Nỗ lực hội nhập của Timor Leste

Tiến trình Timor Leste gia nhập ASEAN thời gian qua ghi nhận những thành quả tích cực, tiếp tục khẳng định quyết tâm và nỗ lực hội nhập khu vực của quốc gia Đông Nam Á này. Việc thúc đẩy nâng tổng số thành viên của “mái nhà chung” lên 11 cũng thể hiện sự đồng lòng của các nước thành viên trong nỗ lực tăng cường đoàn kết, củng cố vai trò trung tâm của ASEAN trong tầm nhìn phát triển của Hiệp hội.
Ảnh: Báo Thế giới và Việt Nam.
Ảnh: Báo Thế giới và Việt Nam.

Timor Leste từ sớm đã nỗ lực thúc đẩy gắn kết với Hiệp hội, như trở thành thành viên Diễn đàn khu vực ASEAN (ARF), gia nhập Hiệp ước Thân thiện và Hợp tác ở Đông Nam Á (TAC)… Tháng 3/2011, Timor Leste chính thức nộp đơn xin gia nhập ASEAN.

Sau những đánh giá cần thiết và để đáp ứng mong mỏi của Timor Leste, tháng 11/2022, lãnh đạo các nước ASEAN nhất trí về nguyên tắc kết nạp Timor Leste làm thành viên thứ 11. ASEAN cũng trao quy chế quan sát viên và cho phép Timor Leste tham gia các hội nghị của ASEAN. Sau quá trình xây dựng, lộ trình để Timor Leste gia nhập “gia đình ASEAN” cũng hoàn tất và được Hiệp hội thông qua.

Để được xét duyệt tư cách thành viên đầy đủ, Timor Leste cần đáp ứng các tiêu chí và nghĩa vụ mà Hiệp hội đặt ra. Khẳng định gia nhập ASEAN là ưu tiên hàng đầu của Timor Leste, Đại sứ Timor Leste tại Malaysia Lisualdo Gaspar cho biết, với nỗ lực không ngừng, Timor Leste đã đáp ứng được khoảng 7 trong số 10 tiêu chí bắt buộc. Đại sứ Gaspar nêu rõ, Timor Leste đáp ứng đầy đủ yêu cầu của các trụ cột chính trị và văn hóa-xã hội của Cộng đồng ASEAN. Tuy nhiên, vẫn còn 62 văn bản kinh tế cần hoàn tất.

Timor Leste đang nỗ lực khẳng định là quốc gia năng động, có thể trở thành thành viên của ASEAN. Tuy nhiên, Timor Leste vẫn là nền kinh tế chậm phát triển. GDP bình quân đầu người của nước này năm 2023 ước đạt 4.300 USD. Hơn 40% dân số vẫn sống dưới mức nghèo.

Bởi vậy, Timor Leste đang tập trung đa dạng hóa nền kinh tế, vốn lâu nay phụ thuộc nhiều vào doanh thu từ dầu khí. Ưu tiên của Timor Leste là phát triển nông nghiệp để bảo đảm an ninh lương thực và tạo ra thu nhập. Du lịch cũng được xem là lĩnh vực có tiềm năng thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.

Timor Leste đang tăng cường nỗ lực xây dựng ngành công nghiệp hóa dầu, bao gồm một nhà máy lọc dầu và các cơ sở chế biến khí tự nhiên hóa lỏng (LNG), qua đó tạo việc làm và kích thích nền kinh tế địa phương. Kế hoạch lắp đặt mạng cáp quang trên toàn quốc của Timor Leste đang trong giai đoạn cuối, dự kiến sẽ tạo thuận lợi cho tiến trình số hóa và phù hợp khung kinh tế số của ASEAN. Ngoài ra, nước này áp dụng cơ chế một cửa ở cấp quốc gia nhằm tạo thuận lợi cho thương mại, tăng cường hội nhập với các thị trường khu vực.

Việc trở thành thành viên ASEAN sẽ mang lại những lợi ích thiết thực cho Timor Leste. Nền kinh tế khu vực với tổng GDP khoảng 3.000 tỷ USD, một thị trường tiêu dùng hơn 650 triệu người, cũng như các hiệp định thương mại tự do (FTA) giữa ASEAN với các đối tác chính là những cánh cửa hợp tác rộng mở.

Trong giai đoạn ngắn và trung hạn, vị thế thành viên sẽ mang lại cho Timor Leste cơ hội tiếp cận các nguồn vốn quan trọng để phát triển đất nước, thông qua các chương trình như Sáng kiến ​​hội nhập ASEAN nhằm thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các nước thành viên.

Bộ trưởng Ngoại giao Malaysia Mohamad Hasan mới đây khẳng định, trên cương vị Chủ tịch ASEAN năm 2025, Malaysia cam kết hỗ trợ Timor Leste trở thành thành viên chính thức của Hiệp hội.

