Mong manh thị trường dầu mỏ trước những rủi ro kinh tế và địa chính trị gia tăng

Cùng với Cơ quan Năng lượng quốc tế (IEA), Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) đã nâng mức dự báo tăng trưởng nhu cầu dầu mỏ toàn cầu năm 2023, chủ yếu nhờ nhu cầu tại Trung Quốc và Ấn Độ đạt mức kỷ lục trong quý cuối năm nay. Theo OPEC, các dữ liệu gần đây cho thấy xu hướng tăng trưởng toàn cầu khởi sắc cùng các nguyên tắc cơ bản lành mạnh của thị trường dầu mỏ.
Ảnh minh họa. (Nguồn: Shutterstock.com/TTXVN)
Ảnh minh họa. (Nguồn: Shutterstock.com/TTXVN)

Tuy nhiên, trong bối cảnh nhu cầu vẫn vượt quá nguồn cung sẵn có khi bước vào mùa đông ở Bắc bán cầu, cán cân thị trường “vàng đen” vẫn dễ bị tổn thương trước những rủi ro kinh tế và địa chính trị gia tăng, cũng như những biến động tiếp theo trong thời gian tới.

Theo báo cáo tháng 11 của OPEC, nhu cầu dầu mỏ của thế giới sẽ tăng 2,5 triệu thùng/ngày trong năm 2023, so với dự báo trước đó do OPEC đưa ra là 2,44 triệu thùng/ngày. Nhu cầu dầu thô toàn cầu dự kiến tăng 2,2 triệu thùng/ngày năm 2024, không thay đổi so với dự báo được đưa ra trong báo cáo tháng trước.

Nhập khẩu dầu thô của Trung Quốc, vốn tăng lên 11,4 triệu thùng/ngày vào tháng 10/2023, vẫn đang trên đà đạt mức cao kỷ lục mới trong năm nay. Trong khi đó, nhập khẩu dầu thô của Ấn Độ cũng dự kiến tăng vào quý cuối năm nay và đạt mức cao kỷ lục trong năm 2023. Nhu cầu dầu toàn cầu tiếp tục thể hiện khả năng phục hồi khá tốt, với mức tăng trưởng đạt cao hơn dự kiến trong quý IV/2023, chủ yếu tại các quốc gia không thuộc Tổ chức Hợp tác và Phát triển kinh tế (OECD).

Bất chấp việc duy trì cắt giảm sản lượng tự nguyện của một thành viên OPEC+ (gồm OPEC cùng các đối tác), nhìn chung, nguồn cung vẫn được bổ sung cho thị trường khi sản lượng dầu mỏ của OPEC năm 2023 và 2024 cũng được dự báo sẽ lần lượt tăng khoảng 50.000 thùng/ngày và 65.000 thùng/ngày.

Sản lượng dầu thô của OPEC tháng 10/2023 tăng 80.000 thùng/ngày so với tháng trước đó lên mức 27,90 triệu thùng/ngày. OPEC cũng nâng dự báo tăng trưởng nguồn cung ngoài OPEC năm nay lên 1,8 triệu thùng, so với mức dự báo tăng 1,7 triệu thùng/ngày được đưa ra tháng trước. Theo OPEC, động lực chính của mức tăng này sẽ là Mỹ, Brazil, Kazakhstan, Na Uy, Guyana, Mexico và Trung Quốc. Năm 2024, nguồn cung dầu thô ngoài OPEC dự kiến tăng thêm 1,4 triệu thùng/ngày, không thay đổi so với dự báo tháng trước.

Trong khi đó, IEA cũng đã nâng dự báo tăng trưởng nhu cầu dầu mỏ toàn cầu năm nay và năm tới, dù tăng trưởng kinh tế dự kiến tại hầu hết nền kinh tế lớn đều chững lại. Đối với năm 2023, IEA đã nâng dự báo tăng trưởng nhu cầu dầu mỏ từ 2,3 triệu thùng/ngày lên 2,4 triệu thùng/ngày.

