Thích ứng biến đổi khí hậu

Nông dân chuẩn bị xuống giống lúa sau hạn, mặn

Lượng mưa ngày một tăng dần, nước nội đồng ở vùng ngọt hóa Gò Công thuộc tỉnh Tiền Giang ngày càng nhiều. Vì vậy, nông dân một số địa phương thuộc thành phố Gò Công tranh thủ xuống giống theo khuyến cáo khung lịch thời vụ của ngành nông nghiệp tỉnh Tiền Giang.
Nông dân Nguyễn Văn Quý, xã Thạnh Nhựt, huyện Gò Công Tây (Tiền Giang) xuống giống lúa hè thu 2024.
Nông dân Nguyễn Văn Quý, xã Thạnh Nhựt, huyện Gò Công Tây (Tiền Giang) xuống giống lúa hè thu 2024.

Những ngày này, nông dân trồng lúa ở các địa phương phía đông của tỉnh Tiền Giang đang tất bật làm đất, vệ sinh đồng ruộng, khai thông cống rãnh… để chuẩn bị xuống giống vụ lúa hè thu 2024. Ông Nguyễn Văn Bảy, ở xã Tăng Hòa, huyện Gò Công Đông có 0,4 ha đất trồng lúa, hiện tại gia đình ông đã cày xới đất, vệ sinh đồng ruộng, chuẩn bị nguồn giống để chờ thời điểm thích hợp xuống giống.

Ông Bảy vừa sửa lại bờ ranh, vừa cho biết: “Thời điểm này, lượng mưa ít hơn so với các năm trước, tuy vậy các cống chủ lực bắt đầu vận hành nhằm tăng lượng lấy nước ngọt vào nội đồng, nguồn nước ở các tuyến kênh lớn khá nhiều. Do đó, người dân tranh thủ lấy nước để vệ sinh ruộng đồng và bắt đầu xuống giống vào đầu tháng 6/2024”.

Vụ lúa này, nông dân huyện Gò Công Đông dự kiến xuống giống 8.000 ha, các giống lúa được sử dụng là: VD 20, ST 24, OM 7347, Nàng Hoa 9. Trưởng phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện Nguyễn Văn Quí thông tin, hiện người dân đã chuẩn bị xong và chờ Công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên Khai thác công trình thủy lợi tỉnh Tiền Giang thực hiện xổ xả để giải quyết vấn đề ô nhiễm nguồn nước bên trong nội đồng và mặn ở cuối nguồn, khi nào chất lượng nước trong các tuyến kênh nội đồng bảo đảm mới xuống giống.

Tại huyện Gò Công Tây, một số nông dân có ruộng lúa ở ven các tuyến kênh lớn, nguồn nước dồi dào, chất lượng nước bảo đảm đã tiến hành xuống giống vụ lúa hè thu 2024. Ông Nguyễn Văn Nghĩa, ở xã Thạnh Nhựt, huyện Gò Công Tây xuống giống 0,7 ha lúa Hương Châu 6 vào ngày 29/5. Khi chúng tôi đến, ông cũng vừa xuống giống xong và đang phun thuốc diệt sâu rầy trên đồng ruộng. Ông cho biết: “Địa phương khuyến cáo nên xuống giống vào đầu tháng 6, tuy nhiên do nguồn nước nơi đây nhiều, mưa cũng đã vào mùa cho nên chúng tôi tranh thủ xuống giống để kịp thời gian canh tác 3 vụ lúa/năm”.

Theo Trưởng phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện Gò Công Tây Lê Thị Thanh Minh, địa phương dự kiến xuống giống vụ lúa hè thu 2024 khoảng 7.800 ha, nhưng do tình hình thời tiết và biến đổi khí hậu, nhiều nông dân có thể chuyển sang trồng rau màu. Hiện tại, địa phương đã có hơn 700 ha lúa xuống giống sớm. Những diện tích này nằm cạnh kênh lớn, nhiều nước, chất lượng nước tốt cho nên không bị thiệt hại. Đầu tháng 6/2024, nông dân sẽ xuống giống tập trung hơn theo khuyến cáo của ngành nông nghiệp.

