Mười tháng sau khi cơn bão Yagi đổ bộ vào miền bắc Việt Nam, các cơ quan của Liên hợp quốc cùng với Chính phủ Australiađã đến thăm các cộng đồng bị ảnh hưởng bởi thiên tai ở tỉnh Lào Cai để hiểu hơn về cách mà viện trợ quốc tế đang hỗ trợ các nỗ lực phục hồi.
Chuyến thăm có đại diện của: Quỹ nhi đồng Liên hợp quốc (UNICEF), Quỹ dân số Liên hợp quốc (UNFPA), Cơ quan Liên hợp quốc về bình đẳng giới và trao quyền cho phụ nữ (UN Women), Tổ chức y tế thế giới tại Việt Nam (WHO) và Đại sứ quán Australia tại Hà Nội - cơ quan đã cung cấp những hỗ trợ tài chính quan trọng cho các cơ quan của Liên hợp quốc như một phần của những nỗ lực hỗ trợ phục hồi sau bão.
Trước đó, tháng 9/2024, bão Yagi, một trong những cơn bão nghiêm trọng nhất ảnh hưởng đến Việt Nam trong những thập kỷ gần đây, đã gây ra thiệt hại lớn trên 26 tỉnh, cướp đi sinh mạng của 345 người, tàn phá nơi ở của hơn 120.000 gia đình, làm hư hại hơn 800 cơ sở y tế và ảnh hưởng đến 3,6 triệu người. Gió lớn, lũ lụt và lở đất đã làm gián đoạn hoặc phá hủy cơ sở hạ tầng quan trọng bao gồm đường sá, cơ sở y tế và thông tin liên lạc.
Để phối hợp hỗ trợ của Liên hợp quốc cho những nỗ lực ứng phó của Chính phủ, các cơ quan Liên hợp quốc và các đối tác phát triển đã khởi động một kế hoạch ứng phó chung do Chính phủ Australia tài trợ nhằm hỗ trợ các nhu cầu nhân đạo và phục hồi sớm đến tháng 6/2025.
Kế hoạch tập trung vào những nhóm người dễ bị tổn thương nhất, bao gồm những người nghèo hoặc cận nghèo, phụ nữ mang thai và cho con bú, các cộng đồng dân tộc thiểu số, trẻ em, người cao tuổi, người khuyết tật và người bị mất nhà ở, và đặc biệt là những người ở các tỉnh bị ảnh hưởng nặng nề nhất là Cao Bằng, Lào Cai và Yên Bái.
Cùng nhau, đại diện của các tổ chức đã lắng nghe tiếng nói của cộng đồng, chứng kiến cách mà các dịch vụ đã được khôi phục như thế nào và tái khẳng định cam kết sát cánh cùng cộng đồng trên chặng đường dài phục hồi, nơi phẩm giá, sự hòa nhập và khả năng thích ứng dẫn đường, chỉ lối.
Phó Đại sứ Australia tại VIệt Nam, bà Renee Deschamps cho biết, Australia tự hào đã phản hồi nhanh chóng tới đề nghị hỗ trợ của Việt Nam, cung cấp 4 triệu AUD viện trợ nhân đạo để hỗ trợ các cộng đồng bị ảnh hưởng bởi bão Yagi. “Chúng tôi tập trung vào việc giúp đỡ những nhóm người dễ bị tổn thương nhất - phụ nữ, trẻ em, các cộng đồng dân tộc thiểu số và người khuyết tật. Chúng tôi cam kết hỗ trợ phục hồi bền vững, để các cộng đồng có thể xây dựng lại không chỉ nhà cửa mà còn cả sinh kế, sức khỏe và tương lai của họ.”
Dịp này, bà Caroline Nyamayemombe, Trưởng đại diện Cơ quan Liên hợp quốc về bình đẳng giới và trao quyền cho phụ nữ (UN Women) tại Việt Nam, chia sẻ: “Do những rào cản và bất bình đẳng giới, phụ nữ thường là nhóm chịu ảnh hưởng nặng nề nhất trong các thảm họa - đối mặt với nguy cơ thương vong, mất việc làm và sinh kế cao hơn, cũng như quá trình phục hồi kéo dài hơn”.
