Những động thái bất ngờ

Mỹ tuyên bố kết thúc chiến dịch quân sự nhằm vào Iran, chuyển sang giai đoạn bảo đảm an toàn hàng hải và ổn định khu vực. Dù vẫn đe dọa có thể tấn công trở lại nhưng động thái bất ngờ này của Washington cũng đã mang tới tia hy vọng về khả năng mở cánh cửa hòa bình Trung Đông.

Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio phát biểu trong cuộc họp báo tại Nhà Trắng ở Washington, DC, Hoa Kỳ, ngày 5/5/2026. (Ảnh: Li Yuanqing/Xinhua)
Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio phát biểu trong cuộc họp báo tại Nhà Trắng ở Washington, DC, Hoa Kỳ, ngày 5/5/2026. (Ảnh: Li Yuanqing/Xinhua)

Bộ trưởng Ngoại giao Mỹ Marco Rubio đưa ra tuyên bố chắc nịch, chiến dịch quân sự nhằm vào Iran đã kết thúc. Tuy nhiên, người đứng đầu ngành ngoại giao Mỹ vẫn đe dọa có thể hành động quân sự nếu thấy cần thiết.

Tuyên bố của Bộ trưởng Rubio cũng nói lên suy nghĩ của Tổng thống Mỹ Donald Trump. Ông chủ Nhà trắng nhấn mạnh ưu tiên đối thoại hơn đối đầu, mong muốn đạt thỏa thuận hòa bình với Iran. Những động thái từ phía Mỹ gây bất ngờ cho giới quan sát, nhất là sau khi họ chứng kiến các cuộc đối đầu dữ dội trong hơn hai tháng bùng phát xung đột.

Tổng thống Trump cho biết, thỏa thuận với Iran sẽ bao gồm việc chuyển giao số lượng urani làm giàu ở mức độ cao của Tehran cho Washington và Iran ngừng sử dụng các cơ sở hạt nhân ngầm.

Ông Trump cam kết sẽ nới lỏng các lệnh trừng phạt đối với nước Cộng hòa Hồi giáo nếu hai bên đạt được thỏa thuận chấm dứt xung đột. Tuy nhiên, ông chủ Nhà trắng vẫn không quên đe dọa sẽ “trở mặt” tấn công Iran dữ dội hơn, nếu Tehran không chấp thuận thỏa thuận với Mỹ.

Đáp lại sự sốt sắng của Washington, Bộ Ngoại giao Iran thông báo đang xem xét đề xuất của Mỹ và sẽ sớm chuyển phản hồi tới Pakistan. Lực lượng Vệ binh cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cũng tuyên bố sẽ bảo đảm hoạt động hàng hải ổn định qua Eo biển Hormuz nếu không còn các mối đe dọa nhằm vào Tehran.

Trong khi đó, hai quan chức giấu tên của Mỹ tiết lộ cho trang tin Axios rằng, Washington và Tehran đang tiến gần tới một thỏa thuận khung nhằm chấm dứt xung đột và mở lại Eo biển Hormuz. Hai bên đang tiến sát tới việc thống nhất một bản ghi nhớ chỉ gói gọn trong một trang giấy nhưng lại mang nội dung to lớn là chấm dứt xung đột và tạo khuôn khổ cho các cuộc đàm phán hạt nhân trong tương lai. Thỏa thuận bao gồm cam kết của Iran về việc tạm ngừng làm giàu urani, trong khi Mỹ đồng ý giải phóng hàng tỷ USD tài sản bị phong tỏa ở nước ngoài của Tehran. Hai bên cũng sẽ dỡ bỏ các hạn chế đối với hoạt động đi lại qua Eo biển Hormuz, vốn là thông tin được cả thế giới mong đợi.

Tuy nhiên, vấn đề hạt nhân chưa bao giờ là bài toán dễ dàng trong các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran. Trong khi Tehran đề xuất thời hạn tạm ngừng làm giàu urani là 5 năm thì Washington kiên quyết đưa ra khung thời gian lên đến 20 năm.

Trong khi đó, Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmail Baghaei cho biết, Tehran đang tập trung nỗ lực nhằm sớm chấm dứt xung đột hiện nay. Tehran khẳng định không có thái độ thù địch với các nước láng giềng, nhất là ở vùng Vịnh, đồng thời nhấn mạnh quan hệ giữa nước Cộng hòa Hồi giáo với các quốc gia trong khu vực dựa trên sự tôn trọng lẫn nhau và lợi ích chung.

Các động thái xuống thang bất ngờ của Mỹ và Iran đã thổi luồng gió mát dịu cho cộng đồng quốc tế.

