Bình luận quốc tế

Nền kinh tế Mỹ có nguy cơ rơi vào suy thoái trở lại

Sau thời kỳ đen tối vì đại dịch Covid-19, nền kinh tế Mỹ đã bật tăng trở lại với mức tăng trưởng 5,7% trong năm 2021, mức tăng cao nhất trong vòng 40 năm.

Biểu tượng của IMF. (Ảnh: Anadolu)
Biểu tượng của IMF. (Ảnh: Anadolu)

Tuy nhiên, trong bối cảnh lạm phát và các thách thức bên ngoài gia tăng, ngày càng nhiều chuyên gia kinh tế và nhà phân tích lo ngại nguy cơ kinh tế Mỹ rơi vào suy thoái trở lại vào năm tới.

Theo Bộ Thương mại Mỹ, tăng trưởng kinh tế Mỹ năm ngoái đã đạt mức cao nhất kể từ năm 1984 và bất chấp các đợt dịch bệnh bùng phát mạnh, quý cuối năm 2021, nền kinh tế số một thế giới vẫn tăng trưởng 6,9%. Tuy nhiên, Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) ngày 19/4 công bố báo cáo Triển vọng kinh tế thế giới, trong đó dự báo kinh tế Mỹ tăng trưởng 3,7% trong năm 2022, thấp hơn 0,3% so với dự báo đưa ra hồi tháng 1, và tăng trưởng 2,3% trong năm 2023. Trong bối cảnh “bão lạm phát” đang ngày càng nghiêm trọng và Cục Dự trữ liên bang Mỹ (FED) đang phải thực hiện các chính sách tài chính ‘thắt lưng buộc bụng”, kết quả khảo sát cho thấy, giới phân tích gia tăng lo ngại nguy cơ kinh tế Mỹ rơi vào suy thoái.

Báo chí Mỹ dẫn lời chuyên gia Desmond Lachman tại Viện Doanh nghiệp Mỹ dự báo rằng kinh tế Mỹ có thể sẽ suy thoái vào cuối năm nay hoặc đầu năm sau, khi FED siết chặt chính sách tiền tệ để kiềm chế lạm phát. Chuyên gia Desmond Lachman dẫn các “bài học lịch sử” khẳng định, chưa khi nào FED kiềm chế lạm phát dưới 4% mà không gây ra suy thoái kinh tế. Trong khi đó, nhà kinh tế trưởng của Công ty cho vay thế chấp Fannie Mae, ông Doug Duncan, dự báo mức độ suy thoái của kinh tế Mỹ trong năm 2023 tương đương cuộc suy thoái năm 2008.

Kết quả khảo sát của hãng tin Bloomberg cũng cho thấy mối lo kinh tế Mỹ suy thoái đang gia tăng. Theo hãng tin này, các chuyên gia cho rằng kinh tế Mỹ có 27,5% nguy cơ rơi vào suy thoái, cao hơn so với mức dự báo 20% trong cuộc khảo sát vào tháng 3 vừa qua. Tập đoàn tài chính Goldman Sachs dự báo khả năng kinh tế Mỹ suy thoái trong 2 năm tới là 35%.

Mối lo về kinh tế Mỹ gia tăng trong bối cảnh lạm phát tăng cao tại nước này trong nhiều tháng qua, trong khi cuộc chiến Nga-Ukraine đang “phủ bóng đen” lên triển vọng kinh tế toàn cầu. Tại Mỹ, báo cáo của Bộ Thương mại công bố vừa qua cho thấy, giá tiêu dùng ở nước này tháng 3 vừa qua đã tăng lên mức cao nhất trong hơn 16 năm khi giá xăng tăng lên các mức cao kỷ lục, giá bán bình quân cả tháng 3 tăng lên 4,33 USD/gallon, cao nhất từ trước đến nay.

Một báo cáo riêng rẽ của Bộ Lao động Mỹ vừa công bố cũng cho thấy giá cả nhập khẩu tăng 2,6% trong tháng 3, mức tăng cao nhất tính từ tháng 4/2011. Giá cả tăng cao đã làm giảm sức mua của người tiêu dùng, tác động tiêu cực đến tăng trưởng của nền kinh tế số một thế giới. Trong khi đó, cuộc xung đột tại Ukraine làm đứt gãy chuỗi cung ứng, khiến giá lương thực và năng lượng tăng cao đã “góp gió thành bão” làm trầm trọng thêm tình trạng lạm phát ở Mỹ.

