Nỗi lo khủng hoảng di cư ở khu vực Mỹ Latin

Ủy ban Cứu trợ Quốc tế (IRC) cảnh báo hàng nghìn người có nguy cơ phải rời khỏi Ecuador và Haiti năm 2024 do khủng hoảng nhân đạo, bạo lực leo thang, biến đổi khí hậu và tình trạng nghèo đói ngày càng gia tăng. Nhận định này như xát thêm muối vào "vết thương" di cư bất hợp pháp vốn đang nhức nhối ở châu Mỹ.
Những người xin tị nạn, chủ yếu đến từ Venezuela, nghỉ ngơi trong lều do chính quyền Mexico dựng gần biên giới ở Nuevo Laredo, Mexico, ngày 27/6/2023. Ảnh minh họa: REUTERS
Những người xin tị nạn, chủ yếu đến từ Venezuela, nghỉ ngơi trong lều do chính quyền Mexico dựng gần biên giới ở Nuevo Laredo, Mexico, ngày 27/6/2023. Ảnh minh họa: REUTERS

Báo cáo của IRC chỉ rõ rằng, Ecuador và Haiti đã trải qua nhiều cuộc di cư lớn những năm gần đây, khi điều kiện kinh tế, lương thực và an ninh của hai nước này suy giảm.

Theo cơ quan di cư Panama, năm 2023, hơn 57.000 người Ecuador và 46.000 người Haiti đã vượt qua khu rừng rậm nguy hiểm Darien, biên giới tự nhiên giữa Colombia và Panama, để tiến về phương bắc trong hành trình đi tìm "giấc mơ Mỹ". Con số biết nói này vượt xa kỷ lục buồn ghi nhận năm 2022.

Người đứng đầu cơ quan IRC khu vực, ông Julio Rank Wright, dẫn các số liệu cho thấy cuộc khủng hoảng ở Haiti và Ecuador đang tạo ra hiệu ứng domino trên toàn khu vực Mỹ Latin.

Theo đại diện IRC, xung đột giữa lực lượng Chính phủ Ecuador và các nhóm tội phạm đang gia tăng, đe dọa tính mạng và cuộc sống thường nhật của người dân. Ngoài ra, Ecuador có nguy cơ phải hứng chịu lũ lụt do hiện tượng khí hậu El Nino gây ra, làm trầm trọng thêm tình trạng mất an ninh lương thực.

Chính quyền Ecuador cáo buộc các băng đảng buôn bán ma túy gia tăng hoạt động khiến tình trạng bạo lực ngày càng trở nên trầm trọng, trong đó có vụ tấn công mới đây vào bệnh viện, bắt giữ con tin, gây hoang mang dư luận.

Trong nỗ lực đối phó làn sóng bạo lực, Tổng thống Ecuador Daniel Noboa vừa phát động một cuộc tổng tấn công quân sự vào các băng nhóm tội phạm, nhằm trả lại sự bình yên cho người dân nước này.

Cảnh sát Ecuador cũng vừa phối hợp cảnh sát Tây Ban Nha thực hiện 57 cuộc truy quét tại sáu tỉnh của Ecuador và bốn thành phố của Tây Ban Nha, bắt giữ ít nhất 30 đối tượng liên quan hoạt động rửa tiền và buôn bán ma túy.

Trong khi đó, vấn nạn tội phạm như bắt cóc, cướp của và giết người không ngừng gia tăng tại đất nước Haiti nghèo khó với gần 11,5 triệu dân. Các băng nhóm vũ trang thậm chí còn chiếm giữ một số cảng chính của Haiti và gây ra tình trạng thiếu hụt hàng hóa tiêu dùng. Các băng nhóm tội phạm cũng mở rộng phạm vi hoạt động, vươn những "vòi bạch tuộc" tới các vùng nông thôn, chiếm đất nông nghiệp và đe dọa tính mạng nông dân, khiến tình trạng mất an ninh lương thực tại Haiti càng trở nên trầm trọng hơn trong năm 2024.

Hội Bảo vệ Nhân quyền Haiti (Ordedh) cho biết, chỉ trong 15 ngày đầu tiên của năm 2024, Haiti ghi nhận 63 người, bao gồm thanh niên, phụ nữ, thành viên cộng đồng và cả các phần tử tội phạm, thiệt mạng do làn sóng bạo lực.