Theo đó, Malaysia sẽ đi đầu trong các nỗ lực nhằm đẩy nhanh việc thực hiện lộ trình gia nhập của Timor Leste, bảo đảm đây là ưu tiên trong các cuộc họp của ASEAN trong năm nay. Bộ trưởng Đầu tư, Thương mại và Công nghiệp Malaysia Abdul Aziz nhấn mạnh, ASEAN sẽ tạo thuận lợi và hỗ trợ để Timor Leste có đủ năng lực tham gia các hiệp định thương mại của khối.

Đánh giá cao sự hỗ trợ của các nước thành viên, Timor Leste kỳ vọng nỗ lực gia nhập ASEAN sớm trở thành hiện thực. Trong tương lai, với 11 thành viên, vị thế và vai trò của ASEAN sẽ được phát huy hơn nữa, đóng góp tích cực vào hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển của khu vực.

Có thể bạn quan tâm

Tiêm vaccine phòng ngừa Covid-19. (Ảnh: Báo Nhân Dân)

“Mảnh ghép cuối” của hiệp ước toàn cầu về đại dịch

Vòng đàm phán cuối cùng về hiệp ước toàn cầu ứng phó đại dịch đã khai mạc tại Thụy Sĩ. Đại diện hơn 190 quốc gia thành viên Tổ chức Y tế Thế giới bước vào giai đoạn nước rút, hướng tới trình Đại hội đồng Y tế Thế giới thông qua vào tháng 5. Tuy vậy, bất đồng về chia sẻ nguồn lực vẫn là nút thắt khó gỡ.

Một trạm xăng ở Dar es Salaam, Tanzania. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Vòng xoáy của bão giá năng lượng

Xung đột tại Trung Đông và tắc nghẽn Eo biển Hormuz khiến ngành hàng không thế giới chao đảo trong vòng xoáy của cơn bão giá nhiên liệu leo thang và nhu cầu đi lại suy giảm, thậm chí được dự báo sẽ còn kéo dài kể cả sau khi xung đột chấm dứt.

Quang cảnh một phiên họp Đại hội đồng Liên hợp quốc ở New York (Mỹ), ngày 23/9/2025. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Bước khởi đầu cho một hành trình dài

Trong lịch sử hơn 80 năm phát triển, Liên hợp quốc đã không ngừng khẳng định sức sống bền bỉ của chủ nghĩa đa phương, cùng vai trò là “ngọn hải đăng” soi lối cho nhân loại hướng tới hòa bình và hợp tác qua những giai đoạn sóng gió.

Tòa nhà Quốc hội Mỹ ở Washington, D.C. (Ảnh: THX/TTXVN)

Ngân sách dành cho ICE vượt qua trở ngại lớn tại Mỹ

Thượng viện Mỹ vừa thông qua dự luật ngân sách nhằm cấp kinh phí cho Cơ quan Thực thi di trú và Hải quan (ICE) cùng Lực lượng tuần tra biên giới trong 3 năm. Việc dự luật ngân sách dành cho ICE vượt qua cửa ải khó nhằn này khiến chính quyền Xứ Cờ hoa thở phào nhẹ nhõm trước sức ép lâu nay của đảng Dân chủ.

Những người di cư được giải cứu chờ lên bờ tại Marsaxlokk, Malta, tháng 4/2023. (Ảnh: Jonathan Borg/Xinhua)

Di cư toàn cầu: Cuộc khủng hoảng thầm lặng

Cuộc khủng hoảng nhân đạo âm thầm nhưng khốc liệt đang diễn ra trên các nẻo đường di cư. Theo báo cáo mới nhất từ Tổ chức Di cư quốc tế (IOM), khoảng 8.000 người đã thiệt mạng hoặc mất tích trên các tuyến đường di cư toàn cầu năm 2025.

Quang cảnh làng Kumzar ở miền bắc Oman, gần eo biển Hormuz. (Ảnh: THX/TTXVN)

Giải pháp toàn diện chấm dứt xung đột

Sau khi Iran tuyên bố Eo biển Hormuz hoàn toàn mở cửa trở lại, trong bối cảnh thỏa thuận ngừng bắn giữa Israel và Liban được công bố, thị trường dầu mỏ đã có những diễn biến tích cực. Tuy nhiên, dòng chảy thương mại toàn cầu hoàn toàn có thể gián đoạn nếu lệnh ngừng bắn mất hiệu lực. Cần có một giải pháp bền vững cho vấn đề này.

Mới đây, Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đã tổ chức cuộc diễn tập an ninh mạng quy mô lớn mang tên "Locked Shields" năm 2026. (Ảnh: VNA Media)

Mặt trận không tiếng súng của kỷ nguyên số

Trước đây, các cuộc tập trận thường gắn liền với hình ảnh lực lượng quân đội hùng hậu được triển khai cùng hàng loạt vũ khí tối tân, song hiện nay, ngày càng nhiều cuộc tập trận được thực hiện trước màn hình máy tính.

