Theo nhóm nghiên cứu thuộc Vườn Quốc gia Phước Bình (xã Bác Ái Tây), quá trình thiết lập các khu vực giám sát đã ghi nhận sự lưu trú của nhiều loài có giá trị bảo tồn cao như vượn đen má vàng, chà vá chân đen, sóc bay lớn, sơn dương, chồn hương, nai, tê tê Java…. đây đều là những loài nằm trong danh mục nguy cấp, quý hiếm cần được ưu tiên bảo vệ.
Đáng chú ý, trong tổng số 5 tuyến điều tra được triển khai, hai tuyến Gia Nhông và Đá Đen đã ghi nhận dấu vết sinh học rõ ràng của bò tót, bao gồm dấu chân, phân thải và các hoạt động kiếm ăn, di chuyển. Kết quả phân tích cho thấy có từ 13 đến 17 cá thể bò tót xuất hiện và dừng nghỉ trong khu vực rừng này.
Ảnh ghi nhận loài nai đang lưu trú tại vùng rừng thuộc Vườn quốc gia Phước Bình (xã Bác Ái Tây).
Cụ thể, tại tuyến Gia Nhông, các ô đo đếm dấu vết cho thấy sự hiện diện của hai đàn bò tót. Đàn thứ nhất ước tính từ 4–6 cá thể, trong đó có một cá thể non; đàn thứ hai gồm khoảng 3-4 cá thể trưởng thành. Trong khi đó, tuyến Đá Đen ghi nhận từ 6-7 cá thể trưởng thành.
Các vị trí phát hiện chủ yếu thuộc sinh cảnh rừng lá kim trên các sườn dốc, xen kẽ với trảng cỏ và rừng thường xanh, điều kiện sinh thái phù hợp với tập tính sinh sống của loài.
Kết quả này được thu thập thông qua phương pháp điều tra khoa học kết hợp giữa khảo sát theo tuyến, điểm và lắp đặt hệ thống bẫy ảnh ghi hình liên tục trong nhiều tháng (bắt đầu hồi tháng 10/2023).
Việc áp dụng đồng bộ các phương pháp hiện đại đã giúp nâng cao độ tin cậy của dữ liệu, đồng thời cung cấp bằng chứng trực quan về sự hiện diện của các loài quý hiếm trong tự nhiên.
Các chuyên gia nhận định, việc ghi nhận số lượng đáng kể cá thể bò tót và các loài nguy cấp khác không chỉ phản ánh tính đa dạng sinh học cao của khu vực mà còn tạo cơ sở khoa học quan trọng cho việc xây dựng và triển khai các chương trình quản lý, bảo tồn hiệu quả trong thời gian tới.
Bên cạnh bò tót, loài linh trưởng quý hiếm chà vá chân đen (Pygathrix nigripes) cũng được ghi nhận với số lượng tương đối lớn.
Trên các tuyến điều tra, các nhà khoa học xác định có 8 đàn với tổng số cá thể dao động từ 149 đến 180. Tuyến Gia Nhông ghi nhận mật độ cao nhất với 3 đàn, trong khi tuyến Hàm Leo phát hiện một đàn lớn từ 45-50 cá thể. Toàn bộ các đàn đều được quan sát trực tiếp, cho thấy mức độ hiện diện ổn định của loài trong khu vực.
Theo thống kê, hệ sinh thái tại Vườn quốc gia Phước Bình hiện ghi nhận 6 loài lưỡng cư, 18 loài bò sát, 30 loài chim và 35 loài thú có tên trong Sách đỏ Việt Nam và Danh lục đỏ của Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên quốc tế (IUCN).
Với tổng diện tích khoảng 25.000ha, Vườn quốc gia Phước Bình giữ vai trò đặc biệt trong bảo tồn đa dạng sinh học của tỉnh Khánh Hòa. Khu vực này nằm tại vùng chuyển tiếp sinh thái giữa rừng thường xanh núi cao thuộc cao nguyên Langbiang và hệ sinh thái đất thấp Nam Trung Bộ, tạo nên sự giao thoa độc đáo về thành phần loài và cấu trúc sinh cảnh.
Những phát hiện mới nhất không chỉ bổ sung dữ liệu khoa học quan trọng mà còn nhấn mạnh giá trị bảo tồn của khu vực, trong bối cảnh đa dạng sinh học đang chịu nhiều sức ép từ biến đổi khí hậu và hoạt động của con người.