Trong cuộc họp của FED mới đây, người đứng đầu FED Jerome Powell đã cảnh báo những diễn biến khó lường của cuộc xung đột Nga-Ukraine cùng các biện pháp trừng phạt của phương Tây nhằm vào Nga có thể tác động đáng kể tới nền kinh tế Mỹ.

Chủ tịch FED trong một hội nghị về chính sách kinh tế tháng 3 vừa qua cho biết, ông để ngỏ khả năng FED có thể tăng lãi suất quỹ liên bang thêm 0,25% nếu các cuộc họp kết luận rằng điều này là cần thiết. Theo ông, việc tăng lãi suất sẽ tiếp tục cho tới khi lạm phát trong tầm kiểm soát và thậm chí chính sách tiền tệ có thể được thắt chặt hơn nếu cần thiết để ổn định giá cả.

Ngoài lạm phát, ông cho rằng nền kinh tế số một thế giới đang phải đối mặt với nhiều thách thức khi các nhà quản lý đang phải chật vật với tình trạng thiếu lao động và nhiều người vẫn chưa quay trở lại tham gia thị trường lao động sau dịch Covid-19. Hiện thị trường lao động Mỹ đang trong tình trạng mất cân bằng khi nhu cầu tuyển dụng cao hơn quy mô lực lượng lao động khoảng 5 triệu việc làm.

Mỹ là nền kinh tế số một thế giới, một khi kinh tế nước này suy yếu, tăng trưởng kinh tế toàn cầu chắc chắn sẽ giảm tốc đáng kể, vì vậy mối lo “sức khỏe” kinh tế Mỹ cũng là mối lo chung của kinh tế toàn cầu.

Để tránh một đợt “hạ cánh cứng” cho kinh tế Mỹ vào năm tới, giới phân tích đã khuyến cáo rằng ngay trong năm nay, nước Mỹ cũng cần thắt chặt nguồn cung ứng tiền tệ vì càng cho phép lưu hành tiền quá mức trên cả thị trường tài chính và nền kinh tế thực thì tác động càng nghiêm trọng.

Có thể bạn quan tâm

Lực lượng an ninh Syria tiến vào thành phố Sweida ở miền nam nước này. (Ảnh: THX/TTXVN)

Lộ trình cam go hướng tới hòa bình, an ninh và ổn định ở Syria

Trong những ngày qua, quân đội Syria mở hai hành lang nhân đạo, một dẫn vào Kobane và một tại tỉnh Hasakeh lân cận, nhằm tạo điều kiện đón hàng viện trợ. Giới quan sát đánh giá cao khi quyết định nêu trên đã giúp người dân nơi đây, chủ yếu là người Kurd, sống sót qua mùa đông lạnh giá.

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi, Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen và Chủ tịch Hội đồng châu Âu Antonio Costa tại cuộc họp báo ở New Delhi, ngày 27/1/2026. (Nguồn: ANI/TTXVN)

FTA giữa Ấn Độ và EU: Bước chuyển tích cực

Liên minh châu Âu (EU) và Ấn Độ vừa tổ chức thành công Hội nghị thượng đỉnh lần thứ 16 với dấu mốc đáng nhớ khi hai bên tuyên bố hoàn tất tiến trình đàm phán Hiệp định Thương mại tự do (FTA), mở ra cơ hội xây dựng một không gian thương mại rộng lớn với khoảng hai tỷ người tiêu dùng, chiếm gần 25% GDP toàn cầu. 

Một phương tiện quân sự gần thành phố Rawa, gần khu vực biên giới Iraq và Syria. (Ảnh: Xinhua)

Hiểm họa tiềm ẩn về an ninh ở Trung Đông

Lực lượng liên quân đã hoàn tất việc rút quân khỏi các căn cứ nằm trong lãnh thổ liên bang Iraq, đánh dấu sự kết thúc giai đoạn đầu của sứ mệnh quân sự do Mỹ đứng đầu chống tổ chức tự xưng Nhà nước Hồi giáo (IS) tại Iraq.

Tổng thống Mỹ Donald Trump (phải) và Tổng thống Nga Vladimir Putin trong cuộc họp báo chung tại Căn cứ Elmendorf-Richardson ở Anchorage, bang Alaska (Mỹ) ngày 15/8/2025. (Nguồn: THX/TTXVN)

Quan hệ Nga-Mỹ: Chưa tạo chuyển biến

Các cuộc gặp mới nhất giữa Nga và Mỹ, cũng như gặp ba bên với Ukraine cho thấy các kênh đối thoại được duy trì, song vẫn chưa đủ để tạo ra những chuyển biến thực chất. 

