Du lịch bền vững ở Khu Dự trữ sinh quyển thế giới Phong Nha-Kẻ Bàng

Di sản Thiên nhiên thế giới Vườn quốc gia Phong Nha-Kẻ Bàng vừa được Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa Liên hợp quốc (UNESCO) công nhận là Khu Dự trữ sinh quyển thế giới.

Bách xanh đá là loài thực vật cổ và đặc hữu của Việt Nam, hiện còn sót lại chủ yếu ở Vườn quốc gia Phong Nha-Kẻ Bàng.
Bách xanh đá là loài thực vật cổ và đặc hữu của Việt Nam, hiện còn sót lại chủ yếu ở Vườn quốc gia Phong Nha-Kẻ Bàng.

Khẳng định những giá trị nổi bật toàn cầu về đa dạng sinh học của di sản này và mở ra cơ hội mới để Quảng Trị phát triển du lịch sinh thái, kinh tế xanh bền vững.

Được công nhận Vườn quốc gia năm 2001, Phong Nha-Kẻ Bàng nằm trên một vùng núi đá vôi liên tục, lớn nhất khu vực Đông Dương. Khối núi đá vôi nằm trên vùng chuyển tiếp giữa dãy Trường Sơn Bắc và Trường Sơn Nam và bao gồm cả Khu bảo tồn quốc gia Hin Namno, nay là Di sản thiên nhiên thế giới Vườn quốc gia Hin Namno của Lào. Hệ sinh thái rừng núi đá vôi ở Phong Nha-Kẻ Bàng chứa đựng mức độ đa dạng sinh học cao về các loài động vật và thực vật, nhất là các loài đặc hữu cho vùng đá vôi của miền trung Việt Nam và Trung Lào.

Theo Ban quản lý Vườn quốc gia Phong Nha-Kẻ Bàng, nơi đây sở hữu 15 kiểu sinh cảnh với 10 kiểu thảm thực vật quan trọng. Rừng kín thường xanh che phủ 93,5% diện tích, trong đó, hơn 90% diện tích Vườn quốc gia là hệ sinh thái rừng nhiệt đới trên núi đá vôi điển hình hiếm có còn sót lại mà hầu hết chưa bị tác động. Đây là một trong những Vườn quốc gia có tỷ lệ rừng nguyên sinh và độ che phủ lớn nhất trong hệ thống các rừng đặc dụng ở Việt Nam. Đặc biệt, sự tồn tại của 4.000 ha quần thể Bách xanh đá 500 tuổi, mọc chủ yếu trên núi đá vôi ở độ cao hơn 600m, được xem là sinh cảnh rừng độc đáo nhất, có tầm quan trọng toàn cầu và giá trị bảo tồn. Bách xanh đá là loài thực vật cổ và đặc hữu của Việt Nam, hiện chỉ còn sót lại chủ yếu ở Vườn quốc gia Phong Nha-Kẻ Bàng.

Với những giá trị nổi bật toàn cầu về đa dạng sinh học, hệ sinh thái rừng nhiệt đới trên núi đá vôi, cảnh quan thiên nhiên cùng các giá trị địa chất, địa mạo đặc sắc cũng như những nỗ lực của các cơ quan chức năng cũng như người dân trong khu vực, đầu tháng 6/2026, tại thành phố Hernandarias, Cộng hòa Paraguay, Phong Nha-Kẻ Bàng đã chính thức được UNESCO vinh danh là Khu Dự trữ sinh quyển thế giới. Chia sẻ với các đại biểu tham dự Kỳ họp lần thứ 38 Hội đồng điều phối quốc tế Chương trình con người và sinh quyển của UNESCO, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Trị Lê Văn Bảo nêu rõ, Vườn quốc gia Phong Nha-Kẻ Bàng được UNESCO ghi danh thể hiện sự ghi nhận của cộng đồng quốc tế đối với những nỗ lực bền bỉ của Việt Nam trong bảo tồn thiên nhiên, gìn giữ đa dạng sinh học và thúc đẩy phát triển bền vững. Danh hiệu Khu Dự trữ sinh quyển thế giới Phong Nha-Kẻ Bàng không chỉ là niềm tự hào mà còn là trách nhiệm lớn lao trong việc bảo tồn các giá trị thiên nhiên quý giá cho các thế hệ hiện tại và tương lai. Đây cũng là cơ hội để tăng cường hợp tác quốc tế, chia sẻ kinh nghiệm và huy động các nguồn lực phục vụ công tác bảo tồn, nghiên cứu khoa học và phát triển bền vững.