Trong vụ lúa này, nông dân các địa phương phía đông của tỉnh Tiền Giang dự kiến xuống giống gần 20.000 ha, các giống lúa được gieo trồng nhiều là: VD 20, ST 24, OM 7347, Nàng Hoa 9, OM 5451… Để bảo đảm sản xuất vụ lúa hè thu năm nay an toàn, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh đã đề nghị các địa phương tuyên truyền, vận động người dân chỉ xuống giống lúa khi có đủ nước ngọt; quản lý chặt chẽ tránh để xảy ra tình trạng người dân nôn nóng xuống giống sớm khi xuất hiện những cơn mưa đầu mùa dẫn đến thiệt hại do phèn, thiếu nước đầu vụ.

Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh Võ Văn Men cho biết, ngành nông nghiệp đưa ra lịch thời vụ xuống giống lúa cho các huyện phía đông từ ngày 1/6 đến 15/6 bởi Tiền Giang đã xuất hiện những cơn mưa đầu mùa từ nửa cuối tháng 5 và cống Xuân Hòa đã tăng lượng lấy nước ngọt vào nội đồng. Tuy nhiên, ngành nông nghiệp sẽ tiếp tục theo dõi diễn biến thời tiết để có điều chỉnh kịp thời, bảo đảm gieo sạ không bị thiệt hại.

Thời gian tới, ngành nông nghiệp tỉnh Tiền Giang sẽ tăng cường thăm đồng để kiểm tra tình hình xuống giống lúa hè thu tại các địa phương phía đông. Đồng thời, Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh phối hợp với địa phương theo dõi, quản lý chặt chẽ các diện tích đã xuống giống; đẩy mạnh tuyên truyền, vận động người dân tuân thủ lịch thời vụ. Một trong những giải pháp quan trọng là tăng cường tập huấn đầu vụ để chuyển giao khoa học-kỹ thuật vừa giúp giảm chi phí sản xuất, vừa bảo đảm năng suất cây trồng và bảo vệ môi trường.

Xâm nhập mặn trên địa bàn tỉnh Tiền Giang giảm dần

Ban Chỉ huy Phòng, chống thiên tai và Tìm kiếm cứu nạn tỉnh Tiền Giang cho biết, xâm nhập mặn trên địa bàn tỉnh đang tiếp tục giảm. Độ mặn cao nhất tại cống Xuân Hòa, huyện Chợ Gạo đã giảm về dưới 1g/l. Hiện tại cống Xuân Hòa đang vận hành lấy nước liên tục cung cấp vào vùng ngọt hóa Gò Công để xổ xả phèn, mặn phục vụ sản xuất. Đối với Dự án Phú Thạnh-Phú Đông, cống Lồ Ồ, Tân Xuân vận hành lấy nước, cống Lý Hoàng vận hành xả nước; các cống còn lại đóng ngăn mặn. Dự án Bảo Định, cống Gò Cát, Bảo Định vận hành lấy nước; cống Xoài Hột và các cống trên đường tỉnh 864 vận hành tự do. Dự báo, trong vài ngày tới, mặn tiếp tục rút dần và sẽ kết thúc mùa xâm nhập mặn.

Có thể bạn quan tâm

Người dân mang pin cũ đến cân đổi quà tại “Ngày hội sống xanh An Giang 2026”.

Lan tỏa “sống xanh” trong cộng đồng

Từ không gian mở đầy ắp tính tương tác của “Ngày hội sống xanh An Giang 2026”, đến các hoạt động tình nguyện trong nhà trường hay dọc các tuyến đường ven biển, thông điệp “Phân loại là khởi đầu-Tuần hoàn là tương lai” tại An Giang đang trở thành hành động thực tế, dần thấm sâu vào nếp sinh hoạt hằng ngày của người dân.

Cánh đồng lúa-tôm được giới chuyên gia đánh giá là mô hình canh tác sinh thái đặc thù tại đồng đất Cà Mau, cho ra những sản phẩm gạo hữu cơ đạt nhiều chứng nhận quốc tế và thân thiện với môi trường.

