Nuôi tôm càng xanh trong ruộng lúa hữu cơ

Cà Mau có diện tích nuôi tôm lớn nhất cả nước với nhiều sản phẩm đặc thù. Ngoài sản phẩm chủ lực là tôm sú, tỉnh đang nỗ lực xây dựng thương hiệu chất lượng cao đối với tôm càng xanh được nuôi xen canh trong những cánh đồng lúa hữu cơ.
Khu vực nuôi tôm càng xanh trên đồng lúa hữu cơ của xã Trí Lực, huyện Thới Bình.
Khu vực nuôi tôm càng xanh trên đồng lúa hữu cơ của xã Trí Lực, huyện Thới Bình.

Sống khỏe với “con tôm ôm gốc lúa”

Những ngày qua, nông dân xã Trí Lực tất bật thu hoạch trà lúa trên đất nuôi tôm. Niềm vui nhân lên bội phần khi doanh nghiệp trong chuỗi liên kết sản xuất vào tận ruộng thu mua lúa ST24, ST25 với giá từ 9.000-9.800 đồng/kg.

Ðưa chúng tôi ra khu vực canh tác hơn 7 ha của gia đình, bà Văn Ngọc Diện, thành viên Hợp tác xã lúa-tôm Trí Lực (ấp 5, xã Trí Lực) cho hay, dưới mặt nước ruộng lúa vừa thu hoạch hiện còn khoảng 2 tấn tôm càng xanh toàn đực, sắp đến lứa thu hoạch để chuyển sang vụ nuôi tôm. Với giá bán tôm càng khoảng 80.000 đồng/kg thì vụ lúa-tôm này bà thu về cả lúa (hơn 30 tấn ST24) và tôm không dưới 450 triệu đồng, sau khi trừ các chi phí còn lời khoảng 300 triệu đồng.

Trực tiếp ra thăm đồng ngay khi vừa thu hoạch xong vụ lúa, Giám đốc Hợp tác xã lúa-tôm Trí Lực Lê Văn Mưa cho biết, toàn bộ 50 ha đất canh tác lúa-tôm của đơn vị đều gắn với chuỗi liên kết đầu vào và bao tiêu đầu ra, đã được công nhận lúa hữu cơ chuẩn EU, Mỹ, Nhật. “Con tôm sú nuôi trong ruộng lúa hữu cơ cũng được cấp chứng nhận ASC. Hiện xã viên đang phấn đấu để không lâu nữa, con tôm càng xanh cũng được cấp chứng nhận tôm hữu cơ như tôm sú và lúa”, ông Mưa cho biết.

Nhờ ứng dụng tốt khoa học-kỹ thuật vào sản xuất mà vừa qua, luân canh lúa -tôm của nhà nông xã Trí Lực cho kết quả khả quan. Tại Hợp tác xã lúa-tôm Trí Lực, hơn 1 năm nay, các xã viên còn áp dụng nuôi tôm càng xanh rải vụ trong cánh đồng lúa. Như trường hợp gia đình ông Mưa có hơn 8 ha đất nuôi tôm, trong đó có hơn 5,5 ha đất mặt trảng (phần đất cao hơn mực nước) trồng xen canh vụ lúa vào những tháng mùa mưa.

Vào những tháng mùa nước mặn, ông nuôi tôm sú kết hợp nuôi cua. Riêng tôm càng xanh nuôi được 3 vụ trong năm. Ông Mưa chia sẻ: “Ruộng nhà tôi có đồ bán quanh năm. Nội vụ lúa, tôi thu về mỗi năm không dưới 30 tấn ST24, ST25, quy ra tiền không dưới 250 triệu đồng. Vụ cua ít nhất cũng 150 triệu đồng; tôm sú từ 250 triệu đồng; 3 vụ tôm càng sản lượng khoảng 6 tấn, tầm 450 triệu đồng. Trừ chi phí, trung bình gia đình tôi còn lời từ 600-700 triệu đồng”.

