Nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác phân luồng trong giáo dục

Góp ý kiến vào dự án Luật Giáo dục nghề nghiệp (sửa đổi), đại biểu Quốc hội Đàng Thị Mỹ Hương cho rằng, việc hướng nghiệp phù hợp với năng khiếu, sở trường, năng lực của học sinh cần bắt đầu ngay từ giai đoạn giáo dục mầm non, tiểu học, chứ không chỉ dừng ở trung học cơ sở và trung học phổ thông.

Chiều 29/9, dưới sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh, các đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách thảo luận về nhóm lĩnh vực văn hóa, xã hội, gồm các dự án: Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục; Luật Giáo dục đại học (sửa đổi); Luật Giáo dục nghề nghiệp (sửa đổi); Luật Phòng, chống ma túy (sửa đổi).

Quan tâm đến công tác hướng nghiệp và phân luồng trong giáo dục tại dự án Luật Giáo dục nghề nghiệp (sửa đổi), đại biểu Đàng Thị Mỹ Hương (đoàn Khánh Hòa) chỉ rõ, thực tiễn công tác phân luồng học sinh trong nhiều năm qua chưa đạt được kết quả như mong muốn, còn nhiều hạn chế bất cập.

ndo_br_dang-thi-my-huong-khanh-hoa.jpg
Đại biểu Đàng Thị Mỹ Hương. (Ảnh: DUY LINH)

Theo đại biểu, tỷ lệ phân luồng học sinh còn thấp so với mục tiêu. Hoạt động hướng nghiệp còn hình thức, có nhiều trường chỉ tổ chức vài tiết học hướng nghiệp. Thiếu thông tin đầy đủ và chính xác về con đường học tập, nghề nghiệp. Thiếu cơ chế phối hợp giữa các cấp học và các ngành nghề đào tạo.

Tiếp nữa là thiếu hệ thống đánh giá, tư vấn hướng nghiệp bài bản, phù hợp với lứa tuổi học sinh; thiếu kết nối liên tục với doanh nghiệp và thị trường nghề, khiến học sinh không có đủ thông tin và trải nghiệm để lựa chọn nghề phù hợp.

Cũng theo đại biểu đoàn Khánh Hòa, tâm lý xã hội vẫn còn nặng nề với bằng cấp, phụ huynh và học sinh thường coi trọng con đường đại học, vì thế chưa đánh giá đúng giá trị của giáo dục nghề nghiệp, làm giảm hiệu quả phân luồng. Bên cạnh đó, hiện chưa có chính sách hỗ trợ cụ thể cho học sinh phân luồng; thiếu cơ chế học bổng, ưu đãi, hỗ trợ việc làm, khiến phụ huynh và học sinh ít quan tâm lựa chọn nghề.

Để nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác phân luồng trong giáo dục, đại biểu Đàng Thị Mỹ Hương đề nghị tiếp tục nghiên cứu bổ sung một số quy định tại dự thảo Luật và các văn bản dưới Luật.

Cụ thể, cần quy định rõ hơn về công tác triển khai hướng nghiệp phù hợp với năng khiếu, sở trường, năng lực của học sinh từ giai đoạn giáo dục mầm non, tiểu học, không chỉ dừng ở trung học cơ sở và trung học phổ thông.

Cùng với đó, nghiên cứu bổ sung quy định về công tác phối hợp trách nhiệm của các tổ chức hướng nghiệp độc lập, các tổ chức tư vấn nghề nghiệp – có thể là Trung tâm hướng nghiệp hoặc các tổ chức xã hội nghề nghiệp, nhằm hỗ trợ cho học sinh và phụ huynh có thêm thông tin tư vấn, quyết định lựa chọn nghề nghiệp cho phù hợp.

ndo_br_bnd-6928.jpg
Quang cảnh Hội nghị đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách lần thứ 8. (Ảnh: DUY LINH)

Đại biểu cũng đề nghị rà soát, xem xét bổ sung quy định về công tác định hướng nghề nghiệp cho các đối tượng học sinh năng khiếu, học sinh vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, vùng có điều kiện kinh tế xã hội còn khó khăn và các đối tượng học sinh khác.