Khu Dự trữ sinh quyển thế giới Phong Nha-Kẻ Bàng có tổng diện tích 515.830 ha, là không gian sinh sống và phát triển của hơn 159.300 người. Toàn bộ vùng di sản được quy hoạch đồng bộ thành ba vùng chức năng: Vùng lõi rộng 123.326 ha (nằm trên địa bàn 5 xã Bố Trạch, Kim Điền, Kim Phú, Phong Nha, Thượng Trạch), vùng đệm rộng 220.055 ha (trải rộng trên địa bàn 7 xã: Phong Nha, Thượng Trạch, Dân Hóa, Trường Sơn, Kim Phú, Kim Điền, Bố Trạch) và vùng chuyển tiếp bao quanh có diện tích 172.449 ha (thuộc địa bàn 10 xã: Tân Thành, Minh Hóa, Tuyên Lâm, Tuyên Sơn, Tuyên Phú, Tuyên Hóa, Đồng Lê, Kim Phú, Kim Điền và Kim Ngân). Toàn bộ vùng rừng rộng lớn này là nơi lưu giữ nguồn tài nguyên sinh học đặc biệt phong phú với hàng nghìn loài động, thực vật, trong đó có nhiều loài quý hiếm và đặc hữu có giá trị bảo tồn toàn cầu.

Theo Giám đốc Ban quản lý Vườn quốc gia Phong Nha-Kẻ Bàng Phạm Hồng Thái, Phong Nha-Kẻ Bàng đã 2 lần được UNESCO ghi danh là Di sản thiên nhiên thế giới vào các năm 2003 và 2015. Đặc biệt, năm 2025, Vườn quốc gia Phong Nha-Kẻ Bàng cùng với Vườn quốc gia Hin Namno của Lào được công nhận Di sản thiên nhiên thế giới liên biên giới đầu tiên tại Đông Nam Á, trở thành biểu tượng cho hợp tác quốc tế trong bảo tồn thiên nhiên và quản lý bền vững các hệ sinh thái xuyên biên giới. Được công nhận là Khu Dự trữ sinh quyển thế giới sẽ giúp Vườn quốc gia Phong Nha-Kẻ Bàng có thêm điều kiện thuận lợi trong việc thực hiện các mục tiêu phát triển bền vững của Liên hợp quốc, đặc biệt trong các lĩnh vực bảo tồn hệ sinh thái trên cạn, ứng phó với biến đổi khí hậu và nâng cao sinh kế cho cộng đồng địa phương.

Thời gian tới, Vườn quốc gia Phong Nha-Kẻ Bàng và tỉnh Quảng Trị tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành liên quan, Ủy ban quốc gia UNESCO Việt Nam, Mạng lưới các Khu Dự trữ sinh quyển thế giới tại Việt Nam và các tổ chức quốc tế, nhà khoa học và đối tác phát triển nhằm triển khai hiệu quả các cam kết về bảo tồn thiên nhiên gắn với phát triển bền vững. Địa phương sẽ đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số trong quản lý tài nguyên thiên nhiên, nâng cao hiệu quả bảo tồn đa dạng sinh học, tạo sinh kế bền vững cho người dân sống trong và chung quanh khu dự trữ sinh quyển.