Luân canh lúa-tôm được nhà nông xã Trí Lực thực hiện trong nhiều năm qua. Toàn xã có hơn 3.500 ha đất canh tác thì gần 3.000 ha chuyên canh mô hình này; trong đó, nuôi tôm càng xanh trong ruộng lúa có hơn 2.300 ha. “Nhờ đẩy mạnh liên kết “4 nhà” mà đến nay, diện tích nuôi tôm sú của xã được chứng nhận theo chuẩn quốc tế ASC hơn 1.000 ha và 119 ha lúa được chứng nhận hữu cơ Organic, giá bán cao hơn giá thị trường khoảng 1.000 đồng/kg”, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Trí Lực Hà Minh Sữa cho biết.

Xây dựng, phát triển chuỗi liên kết

Huyện Thới Bình nằm ở phía bắc tỉnh Cà Mau, là vùng chuyên canh lúa-tôm lớn nhất tỉnh với hơn 20.000 ha, trong đó gần 19.000 ha thả nuôi tôm càng xanh trong ruộng lúa. Do thủy lợi chưa khép kín cho nên nguồn nước phục vụ vùng chuyên canh mặn-ngọt theo mùa là 6 tháng nước mặn và 6 tháng nước lợ (độ mặn thấp, chỉ khoảng 5%0). Dựa vào điều kiện tự nhiên ấy, những năm qua, chính quyền và ngành chức năng huyện đẩy mạnh chuyển giao khoa học kỹ thuật, khuyến cáo nhà nông thực hiện luân canh lúa-tôm và nuôi thủy sản kết hợp.

Theo Trưởng phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện Nguyễn Văn Phúc, không giống với vùng có nước mặn quanh năm để chuyên canh thủy sản, đồng đất Thới Bình canh tác được vụ lúa vào mùa mưa kết hợp nuôi tôm càng xanh. Những tháng còn lại có độ mặn cao, nhà nông nuôi tôm sú, cua biển, tôm càng xanh. Thay vì chỉ nuôi vào những tháng mùa mưa, 2 năm gần đây, ngành chức năng huyện khuyến cáo nhà nông nuôi tôm càng xanh rải vụ theo cách thức 2 giai đoạn và nuôi được cả những tháng mùa nước mặn, năng suất trung bình từ 220-250 kg/ha, mang lại nguồn thu nhập bình quân từ 30-40 triệu đồng/ha/năm, góp phần cải thiện thu nhập cho nhà nông.

Hướng đến mục tiêu xây dựng chỉ dẫn địa lý “Tôm càng xanh Thới Bình-Cà Mau”, năm 2023, trong gần 19.000 ha nuôi tôm càng xanh của huyện có gần 5.900 ha sản xuất theo quy trình nuôi tôm sạch. Trong số này có hơn 1.800 ha nuôi tôm liên kết với doanh nghiệp để xây dựng vùng nuôi đạt chứng nhận quốc tế.

Chủ tịch Ủy ban nhân dân huyện Thới Bình Lý Minh Vững cho biết: Nuôi tôm càng xanh theo quy trình nuôi tôm sạch chỉ cho tôm ăn thêm ngô, gạo lứt, không dùng thức ăn công nghiệp. Việc xen canh lúa-tôm càng xanh còn hạn chế được sử dụng phân, thuốc hóa học, giúp nâng cao chất lượng sản phẩm, giá bán cho cả lúa hữu cơ và tôm càng xanh. Thách thức lớn nhất đối với nông hộ nuôi tôm càng xanh hiện nay là chưa hình thành chuỗi liên kết sản xuất, tiêu thụ đại trà mà chủ yếu bán qua thương lái cho nên sản phẩm có giá trị gia tăng chưa cao.

Bên cạnh đó, trong hệ thống canh tác lúa-tôm càng xanh, phần lớn nông dân sản xuất theo quy mô hộ gia đình, nhỏ lẻ. Từ đó dẫn đến khó khăn, như: Giống, thức ăn, phân bón phải mua qua đại lý, khó kiểm soát về giá thành, chất lượng… và khi bán sản phẩm thông qua thương lái không ký hợp đồng dễ bị ép giá, giảm thu nhập.

