Nguồn nước cạn kiệt, đời sống đảo lộn
Dẫn chúng tôi băng qua những con đường đất đỏ khô khốc, ông Nguyễn Hoàng Tiến, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Lâm Sơn cho biết, hiện vẫn còn hơn 300 hộ dân tại hai thôn chưa được tiếp cận nguồn nước sạch.
Nhiều năm qua, người dân, chủ yếu là đồng bào dân tộc Raglai và K’Ho, phải phụ thuộc vào nguồn nước suối cách khu dân cư 2-3km hoặc các giếng tự đào, chưa qua xử lý.
“Ngay từ sáng sớm, bà con đã phải tranh thủ tích trữ nước bằng mọi vật dụng có thể dùng được. Nếu chậm tay, coi như cả ngày không có nước để sinh hoạt,” ông Tiến nói.
Thực trạng này càng trở nên nghiêm trọng khi bước vào mùa khô. Những mạch nước vốn đã bấp bênh nay càng trở nên cạn kiệt, kéo theo hàng loạt hệ lụy, khiến đời sống sinh hoạt thường nhật của người dân đảo lộn, vất vả xoay xở trong tình thế “liệu cơm gắp mắm” với từng xô nước ít ỏi hứng được từ suối hoặc múc từ các giếng đào.
Chỉ tay về phía con suối cách nhà hơn 3km, chị Nguyễn Thị Lý (thôn Tầm Ngân 1) kể lại hành trình mưu sinh gắn liền với hơn 15 năm đi lấy nước suối.
Chị chia sẻ: “Từ khi chưa có hệ thống cấp nước, người dân đã tự góp tiền kéo ống dẫn nước tự chảy từ suối về. Tuy nhiên, nguồn nước này luôn trong tình trạng bấp bênh. Mùa mưa nước đục, không dùng được; mùa nắng, dòng chảy cạn kiệt nên không có nước. Nước lấy về phải để lắng rồi mới dám dùng, nước uống thì bắt buộc phải đun sôi. Trong khi chi phí mua nước uống ngày càng tăng, trở thành gánh nặng đối với nhiều hộ gia đình”.
Những giếng nước “hụt hơi”
Cách đó không xa, tại thôn Gòn 1, tình trạng thiếu nước cũng diễn ra gay gắt không kém. Ông Pi Năng Hùng bế con nhỏ trên tay, ánh mắt không giấu nổi sự lo lắng khi nói về nguồn nước sinh hoạt ngày càng cạn kiệt. Suối khô, giếng cạn, nhiều hộ dân buộc phải phụ thuộc vào những giếng đào chung, vốn cũng đang “hụt hơi” từng ngày.
Không còn lựa chọn, cứ hai ngày, ông Nguyễn Văn Thuận phải chở chiếc can rỗng, vượt quãng đường hơn 4km để mua 20 lít nước về dùng.
Giếng của gia đình ông từng là nguồn sống chính, nay đã cạn trơ đáy. Việc sinh hoạt đảo lộn, nhiều kế hoạch trong gia đình, như xây dựng công trình vệ sinh, cũng phải tạm dừng vì thiếu nước.
Theo ông Ya Bá, Trưởng Ban Quản lý thôn Gòn 1, toàn thôn có 322 hộ dân, trong đó khoảng 60 hộ chưa có nước sạch. Việc góp tiền đào giếng chỉ là giải pháp tạm thời, không thể đáp ứng nhu cầu lâu dài, đặc biệt trong bối cảnh thời tiết ngày càng khắc nghiệt.
Bài toán hạ tầng và kỳ vọng đầu tư
Trước thực trạng trên, chính quyền địa phương thừa nhận còn nhiều khó khăn trong việc đầu tư hệ thống cấp nước.
Ông Nguyễn Hoàng Tiến cho biết, nguồn lực hạn chế khiến cho việc kéo tuyến ống đến các thôn vùng sâu vẫn chưa thể triển khai. Xã đã kiến nghị Ủy ban nhân dân tỉnh và Sở Nông nghiệp và Môi trường sớm khảo sát, đầu tư hệ thống cấp nước sạch để bảo đảm nhu cầu thiết yếu cho người dân.
Theo ông Lê Hoàng Vũ, Tổ trưởng Trạm cấp nước Lâm Sơn, qua khảo sát, tuyến ống cấp nước đến thôn Gòn 1 dự tính dài khoảng 2km; các thôn Tầm Ngân 1 và Tầm Ngân 2 cũng tương tự.
Đây không phải là công trình quá lớn, nhưng lại mang ý nghĩa thiết thực trong việc cải thiện điều kiện sống cho người dân. Việc sớm hoàn thiện hệ thống cấp nước sạch không chỉ đáp ứng nhu cầu sinh hoạt trước mắt, mà còn là yếu tố nền tảng để nâng cao chất lượng cuộc sống, bảo đảm vệ sinh môi trường và phát triển bền vững tại địa phương.
Câu chuyện thiếu nước ở Lâm Sơn không phải là cá biệt, nhưng lại là minh chứng rõ nét cho khoảng trống hạ tầng ở những vùng khó khăn.
Khi từng giọt nước vẫn còn là nỗi lo thường trực, thì việc đầu tư hệ thống cấp nước sạch không chỉ là nhu cầu, mà đã trở thành đòi hỏi cấp thiết từ thực tiễn đời sống.
Đã đến lúc cần những giải pháp quyết liệt và kịp thời từ phía tỉnh Khánh Hòa và các cơ quan chức năng, nhằm sớm khắc phục tình trạng thiếu nước sinh hoạt, bảo đảm quyền lợi tối thiểu và ổn định cuộc sống cho người dân trong bối cảnh mùa khô ngày càng khắc nghiệt.
