Mong manh thị trường dầu mỏ trước những rủi ro kinh tế và địa chính trị gia tăng

Cùng với Cơ quan Năng lượng quốc tế (IEA), Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) đã nâng mức dự báo tăng trưởng nhu cầu dầu mỏ toàn cầu năm 2023, chủ yếu nhờ nhu cầu tại Trung Quốc và Ấn Độ đạt mức kỷ lục trong quý cuối năm nay. Theo OPEC, các dữ liệu gần đây cho thấy xu hướng tăng trưởng toàn cầu khởi sắc cùng các nguyên tắc cơ bản lành mạnh của thị trường dầu mỏ.
Ảnh minh họa. (Nguồn: Shutterstock.com/TTXVN)
Ảnh minh họa. (Nguồn: Shutterstock.com/TTXVN)

Tuy nhiên, trong bối cảnh nhu cầu vẫn vượt quá nguồn cung sẵn có khi bước vào mùa đông ở Bắc bán cầu, cán cân thị trường “vàng đen” vẫn dễ bị tổn thương trước những rủi ro kinh tế và địa chính trị gia tăng, cũng như những biến động tiếp theo trong thời gian tới.

Theo báo cáo tháng 11 của OPEC, nhu cầu dầu mỏ của thế giới sẽ tăng 2,5 triệu thùng/ngày trong năm 2023, so với dự báo trước đó do OPEC đưa ra là 2,44 triệu thùng/ngày. Nhu cầu dầu thô toàn cầu dự kiến tăng 2,2 triệu thùng/ngày năm 2024, không thay đổi so với dự báo được đưa ra trong báo cáo tháng trước.

Nhập khẩu dầu thô của Trung Quốc, vốn tăng lên 11,4 triệu thùng/ngày vào tháng 10/2023, vẫn đang trên đà đạt mức cao kỷ lục mới trong năm nay. Trong khi đó, nhập khẩu dầu thô của Ấn Độ cũng dự kiến tăng vào quý cuối năm nay và đạt mức cao kỷ lục trong năm 2023. Nhu cầu dầu toàn cầu tiếp tục thể hiện khả năng phục hồi khá tốt, với mức tăng trưởng đạt cao hơn dự kiến trong quý IV/2023, chủ yếu tại các quốc gia không thuộc Tổ chức Hợp tác và Phát triển kinh tế (OECD).

Bất chấp việc duy trì cắt giảm sản lượng tự nguyện của một thành viên OPEC+ (gồm OPEC cùng các đối tác), nhìn chung, nguồn cung vẫn được bổ sung cho thị trường khi sản lượng dầu mỏ của OPEC năm 2023 và 2024 cũng được dự báo sẽ lần lượt tăng khoảng 50.000 thùng/ngày và 65.000 thùng/ngày.

Sản lượng dầu thô của OPEC tháng 10/2023 tăng 80.000 thùng/ngày so với tháng trước đó lên mức 27,90 triệu thùng/ngày. OPEC cũng nâng dự báo tăng trưởng nguồn cung ngoài OPEC năm nay lên 1,8 triệu thùng, so với mức dự báo tăng 1,7 triệu thùng/ngày được đưa ra tháng trước. Theo OPEC, động lực chính của mức tăng này sẽ là Mỹ, Brazil, Kazakhstan, Na Uy, Guyana, Mexico và Trung Quốc. Năm 2024, nguồn cung dầu thô ngoài OPEC dự kiến tăng thêm 1,4 triệu thùng/ngày, không thay đổi so với dự báo tháng trước.

Trong khi đó, IEA cũng đã nâng dự báo tăng trưởng nhu cầu dầu mỏ toàn cầu năm nay và năm tới, dù tăng trưởng kinh tế dự kiến tại hầu hết nền kinh tế lớn đều chững lại. Đối với năm 2023, IEA đã nâng dự báo tăng trưởng nhu cầu dầu mỏ từ 2,3 triệu thùng/ngày lên 2,4 triệu thùng/ngày.

Về tổng thể, nhu cầu dầu mỏ năm 2023 vẫn đang được hỗ trợ nhờ nhu cầu tăng kỷ lục vào tháng 9 vừa qua tại thị trường Trung Quốc và lượng giao hàng ổn định tại Mỹ. Năm 2024, IEA đã nâng dự báo tăng trưởng nhu cầu dầu mỏ từ 880.000 thùng/ngày lên 930.000 thùng/ngày. Theo IEA, dù việc Saudi Arabia và Nga tự nguyện gia hạn cắt giảm sản lượng đến cuối năm nay sẽ thu hẹp nguồn cung và tăng trưởng nhu cầu dầu mỏ có khả năng chững lại, thì cán cân trên thị trường dầu mỏ sẽ nghiêng về thặng dư vào đầu năm 2024.