Về tổng thể, nhu cầu dầu mỏ năm 2023 vẫn đang được hỗ trợ nhờ nhu cầu tăng kỷ lục vào tháng 9 vừa qua tại thị trường Trung Quốc và lượng giao hàng ổn định tại Mỹ. Năm 2024, IEA đã nâng dự báo tăng trưởng nhu cầu dầu mỏ từ 880.000 thùng/ngày lên 930.000 thùng/ngày. Theo IEA, dù việc Saudi Arabia và Nga tự nguyện gia hạn cắt giảm sản lượng đến cuối năm nay sẽ thu hẹp nguồn cung và tăng trưởng nhu cầu dầu mỏ có khả năng chững lại, thì cán cân trên thị trường dầu mỏ sẽ nghiêng về thặng dư vào đầu năm 2024.

Tăng trưởng nguồn cung dầu thế giới đang vượt quá mong đợi do tăng trưởng sản xuất ở Mỹ và Brazil vượt xa dự báo. IEA cho rằng, thị trường dầu mỏ thế giới sẽ quay trở lại tình trạng dư cung trong nửa đầu năm 2024, trong bối cảnh tốc độ tăng trưởng nhu cầu chậm lại đáng kể khi khả năng phục hồi sau đại dịch đã cạn kiệt và việc sử dụng năng lượng ngày càng hiệu quả hơn.

Dự báo của OPEC và IEA được đưa ra trong bối cảnh giá dầu Brent đã ghi nhận mức 95 USD/thùng trong tháng 9 vừa qua, giữa lúc các quyết định cắt giảm nguồn cung tự nguyện của các thành viên OPEC+ đã thắt chặt thị trường dầu thô.

Đầu tháng này, Saudi Arabia và Nga thông báo sẽ gia hạn mức cắt giảm nguồn cung tổng cộng 1,3 triệu thùng/ngày cho đến cuối năm 2023. Việc bổ sung cắt giảm tự nguyện nhằm tăng cường các biện pháp mà các nước OPEC+ thực hiện để duy trì sự ổn định và cân bằng của thị trường. Tuy nhiên, xuất khẩu dầu ngày càng tăng từ các nước bị trừng phạt cũng như những lo ngại về triển vọng tăng trưởng của nền kinh tế toàn cầu đã kéo giá dầu thô đi xuống những tuần gần đây.

Mối lo ngại về tăng trưởng kinh tế và nhu cầu đã gây áp lực lên giá cả, bất chấp ảnh hưởng của việc OPEC và các đối tác cắt giảm nguồn cung, cũng như xung đột ở Trung Đông. Trong khi đó, nhu cầu nhiên liệu rất lớn khi Bắc bán cầu bước vào mùa đông, cùng những rủi ro kinh tế và địa chính trị gia tăng tiếp tục khiến thị trường dầu mỏ dễ biến động và mong manh.

Có thể bạn quan tâm

Một trạm xăng ở Dar es Salaam, Tanzania. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Vòng xoáy của bão giá năng lượng

Xung đột tại Trung Đông và tắc nghẽn Eo biển Hormuz khiến ngành hàng không thế giới chao đảo trong vòng xoáy của cơn bão giá nhiên liệu leo thang và nhu cầu đi lại suy giảm, thậm chí được dự báo sẽ còn kéo dài kể cả sau khi xung đột chấm dứt.

Quang cảnh một phiên họp Đại hội đồng Liên hợp quốc ở New York (Mỹ), ngày 23/9/2025. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Bước khởi đầu cho một hành trình dài

Trong lịch sử hơn 80 năm phát triển, Liên hợp quốc đã không ngừng khẳng định sức sống bền bỉ của chủ nghĩa đa phương, cùng vai trò là “ngọn hải đăng” soi lối cho nhân loại hướng tới hòa bình và hợp tác qua những giai đoạn sóng gió.

