Bình luận quốc tế

Nâng cao nhận thức về hòa bình và an ninh

Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres từng nhận định, giải trừ quân bị và không phổ biến vũ khí hạt nhân chính là những “khoản đầu tư” vào nỗ lực bảo đảm nền hòa bình bền vững.
Tổng Thư ký António Guterres phát biểu tại Phiên họp thứ 55 của Hội đồng Nhân quyền Liên hợp quốc ở Geneva, Thụy Sĩ. Ảnh: un.org
Tổng Thư ký António Guterres phát biểu tại Phiên họp thứ 55 của Hội đồng Nhân quyền Liên hợp quốc ở Geneva, Thụy Sĩ. Ảnh: un.org

Việc nâng cao nhận thức về những hậu quả nghiêm trọng và tiềm tàng của việc sử dụng các loại vũ khí, nhất là vũ khí hủy diệt hàng loạt, đóng vai trò không nhỏ trong nỗ lực chung này. Trên cơ sở đó, ngày 5/3 đã được Liên hợp quốc chọn là Ngày Quốc tế nhận thức về giải trừ quân bị và không phổ biến vũ khí hạt nhân.

Các loại vũ khí hủy diệt hàng loạt, nhất là vũ khí hạt nhân, vẫn đặt ra thách thức đối với an ninh toàn cầu và là mối quan tâm hàng đầu của cộng đồng quốc tế. Việc tàng trữ và buôn bán trái phép các loại súng, vũ khí hạng nhẹ là tác nhân gây ra và làm trầm trọng thêm các vụ bạo lực, khủng bố và các cuộc xung đột vũ trang, gây nguy hại tới hòa bình, an ninh và sự phát triển bền vững của nhiều quốc gia, khu vực. Các công nghệ mới được ứng dụng trong chế tạo vũ khí cũng đặt ra không ít mối lo với cộng đồng quốc tế.

Phát biểu tại Hội nghị Giải trừ quân bị diễn ra ở thành phố Geneva của Thụy Sĩ, Tổng Thư ký Liên hợp quốc nhấn mạnh, Hiệp ước không phổ biến vũ khí hạt nhân, Hiệp ước cấm thử hạt nhân toàn diện và các công ước về vũ khí sinh học và hóa học là những “chiến thắng vì hòa bình” và phải đấu tranh gian khổ mới có được.

Các loại vũ khí hủy diệt hàng loạt, nhất là vũ khí hạt nhân, vẫn đặt ra thách thức đối với an ninh toàn cầu và là mối quan tâm hàng đầu của cộng đồng quốc tế.

Tuy nhiên, ông Antonio Guterres bày tỏ lo ngại về sự chia rẽ địa chính trị sâu sắc, chi tiêu quân sự gia tăng, xung đột và bạo lực bùng phát trên toàn cầu. Theo Tổng Thư ký Liên hợp quốc, ngoại giao là công cụ hiệu quả trong việc thúc đẩy giải trừ quân bị và Hội nghị ở Geneva được xem là “liều thuốc” cho sự chia rẽ đang ngăn cản tiến trình này. Tại Hội nghị, ông Antonio Guterres nhắc lại lời kêu gọi cộng đồng quốc tế bảo đảm việc thực hiện các cam kết về vũ khí hạt nhân.

Nạn mua bán vũ khí trái phép xuyên biên giới làm gia tăng các vụ khủng bố, bạo lực vũ trang và săn bắn động vật hoang dã trái phép ở châu Phi. Những hành vi này đã bị các quốc gia Đông và Nam Phi lên án tại cuộc họp khu vực diễn ra ở thủ đô Nairobi của Kenya trù bị cho Hội nghị kiểm điểm lần thứ tư Chương trình hành động của Liên hợp quốc về ngăn chặn, chống và xóa bỏ mua bán trái phép súng nhỏ và vũ khí hạng nhẹ.

Tại cuộc họp, các đại biểu nhận định, những giải pháp hiệu quả nhằm hạn chế “dòng chảy” vũ khí bất hợp pháp chính là tăng cường kiểm soát biên giới, thúc đẩy hợp tác khu vực về kiểm soát vũ khí, cải thiện khả năng quản lý kho dự trữ vũ khí, cũng như nâng cao năng lực của các cơ quan thực thi pháp luật.

Nhận thức về tầm quan trọng của nỗ lực giải trừ quân bị và không phổ biến vũ khí hạt nhân cần được phổ biến rộng rãi trong người dân, nhất là thế hệ trẻ. Văn phòng Liên hợp quốc về giải trừ quân bị vừa qua đã lựa chọn được các ứng viên xuất sắc trong hơn 1.000 thanh niên đến từ 128 quốc gia để tham gia chương trình đào tạo nhằm tăng cường và lan rộng sự hiểu biết về vấn đề này.

Những ứng viên trẻ, trong đó có bác sĩ, nghệ sĩ, các nhà hoạt động vì hòa bình, quyền bình đẳng giới và quyền thanh thiếu niên, được chọn vì những cam kết và có cách tiếp cận sáng tạo trong việc thúc đẩy kiểm soát vũ khí và giải trừ quân bị.

