Diện mạo các xã biên giới dần đổi thay, đời sống nhân dân biên giới được cải thiện rõ rệt và quốc phòng-an ninh khu vực biên giới được bảo đảm…
Thẳng thắn nhận diện thực trạng
Đại tá Giàng Páo Sính, Phó Giám đốc Công an tỉnh Điện Biên, cho biết: 9 năm trước, Điện Biên có 29 xã biên giới, nhưng chỉ có 4 xã (13%) đạt chuẩn nông thôn mới; 6 xã (20%) đạt tiêu chí về hạ tầng kinh tế-xã hội; 21 xã (72,41%) đạt tiêu chí về quốc phòng-an ninh.
Cũng tại 29 xã biên giới thời điểm đó, các đối tượng xấu lôi kéo người dân thành lập "Vương quốc Mông", lợi dụng quyền tự do tôn giáo lôi kéo người dân theo tà đạo. Một số đối tượng lợi dụng sự thiếu hiểu biết của người dân biên giới kích động chia rẽ đoàn kết giữa người dân cùng dân tộc hay chia rẽ dân tộc này với dân tộc khác… Trước đó, vụ tụ tập đông người từ năm 2011 với một số đối tượng tích cực tham gia vẫn nuôi dưỡng âm mưu lôi kéo người dân thực hiện theo ý đồ xấu của chúng cũng tiềm ẩn yếu tố phức tạp tại một số khu vực biên giới thuộc huyện Mường Nhé và Nậm Pồ cũ.
Trong điều kiện đó, Nghị quyết 16 của Bộ Chính trị được ban hành xác định các nhiệm vụ trọng tâm tập trung phát triển kinh tế-xã hội dành riêng các xã biên giới đất liền kết hợp với tăng cường và củng cố quốc phòng, an ninh, đối ngoại đã tạo thuận lợi cho cấp ủy, chính quyền các tỉnh biên giới và các ngành, địa phương trong triển khai thực hiện.
"Công an tỉnh Điện Biên đã chủ động tham mưu Tỉnh ủy, Ủy ban nhân dân tỉnh ban hành nghị quyết chuyên đề giải quyết các vấn đề tà đạo, giải quyết đất sản xuất theo hậu Đề án 79 sắp xếp, ổn định dân cư và tranh chấp đất tại các khu vực biên giới. Từ đó, tạo ổn định tư tưởng và an ninh, an toàn trật tự trong nhân dân biên giới", Đại tá Giàng Páo Sính cho biết.
Đại tá Phan Văn Hóa, Chỉ huy trưởng Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Điện Biên, cho biết: Thực hiện Nghị quyết 16, Bộ đội Biên phòng Điện Biên đã quán triệt trong toàn lực lượng phải xác định việc phát triển kinh tế-xã hội gắn với củng cố quốc phòng-an ninh các xã biên giới là nhiệm vụ chính trị xuyên suốt. Từ đặc thù địa chính trị, địa kinh tế, địa dân cư biên giới, Bộ đội Biên phòng Điện Biên tập trung thực hiện Nghị quyết 16 theo 4 nội dung, cụ thể gồm: Quản lý, bảo vệ vững chắc chủ quyền an ninh biên giới quốc gia, mốc quốc giới; thực hiện tốt công tác quản lý cửa khẩu, đối ngoại quốc phòng, biên phòng và đối ngoại nhân dân; quyết liệt đấu tranh phòng, chống các loại tội phạm trên biên giới và giúp nhân dân biên giới phát triển kinh tế, xóa đói giảm nghèo.
Với Nà Hỳ xã biên giới Việt-Lào được thành lập trên cơ sở sáp nhập 4 xã thuộc huyện Nậm Pồ cũ, gồm: Nà Hỳ, Nậm Chua, Nà Khoa, Nậm Nhừ có nhiều cộng đồng dân tộc thiểu số, xã còn nhiều khó khăn, tỷ lệ hộ nghèo cao. Lợi dụng sự hiểu biết của người dân còn hạn chế và khó khăn trong sản xuất, nhiều đối tượng xấu đã lôi kéo người dân tin theo các tà đạo, tiềm ẩn nguy cơ mất ổn định trên địa bàn.
Đồng chí Trần Văn Thượng, Bí thư Đảng ủy xã Nà Hỳ, cho biết: Thực hiện Nghị quyết 16, xã Nà Hỳ xác định tập trung thực hiện hiệu quả các mô hình phát triển kinh tế, đầu tư nguồn lực hỗ trợ nhân dân các dân tộc xóa đói giảm nghèo đồng thời duy trì thực hiện 6 mô hình: Điểm nhóm tôn giáo tự quản về an ninh trật tự; Dòng họ tự quản về an ninh trật tự và tham gia xây dựng nông thôn mới; Tổ liên gia an toàn về phòng cháy chữa cháy; Tiếng kẻng an toàn về phòng cháy chữa cháy; câu lạc bộ Nông dân với pháp luật; nhà trường an ninh, an toàn về an ninh trật tự phục vụ tốt nhiệm vụ dạy và học) để thu hút các tầng lớp nhân dân tham gia bảo vệ an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội trên địa bàn.