Tổng thống Mỹ Donald Trump (phải) và Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi tại cuộc họp báo chung ở Washington. (Ảnh tư liệu-minh họa: ANI/TTXVN)

Dấu ấn ngoại giao Ấn Độ

Những năm gần đây, Ấn Độ không chỉ nổi lên là một hình mẫu thành công trong phát triển kinh tế, mà còn từng bước nâng cao vị thế trên bàn cờ địa chính trị toàn cầu. Chính sách đối ngoại cân bằng, tự chủ được xem là một nhân tố quan trọng giúp đất nước sông Hằng đứng vững trong một thế giới phân mảnh, cạnh tranh và bất định.

Bộ trưởng Ngoại giao Nga Sergey Lavrov. (Ảnh: TTXVN)

Ưu tiên chiến lược của Nga

Không đơn thuần là báo cáo thường niên, phát biểu của Bộ trưởng Ngoại giao Nga Sergey Lavrov tại cuộc họp báo tổng kết đối ngoại năm 2025 được xem như tuyên bố về cách Moskva định vị mình trên bàn cờ quyền lực toàn cầu. 

Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) năm 2026 diễn ra tại Davos, Thụy Sĩ. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Lan tỏa tinh thần đối thoại

Hàng nghìn nhân vật nổi tiếng nhất thế giới trong lĩnh vực kinh doanh, kinh tế và chính trị đang tập trung về Davos, một thị trấn nhỏ ở dãy núi Alps của Thụy Sĩ để thảo luận về hàng loạt vấn đề “nóng” toàn cầu.

Quang cảnh thành phố Nuuk, Greenland. (Ảnh: THX/TTXVN)

Vấn đề Greenland: Phép thử với NATO

Việc Mỹ và Liên minh châu Âu (EU) đe dọa áp thuế lẫn nhau xoay quanh tham vọng của Washington giành quyền kiểm soát Greenland đang phơi bày những rạn nứt mới trong nội bộ Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO).

Tổng thống Mỹ Donald Trump (phải) và Tổng thống Nga Vladimir Putin trong cuộc họp báo chung tại Căn cứ Elmendorf-Richardson ở Anchorage, bang Alaska (Mỹ) ngày 15/8/2025. (Nguồn: THX/TTXVN)

Khe cửa hẹp cho hòa bình ở Ukraine

Khi căng thẳng gia tăng trên chiến trường ở Ukraine, một khe cửa hẹp cho hoạt động ngoại giao vẫn đang hé mở. Tuy vậy, sự mâu thuẫn, giằng co về lợi ích chiến lược giữa các bên tiếp tục là trở ngại lớn, khiến các nỗ lực tìm kiếm hòa bình chưa đạt bước tiến đột phá, thực chất nào.

Các tàu chở hàng chất đầy container tại Cảng Los Angeles, California, Mỹ. (Ảnh: Tân hoa xã)

Hiệp định thương mại tự do FTA: “Lá chắn” của kinh tế thế giới

Cục diện thương mại toàn cầu đang chứng kiến sự xáo trộn mạnh mẽ khi chủ nghĩa bảo hộ không ngừng lan rộng. Tuy nhiên, những xu hướng mới cũng dần hình thành và ngày càng rõ nét, trong đó nổi bật là việc các nước đẩy mạnh đàm phán, ký kết các hiệp định thương mại tự do (FTA), tạo “lá chắn” bảo vệ nền kinh tế.

Khung cảnh đổ nát do xung đột ở phía bắc Dải Gaza. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Mong manh lộ trình hòa bình ở Gaza

Lộ trình hòa bình ở Dải Gaza ghi nhận tín hiệu tích cực, nhưng vẫn tồn tại nhiều mâu thuẫn khó dàn xếp trong một sớm một chiều. Giới quan sát đang theo dõi sát công tác chuẩn bị cho giai đoạn 2 của kế hoạch hòa bình, nhằm hướng tới một Gaza không còn xung đột và bạo lực, một Gaza với an ninh, hòa bình và ổn định.

Sự phát triển mạnh mẽ của AI tác động mạnh đến thị trường lao động toàn cầu. (Ảnh minh họa)

Bài toán nhân lực và việc làm toàn cầu

Diễn đàn Kinh tế thế giới (WEF) vừa ra báo cáo cho biết, thị trường lao động toàn cầu đã biến động mạnh trong nhiều năm qua và sẽ còn thay đổi nhanh hơn nữa. Dự báo trong 5 năm tới, 22% tổng số việc làm hiện nay sẽ thay đổi căn bản, biến mất hoặc được tái tạo, do sự phát triển mạnh mẽ của trí tuệ nhân tạo (AI).

Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen (phải) và Chủ tịch Hội đồng châu Âu Antonio Costa. (Ảnh: TTXVN)

Những tính toán chiến lược ở Syria

Trong chuyến thăm Syria mới đây, các nhà lãnh đạo hàng đầu Liên minh châu Âu (EU) đã mang đến cho Damascus những ưu đãi đặc biệt, nhằm hỗ trợ đất nước từng nhiều năm chìm trong xung đột tái thiết và phát triển. Trao “cành ô liu” cho Syria, lợi ích EU nhận lại cũng không hề nhỏ.

Thủ tướng Đức Friedrich Merz. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Kỳ vọng hợp tác Đức-Ấn Độ

Thủ tướng Đức Friedrich Merz đầu tuần tới thực hiện chuyến thăm chính thức đầu tiên tới Ấn Độ kể từ khi nhậm chức. Chuyến công du không chỉ phát đi tín hiệu về sự điều chỉnh trong tư duy chiến lược của Berlin mà còn cho thấy vai trò ngày càng nổi bật của New Delhi trong các tính toán dài hạn của châu Âu.

Lãnh tụ tối cao Iran Ali Khamenei. (Nguồn: IRNA/TTXVN)

Lằn ranh đỏ của Iran

Tình hình Trung Đông tiếp tục “dậy sóng”, khi Iran liên tiếp đưa ra tuyên bố xác lập những lằn ranh đỏ không thể xâm phạm. Không chỉ mang tính cảnh báo, động thái này được cho là phản ánh sự điều chỉnh đáng chú ý trong lập trường của Tehran.

Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Nhật Bản kỳ vọng nhiều thay đổi

Với tình trạng suy giảm dân số, giá cả leo thang, ảnh hưởng từ các cuộc cạnh tranh chiến lược gay gắt…, năm 2026 được dự báo không phải là một năm có nhiều thuận lợi với Nhật Bản. Tuy vậy, nữ Thủ tướng Takaichi Sanae khẳng định, với sức mạnh nội tại và ý chí vươn lên của người dân, Nhật Bản sẽ đón chào một tương lai tươi sáng.

Quang cảnh một phiên bỏ phiếu của Đại hội đồng Liên hợp quốc. (Ảnh: AFP/TTXVN)

Khoản ngân sách khiêm tốn dự báo một năm hoạt động rất khó khăn của Liên hợp quốc

Đại hội đồng Liên hợp quốc vừa thông qua ngân sách thường niên năm 2026 trị giá 3,45 tỷ USD. Khoản ngân sách khiêm tốn này dự báo một năm hoạt động rất khó khăn của Liên hợp quốc, đòi hỏi tổ chức đa phương lớn nhất hành tinh phải hết sức vun vén, thậm chí là “giật gấu vá vai” mới mong đủ chi tiêu.

Ảnh chụp ngày 16/2/2025 cho thấy quang cảnh thành phố Addis Ababa, Ethiopia. (Ảnh minh họa: TÂN HOA XÃ)

Châu Phi: Một tương lai tươi sáng từ những nỗ lực không mệt mỏi

Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) dự báo, năm 2026, châu Phi sẽ dẫn đầu thế giới về số lượng nền kinh tế tăng trưởng cao, nhiều quốc gia đạt mức tăng trưởng hơn 6%. Dự báo của IMF về một tương lai tươi sáng cho Lục địa đen, vốn luôn là vùng trũng của thế giới, tới từ những nỗ lực không mệt mỏi của các nước châu Phi.

Các đại biểu chụp ảnh tại Hội nghị Bộ trưởng Kinh tế ASEAN (AEM) lần thứ 57, diễn ra ngày 23/9 tại Malaysia. (Ảnh: ASEAN.ORG)

Con tàu ASEAN vững vàng vượt sóng gió

Năm 2025, một năm nhiều biến động, với những diễn biến phức tạp “phủ bóng” lên môi trường địa chính trị toàn cầu và khu vực Đông Nam Á. Bằng sức mạnh nội tại, con tàu ASEAN vững vàng vượt qua sóng cả, là hình mẫu thành công về hợp tác và liên kết khu vực.

Một tên lửa mang đầu đạn hạt nhân chiến thuật của quân đội Mỹ. (Ảnh: DEFENSE NEWS)

Đối thoại thay đối đầu

Những tranh cãi liên quan chương trình hạt nhân của Iran tiếp tục là “mớ bòng bong” khó gỡ khi cuộc họp của Hội đồng Bảo an về vấn đề không phổ biến vũ khí hạt nhân mới đây đã chứng kiến bất đồng sâu sắc giữa các thành viên cơ quan quyền lực Liên hợp quốc.