Tòa nhà Quốc hội Mỹ ở Washington, D.C. (Ảnh: THX/TTXVN)

Ngân sách dành cho ICE vượt qua trở ngại lớn tại Mỹ

Thượng viện Mỹ vừa thông qua dự luật ngân sách nhằm cấp kinh phí cho Cơ quan Thực thi di trú và Hải quan (ICE) cùng Lực lượng tuần tra biên giới trong 3 năm. Việc dự luật ngân sách dành cho ICE vượt qua cửa ải khó nhằn này khiến chính quyền Xứ Cờ hoa thở phào nhẹ nhõm trước sức ép lâu nay của đảng Dân chủ.

Những người di cư được giải cứu chờ lên bờ tại Marsaxlokk, Malta, tháng 4/2023. (Ảnh: Jonathan Borg/Xinhua)

Di cư toàn cầu: Cuộc khủng hoảng thầm lặng

Cuộc khủng hoảng nhân đạo âm thầm nhưng khốc liệt đang diễn ra trên các nẻo đường di cư. Theo báo cáo mới nhất từ Tổ chức Di cư quốc tế (IOM), khoảng 8.000 người đã thiệt mạng hoặc mất tích trên các tuyến đường di cư toàn cầu năm 2025.

Quang cảnh làng Kumzar ở miền bắc Oman, gần eo biển Hormuz. (Ảnh: THX/TTXVN)

Giải pháp toàn diện chấm dứt xung đột

Sau khi Iran tuyên bố Eo biển Hormuz hoàn toàn mở cửa trở lại, trong bối cảnh thỏa thuận ngừng bắn giữa Israel và Liban được công bố, thị trường dầu mỏ đã có những diễn biến tích cực. Tuy nhiên, dòng chảy thương mại toàn cầu hoàn toàn có thể gián đoạn nếu lệnh ngừng bắn mất hiệu lực. Cần có một giải pháp bền vững cho vấn đề này.

Mới đây, Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đã tổ chức cuộc diễn tập an ninh mạng quy mô lớn mang tên "Locked Shields" năm 2026. (Ảnh: VNA Media)

Mặt trận không tiếng súng của kỷ nguyên số

Trước đây, các cuộc tập trận thường gắn liền với hình ảnh lực lượng quân đội hùng hậu được triển khai cùng hàng loạt vũ khí tối tân, song hiện nay, ngày càng nhiều cuộc tập trận được thực hiện trước màn hình máy tính.

Phó Tổng thống JD Vance (giữa, phía trước) dẫn đầu phái đoàn Mỹ tới Pakistan để tham gia cuộc đàm phán với phía Iran, ngày 11/4/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

“Mồi lửa” nguy hiểm

Trong lúc cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran rơi vào bế tắc, xung đột leo thang giữa Israel và lực lượng Hezbollah ở Liban có nguy cơ thổi bùng ngọn lửa chiến tranh lan rộng ở khu vực. Israel và Mỹ không thể thương lượng ngừng bắn với Iran khi mặt trận của Israel ở Liban tiếp tục đỏ lửa.

Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk trong một cuộc họp báo ở Warsaw. (Ảnh: PAP/TTXVN)

Mở rộng không gian hợp tác

Chuyến công du Đông Bắc Á của Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk phản ánh một bước chuyển đáng chú ý trong tư duy chiến lược của Warsaw, giữa bối cảnh thế giới liên tục “trở gió”. Từ điểm dừng tại Hàn Quốc đến chặng tiếp theo ở Nhật Bản, Ba Lan cho thấy sự chủ động mở rộng không gian hợp tác vượt ra ngoài châu Âu.

Quang cảnh thủ đô Tehran, Iran ngày 8/4/2026. Ảnh: (THX/TTXVN)

Đoàn kết, hợp tác vượt qua vòng xoáy

Xung đột tại Trung Đông đang khiến thế giới chao đảo, trong đó nền kinh tế toàn cầu sẽ quay đầu giảm tốc mạnh nếu cuộc chiến kéo dài. Những dự báo có phần ảm đạm này tô vẽ nên bức tranh kinh tế thế giới kém tươi sáng.