Thấy rõ những bất cập, hạn chế nêu trên, huyện Thới Bình đang tập trung nhiều giải pháp khắc phục, nhằm ổn định sinh kế và thu nhập bền vững cho nhà nông. Cùng với chuyển giao, ứng dụng tiến bộ khoa học công nghệ vào sản xuất, huyện đang tăng cường hướng dẫn nhà nông ứng dụng các quy trình nuôi tôm càng xanh theo tiêu chuẩn VietGAP, hướng hữu cơ để nâng cao chất lượng sản phẩm, tạo nên những sản phẩm đặc thù.

Ðồng thời, huyện hỗ trợ, tạo điều kiện thuận lợi nhất để doanh nghiệp tham gia vào chuỗi liên kết thông qua xây dựng vùng nuôi tôm nguyên liệu, trong đó đẩy mạnh vai trò hợp tác giữa các hợp tác xã lúa - tôm với doanh nghiệp sản xuất giống, chế biến, tiêu thụ nhằm giảm rủi ro thấp nhất cho người nuôi tôm.

Có thể bạn quan tâm

Tại các tuyến sông lớn ở Cà Mau, bùn nạo vét thường được tận dụng một phần để phục vụ mở rộng lộ nông thôn nhưng phần lớn đổ cặp mé sông, lâu ngày lại bị trôi rửa về sông.

Tìm giải pháp bền vững cho vùng ven biển Cà Mau

Chính quyền tỉnh Cà Mau cam kết tạo mọi điều kiện thuận lợi về cơ chế, chính sách để thí điểm các công nghệ gây bồi, tạo bãi bồi ven biển và thu hút nguồn lực đầu tư cho hạ tầng thủy lợi.

Người dân xã An Biên sử dụng nguồn nước sạch (Ảnh QUỐC TRINH)

An Giang nỗ lực cung ứng nước sạch cho người dân

Sự kết hợp giữa các giải pháp an sinh xã hội tức thời và quy hoạch hạ tầng cấp nước giai đoạn 2026-2030, tỉnh An Giang từng bước giải bài toán an ninh nguồn nước trên địa bàn, nhất là tại vùng sâu, vùng xa, vùng biên giới và hải đảo, hướng tới mục tiêu phát triển bền vững.

Triều cường kết hợp mưa lớn gây sạt lở một đoạn giao thông trên tuyến kênh 28, nước tràn vào bên trong nhà và vườn cây ăn trái của Nhân dân ở xã Hội Cư, tỉnh Đồng Tháp.

Chung sức ứng phó triều cường

Những ngày qua, triều cường dâng cao kết hợp mưa lớn trên diện rộng, đe dọa nhiều vườn cây ăn trái, ruộng lúa của người dân tỉnh Đồng Tháp. Trước tình hình này, chính quyền và người dân ngày đêm túc trực tại các điểm có nguy cơ sạt lở, tràn nước, đồng thời đắp đập tạm nhằm hạn chế thấp nhất thiệt hại do thiên tai.

Chiến lược đột phá của ngành thủy sản Cần Thơ

Hiện nay, tình hình biến đổi khí hậu gây ra thời tiết cực đoan như bão, lũ lụt, hạn hán, xâm nhập mặn và thiếu nước ngọt, khiến diện tích nuôi trồng thủy sản ở Đồng bằng sông Cửu Long ngày càng giảm. Thành phố Cần Thơ, vùng trọng điểm nuôi cá tra cũng đang phải đối mặt tình trạng xâm nhập mặn nghiêm trọng.

Người dân xã Vĩnh Thành chủ động trữ nước ngọt phục vụ sản xuất, sinh hoạt.

Chủ động kịch bản ứng phó hạn mặn

Trước nguy cơ El Nino làm gia tăng hạn hán, thiếu nước và xâm nhập mặn trong mùa khô 2026-2027, tỉnh Vĩnh Long yêu cầu ngành chức năng và các địa phương chủ động xây dựng kịch bản ứng phó theo từng cấp độ rủi ro, chuẩn bị nguồn nước cho sản xuất và dân sinh, không để bị động khi hạn mặn xuất hiện.

