Hạ tầng đồng bộ trước những áp lực lớn
Hiện, hệ thống kết cấu hạ tầng giao thông của tỉnh đã được đầu tư tương đối đồng bộ, với đầy đủ 4 loại hình vận tải: đường bộ, đường sắt, hàng không và cảng biển, đường thủy nội địa.
Trên lĩnh vực đường bộ, toàn tỉnh hiện có 67 tuyến với tổng chiều dài hơn 1.573km (không tính đường thôn, xã). Trục xương sống là Quốc lộ 1 dài 223km cùng các đoạn cao tốc bắc-nam đi qua địa bàn với tổng chiều dài hơn 200km, tạo nên mạng lưới kết nối liên vùng ngày càng thông suốt. Song song đó, hệ thống đường địa phương do tỉnh quản lý với gần 1.150km đang từng bước được nâng cấp, mở rộng, góp phần rút ngắn khoảng cách phát triển giữa các khu vực.
Bên cạnh đó, mạng lưới đường sắt bắc-nam chạy xuyên suốt địa bàn với 17 ga, tổng chiều dài 210km, góp phần hoàn thiện hệ thống vận tải đa phương thức. Ở lĩnh vực hàng không, Cảng hàng không quốc tế Cam Ranh, cửa ngõ giao thương quan trọng đang vận hành với công suất thiết kế 6,65 triệu lượt khách mỗi năm. Tuy nhiên, thực tế khai thác đã vượt xa năng lực này.
Ở tuyến biển, Khánh Hòa sở hữu 6 khu bến cảng với 21 bến, 42 cầu cảng, có khả năng tiếp nhận tàu trọng tải lớn, như: bến Nam Vân Phong, cảng biển tổng hợp Cà Ná… Cùng với đó là 54 bến thủy nội địa, phần lớn do doanh nghiệp đầu tư, góp phần tăng cường năng lực vận tải và dịch vụ logistics.
Dù vậy, trước tốc độ phát triển kinh tế-xã hội và nhu cầu vận tải ngày càng gia tăng, hệ thống hạ tầng hiện tại đang bộc lộ những “điểm nghẽn”, đòi hỏi phải tiếp tục nâng cấp, mở rộng và đầu tư mới một cách đồng bộ, bài bản.
Dồn lực cho các công trình trọng điểm
Theo ông Nguyễn Thành Phú, Giám đốc Sở Xây dựng, tỉnh Khánh Hòa đang triển khai 12 dự án giao thông trọng điểm với tổng vốn đầu tư hơn 16.800 tỷ đồng, dự kiến hoàn thành trong giai đoạn 2026-2027. Xa hơn, trong kế hoạch đầu tư công trung hạn 2026-2030, dự kiến triển khai 73 công trình giao thông với tổng kinh phí gần 56.900 tỷ đồng, một con số cho thấy quy mô lớn và quyết tâm thực hiện rất cao.
Trong danh mục ưu tiên là những dự án mang tính động lực, có khả năng tạo đột phá phát triển như: tuyến cao tốc Nha Trang-Đà Lạt; hệ thống giao thông liên vùng kết nối từ Cảng biển tổng hợp Cà Ná lên khu vực Nam Tây Nguyên; hay dự án đường Vành đai 3. Đồng thời, tỉnh cũng đang khẩn trương giải phóng mặt bằng, xây dựng các khu tái định cư phục vụ tuyến đường sắt tốc độ cao bắc-nam, cũng như phối hợp các bộ, ngành để sớm nâng cấp, mở rộng Cảng hàng không quốc tế Cam Ranh.
Không chỉ đầu tư bằng nguồn vốn ngân sách, Khánh Hòa còn chủ động kêu gọi xã hội hóa, đặc biệt trong lĩnh vực cảng biển. Bài toán đặt ra không chỉ là thu hút nhà đầu tư, mà còn phải lựa chọn được những đối tác có năng lực, bảo đảm hiệu quả và tính bền vững của dự án.
Ông Lê Huyền, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh cho rằng, nguyên nhân khiến cho một số dự án chậm tiến độ là do công tác giải phóng mặt bằng chậm và nguồn vật liệu đắp nền thiếu. Vì thế các sở, ngành phải chủ động rà soát, điều tiết nguồn vật liệu, đồng thời linh hoạt trong tổ chức thực hiện giải phóng mặt bằng.
“Tỉnh đã chỉ đạo rõ các mốc thời gian để hoàn thành các dự án trọng điểm. Cụ thể, tuyến cao tốc Khánh Hòa-Buôn Ma Thuột phải hoàn thành 22km đầu tuyến để đưa vào khai thác trước ngày 30/4, phần còn lại thông tuyến vào dịp 2/9 theo đúng cam kết với Trung ương. Với các dự án chậm tiến độ, yêu cầu đặt ra là phải tăng cường nhân lực, điều chuyển hợp lý để xử lý dứt điểm các tồn tại, quyết tâm nâng cao hiệu quả và mức độ lan tỏa của từng dự án, đáp ứng mục tiêu tăng trưởng của tỉnh”, ông Lê Huyền chia sẻ.
Song song đó, tỉnh Khánh Hòa cũng đã chỉ đạo siết chặt việc bố trí vốn đầu tư theo hướng hiệu quả, có trọng tâm, trọng điểm. Những dự án đã có nguồn vốn phải khẩn trương triển khai, tận dụng “thời cơ vàng”; còn các dự án chưa bố trí vốn cần được rà soát kỹ lưỡng, đánh giá đầy đủ tác động trước khi quyết định đầu tư.
Mở đường cho tương lai
Việc đẩy nhanh tiến độ các dự án giao thông không chỉ nhằm hoàn thiện hạ tầng, mà còn là bước đi chiến lược để Khánh Hòa bứt phá. Khi các “điểm nghẽn” được tháo gỡ, những tuyến đường mới không chỉ rút ngắn khoảng cách địa lý, mà còn mở ra không gian phát triển mới, kết nối mạnh mẽ với các vùng kinh tế trọng điểm, tạo nền tảng cho một cực tăng trưởng mới ở khu vực Nam Trung Bộ.
Trong bức tranh tổng thể ấy, giao thông không chỉ là hạ tầng, mà chính là động lực của động lực để Khánh Hòa hiện thực hóa khát vọng vươn tầm, trở thành đô thị trực thuộc Trung ương trong tương lai gần.