Đổi thay toàn diện ở vùng biên
Ghi nhận cách làm cụ thể, sáng tạo và trách nhiệm của các cấp các ngành trong thực hiện Nghị quyết 16, đồng chí Mùa A Vảng, Ủy viên dự khuyết Trung ương Đảng, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh Điện Biên, khẳng định: Sau gần 9 năm triển khai thực hiện Nghị quyết số 16, Điện Biên đã đạt được nhiều kết quả quan trọng, tương đối toàn diện trên các lĩnh vực. Dễ nhận thấy nhất là số xã đạt chuẩn nông thôn mới tăng từ 4 xã (năm 2017) lên 6 xã năm 2025; số xã đạt tiêu chí hạ tầng kinh tế, xã hội tăng từ 6 xã (năm 2017) lên 12 xã (năm 2025); riêng tiêu chí quốc phòng-an ninh thì đến ngày 30/6/2025 có 100% xã (29/29 xã) đạt tiêu chí này.
Các lĩnh vực văn hóa, xã hội, giáo dục, y tế và an sinh xã hội có chuyển biến tích cực; quốc phòng, an ninh được giữ vững; chủ quyền lãnh thổ, đường biên, mốc quốc giới được quản lý, bảo vệ vững chắc. Thế trận quốc phòng toàn dân, an ninh nhân dân và biên phòng toàn dân tiếp tục được củng cố. Công tác đối ngoại Đảng, ngoại giao chính quyền và đối ngoại nhân dân được triển khai đồng bộ.
"Năm 2021, khu vực biên giới có 40.377 hộ; tỷ lệ nghèo đa chiều chiếm 44,39%. Trong đó 14.837 hộ nghèo (chiếm 36,75%); 3.087 hộ cận nghèo (chiếm 7,65%). Đến cuối năm 2025 tỷ lệ hộ nghèo đa chiều ở các xã biên giới đã giảm còn 35,77%. Kết quả này là minh chứng cụ thể cho chuyển biến toàn diện trong việc thực hiện chính sách giảm nghèo và nỗ lực giảm nghèo của người dân biên giới" đồng chí Nguyễn Phi Sông, Giám đốc Sở Tài chính Điện Biên cho biết.
Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, đồng chí Mùa A Vảng cũng thẳng thắn chỉ rõ hạn chế trong thực hiện Nghị quyết 16 tại Điện Biên. Mục tiêu Nghị quyết 16-NQ/TW là đến năm 2025 cả nước có 50% số xã biên giới đạt tiêu chuẩn nông thôn mới, bình quân đạt 15 tiêu chí/ xã, 100% số xã biên giới đạt tiêu chí nông thôn mới về nhóm hạ tầng kinh tế-xã hội, nhưng đối chiếu mục tiêu này thì Điện Biên chưa đạt.
Để tiếp tục phát huy kết quả đạt được, khắc phục những hạn chế thực hiện Nghị quyết 16, đồng chí Mùa A Vảng đề nghị các cấp ủy, tổ chức đảng, chính quyền, cơ quan, đơn vị phải rút kinh nghiệm trong công tác chỉ đạo triển khai thực hiện nghị quyết đặc thù đối với địa phương mình, nắm chắc tình hình thực hiện. Tiếp tục quán triệt sâu sắc và triển khai hiệu quả các chủ trương, nghị quyết, kết luận của Trung ương, của Tỉnh ủy về phát triển kinh tế, xã hội khu vực biên giới gắn với tăng cường quốc phòng, an ninh và đối ngoại. Xác định xây dựng khu vực biên giới vững mạnh là nhiệm vụ thường xuyên, lâu dài của cả hệ thống chính trị; đầu tư cho các xã biên giới là đầu tư cho quốc phòng, an ninh quốc gia.
Đồng chí Mùa A Vảng nêu rõ: Trong thời gian chờ Trung ương tổng kết và ban hành văn bản chỉ đạo mới, đề nghị các cơ quan, đơn vị, địa phương tiếp tục quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện hiệu quả Nghị quyết số 16 cho tốt tại địa phương, ngành mình; không để gián đoạn các cơ chế, chính sách, chương trình, dự án đang triển khai.
Phát huy vai trò của Bộ đội Biên phòng, Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể, già làng, trưởng bản và người có uy tín tiếp tục thực hiện hiệu quả chủ trương kết nghĩa, hỗ trợ các xã biên giới với các địa phương khác ngoài tỉnh, các tập đoàn, doanh nghiệp để có hỗ trợ theo tinh thần Nghị quyết số 16 của Bộ Chính trị.
Chủ động nắm chắc tình hình, giải quyết kịp thời các vấn đề phát sinh ngay từ cơ sở; tăng cường tuần tra, kiểm soát cửa khẩu, đường mòn, lối mở; đấu tranh quyết liệt với các loại tội phạm xuyên biên giới. Tăng cường thông tin đối ngoại, quảng bá hình ảnh Điện Biên là điểm đến an toàn, thân thiện, giàu bản sắc, là cầu nối giao thương giữa Việt Nam, Lào và Trung Quốc.