Có thể bạn quan tâm

Thác Tà Puồng trong xanh, hùng vĩ giữa núi rừng Trường Sơn.

Vẻ đẹp hoang sơ nơi đại ngàn

Nằm trong không gian xanh rừng nguyên sinh phía đông dãy Trường Sơn, thác Tà Puồng trở thành điểm đến hấp dẫn nhờ vẻ đẹp hoang sơ và mô hình du lịch cộng đồng của đồng bào Bru-Vân Kiều. Không chỉ khai thác hiệu quả vẻ đẹp tự nhiên, mô hình này còn tạo sinh kế, nâng cao thu nhập và góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa địa phương.

Theo các già làng, mỗi món ăn đều chứa đựng ký ức của dân tộc mình.

Đánh thức hương vị đại ngàn

Lễ hội Ẩm thực truyền thống các dân tộc miền núi thành phố Huế tại xã A Lưới 2 đã níu chân du khách bởi những món ăn truyền thống của đồng bào Pa Cô, Tà Ôi, Cơ Tu... mở ra cơ hội để văn hóa ẩm thực vùng cao trở thành sản phẩm du lịch cộng đồng đặc trưng, góp phần gìn giữ bản sắc, nâng cao sinh kế cho người dân.

Chùa Phạm Thông ở làng cổ Đông Sơn, phường Hàm Rồng, tỉnh Thanh Hóa.

Hàm Rồng - một vùng di sản, danh thắng

“Thanh Hóa thắng địa là nơi/Rồng vờn hạt ngọc, hạc bơi chân thành”. Câu ca được cộng đồng lưu truyền, gợi mở, mời gọi du khách trải nghiệm một vùng di sản, danh thắng ở Hàm Rồng.

Khách du lịch nghe giới thiệu về hệ thống hang động Phong Nha-Kẻ Bàng.

Khám phá hang Sơn Đoòng thông qua công nghệ số

Tỉnh Quảng Trị vừa khai trương dịch vụ trải nghiệm khám phá hang động lớn nhất thế giới Sơn Đoòng thông qua công nghệ thực tế ảo (VR 5D). Đây là trải nghiệm độc đáo, hấp dẫn cho những người đam mê du lịch khám phá nhưng chưa có điều kiện trực tiếp đến các hang động ở Phong Nha-Kẻ Bàng.

Từng nhịp búa, thớ gỗ, tấm da tạo nên âm thanh vang vọng, gìn giữ hồn cốt văn hóa làng quê xứ Nghệ qua bao thế hệ.

Giữ nhịp trống giữa làng quê xứ Nghệ

Trong nhịp sống hiện đại, khi nhiều làng nghề truyền thống dần phai nhạt, ở xã Đại Đồng (tỉnh Nghệ An) vẫn có những con người lặng lẽ giữ lửa nghề làm trống da. Từng nhịp búa, thớ gỗ, tấm da tạo nên âm thanh vang vọng, góp phần gìn giữ hồn cốt văn hóa làng quê xứ Nghệ qua bao thế hệ.

Bà Nguyễn Thị Kiềm (bên trái) cùng nhóm thợ giữ nghề chằm nón lá Vân Thê.

Duyên dáng nón lá Vân Thê

Trong bối cảnh nhiều làng nghề truyền thống đối mặt với nguy cơ thất truyền, nghề chằm nón lá Vân Thê vẫn được người dân nơi đây nỗ lực giữ gìn, phát huy. Trải qua bao thăng trầm, du lịch làng nghề đã có đóng góp quan trọng vào việc bảo tồn, tiếp nối giá trị của nghề chằm nón xưa.

Vùng biển Cổ Thạch (xã Liên Hương) với nhiều thuyền thúng tạo nên cảnh đẹp hoang sơ.

