Mối quan hệ "đôi bên cùng có lợi" Nga - Châu Phi

Hội nghị thượng đỉnh Nga-châu Phi lần thứ hai diễn ra tại thành phố St.Petersburg (Nga) vừa qua đã bàn thảo nhiều vấn đề quan trọng trong quan hệ giữa Nga với Lục địa Ðen. Tại hội nghị, Tổng thống Nga Vladimir Putin tuyên bố Moskva thực sự quan tâm thúc đẩy quan hệ hợp tác sâu sắc với châu Phi trên nhiều lĩnh vực, đồng thời cam kết ủng hộ các hoạt động đa lĩnh vực của Liên minh châu Phi (AU) nhằm bảo đảm hòa bình, ổn định, mở rộng hội nhập chính trị và kinh tế của châu lục.
Tổng thống Nga Vladimir Putin và Chủ tịch Liên minh châu Phi, Chủ tịch Liên bang Comoros Azali Assoumani phát biểu trước báo giới sau kết quả của Hội nghị thượng đỉnh Nga-châu Phi lần thứ hai. (Ảnh: RIA/Novosti)
Tổng thống Nga Vladimir Putin và Chủ tịch Liên minh châu Phi, Chủ tịch Liên bang Comoros Azali Assoumani phát biểu trước báo giới sau kết quả của Hội nghị thượng đỉnh Nga-châu Phi lần thứ hai. (Ảnh: RIA/Novosti)

Mối quan hệ đối tác giữa Nga với châu Phi được Tổng thống V.Putin đánh giá có nguồn gốc sâu xa, bền chặt và luôn nổi bật với sự ổn định, tin cậy và thiện chí. Hai bên cùng mong muốn hình thành một hệ thống quan hệ chủ yếu dựa trên luật pháp quốc tế, có tính đến lợi ích quốc gia, tính không thể chia cắt của an ninh và công nhận vai trò điều phối trung tâm của Liên hợp quốc.

Kim ngạch thương mại giữa Nga và các quốc gia thuộc Lục địa Ðen đã đạt 18 tỷ USD trong năm 2022.

Nhà lãnh đạo Nga nhấn mạnh rằng, Nga luôn bày tỏ sự ủng hộ đối với nhân dân châu Phi trong cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc trước đây. Tại cuộc gặp với lãnh đạo các tổ chức ở khu vực tại St.Petersburg lần này, Tổng thống Putin khẳng định châu Phi là một trong các đối tác chính của Nga; có thể đẩy mạnh hơn nữa hợp tác giữa Nga và AU trong việc tạo ra một cơ chế tham vấn thường xuyên về các vấn đề chính như chống khủng bố và chủ nghĩa cực đoan, bảo đảm nguồn cung cấp lương thực, thông tin và an ninh môi trường.

Kim ngạch thương mại giữa Nga và các quốc gia thuộc Lục địa Ðen đã đạt 18 tỷ USD trong năm 2022. Nhà lãnh đạo Nga khẳng định, thời gian tới sẽ tiếp tục tăng cường hợp tác thương mại, phát huy tiềm năng của quan hệ đối tác kinh tế giữa hai bên. Hai bên cũng đã đạt tiến bộ trong hợp tác nông nghiệp, năng lượng và công nghiệp, với hơn 30 dự án năng lượng chung đang được triển khai tại 16 quốc gia châu Phi.

Là khu vực đặc biệt dễ bị ảnh hưởng do biến đổi khí hậu nhưng lại ít nguồn lực để thích ứng với điều kiện thời tiết ngày càng khắc nghiệt hơn, châu Phi cần sự hỗ trợ về tài chính cũng như công nghệ từ Nga. Tăng cường sản xuất và sử dụng năng lượng sạch trong khi tiếp tục phát triển kinh tế là ưu tiên hàng đầu đối với các quốc gia châu Phi hiện nay trong nỗ lực chống biến đổi khí hậu và đây là lĩnh vực có thể nhận được sự hỗ trợ rất lớn từ phía Nga.

Một trong những vấn đề quan trọng được hai bên ưu tiên thảo luận là việc Nga cung cấp lương thực cho các nước châu Phi. Năm ngoái, Nga đã xuất khẩu 11,5 triệu tấn ngũ cốc sang châu Phi và chỉ trong 6 tháng đầu năm nay, con số này đã đạt gần 10 triệu tấn, bất chấp các lệnh trừng phạt của phương Tây đối với Moskva.

Phía Nga cho biết, sẽ tiếp tục cung cấp ngũ cốc miễn phí cho các quốc gia châu Phi trong thời gian tới. Trong bài phát biểu tại phiên toàn thể Hội nghị thượng đỉnh Nga-châu Phi, Tổng thống Vladimir Putin cho biết, trong những tháng tới, Nga sẵn sàng cung cấp cho các nước châu Phi 25.000-50.000 tấn ngũ cốc.

