Nỗ lực hội nhập của Timor Leste

Tiến trình Timor Leste gia nhập ASEAN thời gian qua ghi nhận những thành quả tích cực, tiếp tục khẳng định quyết tâm và nỗ lực hội nhập khu vực của quốc gia Đông Nam Á này. Việc thúc đẩy nâng tổng số thành viên của “mái nhà chung” lên 11 cũng thể hiện sự đồng lòng của các nước thành viên trong nỗ lực tăng cường đoàn kết, củng cố vai trò trung tâm của ASEAN trong tầm nhìn phát triển của Hiệp hội.
Ảnh: Báo Thế giới và Việt Nam.
Ảnh: Báo Thế giới và Việt Nam.

Timor Leste từ sớm đã nỗ lực thúc đẩy gắn kết với Hiệp hội, như trở thành thành viên Diễn đàn khu vực ASEAN (ARF), gia nhập Hiệp ước Thân thiện và Hợp tác ở Đông Nam Á (TAC)… Tháng 3/2011, Timor Leste chính thức nộp đơn xin gia nhập ASEAN.

Sau những đánh giá cần thiết và để đáp ứng mong mỏi của Timor Leste, tháng 11/2022, lãnh đạo các nước ASEAN nhất trí về nguyên tắc kết nạp Timor Leste làm thành viên thứ 11. ASEAN cũng trao quy chế quan sát viên và cho phép Timor Leste tham gia các hội nghị của ASEAN. Sau quá trình xây dựng, lộ trình để Timor Leste gia nhập “gia đình ASEAN” cũng hoàn tất và được Hiệp hội thông qua.

Để được xét duyệt tư cách thành viên đầy đủ, Timor Leste cần đáp ứng các tiêu chí và nghĩa vụ mà Hiệp hội đặt ra. Khẳng định gia nhập ASEAN là ưu tiên hàng đầu của Timor Leste, Đại sứ Timor Leste tại Malaysia Lisualdo Gaspar cho biết, với nỗ lực không ngừng, Timor Leste đã đáp ứng được khoảng 7 trong số 10 tiêu chí bắt buộc. Đại sứ Gaspar nêu rõ, Timor Leste đáp ứng đầy đủ yêu cầu của các trụ cột chính trị và văn hóa-xã hội của Cộng đồng ASEAN. Tuy nhiên, vẫn còn 62 văn bản kinh tế cần hoàn tất.

Timor Leste đang nỗ lực khẳng định là quốc gia năng động, có thể trở thành thành viên của ASEAN. Tuy nhiên, Timor Leste vẫn là nền kinh tế chậm phát triển. GDP bình quân đầu người của nước này năm 2023 ước đạt 4.300 USD. Hơn 40% dân số vẫn sống dưới mức nghèo.

Bởi vậy, Timor Leste đang tập trung đa dạng hóa nền kinh tế, vốn lâu nay phụ thuộc nhiều vào doanh thu từ dầu khí. Ưu tiên của Timor Leste là phát triển nông nghiệp để bảo đảm an ninh lương thực và tạo ra thu nhập. Du lịch cũng được xem là lĩnh vực có tiềm năng thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.

Timor Leste đang tăng cường nỗ lực xây dựng ngành công nghiệp hóa dầu, bao gồm một nhà máy lọc dầu và các cơ sở chế biến khí tự nhiên hóa lỏng (LNG), qua đó tạo việc làm và kích thích nền kinh tế địa phương. Kế hoạch lắp đặt mạng cáp quang trên toàn quốc của Timor Leste đang trong giai đoạn cuối, dự kiến sẽ tạo thuận lợi cho tiến trình số hóa và phù hợp khung kinh tế số của ASEAN. Ngoài ra, nước này áp dụng cơ chế một cửa ở cấp quốc gia nhằm tạo thuận lợi cho thương mại, tăng cường hội nhập với các thị trường khu vực.

