tăng với tốc độ đáng báo động ở khu Bờ Tây.

Giải pháp hai nhà nước, trong đó nhà nước Palestine cùng tồn tại hòa bình bên cạnh nhà nước Israel, vốn được coi là cách duy nhất có thể bảo đảm hòa bình và an ninh lâu dài cho người dân của cả hai phía. Liên hợp quốc và cộng đồng quốc tế luôn khẳng định lập trường lâu dài về quyền tự quyết và quyền sống của người Palestine.

Việc Israel tiếp tục triển khai kế hoạch E1 sẽ gây trở ngại lớn cho hòa bình, phát triển kinh tế và xã hội trên các vùng lãnh thổ bị chiếm đóng của Palestine, đi ngược lại các nghị quyết của Liên hợp quốc và đe dọa làm trầm trọng thêm tình hình vốn căng thẳng tại Trung Đông. Kế hoạch này không chỉ phá vỡ nền tảng của giải pháp hai nhà nước, mà còn khoét sâu căng thẳng, đe dọa sự ổn định lâu dài trong khu vực.

Trong bối cảnh “chảo lửa” Trung Đông chưa thể hạ nhiệt, cộng đồng quốc tế kêu gọi Israel đảo ngược kế hoạch về khu định cư E1, tránh để các quyết định đơn phương làm tổn hại tới nỗ lực tìm kiếm một nền hòa bình toàn diện và lâu dài cho cả Israel và Palestine.

Có thể bạn quan tâm

Phó Tổng thống JD Vance (giữa, phía trước) dẫn đầu phái đoàn Mỹ tới Pakistan để tham gia cuộc đàm phán với phía Iran, ngày 11/4/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

“Mồi lửa” nguy hiểm

Trong lúc cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran rơi vào bế tắc, xung đột leo thang giữa Israel và lực lượng Hezbollah ở Liban có nguy cơ thổi bùng ngọn lửa chiến tranh lan rộng ở khu vực. Israel và Mỹ không thể thương lượng ngừng bắn với Iran khi mặt trận của Israel ở Liban tiếp tục đỏ lửa.

Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk trong một cuộc họp báo ở Warsaw. (Ảnh: PAP/TTXVN)

Mở rộng không gian hợp tác

Chuyến công du Đông Bắc Á của Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk phản ánh một bước chuyển đáng chú ý trong tư duy chiến lược của Warsaw, giữa bối cảnh thế giới liên tục “trở gió”. Từ điểm dừng tại Hàn Quốc đến chặng tiếp theo ở Nhật Bản, Ba Lan cho thấy sự chủ động mở rộng không gian hợp tác vượt ra ngoài châu Âu.

Quang cảnh thủ đô Tehran, Iran ngày 8/4/2026. Ảnh: (THX/TTXVN)

Đoàn kết, hợp tác vượt qua vòng xoáy

Xung đột tại Trung Đông đang khiến thế giới chao đảo, trong đó nền kinh tế toàn cầu sẽ quay đầu giảm tốc mạnh nếu cuộc chiến kéo dài. Những dự báo có phần ảm đạm này tô vẽ nên bức tranh kinh tế thế giới kém tươi sáng.

Người dân Palestine tại Dải Gaza. (Ảnh: THX/TTXVN)

Tình hình Gaza: Cánh cửa hòa bình còn xa vời

Giải giáp phong trào Hồi giáo Hamas, Israel chấm dứt hoạt động quân sự và rút quân là những điều kiện tiên quyết trong kế hoạch hòa bình cho Dải Gaza. Tuy vậy, việc các bên không tuân thủ lộ trình khiến bài toán hóc búa về khôi phục hòa bình cho dải đất hẹp ven Địa Trung Hải vẫn chưa có lời giải.

Lực lượng an ninh Iran tuần tra cạnh một tàu hàng ở Eo biển Hormuz. (Ảnh: GETTYIMAGES)

Thách thức duy trì dòng chảy năng lượng

Gián đoạn tại eo biển Hormuz, tuyến vận tải năng lượng chủ chốt của thế giới, đang khiến dòng chảy dầu mỏ toàn cầu suy giảm mạnh. Các “đại gia” dầu mỏ ở vùng Vịnh phải tính toán chuyển hướng xuất khẩu qua các tuyến vận tải khác ngoài eo biển Hormuz...

