Bảo tồn đàn bò tót lai giữa đại ngàn

Những ngày cuối tháng Chạp, khi gió xuân bắt đầu len lỏi qua những triền rừng khô hạn đặc trưng của miền duyên hải Nam Trung Bộ, chúng tôi đến Vườn quốc gia Núi Chúa-Phước Bình, xã Bác Ái Tây (Khánh Hòa).

Thứ Bảy, ngày 14/02/2026 - 09:05

Cán bộ Vườn quốc gia Núi Chúa - Phước Bình, xã Bác Ái Tây (tỉnh Khánh Hòa) từng ngày quan sát, chăm chút từng động thái của mỗi cá thể bò tót lai để gìn giữ nguồn gen quý cho tương lai. (Ảnh: NGUYỄN TRUNG)

Trên nền trời trong vắt như được gột rửa sau những ngày nắng gió, dưới đất là màu xanh thăm thẳm của núi rừng trải dài bất tận, đàn bò tót lai đang nuôi dưỡng nơi đây được coi như một nét chấm phá sống động giữa bức tranh đại ngàn.

Từ xa, những thân hình vạm vỡ thấp thoáng sau tán cây khiến người ta không khỏi tò mò. Lại gần hơn, từng cá thể hiện rõ với bộ lông đen nâu óng mượt dưới nắng, cơ bắp cuồn cuộn, cặp sừng cong tròn cân đối vươn cao đầy uy lực. Có những con trưởng thành nặng hàng trăm ký, dáng đứng uy nghi mà vẫn giữ được vẻ hiền hòa, tạo nên cảm giác vừa hoang dã, vừa gần gũi.

Cá thể bò tót lai trưởng thành nặng hàng trăm ký, dáng đứng uy nghi nhưng vẫn giữ được vẻ hiền hòa, tạo nên cảm giác vừa hoang dã, vừa gần gũi.

Đàn bò tót lai nơi đây là kết quả của quá trình lai tạo, bảo tồn giữa bò tót rừng và bò nhà, nhằm lưu giữ nguồn gen quý hiếm. Trải qua nhiều năm chăm sóc, theo dõi, chúng đã thích nghi tốt với điều kiện tự nhiên khắc nghiệt của vùng đất nắng gió, sinh trưởng ổn định và trở thành “đại sứ” đặc biệt cho hành trình khám phá thiên nhiên của du khách.

Giáp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, không khí chăm sóc đàn bò càng thêm khẩn trương. Ông Nguyễn Anh Tuấn, người gắn bó với đàn bò từ những ngày đầu, vừa kiểm tra máng cỏ vừa chia sẻ trong ánh mắt đầy trách nhiệm:

“Chăm sóc đàn bò không chỉ để phục vụ du lịch, mà quan trọng nhất là giữ gìn nguồn gen quý. Mỗi con đều được theo dõi định kỳ, phát hiện bất thường là xử lý ngay”.

Khẩu phần ăn hằng ngày được bổ sung thêm cỏ tươi, lá rừng non. Chuồng trại luôn được vệ sinh khô ráo trong mùa nắng để hạn chế mầm bệnh. Những công việc tưởng chừng lặng lẽ ấy lại là nền tảng để đàn bò khỏe mạnh, tăng trọng đều và giữ được nét bán hoang dã vốn có.

Khẩu phần ăn hằng ngày cho đàn bò tót lai được bổ sung thêm cỏ tươi, lá rừng non. Chuồng trại luôn được vệ sinh khô ráo để hạn chế mầm bệnh.

Chị Mộng Thu, du khách đến từ Thành phố Hồ Chí Minh, không giấu được sự háo hức khi lần đầu tận mắt chứng kiến đàn bò, bộc bạch: “Trước giờ tôi chỉ thấy bò tót trên phim ảnh. Nay nhìn tận mắt những con bò to lớn, lông mượt, sừng đẹp thế này, cảm giác rất ấn tượng. Đến đây vừa tham quan, vừa hiểu thêm về công tác bảo tồn, thấy chuyến đi thật ý nghĩa”.

Để bảo đảm an toàn, hướng dẫn viên luôn nhắc du khách giữ khoảng cách, không cho động vật ăn tùy tiện, tuân thủ quy định bảo vệ môi trường. Mỗi bước chân giữa rừng vì thế không chỉ là trải nghiệm, mà còn là sự sẻ chia trách nhiệm với thiên nhiên.

Ông Nguyễn Đình Thắng, Phó Giám đốc Trung tâm Du lịch và Giáo dục môi trường trực Ban quản lý vườn quốc gia, cho biết đơn vị đã xây dựng kế hoạch tuần tra, bảo vệ và chăm sóc động vật trước, trong và sau Tết. Việc tạo môi trường sống phù hợp, bảo đảm nguồn thức ăn và vệ sinh khu vực nuôi được đặt lên hàng đầu, đặc biệt với đàn bò tót lai, một trong những nhiệm vụ trọng tâm của công tác bảo tồn.

Đến đây, du khách không chỉ ngắm đàn bò, mà còn trải nghiệm một hành trình khám phá sinh thái hấp dẫn như xuyên rừng để chinh phục đỉnh Đá Đỏ, khám phá thác 5 tầng, suối Gia Nhông… tạo nên sức hút riêng cho vùng đất này.

Tiêu bản bò tót bố được trưng bày tại Vườn quốc gia Núi Chúa-Phước Bình luôn thu hút du khách đến tham quan.

Giữa sắc xuân rộn ràng, đàn bò tót lai khỏe mạnh như thổi thêm nhịp sống vào đại ngàn Khánh Hòa, giúp mọi người hiểu và trân trọng hơn về nỗ lực thầm lặng của những người làm công tác bảo tồn, từng ngày lặng lẽ quan sát, chăm chút từng động thái nhỏ nhất của mỗi cá thể để gìn giữ nguồn gen quý cho tương lai.

Chuyến đi khép lại khi nắng chiều buông xuống triền núi. Giữa không gian tĩnh lặng của rừng già, tiếng gió xào xạc và bóng đàn bò tót lai in dài trên thảm cỏ khiến chúng tôi hiểu rằng: Bảo tồn không chỉ là nhiệm vụ, mà còn là hành trình gìn giữ nhịp đập bền bỉ của thiên nhiên giữa đại ngàn.

NGUYỄN TRUNG