Việc trở thành thành viên ASEAN sẽ mang lại những lợi ích thiết thực cho Timor Leste. Nền kinh tế khu vực với tổng GDP khoảng 3.000 tỷ USD, một thị trường tiêu dùng hơn 650 triệu người, cũng như các hiệp định thương mại tự do (FTA) giữa ASEAN với các đối tác chính là những cánh cửa hợp tác rộng mở.

Trong giai đoạn ngắn và trung hạn, vị thế thành viên sẽ mang lại cho Timor Leste cơ hội tiếp cận các nguồn vốn quan trọng để phát triển đất nước, thông qua các chương trình như Sáng kiến ​​hội nhập ASEAN nhằm thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các nước thành viên.

Bộ trưởng Ngoại giao Malaysia Mohamad Hasan mới đây khẳng định, trên cương vị Chủ tịch ASEAN năm 2025, Malaysia cam kết hỗ trợ Timor Leste trở thành thành viên chính thức của Hiệp hội.

Theo đó, Malaysia sẽ đi đầu trong các nỗ lực nhằm đẩy nhanh việc thực hiện lộ trình gia nhập của Timor Leste, bảo đảm đây là ưu tiên trong các cuộc họp của ASEAN trong năm nay. Bộ trưởng Đầu tư, Thương mại và Công nghiệp Malaysia Abdul Aziz nhấn mạnh, ASEAN sẽ tạo thuận lợi và hỗ trợ để Timor Leste có đủ năng lực tham gia các hiệp định thương mại của khối.

Đánh giá cao sự hỗ trợ của các nước thành viên, Timor Leste kỳ vọng nỗ lực gia nhập ASEAN sớm trở thành hiện thực. Trong tương lai, với 11 thành viên, vị thế và vai trò của ASEAN sẽ được phát huy hơn nữa, đóng góp tích cực vào hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển của khu vực.

Có thể bạn quan tâm

Những người di cư tại một Trung tâm tiếp nhận người di cư trên đảo Lampedusa, hòn đảo cực nam của Italia. (Ảnh: Xinhua)

“Đê chắn sóng” di cư

Kiểm soát dòng người di cư từ lâu đã là chủ đề nhạy cảm, gây nhiều tranh cãi trên chính trường và luôn giữ vị trí quan trọng trong các chiến dịch tranh cử tại châu Âu. 

Công nhân làm việc tại một nhà máy lọc dầu. (Ảnh: THX/TTXVN)

Hạ nhiệt cơn sốt dầu mỏ

Xung đột leo thang ở Trung Đông đẩy thị trường năng lượng toàn cầu vào giai đoạn bất ổn nghiêm trọng, giá dầu tăng không ngừng còn nguồn cung bị co hẹp. Trong bối cảnh đó, nhiều quốc gia gấp rút xả kho dự trữ chiến lược nhằm hạ nhiệt cơn sốt “vàng đen”.

(Ảnh minh họa: Xinhua)

Cánh cửa khó mở

Thượng viện Mỹ lại vừa tiến hành bỏ phiếu về dự luật ngân sách cho Bộ An ninh nội địa (DHS), nhưng kết quả cũng chẳng khác những lần trước. Sự phản đối của phe Dân chủ tại Thượng viện khiến đảng Cộng hòa khó lòng mở cánh cửa ngân sách để giúp DHS nối lại hoạt động sau ba tuần tê liệt vì cạn kiệt ngân khố.

Hiện trường một vụ tấn công nhà tù ở Abuja, Nigeria. (Ảnh: Xinhua)

ECOWAS và nhiệm vụ không dễ hoàn tất trong triển khai lực lượng dự bị khu vực

Cộng đồng Kinh tế các quốc gia Tây Phi (ECOWAS) vừa nhất trí huy động lực lượng dự bị khu vực, với kế hoạch triển khai đợt đầu khoảng 2.000 binh sĩ trong năm 2026. Quyết định không mấy dễ dàng và cũng khá tốn kém của ECOWAS được kỳ vọng sẽ giúp ngăn ngừa làn sóng bạo lực và xung đột lan rộng ở Lục địa đen.