Văn phòng Liên hợp quốc tại Haiti cho biết trong năm 2023, có tới 8.400 người là nạn nhân của bạo lực băng nhóm, tăng 122% so với năm 2022, chủ yếu tập trung tại thủ đô Port-au-Prince. Ðại diện Liên hợp quốc bày tỏ quan ngại khi có khoảng 300 băng nhóm kiểm soát 80% thủ đô của Haiti và gây ra 83% số vụ giết người và gây thương tích trong năm ngoái. Các băng nhóm đã bắt cóc gần 2.500 người năm 2023, tăng hơn 80% so với năm 2022. Các băng nhóm đang mở rộng hoạt động về phía bắc đến vùng Artibonito, nơi được coi là vựa lúa mì của Haiti. Trong khi đó, tội phạm có vũ trang thực hiện nhiều cuộc tấn công quy mô lớn ở phía nam thủ đô để kiểm soát các khu vực trọng điểm. Mặc dù Liên hợp quốc đã phê chuẩn kế hoạch triển khai một lực lượng đa quốc gia, do Kenya đứng đầu, tới Haiti giúp trấn áp các băng nhóm tội phạm vũ trang, song kế hoạch này đang đối mặt khó khăn về tổ chức và tài chính, và chưa biết khi nào có thể triển khai.

Nhiều người dân Ecuador và Haiti cho biết, họ không còn lựa chọn nào khác ngoài việc buộc phải chạy trốn khỏi bạo lực; buộc phải di cư, kể cả di cư bất hợp pháp nhằm giữ an toàn tính mạng cho bản thân và gia đình.

Trong bối cảnh đó, IRC kêu gọi cộng đồng quốc tế nhanh chóng hỗ trợ hai quốc gia này đối phó tình trạng bạo lực, nghèo đói và khủng hoảng nhân đạo, trong đó có cam kết về tài chính, trong bối cảnh gần một nửa dân số Haiti cần viện trợ nhân đạo và khoảng 40% người dân Ecuador đang sống dưới mức nghèo khổ.

Có thể bạn quan tâm

(Ảnh minh họa: Tân hoa xã)

Mỹ và châu Âu xúc tiến điều chỉnh mối quan hệ theo hướng san sẻ trách nhiệm

Sau hàng loạt cảnh báo về việc điều chỉnh “chiếc ô an ninh”, Mỹ chính thức xúc tiến rà soát hiện diện quân sự tại châu Âu. Bước đi này vừa phản ánh thay đổi về ưu tiên chiến lược của Washington, vừa mở ra một giai đoạn mới cho NATO, khi Mỹ và châu Âu chuyển sang mối quan hệ đối tác thực chất và san sẻ trách nhiệm.

Chiến dịch Serengeti 2.0 thu giữ thiết bị tội phạm mạng. (Ảnh: INTERPOL)

Mặt trận an ninh mới ở châu Phi

Tổ chức Cảnh sát hình sự quốc tế (Interpol) vừa công bố Báo cáo đánh giá mối đe dọa an ninh mạng châu Phi năm 2026 cho thấy, có tới 55% các vụ tấn công mạng tại châu Phi có sự “tiếp tay” của AI.

Người dân tưởng niệm các nạn nhân vụ ném bom nguyên tử tại Công viên Tưởng niệm Hòa bình Hiroshima, thành phố Hiroshima (Nhật Bản) ngày 6/8/2024. (Ảnh: THX)

Tiếp nối nỗ lực kiến tạo hòa bình

Vào những ngày đầu tháng 8 cách đây hơn 80 năm, hai quả bom nguyên tử dội xuống thành phố Hiroshima và Nagasaki của Nhật Bản, cướp đi sinh mạng của hàng chục nghìn người dân vô tội, để lại những vết thương hằn sâu lên nhiều thế hệ tại Nhật Bản.

Tổng thống Mỹ Donald Trump. (Ảnh: THX/TTXVN)

Lại thêm cơ hội đàm phán giữa Mỹ và Iran

Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo hoãn cuộc tấn công “cực mạnh” với “mức độ quân sự khủng khiếp” nhằm vào Iran để tạo điều kiện cho các cuộc đàm phán với Tehran. Đây được cho là động thái cần thiết nhằm tránh cho khu vực này bị cuốn vào vòng xoáy xung đột mới tàn khốc.

Cảnh đổ nát sau cuộc tấn công của Israel tại trại tị nạn Al-Shati, phía tây Gaza, ngày 9/5/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Trở ngại cho lộ trình hòa bình tại Dải Gaza

Tiến trình đàm phán về tương lai Dải Gaza đạt bước tiến mới khi Israel và Phong trào Hồi giáo Hamas nhất trí về lộ trình giải giáp. Nếu trở thành hiện thực, đây sẽ được coi là “thỏa thuận lịch sử”, bởi bấy lâu nay vấn đề giải giáp Hamas luôn là trở ngại lớn trong các cuộc đàm phán.

