Số liệu thống kê cho thấy những vấn đề sức khỏe tâm thần và cô lập xã hội ở trẻ em và thanh, thiếu niên đang gia tăng. Các quốc gia như Phần Lan, Thụy Điển và Đan Mạch đang thực hiện nhiều giải pháp ngăn chặn tình trạng này, bao gồm tập trung vào thời gian hoạt động giải trí chất lượng, giúp ngăn ngừa cô lập xã hội, nuôi dưỡng cảm giác gắn bó ở trẻ em và thanh, thiếu niên.
Đan Mạch đã ra mắt “Thẻ giải trí” cho thanh, thiếu niên từ năm 2006. Mô hình thẻ giải trí với sự hỗ trợ của ngân sách nhà nước, cho phép các gia đình chi trả một phần chi phí hoạt động giải trí của con em mình. Hiện nay, thành phố Turku phía tây Phần Lan và toàn bộ các địa phương ở Thụy Điển đang thử nghiệm giải pháp tương tự. Dù cách triển khai thẻ giải trí có thể khác nhau, nhưng tất cả đều có chung ý tưởng cốt lõi là nhà nước hoặc chính quyền địa phương đóng góp vào chi phí cho các hoạt động giải trí của trẻ em.
Tại Turku (Phần Lan), chương trình phúc lợi Boostii áp dụng cho tất cả trẻ em và thanh, thiếu niên từ 7-19 tuổi, với mức hỗ trợ thay đổi tùy theo độ tuổi, từ 160-260 euro mỗi năm. Khoản hỗ trợ này tương tự phiếu quà tặng, có thể dùng để chi trả phí tham gia các hoạt động thể thao do câu lạc bộ địa phương tổ chức. “Mục tiêu của chúng tôi là giải quyết ba vấn đề chính”, ông Markus Kalmari - Giám đốc Trung tâm dịch vụ thể thao tại Turku - cho biết.
“Chúng tôi muốn giúp các em theo đuổi sở thích với mức giá phải chăng và mong muốn rằng trong tương lai, mọi khu dân cư tại Turku đều có hoạt động thể thao gần nhà cho trẻ em và thanh, thiếu niên”. Không chỉ đơn thuần là cung cấp thẻ giải trí, Turku còn đang phát triển mạng lưới cơ sở vật chất thể thao thông qua cải tạo thiết kế ở trường học, không gian công cộng.
Ủy ban Olympic Phần Lan cũng tham gia phát triển một khóa học để nâng cao chuyên môn cho những người làm công tác huấn luyện thể thao địa phương. Các câu lạc bộ thể thao muốn tham gia mạng lưới nhận hỗ trợ từ chương trình “Thẻ giải trí” phải hoàn thành khóa học nâng cao kỹ năng.
Ngoài chương trình Boostii, trẻ em và thanh, thiếu niên tại Turku có thể tham gia các hoạt động theo dự án “Mô hình Phần Lan” do Bộ Giáo dục và Văn hóa giám sát. Đây là một sáng kiến toàn quốc, bảo đảm mọi trẻ em đều có cơ hội tham gia câu lạc bộ miễn phí do các em lựa chọn trong ngày học. Mô hình này sử dụng ngân sách quốc gia hằng năm là 14 triệu euro, cùng với ngân sách địa phương tài trợ thêm. Năm 2024, giới chức thành phố Turku đã phân bổ 2,7 triệu euro cho dự án “Thẻ giải trí”. Ngoài ra, ngân sách này cung cấp thêm 50.000 euro tiền trợ cấp ngoại khóa cho trẻ em có hoàn cảnh khó khăn.
Ở Đan Mạch, “Thẻ giải trí” được gọi là Fritidspas, đã triển khai trên khoảng 80% khu vực. Chuyên gia về văn hóa, thể thao Michael Lind Olsen tại thành phố Roskilde (Đan Mạch) cho biết: “Trong những năm gần đây, Roskilde đã tập trung tìm hiểu cách thức khuyến khích trẻ em tham gia và gắn bó với các hoạt động giải trí có chất lượng”. Thành phố đang xây dựng quan hệ đối tác công - tư với các nhà quản lý câu lạc bộ thể thao, duy trì hỗ trợ thanh, thiếu niên trong gia đình có hoàn cảnh khó khăn, nhằm bảo đảm hòa nhập xã hội cho nhóm đối tượng này.
Vừa qua, Thụy Điển cũng vừa ra mắt “Thẻ giải trí” có tên gọi là Fritidskort, nhằm cải thiện thời gian giải trí chất lượng cho thanh, thiếu niên. Bà Madeleine Larsson tại Cơ quan Y tế Công cộng Thụy Điển cho biết, thẻ Fritidskort của Thụy Điển do chính quyền trung ương quản lý, được phân bổ ngân sách hằng năm là 800 triệu kronor Thụy Điển (khoảng 70.000 euro).
Theo bà Larsson, điều quan trọng là phải đánh giá tác động của các hoạt động ngoại khóa, đặc biệt là chú trọng hơn đến những sở thích ngoài thể thao như đọc sách, hay hoạt động nghệ thuật. “Nghiên cứu cho thấy, trẻ em tham gia câu lạc bộ thể thao hay hoạt động ngoại khóa có tổ chức sẽ ảnh hưởng tích cực tới cả sức khỏe thể chất và tinh thần của giới trẻ”, bà chia sẻ.