Những ngôi nhà tại tỉnh Nangarhar, Afghanistan bị phá hủy sau cuộc không kích của Pakistan, ngày 22/2. (Ảnh: THX/TTXVN)

Bước ngoặt nguy hiểm

Những tháng đầu năm 2026, những đốm lửa căng thẳng âm ỉ giữa các nước bất ngờ bùng phát thành ngọn lửa xung đột, có nguy cơ lan rộng . Khi những “lằn ranh đỏ” căng thẳng liên tục bị vượt qua, các tính toán lợi ích chiến lược lấn át lòng tin và thế giới đối mặt nhiều cuộc khủng hoảng, giải pháp ngoại giao càng trở nên cấp bách.

Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen. (Ảnh: THX/TTXVN)

EU vừa phải nỗ lực cân bằng giữa tự do hóa thương mại, vừa phải bảo vệ lợi ích của người nông dân

Ủy ban châu Âu (EC) vừa quyết định triển khai tạm thời Hiệp định thương mại tự do (FTA) với Khối thị trường chung Nam Mỹ (MERCOSUR), bất chấp những thách thức pháp lý phải đối mặt. Động thái này cho thấy EU đang nỗ lực thực thi chiến lược đa dạng hóa đối tác, tăng cường tự chủ và củng cố chuỗi cung ứng.

Một bé gái đang lấy nước tại một trại người tị nạn nội địa (IDP) ở Mogadishu, thủ đô Somalia, năm 2017. (Ảnh: Xinhuanet)

Trách nhiệm nhân đạo

Liên minh châu Âu (EU) vừa công bố khoản viện trợ nhân đạo trị giá 63 triệu euro (hơn 74 triệu USD) cho Somalia. Gói tài chính dành cho những mảnh đời khốn khổ ở quốc gia Đông Phi nghèo đói thắp lên hy vọng cho người dân Somalia.

Tổng thống Mỹ Donald Trump trình bày Thông điệp liên bang tại Tòa nhà Quốc hội ở Washington DC., ngày 24/2/2026. (Ảnh: whitehouse.gov)

Củng cố niềm tin

Không đơn thuần là bản tổng hợp thành tích chèo lái đất nước trong hơn 1 năm qua, Thông điệp Liên bang năm 2026 mà Tổng thống Mỹ Donald Trump đưa ra được coi là chiến lược chính trị nhằm củng cố niềm tin của giới lãnh đạo và người dân vào các quyết sách của chính quyền, cũng như tái khẳng định các ưu tiên trong thời gian tới.

Cơ sở dự trữ khí đốt tự nhiên tại Zsana, Hungary. (Ảnh: THX/TTXVN)

Vết rạn và chiếc van ống dẫn dầu

Cuộc xung đột tại Ukraine đã bước sang năm thứ 5 và vẫn chưa thấy tia hy vọng nào để chấm dứt. Đại hội đồng Liên hợp quốc vừa thông qua nghị quyết kêu gọi ngừng bắn ngay lập tức và vô điều kiện, nhưng cuộc xung đột kéo dài này lại bộc lộ những vết rạn nứt ngay trong lòng châu Âu.

Các tay súng và người ủng hộ lực lượng Houthi tại Yemen tham gia một cuộc tuần hành vũ trang phản đối Israel ở huyện Arhab, phía bắc thủ đô Sanaa, Yemen, ngày 3/11/2025. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Vòng xoáy bất ổn ở Yemen

Chính phủ mới của Yemen vừa tổ chức cuộc họp nội các đầu tiên tại Aden, dưới sự chủ trì của Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Ngoại giao Shayea Al-Zindani. Việc các bộ trưởng trở về nước đảm nhiệm công việc được xem là bước đi nhằm củng cố an ninh, khôi phục dịch vụ công và thúc đẩy ổn định kinh tế với sự hỗ trợ từ Saudi Arabia.