Người dân Palestine tại Dải Gaza. (Ảnh: THX/TTXVN)

Tình hình Gaza: Cánh cửa hòa bình còn xa vời

Giải giáp phong trào Hồi giáo Hamas, Israel chấm dứt hoạt động quân sự và rút quân là những điều kiện tiên quyết trong kế hoạch hòa bình cho Dải Gaza. Tuy vậy, việc các bên không tuân thủ lộ trình khiến bài toán hóc búa về khôi phục hòa bình cho dải đất hẹp ven Địa Trung Hải vẫn chưa có lời giải.

Lực lượng an ninh Iran tuần tra cạnh một tàu hàng ở Eo biển Hormuz. (Ảnh: GETTYIMAGES)

Thách thức duy trì dòng chảy năng lượng

Gián đoạn tại eo biển Hormuz, tuyến vận tải năng lượng chủ chốt của thế giới, đang khiến dòng chảy dầu mỏ toàn cầu suy giảm mạnh. Các “đại gia” dầu mỏ ở vùng Vịnh phải tính toán chuyển hướng xuất khẩu qua các tuyến vận tải khác ngoài eo biển Hormuz...

Ảnh minh họa: Xinhua/Reuters

Quan hệ Nga-Mỹ: Một bước tiến quan trọng

Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược và xung đột quốc tế như “nước sôi lửa bỏng”, quan hệ Nga-Mỹ vừa lóe lên những tín hiệu đáng chú ý. Các diễn biến gần đây không chỉ hé lộ xu hướng vận động mới, mà còn mở ra những kịch bản đối thoại giữa hai quốc gia thời gian tới.

Tổng thống Mỹ Donald Trump. (Ảnh: THX/TTXVN)

Phép thử với NATO

Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đang đứng trước nhiều thử thách do cách tiếp cận khác nhau giữa các thành viên trong xử lý một số “điểm nóng” quốc tế. Tuyên bố mới đây của Tổng thống Donald Trump về khả năng Mỹ rời đi càng bộc lộ rõ tình trạng rạn nứt nội bộ NATO.

Bức ảnh này được chụp vào ngày 3/3/2026, cho thấy các tòa nhà bị hư hại và đống đổ nát sau các cuộc không kích của Mỹ và Israel tại Tehran, Iran. (Ảnh: XINHUA)

Những khoảng lặng cần thiết

Thế giới đang trong trạng thái dễ tổn thương, nơi bất kỳ một “lằn ranh đỏ” nào trong các cuộc đột nếu bị phá vỡ đều có thể làm lan đám lửa bất ổn trên toàn cầu. 

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Củng cố lòng tin chiến lược

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đang có chuyến thăm Nhật Bản và Hàn Quốc. Cùng với mục tiêu tăng cường khoáng sản thiết yếu, công nghệ hạt nhân, trí tuệ nhân tạo (AI), chuyến công du còn phản ánh tính toán chiến lược dài hạn của Pháp, nhằm khẳng định vai trò tại khu vực địa chính trị quan trọng này.

Tàu chở dầu thô cập cảng ở Mundra, Ấn Độ sau khi băng qua eo biển Hormuz, ngày 18/3/2026. (Ảnh: ANI/TTXVN)

Đối phó cú sốc nguồn cung

“Nút thắt” tại eo biển Hormuz đang làm chao đảo nền kinh tế thế giới, khi hàng triệu thùng dầu biến mất khỏi thị trường mỗi ngày. Không dừng lại ở giá năng lượng, cú sốc đang lan nhanh sang chuỗi cung ứng, lạm phát và tăng trưởng toàn cầu, kéo theo nguy cơ về một cuộc khủng hoảng có thể tồi tệ hơn cả đại dịch Covid-19.

Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen. (Ảnh: THX/TTXVN)

Vừa hợp tác, vừa cạnh tranh

Sau nhiều tháng trì hoãn, Nghị viện châu Âu (EP) vừa “bật đèn xanh” cho thỏa thuận thương mại giữa Liên minh châu Âu (EU) và Mỹ, kèm theo một số điều kiện.