Phó Tổng thống JD Vance (giữa, phía trước) dẫn đầu phái đoàn Mỹ tới Pakistan để tham gia cuộc đàm phán với phía Iran, ngày 11/4/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

“Mồi lửa” nguy hiểm

Trong lúc cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran rơi vào bế tắc, xung đột leo thang giữa Israel và lực lượng Hezbollah ở Liban có nguy cơ thổi bùng ngọn lửa chiến tranh lan rộng ở khu vực. Israel và Mỹ không thể thương lượng ngừng bắn với Iran khi mặt trận của Israel ở Liban tiếp tục đỏ lửa.

Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk trong một cuộc họp báo ở Warsaw. (Ảnh: PAP/TTXVN)

Mở rộng không gian hợp tác

Chuyến công du Đông Bắc Á của Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk phản ánh một bước chuyển đáng chú ý trong tư duy chiến lược của Warsaw, giữa bối cảnh thế giới liên tục “trở gió”. Từ điểm dừng tại Hàn Quốc đến chặng tiếp theo ở Nhật Bản, Ba Lan cho thấy sự chủ động mở rộng không gian hợp tác vượt ra ngoài châu Âu.

Quang cảnh thủ đô Tehran, Iran ngày 8/4/2026. Ảnh: (THX/TTXVN)

Đoàn kết, hợp tác vượt qua vòng xoáy

Xung đột tại Trung Đông đang khiến thế giới chao đảo, trong đó nền kinh tế toàn cầu sẽ quay đầu giảm tốc mạnh nếu cuộc chiến kéo dài. Những dự báo có phần ảm đạm này tô vẽ nên bức tranh kinh tế thế giới kém tươi sáng.

Người dân Palestine tại Dải Gaza. (Ảnh: THX/TTXVN)

Tình hình Gaza: Cánh cửa hòa bình còn xa vời

Giải giáp phong trào Hồi giáo Hamas, Israel chấm dứt hoạt động quân sự và rút quân là những điều kiện tiên quyết trong kế hoạch hòa bình cho Dải Gaza. Tuy vậy, việc các bên không tuân thủ lộ trình khiến bài toán hóc búa về khôi phục hòa bình cho dải đất hẹp ven Địa Trung Hải vẫn chưa có lời giải.

Lực lượng an ninh Iran tuần tra cạnh một tàu hàng ở Eo biển Hormuz. (Ảnh: GETTYIMAGES)

Thách thức duy trì dòng chảy năng lượng

Gián đoạn tại eo biển Hormuz, tuyến vận tải năng lượng chủ chốt của thế giới, đang khiến dòng chảy dầu mỏ toàn cầu suy giảm mạnh. Các “đại gia” dầu mỏ ở vùng Vịnh phải tính toán chuyển hướng xuất khẩu qua các tuyến vận tải khác ngoài eo biển Hormuz...

Ảnh minh họa: Xinhua/Reuters

Quan hệ Nga-Mỹ: Một bước tiến quan trọng

Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược và xung đột quốc tế như “nước sôi lửa bỏng”, quan hệ Nga-Mỹ vừa lóe lên những tín hiệu đáng chú ý. Các diễn biến gần đây không chỉ hé lộ xu hướng vận động mới, mà còn mở ra những kịch bản đối thoại giữa hai quốc gia thời gian tới.

Tổng thống Mỹ Donald Trump. (Ảnh: THX/TTXVN)

Phép thử với NATO

Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đang đứng trước nhiều thử thách do cách tiếp cận khác nhau giữa các thành viên trong xử lý một số “điểm nóng” quốc tế. Tuyên bố mới đây của Tổng thống Donald Trump về khả năng Mỹ rời đi càng bộc lộ rõ tình trạng rạn nứt nội bộ NATO.

Bức ảnh này được chụp vào ngày 3/3/2026, cho thấy các tòa nhà bị hư hại và đống đổ nát sau các cuộc không kích của Mỹ và Israel tại Tehran, Iran. (Ảnh: XINHUA)

Những khoảng lặng cần thiết

Thế giới đang trong trạng thái dễ tổn thương, nơi bất kỳ một “lằn ranh đỏ” nào trong các cuộc đột nếu bị phá vỡ đều có thể làm lan đám lửa bất ổn trên toàn cầu. 

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Củng cố lòng tin chiến lược

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đang có chuyến thăm Nhật Bản và Hàn Quốc. Cùng với mục tiêu tăng cường khoáng sản thiết yếu, công nghệ hạt nhân, trí tuệ nhân tạo (AI), chuyến công du còn phản ánh tính toán chiến lược dài hạn của Pháp, nhằm khẳng định vai trò tại khu vực địa chính trị quan trọng này.