Các đại biểu chụp ảnh chung tại Hội nghị thượng đỉnh khẩn cấp Liên đoàn Arập (AL) và Tổ chức Hợp tác Hồi giáo (OIC) ở Doha, Qatar ngày 15/9/2025. Ảnh: AA/TTXVN

Tăng cường kết nối khu vực

Mới đây các Bộ trưởng Giao thông vận tải thuộc Tổ chức Hợp tác Hồi giáo (OIC) đã nhóm họp tại Thổ Nhĩ Kỳ để tìm biện pháp thúc đẩy hành lang đường sắt và đường bộ kết nối vùng Vịnh với châu Âu và châu Phi. Hội nghị đã phản ánh nỗ lực của OIC trong việc tăng cường kết nối khu vực, củng cố chuỗi cung ứng và logistics nhân đạo.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky phát biểu tại Hội nghị An ninh Munich 2026. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

“Mỏ neo” cho hòa bình tại Ukraine

Đề xuất từ phía Kiev tại Hội nghị An ninh Munich đã làm nóng trở lại câu hỏi cốt lõi về tương lai an ninh của Ukraine và cấu trúc ổn định tại châu Âu. Yêu cầu được bảo đảm an ninh tối thiểu 20 năm trước khi ký hòa ước không chỉ phản ánh nỗi lo của Kiev, mà còn là phép thử đối với mức độ cam kết dài hạn của phương Tây.

Hội nghị An ninh Munich 2024 khai mạc tại khách sạn Bayerischer Hof. (Nguồn: Mạng xã hội X)

Bài toán tự chủ chiến lược

Hội nghị An ninh Munich 2026, diễn ra từ ngày 13 đến 15/2, được dự báo là bị phủ bóng bởi mây đen căng thẳng do những chia rẽ, rạn nứt sâu sắc trong mối quan hệ đồng minh xuyên Đại Tây Dương giữa Mỹ và châu Âu. 

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi. (Ảnh: Xinhua)

Bức tranh hợp tác nhiều màu sắc

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi vừa có chuyến thăm ngắn ngày tới Malaysia. Dù chỉ gói gọn trong hai ngày nhưng chuyến công du của nhà lãnh đạo quốc gia Nam Á được đánh giá là thành công hơn mong đợi, thổi luồng gió mới cho quan hệ Ấn Độ-Malaysia, đồng thời tô điểm thêm vào bức tranh hợp tác đa dạng và nhiều màu sắc của New Delhi.

Tổng thống Mỹ Donald Trump và Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi tại cuộc gặp ở Nhà Trắng, Washington, DC, ngày 13/2/2025. (Ảnh: XINHUA)

Phép thử từ thỏa thuận thương mại Ấn Độ-Mỹ

Thỏa thuận thương mại mới đạt được giữa Ấn Độ và Mỹ thoạt nhìn là một thỏa thuận “đôi bên cùng thắng”, giúp thúc đẩy quan hệ thương mại song phương. Thế nhưng, phía sau đó là những câu hỏi còn bỏ ngỏ, nhất là về mức độ cắt giảm nhập khẩu dầu từ Nga mà New Delhi sẽ thực hiện. 

Lực lượng an ninh Somalia được triển khai tại Thủ đô Mogadishu. Ảnh (tư liệu): THX/TTXVN

Điểm nóng trên “bản đồ an ninh” của Mỹ

Tư lệnh Bộ Chỉ huy châu Phi của Mỹ (AFRICOM), Tướng Michael Anderson lên tiếng cảnh báo về nguy cơ gia tăng các mối đe dọa từ hai nhóm khủng bố là tổ chức tự xưng Nhà nước Hồi giáo (IS) và Al-Qaeda, đặc biệt tại khu vực Sahel và Tây Phi.