Tham gia chương trình, những thanh niên đại diện cho nhiều quốc gia, khu vực sẽ có cơ hội chia sẻ quan điểm và kết nối với các diễn đàn quốc tế về giải trừ quân bị. Chương trình đào tạo này, cùng nhiều hoạt động khác được Văn phòng Liên hợp quốc về giải trừ quân bị triển khai là một phần của nỗ lực thu hút, giáo dục và trao quyền cho thanh niên nhằm tạo ra sự thay đổi vì một thế giới hòa bình và an toàn hơn.

Ngày Quốc tế nhận thức về giải trừ quân bị và không phổ biến vũ khí hạt nhân là lời nhắc nhở cần đưa ra những giải pháp thiết thực, góp phần ngăn ngừa và chấm dứt xung đột và bạo lực vũ trang, xây dựng một thế giới hòa bình và ổn định hơn. Trong thông điệp đưa ra nhân ngày này, Tổng Thư ký Liên hợp quốc cũng kêu gọi cộng đồng quốc tế cùng cất lên tiếng nói và đẩy nhanh hành động vì mục tiêu chung.

Có thể bạn quan tâm

Khu liên hợp công nghiệp hóa dầu ở Anzoategui, Venezuela. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Áp lực kép với thị trường dầu mỏ

Trong lúc cuộc xung đột tại Trung Đông tiếp tục làm gián đoạn dòng chảy dầu mỏ, đẩy giá diesel lên mức cao kỷ lục, thị trường toàn cầu có những động thái đáng chú ý: Các nước xuất khẩu dầu mỏ lớn lại chưa muốn mở thêm “van sản lượng".

Người dân Cộng hòa Trung Phi chờ phân phát lương thực từ FAO. (Ảnh minh họa: Xinhua)

Thách thức an ninh lương thực toàn cầu

Chỉ số giá lương thực thế giới vừa chạm mốc cao nhất trong gần bốn năm qua, đặt ra thách thức lớn khi thời hạn chót để hiện thực hóa mục tiêu xóa bỏ nạn đói toàn cầu vào năm 2030 đang đến gần. 

Người di cư tại Ras Ajdir, khu vực biên giới giữa Libya và Tunisia. (Ảnh: THX)

EU giằng co trước các lựa chọn về vấn đề dân di cư

Di cư luôn là chủ đề gây nhiều tranh cãi và là “cuộc thử lửa” về tinh thần gắn kết, sự sẻ chia trách nhiệm và tương trợ vượt khó của châu Âu. Để nhiều quốc gia thống nhất cách tiếp cận trước thách thức là điều không dễ dàng, nhất là khi lợi ích an ninh của từng nước va chạm mạnh với giá trị cốt lõi và mục tiêu chung của khối.

Căn cứ không quân Al-Harir của Mỹ tại khu vực người Kurd ở Iraq. (Ảnh: IRNA/TTXVN phát)

Bước chuyển ở “trái tim” Trung Đông

Mỹ vừa hoàn tất quá trình rút lực lượng khỏi Iraq, chính thức kết thúc hoạt động của liên minh quốc tế chống tổ chức tự xưng Nhà nước Hồi giáo (IS) do Mỹ dẫn đầu tại quốc gia Trung Đông. Sự kiện này đánh dấu bước chuyển của cuộc chiến chống khủng bố tại Iraq, mở ra giai đoạn mới trong quan hệ giữa Washington và Baghdad.

Quang cảnh thủ đô Damascus của Syria. (Ảnh: THX/TTXVN)

Ưu tiên quan trọng của Mỹ tại Syria

Tại cuộc trao đổi với các quan chức Syria nhân chuyến thăm của phái đoàn Bộ Ngoại giao Mỹ tới Damascus mới đây, hai bên đã thảo luận các biện pháp tăng cường quan hệ song phương, với sáng kiến “Syria không còn trại tị nạn” là một trong những ưu tiên trong giai đoạn hiện nay.

Cảnh đổ nát sau cuộc tấn công của Israel tại trại tị nạn Al-Shati, phía tây Gaza, ngày 9/5/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Hành trình tái thiết Dải Gaza nhiều chông gai

Gần ba năm kể từ khi xung đột giữa Israel và phong trào Hamas bùng phát vào tháng 10/2023, Dải Gaza đang hứng chịu cuộc khủng hoảng kinh tế tồi tệ nhất mà thế giới từng ghi nhận, xóa sổ hàng thập niên phát triển.

Công tác giám sát y tế được thúc đẩy để ngăn dịch Ebola lây lan ở CHDC Congo. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Không chủ quan, lơ là với dịch bệnh

Một chương trình thử nghiệm vaccine phòng dịch bệnh Ebola quy mô lớn đang được khẩn trương triển khai tại Cộng hòa Dân chủ (CHDC) Congo. Đây là nỗ lực không mệt mỏi của Tổ chức Y tế thế giới (WHO) nhằm sớm dập dịch đang diễn biến phức tạp ở quốc gia Trung Phi vốn có tiếng nghèo đói và xung đột kéo dài.