Liên kết bền vững, đưa gạo Cà Mau vươn xa

Sau hợp nhất tỉnh, diện tích đất canh tác tại Cà Mau tăng lên gần gấp đôi so với trước, trong đó, canh tác lúa có hơn 185.000 ha, gieo trồng 2 vụ mỗi năm, với tổng sản lượng khoảng 1,8 triệu tấn. Sản lượng này giúp Cà Mau không chỉ bảo đảm an ninh lương thực tại chỗ mà còn có điều kiện để xuất khẩu.

Hệ sinh thái rừng đước lâu năm tại xã Long Thành, tỉnh Vĩnh Long.

Vĩnh Long phục hồi hệ sinh thái rừng ven biển

Từ các dự án khôi phục và phát triển rừng, tỉnh Vĩnh Long đã thiết lập một vành đai xanh khu vực ven biển với gần 18.000 ha rừng ngập mặn, rừng chắn sóng, bảo vệ sản xuất nông nghiệp. Thời gian tới, tỉnh sẽ phát triển lâm nghiệp sinh thái, thích ứng biến đổi khí hậu và nước biển dâng, gắn với du lịch biển.

Nông dân xã Hòa Tú, thành phố Cần Thơ chăm sóc ruộng lúa kết hợp với nuôi tôm.

Cần quy hoạch cụ thể vùng sản xuất tôm-lúa

Trước đây, mô hình sản xuất tôm-lúa phát triển rất mạnh ở vùng ven biển Sóc Trăng (cũ) đã giúp hàng nghìn hộ dân nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống và được đánh giá là bền vững về môi trường. Thế nhưng, do thiếu quy hoạch và chưa có chiến lược phát triển ổn định, những năm gần đây, mô hình sản xuất này phát sinh nhiều bất cập và có dấu hiệu bị chững lại…

Một đoạn kênh Xáng Cùng nhưng bờ bên trái thuộc tỉnh An Giang đã có nước kéo đến tận nhà, còn bờ bên ấp Thanh Tùng (xã Biển Bạch, tỉnh Cà Mau), người dân vẫn mỏi mòn chờ nước sinh hoạt.

Mỏi mòn cơn “khát” nước sạch

Xã Biển Bạch là vùng ngọt của tỉnh Cà Mau, nhưng bao đời nay vẫn phải "oằn mình" trong cơn khát mùa khô, mọi sinh hoạt của người dân đều phải trông chờ những cơn mưa. Hạn về, nguồn dự trữ vơi cạn, người dân lại chật vật tìm nước ngọt để giải cơn khát.

Nông dân xã Mỹ Thành, tỉnh Đồng Tháp sử dụng máy bay không người lái, để chăm sóc đồng ruộng.

Cơ hội và thách thức trong chuyển đổi số nông nghiệp

Chuyển đổi số đang trở thành xu thế tất yếu và nông nghiệp Việt Nam cũng không đứng ngoài cuộc. Tuy nhiên, giữa rất nhiều công nghệ và mô hình được giới thiệu, câu hỏi quan trọng vẫn là: Bắt đầu từ đâu để chuyển đổi số đi vào thực chất?

Điện gió góp phần tăng trưởng kinh tế của tỉnh Vĩnh Long.

Khát vọng vươn mình từ năng lượng xanh

Vĩnh Long được thiên nhiên ưu ái ban tặng những điều kiện lý tưởng để phát triển năng lượng sạch. Địa phương này sở hữu chiều dài khoảng 130 km bờ biển, tổng diện tích mặt biển hơn 10.000 km², thuận lợi để triển khai các dự án điện gió.

Mô hình lúa hữu cơ, kết hợp nuôi tôm càng xanh xã Long Hòa, tỉnh Vĩnh Long.

Vĩnh Long trồng lúa sạch, thân thiện môi trường

Những mô hình sản xuất lúa, gạo hữu cơ Long Hòa-Hòa Minh, trồng lúa phát thải thấp, gắn với liên kết chuỗi giá trị của tỉnh Vĩnh Long đã góp phần nâng cao đời sống nhân dân, bảo vệ môi trường và thích ứng biến đổi khí hậu.