Cũng theo bà Caroline Nyamayemombe, trước thực tế đó, cơ quan này đã phối hợp với Hội liên hiệp phụ nữ tỉnh Lào Cai triển khai các sáng kiến chuẩn bị và phục hồi do phụ nữ làm chủ, bao gồm hỗ trợ tiền mặt và hỗ trợ phục hồi sinh kế cho 600 hộ gia đình phụ nữ khó khăn tại 4 xã. Đồng thời, 12 không gian an toàn đã được thiết lập nhằm hỗ trợ phụ nữ và trẻ em gái phục hồi tâm lý và tăng cường bảo vệ tại các khu vực bị ảnh hưởng bởi bão Yagi và các thảm họa liên quan đến biến đổi khí hậu. Thông qua cách tiếp cận toàn diện - kết hợp giữa hỗ trợ tài chính, hỗ trợ kỹ thuật và tăng cường năng lực cộng đồng, mong muốn thúc đẩy vai trò lãnh đạo của phụ nữ trong quá trình phục hồi sau thảm họa và đảm bảo rằng không ai bị bỏ lại phía sau.
Trưởng đại diện quỹ dân số Liên hợp quốc (UNFPA) tại Việt Nam, ông Matt Jackson, chia sẻ: “Sau cơn bão Yagi, những nhóm dân cư dễ bị tổn thương nhất bao gồm phụ nữ, trẻ em gái, người cao tuổi và người khuyết tật là những người phải gánh chịu hậu quả nặng nề nhất. Chúng tôi đồng hành cùng Chính phủ Việt Nam và các đối tác để đảm bảo rằng các dịch vụ chăm sóc sức khỏe tình dục và sinh sản, phòng ngừa bạo lực trên cơ sở giới và bảo vệ phẩm giá cá nhân không bị xem nhẹ, ngay cả trong những thời điểm khủng hoảng. Quá trình phục hồi cần phải toàn diện, dựa trên quyền con người và tập trung vào những người cần được hỗ trợ nhất.”
Chuyên gia về bảo vệ trẻ em của Quỹ nhi đồng Liên hợp quốc (UNICEF), bà Nguyễn Thị Duyên cho biết: “Khi chứng kiến những tác động mà sự hỗ trợ của chúng tôi đem lại trong việc phục hồi và củng cố các dịch vụ thiết yếu cho các trẻ em và gia đình bị ảnh hưởng bởi cơn bão, chúng tôi nhận thấy rằng thành tựu này sẽ không thể đạt được nếu không có sự hỗ trợ vô giá của các đối tác như Chính phủ Australia. Chúng tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành đến tất cả các đối tác đã hỗ trợ cho công tác ứng phó của chúng tôi và tiếp tục củng cố các nỗ lực dài hạn, tập trung vào việc tăng cường phòng ngừa thiên tai và khả năng thích ứng với khí hậu. Những nỗ lực này rất quan trọng để đảm bảo mọi trẻ em đều được bảo vệ trước những tác động của thảm họa khí hậu.”
Tiến sĩ Angela Pratt, Trưởng đại diện tổ chức y tế thế giới tại Việt Nam (WHO) cho biết, “Thật tuyệt vời khi được tận mắt chứng kiến sự hỗ trợ của WHO là một phần của quá trình khôi phục các dịch vụ chăm sóc sức khỏe thiết yếu và tiếp tục theo dõi, giám sát nguy cơ các đợt bùng phát dịch bệnh. Chuyến thăm này giúp chúng tôi hiểu rõ hơn về nhu cầu chăm sóc sức khỏe của cộng đồng, và chúng tôi mong muốn hỗ trợ theo bất kỳ cách nào có thể. Chúng tôi cũng tập trung vào việc giúp tăng cường khả năng phục hồi của các cơ sở y tế, vì biến đổi khí hậu chắc chắn sẽ mang đến nhiều tình trạng thời tiết khắc nghiệt hơn trong tương lai”.
Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Lào Cai, ông Hoàng Quốc Khánh cho biết: “Tôi tin rằng sự hỗ trợ của các cơ quan Liên hợp quốc là rất thiết thực, góp phần giúp người dân ổn định cuộc sống sau bão lũ, khôi phục sinh kế. Về phía chính quyền địa phương, chúng tôi cam kết sẽ tiếp tục triển khai hiệu quả các dự án, chương trình”.
Các cơ quan của Liên hợp quốc sẽ sử dụng những bài học kinh nghiệm từ chuyến thăm này để tăng cường hỗ trợ đa ngành cho Chính phủ và người dân Việt Nam trong các trường hợp khẩn cấp trong tương lai.