Thiết lập cơ chế kiểm soát AI

Thiết lập cơ chế kiểm soát AI

Cuộc tranh luận về kiểm soát trí tuệ nhân tạo (AI) đang nóng lên trong bối cảnh các diễn đàn công nghệ quốc tế, trong đó có sự kiện GovTech 2026 vừa diễn ra tại Nam Phi, đưa ra cảnh báo về rủi ro từ AI vượt qua mọi biên giới và không một quốc gia nào có thể tự mình giải quyết.

Lực lượng M23 tuần tra tại Goma, Cộng hòa Dân chủ Congo. (Ảnh: THX)

Mở ra quỹ đạo tăng trưởng mới

Sở hữu tiềm năng lớn về tài nguyên thiên nhiên, dân số trẻ cùng thị trường rộng lớn, châu Phi đang đứng trước cơ hội mở ra quỹ đạo tăng trưởng mới. Tuy nhiên, để nền kinh tế phát triển bền vững, Lục địa Đen còn nhiều thách thức cần giải quyết.

Luật Trí tuệ nhân tạo: Chỉ điều chỉnh đầu ra và hành vi sử dụng trí tuệ nhân tạo, không cản trở đổi mới sáng tạo. (Ảnh minh họa)

Phát triển AI: Kỳ vọng và rủi ro

Những bước tiến nhanh chóng của AI mang đến nhiều cơ hội cho phát triển, nhưng cũng đặt ra câu hỏi làm sao để việc hoạch định, hoàn thiện thể chế, chính sách theo kịp tốc độ phát triển của công nghệ, khi mà kỳ vọng lớn thường đi kèm rủi ro cao.

Nhà máy lọc dầu tại tỉnh Wasit, Iraq. (Ảnh minh họa: THX/TTXVN)

Châu Âu trước sức ép từ giá dầu

Cuộc xung đột tại Trung Đông đẩy chi phí năng lượng tăng cao, gián đoạn nguồn cung, khiến châu Âu, vốn phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch nhập khẩu, phải chật vật ứng phó.

Các nhà lãnh đạo chụp ảnh chung tại Hội nghị Cấp cao Nhóm BRICS ở Kazan, Nga, ngày 23/10/2024. (Ảnh: IRNA/TTXVN)

BRICS - Cơ chế hợp tác quan trọng

Với chủ đề “Xây dựng khả năng phục hồi, đổi mới, hợp tác và phát triển bền vững”, chương trình nghị sự của Hội nghị thượng đỉnh Nhóm các nền kinh tế mới nổi hàng đầu thế giới (BRICS) lần thứ 18 dự kiến diễn ra tại New Delhi (Ấn Độ) vượt ra ngoài sự phối hợp chính trị truyền thống, hướng tới hợp tác thực tiễn ở nhiều lĩnh vực.

Trụ sở Ủy ban châu Âu (EC) ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: THX/TTXVN)

Kiểm soát chặt hàng vào EU

Hội đồng Liên minh châu Âu (EU) vừa thông qua gói cải cách toàn diện khung pháp lý hải quan của khối. Đây được đánh giá là cuộc cải tổ sâu rộng nhất trong hơn 50 năm qua của ngành hải quan châu Âu nhằm hiện đại hóa hệ thống kiểm soát thương mại, siết chặt quản lý hàng hóa.

Nhân viên y tế tiêm vaccine phòng dịch Ebola tại khu vực y tế Bulape, miền trung Cộng hòa dân chủ Congo, tháng 9/2025. (Ảnh: WHO/XINHUA)

Nỗ lực tự chủ y tế tại châu Phi

Hành trình hướng đến tự chủ chiến lược trong sản xuất các loại vaccine, bảo đảm an ninh y tế của châu Phi đang là nhu cầu cấp bách, xuất phát từ những bài học rút ra trong giai đoạn dịch Covid-19 hoành hành.

Cờ EU tung bay bên ngoài Trụ sở Ủy ban châu Âu ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: Xinhua)

Tham vọng chiến lược và năng lực thực tế trong kế hoạch ngân sách của EU

Ngân sách là vấn đề thường dấy lên tranh cãi trong Liên minh châu Âu, khi các nước thành viên duy trì những quan điểm khác biệt về quy mô đóng góp và phân bổ tài chính. Hiện Liên minh Cờ xanh đang đứng trước bài toán cân bằng giữa tham vọng chiến lược và năng lực thực tế của các nước liên quan đến kế hoạch ngân sách dài hạn...

Hiện trường vụ tấn công tại một khu chợ ở Omdurman, Sudan. (Ảnh: THX/TTXVN)

Sudan chưa yên bình

Giao tranh tại Sudan đang gia tăng trên nhiều mặt trận, làm thay đổi cục diện kiểm soát giữa Quân đội Sudan (SAF) với phe đối lập là Lực lượng Hỗ trợ nhanh (RSF) và Phong trào Giải phóng nhân dân Sudan-Bắc (SPLM-N). Xung đột gia tăng đẩy dân thường vào thế mắc kẹt giữa hai làn đạn.