Hệ thống thủy lợi giúp ngăn mặn, trữ ngọt cho vùng trọng điểm sản xuất cây giống, cây ăn quả tại tỉnh Vĩnh Long.

Vùng sản xuất hoa, cây cảnh chủ động ứng phó hạn mặn

Những ngày đầu tháng ba, tình hình xâm nhập mặn trên các tuyến sông chính vào nội đồng tại tỉnh Vĩnh Long diễn biến phức tạp. Người dân cùng chính quyền địa phương, ngành nông nghiệp đang tập trung các giải pháp để trữ nước ngọt phục vụ sản xuất và bảo vệ vườn cây.

Dừa được trồng mới tại xã Phú Cần, tỉnh Vĩnh Long.

Trồng dừa phát thải thấp, giá trị cao

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng gia tăng, thị trường quốc tế đang siết chặt tiêu chuẩn môi trường, ngành dừa tỉnh Vĩnh Long đứng trước yêu cầu chuyển đổi theo hướng xanh, minh bạch và bền vững.

Diêm dân vùng ven biển xã Vĩnh Hậu (Cà Mau) đang vào cao điểm vụ sản xuất muối. (Ảnh THANH CƯỜNG)

Khát vọng làm giàu, đi lên từ biển

Những ngày đầu năm 2026, chúng tôi trở lại vùng ven biển thuộc các xã Vĩnh Hậu, Long Điền, Đông Hải, Gành Hào (tỉnh Bạc Liêu trước đây), nay thuộc tỉnh Cà Mau.

Khi thương mại hóa được tín chỉ carbon, Cà Mau sẽ có thêm nguồn thu khoảng hơn 3.500 tỷ đồng nhờ “kho báu xanh” ở đại ngàn rừng ngập mặn.

Đánh thức “kho báu xanh” giữa rừng đước Cà Mau

Bao đời nay, người dân vùng Đất Mũi-Cà Mau vẫn xem những cánh rừng ngập mặn là “mái nhà” che chắn bão dông. Tuy nhiên, ít ai biết rằng, ẩn sâu dưới những tán rừng bạt ngàn ấy là một “cỗ máy” vĩ đại đang ngày đêm thực hiện sứ mệnh “khóa chặt” khí thải nhà kính cho hành tinh.

Cơ giới hóa trong trồng lúa chất lượng cao ở Hợp tác xã Tiến Thuận, thành phố Cần Thơ.

Chuyển đổi sản xuất theo hướng xanh, tuần hoàn

Sau sáp nhập, thành phố Cần Thơ có hơn 640 hợp tác xã nông nghiệp. Nhiều hợp tác xã hoạt động hiệu quả nhờ đa dạng hóa sản phẩm, mở rộng thị trường, liên kết với doanh nghiệp để tiêu thụ, tăng thu nhập cho xã viên.

Nông dân xã Long Bình, tỉnh Đồng Tháp thu hoạch lúa hè thu 2025.

Trồng lúa chất lượng cao, giảm phát thải

Trong những năm qua, nông dân tỉnh Đồng Tháp đã tích cực tham gia trồng lúa chất lượng cao, giảm phát thải. Nhờ sản xuất theo quy trình tiên tiến, thân thiện với môi trường, liên kết đầu vào, đầu ra chặt chẽ cho nên chi phí giảm, lợi nhuận tăng…, nông dân rất phấn khởi.

Màu xanh của các loại cây rau, trong đó có lục bình bên dòng sông Cái Lớn, đoạn qua TP Cần Thơ.

Sinh kế từ lục bình

Cái Lớn, Cái Bé (tỉnh An Giang) là dòng sông cặp đôi duy nhất ở Đồng bằng sông Cửu Long. Nơi đây, người dân bền bỉ bám đất, bám sông để mưu sinh đầy sáng tạo, trong đó có nghề đan lục bình đem lại thu nhập ổn định và cuộc sống bình yên.