Đồng thời, xem xét bổ sung quy định nhằm tăng cường ứng dụng công nghệ số trong công tác phân luồng; có chính sách tài chính riêng cho việc chuyển đổi số trong công tác phân luồng như: đầu tư hạ tầng số và tập huấn cho giáo viên, xây dựng cổng tư vấn nghề nghiệp.

Có chung mối quan tâm đến dự án Luật Giáo dục nghề nghiệp (sửa đổi), đại biểu Nguyễn Thị Thu Dung (đoàn Hưng Yên) đề nghị nên tách quy định trường trung học kỹ thuật ra khỏi trung học nghề. Có thể coi trung học kỹ thuật là đào tạo tầng chất lượng cao của giáo dục nghề nghiệp, là chương trình thiết kế liên thông với kỹ sư.

ndo_br_nguyen-thi-thu-dung-hung-yen.jpg
Đại biểu Nguyễn Thị Thu Dung. (Ảnh: DUY LINH)

Đối với quy định về cơ sở hoạt động giáo dục nghề nghiệp, đại biểu cho rằng không nên quy định các trường đại học được đào tạo các trình độ cao đẳng, các ngành nghề khác ngoài một số ngành nghề đặc thù như lĩnh vực nghệ thuật, thể thao. Nếu để các cơ sở giáo dục đại học đào tạo các ngành nghề trình độ cao đẳng (giáo dục nghề nghiệp), điều này sẽ dẫn đến xung đột giữa cơ sở giáo dục đại học và cơ sở giáo dục nghề nghiệp.

Phát biểu giải trình tại Hội nghị, Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Kim Sơn nhấn mạnh, việc xây dựng và sửa các Luật lần này theo tinh thần chỉ quy định những nội dung thuộc thẩm quyền của Quốc hội, không quy định chi tiết những nội dung thuộc thẩm quyền của Chính phủ. Tuy nhiên, cơ quan soạn thảo sẽ cân nhắc nêu thêm một số điểm mang tính nguyên tắc ở trong một số nội dung quan trọng. Điều này nhằm làm căn cứ chuẩn bị cho các Nghị định và các văn bản quy định khác. Dự kiến sẽ có một Nghị định riêng quy định về quyền tự chủ của các cơ sở giáo dục đại học.

ndo_br_bnd-6940.jpg
Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Kim Sơn. (Ảnh: DUY LINH)

Trước ý kiến một số đại biểu bày tỏ băn khoăn về quy định cho phép các trường đại học được tổ chức đào tạo ở những trình độ khác, trong đó có giáo dục nghề nghiệp, Bộ trưởng Nguyễn Kim Sơn cho biết, trong quá trình xây dựng dự thảo luật, Ban soạn thảo đã cân nhắc kỹ lưỡng. Trước đây, nhiều trường đại học đã từng đào tạo các bậc cao đẳng, giáo dục nghề nghiệp; thông lệ quốc tế cũng cho thấy mô hình này phổ biến.

Tuy nhiên, Bộ trưởng nhấn mạnh, nếu mở rộng ồ ạt sẽ ảnh hưởng đến hệ thống giáo dục nghề nghiệp. Vì vậy, định hướng là chỉ cho phép một số trường, trong những ngành nghề đặc thù như công nghệ, kỹ thuật, chuyên môn chuyên sâu – nơi thế mạnh của các trường đại học được phát huy hiệu quả. Đồng thời, cần có quy định giám sát chặt chẽ để bảo đảm sự cân đối và phát triển hài hòa của toàn hệ thống.

Có thể bạn quan tâm

Phiên thảo luận với chủ đề "Gen Z & Dấu chân xanh” tập trung vào những vấn đề thiết thực với người trẻ trong thời đại số. (Ảnh: DƯƠNG TRIỀU)

Trang bị kỹ năng tài chính số an toàn cho sinh viên

Ngày 12/10, tại Hà Nội, báo Tiền Phong phối hợp một số đơn vị tổ chức tọa đàm “Chạm số - Sống xanh” nhằm tạo diễn đàn để sinh viên trao đổi về xu hướng thanh toán số, kỹ năng quản lý tài chính cá nhân, an toàn giao dịch, góp phần lan tỏa thông điệp về lối sống xanh, tiêu dùng có trách nhiệm trong thế hệ trẻ. 