Tập trung phòng trừ sâu bệnh hại lúa

Thời gian gần đây, các loại sâu bệnh đã và đang gây hại trên diện tích lúa thu đông ở nhiều địa phương của tỉnh Đồng Tháp. Nguyên nhân chủ yếu do thời tiết mưa, nắng đan xen và sự chủ quan của một số hộ nông dân. Vì vậy, người dân cần chủ động thăm đồng thường xuyên, phòng ngừa sớm các loại sâu bệnh gây hại trên lúa.

Bảo vệ các loài chim hoang dã

Tại tỉnh Đồng Tháp, các hành vi săn bắt, nuôi nhốt, mua bán chim hoang dã, chim di cư diễn ra ở nhiều nơi; có thời điểm diễn biến phức tạp, đe dọa đa dạng sinh học và làm mất cân bằng hệ sinh thái. Địa phương đã đề ra nhiều giải pháp nhằm bảo vệ các loài chim hoang dã, chim di cư.

Sạt lở đê bao tại ấp Lân Nam (xã Vĩnh Thành, tỉnh Vĩnh Long) ảnh hưởng lớn đến đời sống và sản xuất của người dân.

Vĩnh Long tập trung ứng phó sạt lở

Những năm gần đây, trước tác động của biến đổi khí hậu, tình trạng sạt lở bờ sông, bờ biển trên địa bàn tỉnh Vĩnh Long đang gia tăng, đe dọa trực tiếp đến tính mạng và tài sản của người dân. Địa phương đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm từng bước kiểm soát tình trạng sạt lở.

Nhờ nuôi tôm sú ứng dụng công nghệ cao, kinh tế gia đình của nhiều nông dân vùng ven biển tỉnh Vĩnh Long ổn định.

Sản xuất nông sản sạch, thân thiện môi trường

Ngành nông nghiệp tỉnh Vĩnh Long đang chuyển đổi theo hướng xanh, minh bạch và bền vững. Tỉnh quyết liệt đẩy nhanh tái cơ cấu kinh tế nông nghiệp theo hướng phát triển nông nghiệp sinh thái, hữu cơ, tuần hoàn; khuyến khích áp dụng VietGAP, GlobalGAP, mở rộng mã số vùng trồng, vùng nuôi và truy xuất nguồn gốc sản phẩm.

Thi công kè phòng chống sạt lở khu vực sông Cái Côn ở đô thị Ngã Bảy.

Quyết tâm đưa Ngã Bảy trở thành đô thị xanh

Sau gần một năm khởi công, dự án phát triển đô thị xanh, thích ứng với biến đổi khí hậu tại Ngã Bảy (thành phố Cần Thơ) đang tập trung nguồn lực tài chính và đẩy nhanh thi công để sớm về đích đúng tiến độ.

Người dân mang pin cũ đến cân đổi quà tại “Ngày hội sống xanh An Giang 2026”.

Lan tỏa “sống xanh” trong cộng đồng

Từ không gian mở đầy ắp tính tương tác của “Ngày hội sống xanh An Giang 2026”, đến các hoạt động tình nguyện trong nhà trường hay dọc các tuyến đường ven biển, thông điệp “Phân loại là khởi đầu-Tuần hoàn là tương lai” tại An Giang đang trở thành hành động thực tế, dần thấm sâu vào nếp sinh hoạt hằng ngày của người dân.

Cánh đồng lúa-tôm được giới chuyên gia đánh giá là mô hình canh tác sinh thái đặc thù tại đồng đất Cà Mau, cho ra những sản phẩm gạo hữu cơ đạt nhiều chứng nhận quốc tế và thân thiện với môi trường.