Các động thái xuống thang bất ngờ của Mỹ và Iran đã thổi luồng gió mát dịu cho cộng đồng quốc tế. Thủ tướng Pakistan - quốc gia đóng vai trò trung gian quan trọng trong các cuộc thương lượng giữa Mỹ và Iran hiện nay, Shehbaz Sharif bày tỏ hy vọng động lực đàm phán hiện nay sẽ mở đường cho hòa bình tại Trung Đông. Nhà lãnh đạo Pakistan hoan nghênh quyết định của Tổng thống Mỹ về việc ngừng hoạt động hộ tống tàu thương mại qua Eo biển Hormuz. Kế hoạch mang tên “Dự án Tự do” cho phép các lực lượng Mỹ bảo vệ các tàu thương mại đi qua Eo biển Hormuz. Tuy nhiên, dự án này chỉ duy trì trong vỏn vẹn một ngày. Ông Sharif cho rằng bước đi tích cực của Tổng thống Trump sẽ góp phần thúc đẩy hòa bình, ổn định và hòa giải khu vực trong giai đoạn nhạy cảm hiện nay.

Giá vàng, dầu và thị trường chứng khoán thế giới đồng loạt biến động mạnh, cho thấy phản ứng tích cực của thị trường trước tín hiệu khả quan ở Trung Đông, qua đó làm dịu lo ngại về lạm phát cũng như viễn cảnh lãi suất tiếp tục bị neo ở mức cao. Tâm lý của thị trường cũng chính là mong muốn của cộng đồng quốc tế về một Trung Đông ngừng tiếng súng, trả lại sự yên bình và ổn định cho khu vực và thế giới.

Có thể bạn quan tâm

Quang cảnh làng Kumzar ở miền bắc Oman, gần eo biển Hormuz. (Ảnh: THX/TTXVN)

Đối thoại và hoài nghi giữa Mỹ và Iran

Mỹ và Iran tiếp tục phải “cân não” trong cuộc đối đầu căng thẳng hiện nay khi vừa phải theo đuổi đối thoại để tìm giải pháp chấm dứt xung đột, vừa duy trì sức mạnh răn đe làm đòn bẩy chiến lược trên bàn đàm phán.

Người tị nạn tại Tawila, Bắc Darfur, Sudan. (Ảnh: THX/TTXVN)

Gỡ khó để phát triển bền vững

Hơn 1.500 đại biểu đến từ 48 quốc gia vừa quy tụ tại “Diễn đàn Khu vực châu Phi về phát triển bền vững” với mục tiêu chung là tìm lời giải cho bài toán phát triển ở châu Phi.

Tiêm vaccine phòng ngừa Covid-19. (Ảnh: Báo Nhân Dân)

“Mảnh ghép cuối” của hiệp ước toàn cầu về đại dịch

Vòng đàm phán cuối cùng về hiệp ước toàn cầu ứng phó đại dịch đã khai mạc tại Thụy Sĩ. Đại diện hơn 190 quốc gia thành viên Tổ chức Y tế Thế giới bước vào giai đoạn nước rút, hướng tới trình Đại hội đồng Y tế Thế giới thông qua vào tháng 5. Tuy vậy, bất đồng về chia sẻ nguồn lực vẫn là nút thắt khó gỡ.

Một trạm xăng ở Dar es Salaam, Tanzania. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Vòng xoáy của bão giá năng lượng

Xung đột tại Trung Đông và tắc nghẽn Eo biển Hormuz khiến ngành hàng không thế giới chao đảo trong vòng xoáy của cơn bão giá nhiên liệu leo thang và nhu cầu đi lại suy giảm, thậm chí được dự báo sẽ còn kéo dài kể cả sau khi xung đột chấm dứt.

Quang cảnh một phiên họp Đại hội đồng Liên hợp quốc ở New York (Mỹ), ngày 23/9/2025. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Bước khởi đầu cho một hành trình dài

Trong lịch sử hơn 80 năm phát triển, Liên hợp quốc đã không ngừng khẳng định sức sống bền bỉ của chủ nghĩa đa phương, cùng vai trò là “ngọn hải đăng” soi lối cho nhân loại hướng tới hòa bình và hợp tác qua những giai đoạn sóng gió.

Tòa nhà Quốc hội Mỹ ở Washington, D.C. (Ảnh: THX/TTXVN)

Ngân sách dành cho ICE vượt qua trở ngại lớn tại Mỹ

Thượng viện Mỹ vừa thông qua dự luật ngân sách nhằm cấp kinh phí cho Cơ quan Thực thi di trú và Hải quan (ICE) cùng Lực lượng tuần tra biên giới trong 3 năm. Việc dự luật ngân sách dành cho ICE vượt qua cửa ải khó nhằn này khiến chính quyền Xứ Cờ hoa thở phào nhẹ nhõm trước sức ép lâu nay của đảng Dân chủ.