Hoạt động nghiên cứu, thực hành tại Đại học Phenikaa. (Ảnh: THƠM VŨ)

Nâng cao hiệu quả hoạt động khoa học, công nghệ trong giáo dục đại học

Cùng với đào tạo, công tác nghiên cứu, phát triển khoa học, công nghệ là một trụ cột quan trọng của giáo dục đại học. Thời gian qua, hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo được các cơ sở giáo dục đại học tích cực triển khai nhằm góp phần tạo động lực cho phát triển kinh tế-xã hội đất nước.

Ngày hội quy tụ gần 70 trường đại học và tổ chức giáo dục hàng đầu đại diện cho 17 quốc gia thành viên Liên minh châu Âu. (Ảnh: BTC)

Hợp tác giáo dục mở rộng ra nhiều cơ hội học tập cho sinh viên Việt Nam tại Liên minh châu Âu

Tuần lễ Giáo dục châu Âu 2026 đã chính thức khép lại sau chuỗi hoạt động sôi nổi diễn ra từ ngày 8-11/10 tại Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh. Sự kiện quy tụ gần 70 trường đại học, cơ sở giáo dục đến từ 17 quốc gia thành viên Liên minh châu Âu (EU), thu hút hơn 2.700 học sinh, sinh viên và phụ huynh.

Một trong 4 ưu tiên của giáo dục Việt Nam trong quá trình chuyển đổi số là đẩy mạnh hợp tác quốc tế. Trong ảnh: Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo Hoàng Minh Sơn cùng các đại biểu tại Triển lãm Giáo dục và công nghệ giáo dục. (Ảnh: NGUYỄN MẠNH)

Bốn ưu tiên của giáo dục và đào tạo trong quá trình chuyển đổi số

Trong bối cảnh công nghệ số và AI mở ra những cơ hội rất lớn cho giáo dục, nhưng đồng thời đặt ra các thách thức, đòi hỏi người học, người thầy, nhà trường và cả hệ thống giáo dục cũng phải chuyển đổi để không chỉ thích ứng mà còn từng bước làm chủ, định hướng việc sử dụng AI vì sự phát triển của con người.

Các học viên lớp xóa mù chữ ở bản Làng Sáng (Ảnh: Báo Nhân Dân)

Quản lý bằng dữ liệu với giáo dục bắt buộc và xóa mù chữ, bảo đảm quyền học tập của người dân

Bộ Giáo dục và Đào tạo đang xây dựng quy định về điều kiện bảo đảm, quy trình kiểm tra công nhận đạt chuẩn giáo dục bắt buộc và xóa mù chữ với quan điểm xuyên suốt là bảo đảm quyền học tập của người dân, quản lý dựa trên dữ liệu, nâng cao trách nhiệm trong tổ chức thực hiện, duy trì kết quả giáo dục bắt buộc và xóa mù chữ.

Ký kết Bản ghi nhớ về hợp tác giáo dục giữa Chính phủ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam và Chính phủ Liên hiệp Vương quốc Anh và Bắc Ireland (Ảnh: NGUYỄN MẠNH)

24 biên bản hợp tác được trao tại Hội nghị quốc tế về hợp tác giáo dục trong kỷ nguyên số

Trong khuôn khổ Hội nghị quốc tế về hợp tác giáo dục trong kỷ nguyên số, 24 biên bản ghi nhớ (MOU) giữa các cơ quan quản lý giáo dục, cơ sở giáo dục, tổ chức, doanh nghiệp Việt Nam với các đối tác quốc tế đã được ký kết. Nội dung hợp tác tập trung vào đào tạo, nghiên cứu khoa học, phát triển nguồn nhân lực, giáo dục nghề nghiệp.