Trụ sở Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) châu Phi tại Addis Ababa, Ethiopia. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Bài toán khó về tiềm năng tự chủ

Ngân hàng Phát triển châu Phi (AfDB) vừa ký thỏa thuận hỗ trợ xây dựng cơ sở sản xuất vaccine mới tại Nam Phi. Dự án đánh dấu bước tiến mới nhất của Lục địa Đen trên hành trình giảm phụ thuộc vào nguồn vaccine nhập khẩu từ bên ngoài.

Thủ tướng Pháp Sebastien Lecornu. (Ảnh: THX/TTXVN)

Pháp và Maroc mở ra quỹ đạo phát triển mới

Thủ tướng Pháp Sebastien Lecornu vừa kết thúc tốt đẹp chuyến công du nước ngoài đầu tiên kể từ khi nhậm chức, với điểm đến là Maroc. Diễn ra trong bối cảnh hai nước đang nỗ lực hàn gắn mối quan hệ từng bị rạn nứt nghiêm trọng do bất đồng trong quá khứ, chuyến thăm góp phần mở ra quỹ đạo phát triển mới cho hợp tác song phương.

[Video] Tiêu điểm 18/7: Thay Thủ tướng sau 1 năm – Bước đi chiến lược của Tổng thống Ukraine V. Zelensky

[Video] Tiêu điểm 18/7: Thay Thủ tướng sau 1 năm – Bước đi chiến lược của Tổng thống Ukraine V. Zelensky

Chỉ sau một năm tại nhiệm, Thủ tướng Ukraine Yulia Svyrydenko bất ngờ rời ghế dù vẫn được Tổng thống Volodymyr Zelensky đánh giá hoàn thành tốt nhiệm vụ. Đằng sau quyết định tưởng như khó hiểu này không phải dấu hiệu của một cuộc khủng hoảng chính trị, mà có thể là bước đi chiến lược của chính quyền Kiev.

EU đang thúc đẩy các biện pháp tiết kiệm nhiên liệu. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Phép thử nguồn cung năng lượng

Lượng dự trữ khí đốt của Liên minh châu Âu (EU) giảm xuống mức thấp kỷ lục trong bối cảnh nguồn cung gián đoạn và giá cả leo thang. Thực trạng này đang đe dọa làm đình trệ hoạt động sản xuất công nghiệp của EU.

Thủ tướng Canada Mark Carney. (Ảnh: TTXVN)

Tự chủ và kiên cường hơn

Nền kinh tế Canada vừa ghi nhận mức tăng trưởng thấp nhất trong năm cầm quyền đầu tiên của một thủ tướng, trong đó hai quý tăng trưởng âm liên tiếp - biểu hiện của suy thoái kỹ thuật, do bối cảnh bất ổn toàn cầu. Tuy nhiên, người dân vẫn ủng hộ mạnh mẽ cách tiếp cận của Thủ tướng Mark Carney trong quản lý kinh tế.

Nông dân thu hoạch vụ mùa ở Tanzania. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Giải pháp tận gốc cho vấn đề mất an ninh lương thực

Các chính sách thương mại phù hợp cùng sự phối hợp quốc tế chặt chẽ sẽ đóng vai trò quyết định trong việc nâng cao khả năng chống chịu của thị trường lương thực toàn cầu trước các “cú sốc” ngày càng thường xuyên và nghiêm trọng. 

Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov. (Ảnh: Quang Vinh/TTXVN)

Quan hệ bình đẳng, cùng có lợi

Bộ trưởng Ngoại giao Nga Sergei Lavrov vừa thực hiện chuyến công du 4 nước châu Phi, gồm Ethiopia, Niger, Mozambique và Burundi, gửi đi thông điệp mạnh mẽ về việc Moskva tiếp tục hỗ trợ Lục địa Đen bảo đảm an ninh, phát triển kinh tế, tăng cường vị thế quốc tế.

Một tòa nhà bị hư hỏng tại quận Shevchenkivskyi ở Thủ đô Kiev, Ukraine ngày 21/7/2025. (Ảnh: THX/TTXVN)

Ngã rẽ nguy hiểm trong xung đột tại Ukraine

Cuộc xung đột tại Ukraine bước vào ngã rẽ mới đầy sóng gió, với những đòn tấn công của Nga và Ukraine với cường độ và quy mô lớn nhằm vào các mục tiêu chiến lược của nhau. Cùng với đó, khoảng trống ngoại giao giữa lúc xung đột leo thang đang gây lo ngại làm chậm nỗ lực tìm kiếm hòa bình.