Liên kết bền vững, đưa gạo Cà Mau vươn xa

Sau hợp nhất tỉnh, diện tích đất canh tác tại Cà Mau tăng lên gần gấp đôi so với trước, trong đó, canh tác lúa có hơn 185.000 ha, gieo trồng 2 vụ mỗi năm, với tổng sản lượng khoảng 1,8 triệu tấn. Sản lượng này giúp Cà Mau không chỉ bảo đảm an ninh lương thực tại chỗ mà còn có điều kiện để xuất khẩu.

Nông dân xã Hòa Tú, thành phố Cần Thơ chăm sóc ruộng lúa kết hợp với nuôi tôm.

Cần quy hoạch cụ thể vùng sản xuất tôm-lúa

Trước đây, mô hình sản xuất tôm-lúa phát triển rất mạnh ở vùng ven biển Sóc Trăng (cũ) đã giúp hàng nghìn hộ dân nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống và được đánh giá là bền vững về môi trường. Thế nhưng, do thiếu quy hoạch và chưa có chiến lược phát triển ổn định, những năm gần đây, mô hình sản xuất này phát sinh nhiều bất cập và có dấu hiệu bị chững lại…

Nông dân xã Mỹ Thành, tỉnh Đồng Tháp sử dụng máy bay không người lái, để chăm sóc đồng ruộng.

Cơ hội và thách thức trong chuyển đổi số nông nghiệp

Chuyển đổi số đang trở thành xu thế tất yếu và nông nghiệp Việt Nam cũng không đứng ngoài cuộc. Tuy nhiên, giữa rất nhiều công nghệ và mô hình được giới thiệu, câu hỏi quan trọng vẫn là: Bắt đầu từ đâu để chuyển đổi số đi vào thực chất?

Điện gió góp phần tăng trưởng kinh tế của tỉnh Vĩnh Long.

Khát vọng vươn mình từ năng lượng xanh

Vĩnh Long được thiên nhiên ưu ái ban tặng những điều kiện lý tưởng để phát triển năng lượng sạch. Địa phương này sở hữu chiều dài khoảng 130 km bờ biển, tổng diện tích mặt biển hơn 10.000 km², thuận lợi để triển khai các dự án điện gió.

Mô hình lúa hữu cơ, kết hợp nuôi tôm càng xanh xã Long Hòa, tỉnh Vĩnh Long.

Vĩnh Long trồng lúa sạch, thân thiện môi trường

Những mô hình sản xuất lúa, gạo hữu cơ Long Hòa-Hòa Minh, trồng lúa phát thải thấp, gắn với liên kết chuỗi giá trị của tỉnh Vĩnh Long đã góp phần nâng cao đời sống nhân dân, bảo vệ môi trường và thích ứng biến đổi khí hậu.

Hệ thống thủy lợi giúp ngăn mặn, trữ ngọt cho vùng trọng điểm sản xuất cây giống, cây ăn quả tại tỉnh Vĩnh Long.

Vùng sản xuất hoa, cây cảnh chủ động ứng phó hạn mặn

Những ngày đầu tháng ba, tình hình xâm nhập mặn trên các tuyến sông chính vào nội đồng tại tỉnh Vĩnh Long diễn biến phức tạp. Người dân cùng chính quyền địa phương, ngành nông nghiệp đang tập trung các giải pháp để trữ nước ngọt phục vụ sản xuất và bảo vệ vườn cây.

Dừa được trồng mới tại xã Phú Cần, tỉnh Vĩnh Long.

Trồng dừa phát thải thấp, giá trị cao

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng gia tăng, thị trường quốc tế đang siết chặt tiêu chuẩn môi trường, ngành dừa tỉnh Vĩnh Long đứng trước yêu cầu chuyển đổi theo hướng xanh, minh bạch và bền vững.

Diêm dân vùng ven biển xã Vĩnh Hậu (Cà Mau) đang vào cao điểm vụ sản xuất muối. (Ảnh THANH CƯỜNG)

Khát vọng làm giàu, đi lên từ biển

Những ngày đầu năm 2026, chúng tôi trở lại vùng ven biển thuộc các xã Vĩnh Hậu, Long Điền, Đông Hải, Gành Hào (tỉnh Bạc Liêu trước đây), nay thuộc tỉnh Cà Mau.