Vẻ đẹp hoang sơ vùng biển Cổ Thạch

Nằm ở khu vực phía đông bắc tỉnh Lâm Đồng, xã Liên Hương có danh thắng quốc gia kế bên bãi biển hoang sơ, rực rỡ với những viên đá đầy màu sắc, tạo nên vẻ đẹp huyền ảo. Trong quần thể du lịch của xã còn có di tích lịch sử-văn hóa giúp nơi đây có tiềm năng trở thành thiên đường trải nghiệm.

Một đoạn tường thành cổ Diên Khánh

Phát huy giá trị di sản thành cổ Diên Khánh

Được công nhận là di tích lịch sử cấp Quốc gia từ năm 1988, trong định hướng phát triển, thành cổ Diên Khánh (Khánh Hòa), sẽ trở thành một điểm nhấn quan trọng trong hệ thống di tích lịch sử, văn hóa địa phương.

Việc tổ chức những chương trình văn hóa-du lịch đặc sắc thu hút lượng khách trong nước và quốc tế đến Gia Lai.

Bản sắc cộng đồng tạo sức bật cho du lịch Gia Lai

Sau sáp nhập, Gia Lai trở thành vùng đất hội tụ độc đáo, nơi núi rừng Tây Nguyên hùng vĩ giao hòa cùng biển xanh miền trung khoáng đạt. Sự kết hợp ấy đã tạo nên lợi thế riêng biệt, giúp ngành du lịch khẳng định vai trò kinh tế mũi nhọn với những câu chuyện văn hóa, bản sắc và sự đồng hành bền chặt của cộng đồng địa phương.

Phút lắng đọng ở không gian sách cũ Cội Nguồn.

Làm mới cho sách cũ

Lật lại từng trang sách cũ, hình ảnh vùng đất học xứ Huế hiện lên trong dáng vẻ nhẹ nhàng, sâu lắng. Không gian sách Cội Nguồn, phường Thuận Hóa, thành phố Huế của bạn trẻ Nguyễn Thị Mỹ Hằng (27 tuổi) như cánh chim mang theo tri thức nhuốm mầu thời gian.

Đền thờ Vua Hàm Nghi và các tướng sĩ Cần Vương ở Cam Lộ.

Phát triển du lịch ở vùng đất cách mạng

Xã Cam Lộ, tỉnh Quảng Trị được thiên nhiên ưu ái ban tặng khí hậu ôn hòa, cũng là nơi hội tụ của những tầng nấc văn hóa, lịch sử trầm mặc. Từ “Kinh đô kháng chiến” với thành Tân Sở vang bóng một thời, đến những giếng cổ nghìn năm và vườn chè cổ thụ độc đáo.

Nhà vườn Xuân Đài ở làng Thủy Biều.

Giữ khoảng rỗng cho đô thị Huế

Khái niệm rỗng và mở xoay quanh những làng cổ của thành phố Huế đã nhiều lần được các chuyên gia, nhà nghiên cứu tiến hành thảo luận, đánh giá. Với một thành phố đặc biệt như Huế, giá trị văn hóa, lịch sử đang cùng tồn tại, vừa tách biệt vừa gắn kết với quá trình đô thị hóa.

Không gian linh thiêng của đêm hội âm công bên ánh lửa bập bùng.

Lễ tạ ân Nữ thần Ku-môr Bar của người Pa Kô

Bao đời nay, người Pa Kô tại xã Tà Rụt, tỉnh Quảng Trị vẫn gìn giữ những phong tục truyền thống tốt đẹp, giàu triết lý nhân sinh. Trong số đó, Lễ tạ ân Nữ thần Ku-môr Bar là nghi lễ cầu mong sự thịnh vượng, đồng thời là biểu tượng của lòng biết ơn, lối sống thiện lành và tinh thần đoàn kết cộng đồng.

Bạch Mã hướng tới mô hình khu bảo tồn đa chức năng kiểu mẫu theo chuẩn mực quốc tế.