Năm ngoái, Nga đã xuất khẩu 11,5 triệu tấn ngũ cốc sang châu Phi và chỉ trong 6 tháng đầu năm nay, con số này đã đạt gần 10 triệu tấn, bất chấp các lệnh trừng phạt của phương Tây đối với Moskva.

Theo Tổng thống Putin, trong vòng từ 3-4 tháng tới, Nga sẵn sàng cung cấp miễn phí khối lượng ngũ cốc trên cho Burkina Faso, Zimbabwe, Mali, Somalia, Cộng hòa Trung Phi và Eritrea.

Nguồn viện trợ lương thực trực tiếp từ Nga sẽ giúp các nước châu Phi giảm nhẹ nỗi lo về sự gián đoạn nguồn cung trên thế giới gây ảnh hưởng tới an ninh lương thực của châu Phi, châu lục có nhiều người đang đứng bên bờ vực nạn đói và thiếu ăn nghiêm trọng. Việc thiết lập các hành lang logistics, các trung tâm trung chuyển không chỉ cho lương thực và phân bón, mà cho mọi loại hàng hóa khác được sản xuất tại Liên bang Nga, là một trong những chủ đề được thảo luận tại hội nghị.

Nga cho rằng thỏa thuận ngũ cốc Biển Ðen mà Nga vừa ngừng tham gia, trên thực tế đã không giúp giảm nạn đói ở châu Phi như cam kết ban đầu, bởi chỉ một phần nhỏ ngũ cốc xuất khẩu từ Ukraine theo thỏa thuận được vận chuyển đến các nước nghèo ở châu Phi.

Trong khi đó, vốn luôn là "điểm đến" hợp tác và đầu tư của các cường quốc trên thế giới, châu Phi cũng là thị trường rất tiềm năng đối với Nga. Trong bối cảnh Mỹ và các đồng minh phương Tây áp đặt trừng phạt Nga, các nước châu Phi mở ra cánh cửa hợp tác và những cơ hội mới cho Nga. Tổng thống Putin nêu bật tầm quan trọng của việc phát triển hợp tác tài chính, đồng thời khẳng định việc chuyển đổi sang thanh toán bằng tiền tệ quốc gia trong thương mại song phương giữa Nga với các quốc gia châu Phi là điều cần thiết, qua đó sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho các khoản thanh toán xuyên biên giới, bất chấp những hạn chế trong các hệ thống của phương Tây.

Có thể bạn quan tâm

Công nhân khai thác mỏ ở Nam Phi. (Ảnh: WORLDFINANCE)

Cơ hội và thách thức của châu Phi

Sở hữu khoảng 30% trữ lượng khoáng sản chiến lược trên thế giới, châu Phi đang trở thành “mắt xích” quan trọng trong chuỗi cung ứng nguyên liệu thiết yếu phục vụ quá trình phát triển công nghệ và chuyển đổi năng lượng. 

Cảnh đổ nát sau cuộc tấn công của Israel tại trại tị nạn Al-Shati, phía tây Gaza, ngày 9/5/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Hòa bình tại Gaza: Cánh cửa hé mở nhưng các bên vẫn khó qua

Hy vọng mới cho hòa bình tại Gaza đang được nhen nhóm, sau khi Hội đồng Hòa bình do Mỹ bảo trợ hồi cuối tháng 7/2026 công bố lộ trình 15 điểm nhằm chấm dứt chiến sự. Cánh cửa hòa bình đã hé mở, song không dễ dàng, bởi vẫn còn tồn tại nhiều “nút thắt” khó gỡ trong quá trình thực thi.

Một góc đường phố Thủ đô Jakarta của Indonesia. (Ảnh: TTXVN)

Bước chuyển hướng chiến lược của Indonesia

Tuyên bố mới đây của Bộ trưởng Thương mại Indonesia Budi Santoso về việc nước này và Brazil đang thúc đẩy đề xuất xây dựng Thỏa thuận Thương mại ưu đãi (PTA) giữa Indonesia và Khối Thị trường chung Nam Mỹ (Mercosur) đánh dấu bước chuyển hướng chiến lược đáng chú ý trong chính sách ngoại giao kinh tế của Jakarta.

Ông Abelardo de la Espriella phát biểu nhậm chức ngày 7/8. (Ảnh: Trang X chính thức của ông Abelardo De La Espriella)

Nhiệm kỳ nhiều thách thức

Chính trị gia cánh hữu Abelardo de la Espriella đã tuyên thệ nhậm chức Tổng thống Colombia hôm 7/8, đánh dấu diễn biến mang tính bước ngoặt trên chính trường quốc gia Nam Mỹ. Chính quyền mới của Colombia được nhận định sẽ gặp không ít trở ngại trên hành trình xây dựng đất nước đoàn kết và ổn định về an ninh.