Ảnh minh họa: Xinhua/Reuters

Quan hệ Nga-Mỹ: Một bước tiến quan trọng

Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược và xung đột quốc tế như “nước sôi lửa bỏng”, quan hệ Nga-Mỹ vừa lóe lên những tín hiệu đáng chú ý. Các diễn biến gần đây không chỉ hé lộ xu hướng vận động mới, mà còn mở ra những kịch bản đối thoại giữa hai quốc gia thời gian tới.

Tổng thống Mỹ Donald Trump. (Ảnh: THX/TTXVN)

Phép thử với NATO

Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đang đứng trước nhiều thử thách do cách tiếp cận khác nhau giữa các thành viên trong xử lý một số “điểm nóng” quốc tế. Tuyên bố mới đây của Tổng thống Donald Trump về khả năng Mỹ rời đi càng bộc lộ rõ tình trạng rạn nứt nội bộ NATO.

Bức ảnh này được chụp vào ngày 3/3/2026, cho thấy các tòa nhà bị hư hại và đống đổ nát sau các cuộc không kích của Mỹ và Israel tại Tehran, Iran. (Ảnh: XINHUA)

Những khoảng lặng cần thiết

Thế giới đang trong trạng thái dễ tổn thương, nơi bất kỳ một “lằn ranh đỏ” nào trong các cuộc đột nếu bị phá vỡ đều có thể làm lan đám lửa bất ổn trên toàn cầu. 

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Củng cố lòng tin chiến lược

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đang có chuyến thăm Nhật Bản và Hàn Quốc. Cùng với mục tiêu tăng cường khoáng sản thiết yếu, công nghệ hạt nhân, trí tuệ nhân tạo (AI), chuyến công du còn phản ánh tính toán chiến lược dài hạn của Pháp, nhằm khẳng định vai trò tại khu vực địa chính trị quan trọng này.

Tàu chở dầu thô cập cảng ở Mundra, Ấn Độ sau khi băng qua eo biển Hormuz, ngày 18/3/2026. (Ảnh: ANI/TTXVN)

Đối phó cú sốc nguồn cung

“Nút thắt” tại eo biển Hormuz đang làm chao đảo nền kinh tế thế giới, khi hàng triệu thùng dầu biến mất khỏi thị trường mỗi ngày. Không dừng lại ở giá năng lượng, cú sốc đang lan nhanh sang chuỗi cung ứng, lạm phát và tăng trưởng toàn cầu, kéo theo nguy cơ về một cuộc khủng hoảng có thể tồi tệ hơn cả đại dịch Covid-19.

Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen. (Ảnh: THX/TTXVN)

Vừa hợp tác, vừa cạnh tranh

Sau nhiều tháng trì hoãn, Nghị viện châu Âu (EP) vừa “bật đèn xanh” cho thỏa thuận thương mại giữa Liên minh châu Âu (EU) và Mỹ, kèm theo một số điều kiện.

Những tòa nhà ở thành phố Daraa, Syria bị tàn phá do chiến sự. (Ảnh: THX/TTXVN)

Bước chuyển chiến lược của Syria

Từ một quốc gia bị cô lập về ngoại giao và bị xung đột tàn phá nặng nề, Syria đang có những bước chuyển chiến lược với quyết tâm “hồi sinh” từ tro tàn chiến tranh, vừa tái thiết kinh tế, hàn gắn chia rẽ xã hội, vừa hòa nhập quốc tế, tối đa hóa viện trợ nước ngoài.

Xung đột leo thang tại Trung Đông tạo làn sóng di cư trái phép ồ ạt và mất an toàn.

Thách thức di cư ngày càng nghiêm trọng

Xung đột leo thang tại Trung Đông đã gây tổn thất không thể đong đếm về người và của, tình hình an ninh khu vực như “chỉ mành treo chuông”, tạo làn sóng di cư trái phép ồ ạt và mất an toàn. Do đó, châu Âu lại bị đặt vào tình cảnh như ngồi trên đống lửa.