Tăng trưởng nguồn cung dầu thế giới đang vượt quá mong đợi do tăng trưởng sản xuất ở Mỹ và Brazil vượt xa dự báo. IEA cho rằng, thị trường dầu mỏ thế giới sẽ quay trở lại tình trạng dư cung trong nửa đầu năm 2024, trong bối cảnh tốc độ tăng trưởng nhu cầu chậm lại đáng kể khi khả năng phục hồi sau đại dịch đã cạn kiệt và việc sử dụng năng lượng ngày càng hiệu quả hơn.

Dự báo của OPEC và IEA được đưa ra trong bối cảnh giá dầu Brent đã ghi nhận mức 95 USD/thùng trong tháng 9 vừa qua, giữa lúc các quyết định cắt giảm nguồn cung tự nguyện của các thành viên OPEC+ đã thắt chặt thị trường dầu thô.

Đầu tháng này, Saudi Arabia và Nga thông báo sẽ gia hạn mức cắt giảm nguồn cung tổng cộng 1,3 triệu thùng/ngày cho đến cuối năm 2023. Việc bổ sung cắt giảm tự nguyện nhằm tăng cường các biện pháp mà các nước OPEC+ thực hiện để duy trì sự ổn định và cân bằng của thị trường. Tuy nhiên, xuất khẩu dầu ngày càng tăng từ các nước bị trừng phạt cũng như những lo ngại về triển vọng tăng trưởng của nền kinh tế toàn cầu đã kéo giá dầu thô đi xuống những tuần gần đây.

Mối lo ngại về tăng trưởng kinh tế và nhu cầu đã gây áp lực lên giá cả, bất chấp ảnh hưởng của việc OPEC và các đối tác cắt giảm nguồn cung, cũng như xung đột ở Trung Đông. Trong khi đó, nhu cầu nhiên liệu rất lớn khi Bắc bán cầu bước vào mùa đông, cùng những rủi ro kinh tế và địa chính trị gia tăng tiếp tục khiến thị trường dầu mỏ dễ biến động và mong manh.

Có thể bạn quan tâm

Ảnh minh họa: Một góc vịnh Kola trên biển Barents. (Ảnh: TTXVN)

EU với chiến lược mới về Bắc Cực

Ủy ban châu Âu (EC) chuẩn bị công bố chiến lược mới về Bắc Cực, đánh dấu nỗ lực của Liên minh châu Âu (EU) nhằm tăng cường sự hiện diện tại khu vực có vị thế quan trọng đối với kinh tế, an ninh và năng lượng của Lục địa già.

Khu liên hợp công nghiệp hóa dầu ở Anzoategui, Venezuela. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Áp lực kép với thị trường dầu mỏ

Trong lúc cuộc xung đột tại Trung Đông tiếp tục làm gián đoạn dòng chảy dầu mỏ, đẩy giá diesel lên mức cao kỷ lục, thị trường toàn cầu có những động thái đáng chú ý: Các nước xuất khẩu dầu mỏ lớn lại chưa muốn mở thêm “van sản lượng".

Người dân Cộng hòa Trung Phi chờ phân phát lương thực từ FAO. (Ảnh minh họa: Xinhua)

Thách thức an ninh lương thực toàn cầu

Chỉ số giá lương thực thế giới vừa chạm mốc cao nhất trong gần bốn năm qua, đặt ra thách thức lớn khi thời hạn chót để hiện thực hóa mục tiêu xóa bỏ nạn đói toàn cầu vào năm 2030 đang đến gần. 

Người di cư tại Ras Ajdir, khu vực biên giới giữa Libya và Tunisia. (Ảnh: THX)

EU giằng co trước các lựa chọn về vấn đề dân di cư

Di cư luôn là chủ đề gây nhiều tranh cãi và là “cuộc thử lửa” về tinh thần gắn kết, sự sẻ chia trách nhiệm và tương trợ vượt khó của châu Âu. Để nhiều quốc gia thống nhất cách tiếp cận trước thách thức là điều không dễ dàng, nhất là khi lợi ích an ninh của từng nước va chạm mạnh với giá trị cốt lõi và mục tiêu chung của khối.

Căn cứ không quân Al-Harir của Mỹ tại khu vực người Kurd ở Iraq. (Ảnh: IRNA/TTXVN phát)

Bước chuyển ở “trái tim” Trung Đông

Mỹ vừa hoàn tất quá trình rút lực lượng khỏi Iraq, chính thức kết thúc hoạt động của liên minh quốc tế chống tổ chức tự xưng Nhà nước Hồi giáo (IS) do Mỹ dẫn đầu tại quốc gia Trung Đông. Sự kiện này đánh dấu bước chuyển của cuộc chiến chống khủng bố tại Iraq, mở ra giai đoạn mới trong quan hệ giữa Washington và Baghdad.

Quang cảnh thủ đô Damascus của Syria. (Ảnh: THX/TTXVN)

Ưu tiên quan trọng của Mỹ tại Syria

Tại cuộc trao đổi với các quan chức Syria nhân chuyến thăm của phái đoàn Bộ Ngoại giao Mỹ tới Damascus mới đây, hai bên đã thảo luận các biện pháp tăng cường quan hệ song phương, với sáng kiến “Syria không còn trại tị nạn” là một trong những ưu tiên trong giai đoạn hiện nay.