Những người di cư được giải cứu chờ lên bờ tại Marsaxlokk, Malta, tháng 4/2023. (Ảnh: Jonathan Borg/Xinhua)

Di cư toàn cầu: Cuộc khủng hoảng thầm lặng

Cuộc khủng hoảng nhân đạo âm thầm nhưng khốc liệt đang diễn ra trên các nẻo đường di cư. Theo báo cáo mới nhất từ Tổ chức Di cư quốc tế (IOM), khoảng 8.000 người đã thiệt mạng hoặc mất tích trên các tuyến đường di cư toàn cầu năm 2025.

Quang cảnh làng Kumzar ở miền bắc Oman, gần eo biển Hormuz. (Ảnh: THX/TTXVN)

Giải pháp toàn diện chấm dứt xung đột

Sau khi Iran tuyên bố Eo biển Hormuz hoàn toàn mở cửa trở lại, trong bối cảnh thỏa thuận ngừng bắn giữa Israel và Liban được công bố, thị trường dầu mỏ đã có những diễn biến tích cực. Tuy nhiên, dòng chảy thương mại toàn cầu hoàn toàn có thể gián đoạn nếu lệnh ngừng bắn mất hiệu lực. Cần có một giải pháp bền vững cho vấn đề này.

Mới đây, Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đã tổ chức cuộc diễn tập an ninh mạng quy mô lớn mang tên "Locked Shields" năm 2026. (Ảnh: VNA Media)

Mặt trận không tiếng súng của kỷ nguyên số

Trước đây, các cuộc tập trận thường gắn liền với hình ảnh lực lượng quân đội hùng hậu được triển khai cùng hàng loạt vũ khí tối tân, song hiện nay, ngày càng nhiều cuộc tập trận được thực hiện trước màn hình máy tính.

Phó Tổng thống JD Vance (giữa, phía trước) dẫn đầu phái đoàn Mỹ tới Pakistan để tham gia cuộc đàm phán với phía Iran, ngày 11/4/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

“Mồi lửa” nguy hiểm

Trong lúc cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran rơi vào bế tắc, xung đột leo thang giữa Israel và lực lượng Hezbollah ở Liban có nguy cơ thổi bùng ngọn lửa chiến tranh lan rộng ở khu vực. Israel và Mỹ không thể thương lượng ngừng bắn với Iran khi mặt trận của Israel ở Liban tiếp tục đỏ lửa.

Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk trong một cuộc họp báo ở Warsaw. (Ảnh: PAP/TTXVN)

Mở rộng không gian hợp tác

Chuyến công du Đông Bắc Á của Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk phản ánh một bước chuyển đáng chú ý trong tư duy chiến lược của Warsaw, giữa bối cảnh thế giới liên tục “trở gió”. Từ điểm dừng tại Hàn Quốc đến chặng tiếp theo ở Nhật Bản, Ba Lan cho thấy sự chủ động mở rộng không gian hợp tác vượt ra ngoài châu Âu.

Quang cảnh thủ đô Tehran, Iran ngày 8/4/2026. Ảnh: (THX/TTXVN)

Đoàn kết, hợp tác vượt qua vòng xoáy

Xung đột tại Trung Đông đang khiến thế giới chao đảo, trong đó nền kinh tế toàn cầu sẽ quay đầu giảm tốc mạnh nếu cuộc chiến kéo dài. Những dự báo có phần ảm đạm này tô vẽ nên bức tranh kinh tế thế giới kém tươi sáng.

Người dân Palestine tại Dải Gaza. (Ảnh: THX/TTXVN)

Tình hình Gaza: Cánh cửa hòa bình còn xa vời

Giải giáp phong trào Hồi giáo Hamas, Israel chấm dứt hoạt động quân sự và rút quân là những điều kiện tiên quyết trong kế hoạch hòa bình cho Dải Gaza. Tuy vậy, việc các bên không tuân thủ lộ trình khiến bài toán hóc búa về khôi phục hòa bình cho dải đất hẹp ven Địa Trung Hải vẫn chưa có lời giải.

Lực lượng an ninh Iran tuần tra cạnh một tàu hàng ở Eo biển Hormuz. (Ảnh: GETTYIMAGES)

Thách thức duy trì dòng chảy năng lượng

Gián đoạn tại eo biển Hormuz, tuyến vận tải năng lượng chủ chốt của thế giới, đang khiến dòng chảy dầu mỏ toàn cầu suy giảm mạnh. Các “đại gia” dầu mỏ ở vùng Vịnh phải tính toán chuyển hướng xuất khẩu qua các tuyến vận tải khác ngoài eo biển Hormuz...