Bạch Mã - hành trình thức giấc

Từ danh hiệu Vườn Di sản ASEAN đến mô hình quản trị rừng dựa trên công nghệ, từ phục hồi đa dạng sinh học đến kinh tế sinh thái bền vững, Bạch Mã đang từng bước khẳng định vị thế một khu bảo tồn kiểu mẫu của Việt Nam và khu vực Đông Nam Á.

Nghề làm nước mắm tại Phan Thiết.

Phát triển thương hiệu nước mắm Phan Thiết

Nước mắm Phan Thiết có lịch sử truyền thống hơn 300 năm, nổi tiếng với hương vị đậm đà, màu sắc đặc trưng và được xem là đặc sản trứ danh của vùng đất ven biển tỉnh Lâm Đồng. Thời gian qua, thương hiệu nước mắm Phan Thiết được xây dựng, phát triển thành sản phẩm OCOP nhằm quảng bá tại thị trường trong và ngoài nước.

Võ Ca Dao hướng dẫn cho du khách nước ngoài trải nghiệm in tranh mộc bản.

Kể Huế bằng những điều thương nhớ

Từ trải nghiệm cá nhân và ký ức về cố đô, Võ Ca Dao cố gắng chắt lọc thành 100 điều nên thử khi đến Huế. Đó không chỉ là gợi ý cho những ai mới tới đây du lịch lần đầu mà còn là một cách kể Huế bằng đời sống thường ngày.

Các sản phẩm OCOP thủ công mỹ nghệ ở thành phố Đà Nẵng được chú ý tại các hội chợ.

Tạo thêm hành lang pháp lý để sản phẩm OCOP vươn xa

Sau khi sáp nhập đơn vị hành chính, sản phẩm nông nghiệp nông thôn của các chủ thể OCOP (Chương trình mỗi xã một sản phẩm) trên địa bàn thành phố Đà Nẵng tăng lên đáng kể về số lượng, mẫu mã. Bên cạnh tập trung vào những sản phẩm đã và đang có niên hạn, thành phố Đà Nẵng còn có riêng một nghị quyết để phát triển các sản phẩm OCOP theo hướng bền vững.

Sau khóa đào tạo photovoice, trang bị máy ảnh cho người dân, đã có nhiều tác phẩm ảnh được trưng bày tới cộng đồng trong vùng di sản.

Cộng đồng tham gia bảo tồn, phát huy giá trị di sản

Thành nhà Hồ tọa lạc ở xã Tây Đô, tỉnh Thanh Hóa, được UNESCO công nhận Di sản văn hóa thế giới năm 2011. Cùng với thực hiện nghiêm các cam kết theo khuyến nghị của UNESCO, tỉnh Thanh Hóa ưu tiên sự tham gia của cộng đồng trong bảo tồn, phát huy giá trị di tích Thành nhà Hồ và vùng phụ cận gắn với phát triển du lịch.

Ra mắt bộ trang phục sinh hoạt cộng đồng của dân tộc Chứt ở phía tây tỉnh Quảng Trị.

Khôi phục trang phục truyền thống dân tộc Chứt

Trong khi các dân tộc ở nước ta đều có trang phục truyền thống phản ánh bản sắc văn hóa, phong tục của từng cộng đồng thì đồng bào dân tộc Chứt ở phía tây tỉnh Quảng Bình (trước đây), nay là Quảng Trị lại thiếu trang phục truyền thống.

Du khách tìm hiểu các công đoạn chế tác nón ngựa tại cơ sở của Nghệ nhân Ưu tú Đỗ Văn Lan.

Chiến lược phát triển du lịch cộng đồng gắn với bảo tồn văn hóa

Xã Xuân An, tỉnh Gia Lai đang có những bước đi mạnh mẽ, bài bản nhằm phát triển kinh tế-xã hội theo hướng bền vững. Trong đó, sản phẩm du lịch làng nghề nón ngựa Phú Gia trở thành điểm nhấn quan trọng, mở đường cho chiến lược phát triển du lịch cộng đồng gắn với bảo tồn văn hóa truyền thống.