Cảnh đổ nát sau cuộc tấn công của Israel tại trại tị nạn Al-Shati, phía tây Gaza, ngày 9/5/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Hành trình tái thiết Dải Gaza nhiều chông gai

Gần ba năm kể từ khi xung đột giữa Israel và phong trào Hamas bùng phát vào tháng 10/2023, Dải Gaza đang hứng chịu cuộc khủng hoảng kinh tế tồi tệ nhất mà thế giới từng ghi nhận, xóa sổ hàng thập niên phát triển.

Công tác giám sát y tế được thúc đẩy để ngăn dịch Ebola lây lan ở CHDC Congo. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Không chủ quan, lơ là với dịch bệnh

Một chương trình thử nghiệm vaccine phòng dịch bệnh Ebola quy mô lớn đang được khẩn trương triển khai tại Cộng hòa Dân chủ (CHDC) Congo. Đây là nỗ lực không mệt mỏi của Tổ chức Y tế thế giới (WHO) nhằm sớm dập dịch đang diễn biến phức tạp ở quốc gia Trung Phi vốn có tiếng nghèo đói và xung đột kéo dài.

Tàu thương mại tại eo biển Hormuz, ngày 20/6/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Châu Âu giải bài toán thiếu hụt năng lượng

Nguồn cung và giá năng lượng tại châu Âu đang chịu sức ép ngày càng lớn trong bối cảnh hoạt động vận chuyển dầu khí qua Eo biển Hormuz vẫn tắc nghẽn. Kho dự trữ dầu chiến lược còn vơi khiến Lục địa già lo lắng khi mùa đông giá lạnh đang tới gần.

Thiết lập cơ chế kiểm soát AI

Thiết lập cơ chế kiểm soát AI

Cuộc tranh luận về kiểm soát trí tuệ nhân tạo (AI) đang nóng lên trong bối cảnh các diễn đàn công nghệ quốc tế, trong đó có sự kiện GovTech 2026 vừa diễn ra tại Nam Phi, đưa ra cảnh báo về rủi ro từ AI vượt qua mọi biên giới và không một quốc gia nào có thể tự mình giải quyết.

Lực lượng M23 tuần tra tại Goma, Cộng hòa Dân chủ Congo. (Ảnh: THX)

Mở ra quỹ đạo tăng trưởng mới

Sở hữu tiềm năng lớn về tài nguyên thiên nhiên, dân số trẻ cùng thị trường rộng lớn, châu Phi đang đứng trước cơ hội mở ra quỹ đạo tăng trưởng mới. Tuy nhiên, để nền kinh tế phát triển bền vững, Lục địa Đen còn nhiều thách thức cần giải quyết.

Luật Trí tuệ nhân tạo: Chỉ điều chỉnh đầu ra và hành vi sử dụng trí tuệ nhân tạo, không cản trở đổi mới sáng tạo. (Ảnh minh họa)

Phát triển AI: Kỳ vọng và rủi ro

Những bước tiến nhanh chóng của AI mang đến nhiều cơ hội cho phát triển, nhưng cũng đặt ra câu hỏi làm sao để việc hoạch định, hoàn thiện thể chế, chính sách theo kịp tốc độ phát triển của công nghệ, khi mà kỳ vọng lớn thường đi kèm rủi ro cao.

Thủ tướng Canada Mark Carney. (Ảnh: THX/TTXVN)

Mỹ và Canada tìm cách hạ nhiệt căng thẳng

Thủ tướng Canada Mark Carney vừa có cuộc trao đổi thẳng thắn với Tổng thống Mỹ Donald Trump về những vấn đề còn khúc mắc trong quan hệ thương mại song phương. Động thái nêu trên cho thấy căng thẳng trong vấn đề thuế quan giữa hai quốc gia láng giềng Bắc Mỹ đã có dấu hiệu hạ nhiệt.

Nhà máy lọc dầu tại tỉnh Wasit, Iraq. (Ảnh minh họa: THX/TTXVN)

Châu Âu trước sức ép từ giá dầu

Cuộc xung đột tại Trung Đông đẩy chi phí năng lượng tăng cao, gián đoạn nguồn cung, khiến châu Âu, vốn phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch nhập khẩu, phải chật vật ứng phó.

Các nhà lãnh đạo chụp ảnh chung tại Hội nghị Cấp cao Nhóm BRICS ở Kazan, Nga, ngày 23/10/2024. (Ảnh: IRNA/TTXVN)

BRICS - Cơ chế hợp tác quan trọng

Với chủ đề “Xây dựng khả năng phục hồi, đổi mới, hợp tác và phát triển bền vững”, chương trình nghị sự của Hội nghị thượng đỉnh Nhóm các nền kinh tế mới nổi hàng đầu thế giới (BRICS) lần thứ 18 dự kiến diễn ra tại New Delhi (Ấn Độ) vượt ra ngoài sự phối hợp chính trị truyền thống, hướng tới hợp tác thực tiễn ở nhiều lĩnh vực.