Quang cảnh hội nghị. (Ảnh: NH)

Đẩy mạnh nghiên cứu khoa học trong lĩnh vực sức khỏe

Sáng 9/10, tại Hà Nội, Trường đại học Kinh doanh và Công nghệ Hà Nội tổ chức khai mạc Hội nghị Khoa học sức khỏe với chủ đề “Chăm sóc sức khỏe toàn diện trong kỷ nguyên số”. Hội nghị diễn ra trong hai ngày 9 và 10/10 với 59 báo cáo khoa học thuộc các lĩnh vực y khoa, răng-hàm-mặt, dược và điều dưỡng.

Sinh viên Học viện Ngân hàng trao đổi, thảo luận trong giờ học. (Ảnh: HVNH)

Gắn đào tạo đại học với nhu cầu doanh nghiệp

Nhiều cơ sở giáo dục đại học đang đưa doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào đào tạo, từ xác định nhu cầu nhân lực, xây dựng chương trình đến thực hành, nghiên cứu. Qua đó, liên kết Nhà nước-nhà trường-doanh nghiệp từng bước đi vào thực chất, gắn đào tạo, nghiên cứu và đổi mới sáng tạo với nhu cầu thị trường.

Các cơ sở giáo dục và đào tạo của Việt Nam tích cực thúc đẩy hợp tác quốc tế và hội nhập giáo dục, mở rộng quan hệ giữa với các cơ sở đại học, tổ chức giáo dục quốc tế. (Ảnh: NGUYỄN MẠNH)

Các cơ sở giáo dục tích cực kết nối, mở rộng hợp tác, học hỏi kinh nghiệm quốc tế

Hội nghị quốc tế về hợp tác giáo dục trong kỷ nguyên số mở ra không gian kết nối các doanh nghiệp công nghệ, cơ sở đại học, tổ chức giáo dục, các đơn vị phát triển giải pháp. Nhiều hoạt động ký kết, hợp tác đã được thực hiện, góp phần mở rộng mạng lưới hợp tác giữa các cơ sở giáo dục, doanh nghiệp trong nước với đối tác quốc tế.

Phiên hội thảo chuyên đề Giáo dục phổ thông. (Ảnh: Bộ Giáo dục và Đào tạo)

Giá trị của AI phải được chứng minh bằng kết quả học tập

AI đang thay đổi cách dạy học và vận hành nhà trường, nhưng số hóa nhiều hơn chưa đồng nghĩa học sinh học tốt hơn. Tại Hội nghị quốc tế về hợp tác giáo dục trong kỷ nguyên số, ngày 8-9/10 tại Hà Nội, các chuyên gia nhấn mạnh giá trị của AI cần được kiểm chứng qua sự tiến bộ về kiến thức, tư duy và năng lực tự học của học sinh.

Quang cảnh tọa đàm chuyên gia “Định hình chân dung nhân tài thời đại 4.0” diễn ra chiều 8/10, trong khuôn khổ IECEE 2026. (Ảnh: BUV)

Trí tuệ nhân tạo làm thay đổi tiêu chí tuyển dụng đối với sinh viên mới tốt nghiệp

Không chỉ đòi hỏi kiến thức chuyên môn, doanh nghiệp ngày càng chú trọng khả năng ứng dụng công nghệ, giải quyết vấn đề, quản lý thời gian, giao tiếp và thích ứng của sinh viên mới tốt nghiệp. Đáng chú ý, trí tuệ nhân tạo (AI) đang bắt đầu làm thay đổi tiêu chí tuyển dụng ở nhiều vị trí việc làm.

Hội thảo quy tụ nhiều học giả, chuyên gia, nhà nghiên cứu và học viên cao học, nghiên cứu sinh trong nước và quốc tế. (Ảnh: FTU)

Hoàn thiện hệ sinh thái đào tạo sau đại học chuẩn quốc tế

Ngày 8/10, tại Hà Nội, Trường đại học Ngoại thương tổ chức Hội thảo khoa học quốc tế dành cho người học sau đại học (ICGE 2026) với chủ đề "Tái định hình hợp tác trong một thế giới phân mảnh: Bằng chứng từ các doanh nghiệp, thị trường và chính sách".