(Ảnh minh họa: Tân hoa xã)

Mỹ và châu Âu xúc tiến điều chỉnh mối quan hệ theo hướng san sẻ trách nhiệm

Sau hàng loạt cảnh báo về việc điều chỉnh “chiếc ô an ninh”, Mỹ chính thức xúc tiến rà soát hiện diện quân sự tại châu Âu. Bước đi này vừa phản ánh thay đổi về ưu tiên chiến lược của Washington, vừa mở ra một giai đoạn mới cho NATO, khi Mỹ và châu Âu chuyển sang mối quan hệ đối tác thực chất và san sẻ trách nhiệm.

Chiến dịch Serengeti 2.0 thu giữ thiết bị tội phạm mạng. (Ảnh: INTERPOL)

Mặt trận an ninh mới ở châu Phi

Tổ chức Cảnh sát hình sự quốc tế (Interpol) vừa công bố Báo cáo đánh giá mối đe dọa an ninh mạng châu Phi năm 2026 cho thấy, có tới 55% các vụ tấn công mạng tại châu Phi có sự “tiếp tay” của AI.

Người dân tưởng niệm các nạn nhân vụ ném bom nguyên tử tại Công viên Tưởng niệm Hòa bình Hiroshima, thành phố Hiroshima (Nhật Bản) ngày 6/8/2024. (Ảnh: THX)

Tiếp nối nỗ lực kiến tạo hòa bình

Vào những ngày đầu tháng 8 cách đây hơn 80 năm, hai quả bom nguyên tử dội xuống thành phố Hiroshima và Nagasaki của Nhật Bản, cướp đi sinh mạng của hàng chục nghìn người dân vô tội, để lại những vết thương hằn sâu lên nhiều thế hệ tại Nhật Bản.

Tổng thống Mỹ Donald Trump. (Ảnh: THX/TTXVN)

Lại thêm cơ hội đàm phán giữa Mỹ và Iran

Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo hoãn cuộc tấn công “cực mạnh” với “mức độ quân sự khủng khiếp” nhằm vào Iran để tạo điều kiện cho các cuộc đàm phán với Tehran. Đây được cho là động thái cần thiết nhằm tránh cho khu vực này bị cuốn vào vòng xoáy xung đột mới tàn khốc.

Cảnh đổ nát sau cuộc tấn công của Israel tại trại tị nạn Al-Shati, phía tây Gaza, ngày 9/5/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Trở ngại cho lộ trình hòa bình tại Dải Gaza

Tiến trình đàm phán về tương lai Dải Gaza đạt bước tiến mới khi Israel và Phong trào Hồi giáo Hamas nhất trí về lộ trình giải giáp. Nếu trở thành hiện thực, đây sẽ được coi là “thỏa thuận lịch sử”, bởi bấy lâu nay vấn đề giải giáp Hamas luôn là trở ngại lớn trong các cuộc đàm phán.

Trụ sở Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) châu Phi tại Addis Ababa, Ethiopia. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Bài toán khó về tiềm năng tự chủ

Ngân hàng Phát triển châu Phi (AfDB) vừa ký thỏa thuận hỗ trợ xây dựng cơ sở sản xuất vaccine mới tại Nam Phi. Dự án đánh dấu bước tiến mới nhất của Lục địa Đen trên hành trình giảm phụ thuộc vào nguồn vaccine nhập khẩu từ bên ngoài.

Thủ tướng Pháp Sebastien Lecornu. (Ảnh: THX/TTXVN)

Pháp và Maroc mở ra quỹ đạo phát triển mới

Thủ tướng Pháp Sebastien Lecornu vừa kết thúc tốt đẹp chuyến công du nước ngoài đầu tiên kể từ khi nhậm chức, với điểm đến là Maroc. Diễn ra trong bối cảnh hai nước đang nỗ lực hàn gắn mối quan hệ từng bị rạn nứt nghiêm trọng do bất đồng trong quá khứ, chuyến thăm góp phần mở ra quỹ đạo phát triển mới cho hợp tác song phương.

[Video] Tiêu điểm 18/7: Thay Thủ tướng sau 1 năm – Bước đi chiến lược của Tổng thống Ukraine V. Zelensky

[Video] Tiêu điểm 18/7: Thay Thủ tướng sau 1 năm – Bước đi chiến lược của Tổng thống Ukraine V. Zelensky

Chỉ sau một năm tại nhiệm, Thủ tướng Ukraine Yulia Svyrydenko bất ngờ rời ghế dù vẫn được Tổng thống Volodymyr Zelensky đánh giá hoàn thành tốt nhiệm vụ. Đằng sau quyết định tưởng như khó hiểu này không phải dấu hiệu của một cuộc khủng hoảng chính trị, mà có thể là bước đi chiến lược của chính quyền Kiev.

EU đang thúc đẩy các biện pháp tiết kiệm nhiên liệu. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Phép thử nguồn cung năng lượng

Lượng dự trữ khí đốt của Liên minh châu Âu (EU) giảm xuống mức thấp kỷ lục trong bối cảnh nguồn cung gián đoạn và giá cả leo thang. Thực trạng này đang đe dọa làm đình trệ hoạt động sản xuất công nghiệp của EU.