Một người đàn ông bỏ phiếu tại một điểm bầu cử trong cuộc bầu cử quốc hội ở Kathmandu, Nepal, ngày 5/3/2026. (Ảnh: THX)

Phép thử toàn diện ở Nepal

Với việc đảng Rastriya Swatantra (RSP) mới được thành lập giành chiến thắng áp đảo trong cuộc tổng tuyển cử vừa qua ở Nepal, bức tranh chính trị của quốc gia Nam Á đang xuất hiện những gam màu tươi sáng sau thời kỳ biến động sâu sắc.

Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen và Thủ tướng Australia Anthony Albanese. (Ảnh: europa.eu)

Thông điệp về hợp tác và niềm tin

Liên minh châu Âu (EU) và Australia vừa thông báo hoàn tất đàm phán và ký kết Hiệp định Thương mại tự do (FTA) song phương. Tuyên bố khá bất ngờ này được người dân châu Âu và châu Đại Dương hồ hởi đón nhận, bởi họ đã chờ đợi cái bắt tay thật chặt giữa hai châu lục trong lĩnh vực thương mại từ gần 10 năm qua.

Các đại biểu tới tham dự Hội nghị lần thứ 30 các bên tham gia Công ước khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu (COP30) tại Belem, Brazil, ngày 10/11/2025. (Ảnh: Xinhua)

Trước khi quá muộn: COP31 và yêu cầu cấp bách cứu các quốc đảo trước tình trạng nước biển dâng cao

Trong bối cảnh khí hậu diễn biến cực đoan, các vấn đề nghị sự của Hội nghị lần thứ 31 các bên tham gia Công ước khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu (COP31) đang tiếp tục thu hút sự quan tâm đặc biệt của cộng đồng quốc tế. Nổi bật là yêu cầu cấp bách, tìm kiếm giải pháp hiệu quả cứu các quốc đảo trước nguy cơ bị xóa sổ.

Ngôi nhà bị phá hủy sau cuộc không kích của Israel xuống Jbaa, miền Nam Lebanon ngày 4/12/2025. (Ảnh: THX/TTXVN)

“Điểm nóng” tiếp tục tăng nhiệt

Tổng thống Lebanon Joseph Aoun tiếp tục kêu gọi ngừng bắn và khởi động đàm phán với Israel nhằm chấm dứt xung đột với lực lượng Hezbollah, trong bối cảnh Bộ trưởng Ngoại giao Pháp Jean-Noel Barrot thăm Beirut để thúc đẩy các nỗ lực hạ nhiệt căng thẳng.

Cờ của Liên minh châu Âu (EU). (Ảnh: Tân Hoa xã)

Phép thử tinh thần đoàn kết

Hội nghị thượng đỉnh của Liên minh châu Âu (EU) được tổ chức giữa lúc các nguy cơ an ninh và thách thức kinh tế đan xen. Sự không đồng thuận trong một số vấn đề gai góc tại hội nghị đã bộc lộ những khó khăn ngày càng lớn đối với tinh thần đoàn kết, năng lực ứng phó và tầm nhìn chiến lược của EU.

Chính phủ Anh nhấn mạnh mục tiêu xây dựng một nền kinh tế vững mạnh, an toàn hơn trong bối cảnh thế giới nhiều biến động. (Ảnh: AFP/TTXVN)

Giai đoạn thách thức của nền kinh tế Anh

Chính phủ Anh vừa công bố giai đoạn tiếp theo của chiến lược kinh tế, trong đó nhấn mạnh mục tiêu xây dựng một nền kinh tế vững mạnh, an toàn hơn trong bối cảnh thế giới nhiều biến động.

Ảnh minh họa. (Nguồn: TTXVN)

Lợi ích chiến lược ở Bắc Cực

Các nước Bắc Âu và Canada đã nhất trí tăng cường hợp tác trong các lĩnh vực quốc phòng, an ninh, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế xanh, khả năng chống chịu của nền kinh tế và xã hội trước các “cú sốc” khủng hoảng, trong bối cảnh thế giới đang đối mặt nhiều thách thức.