Cách đây hơn tám thập kỷ, trong bối cảnh cao trào cách mạng dâng cao, thực hiện chủ trương của Đảng về phát triển lực lượng vũ trang chuẩn bị Tổng khởi nghĩa giành chính quyền, trên địa bàn Quảng Nam-Đà Nẵng đã hình thành những tổ chức vũ trang đầu tiên, tiêu biểu là sự ra đời của Đội Du kích Vũ Hùng vào ngày 4/5/1945.
Từ những “đốm lửa” đầu tiên ấy, dưới sự lãnh đạo của Đảng và sự đùm bọc, che chở của nhân dân, lực lượng vũ trang Quảng-Đà đã không ngừng lớn mạnh, kế thừa và phát triển, hội tụ thành lực lượng vũ trang thành phố Đà Nẵng ngày nay, mang trong mình truyền thống “Trung thành, dũng cảm, đoàn kết, sáng tạo, quyết thắng”.
Trong suốt 9 năm trường kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược, quân và dân Quảng Nam-Đà Nẵng đã viết nên những trang sử vàng chói lọi bằng ý chí kiên cường và tinh thần chiến đấu bất khuất.
Với hơn 12.000 trận đánh lớn nhỏ, loại khỏi vòng chiến đấu hơn 35.000 tên địch, bắt sống hàng nghìn tên, bắn rơi hàng chục máy bay, thu hàng vạn vũ khí và phá hủy nhiều phương tiện chiến tranh. Đỉnh cao của những chiến công oanh liệt ấy là chiến thắng Bồ Bồ tháng 7/1954, một bản hùng ca vang dội được mệnh danh là “Điện Biên Phủ trên dải đất miền trung”.
21 năm của cuộc “trường chinh” chống Mỹ, cứu nước, lực lượng vũ trang thành phố đã kề vai, sát cánh cùng với nhân dân vượt qua mọi gian khổ, hy sinh, không ngừng phát huy chủ nghĩa anh hùng cách mạng, chiến đấu kiên cường, bền bỉ, mưu trí với nhiều phương thức tác chiến sáng tạo.
Tiêu biểu là chiến thắng Núi Thành - trận đầu thắng Mỹ của quân và dân cả nước vào đêm 25, rạng ngày 26/5/1965 đã trở thành biểu tượng sáng ngời của tinh thần quyết đánh, quyết thắng, là tiếng kèn xung trận “Tìm Mỹ mà đánh, gặp Mỹ là diệt”. Với chiến thắng Núi Thành và nhiều chiến công sau đó, quân và dân Quảng-Đà được Ủy ban Trung ương Mặt trận Dân tộc giải phóng miền nam Việt Nam khen tặng 8 chữ vàng “Trung dũng, kiên cường, đi đầu diệt Mỹ”.
Trong cuộc tổng tiến công và nổi dậy mùa xuân năm 1975, mà đỉnh cao là chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử, lực lượng vũ trang Quảng Nam-Đà Nẵng đã phối hợp chặt chẽ với các đơn vị chủ lực, với phương châm “thần tốc, táo bạo, bất ngờ” tiến công dồn dập vào hệ thống căn cứ, đồn bốt của Mỹ ngụy, quét sạch sào huyệt quân sự lớn nhất miền trung, tạo thế và lực cho sự nghiệp thống nhất nước nhà.
Ngay sau ngày quê hương hoàn toàn giải phóng, lực lượng vũ trang Quảng-Đà đã cùng với Đảng bộ, chính quyền và nhân dân nhanh chóng vượt qua muôn vàn khó khăn, bắt tay vào khắc phục hậu quả chiến tranh, khôi phục sản xuất, dựng xây lại quê hương.
Với những thành tích đặc biệt xuất sắc và cống hiến to lớn trong sự nghiệp kháng chiến chống giặc ngoại xâm; xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, lực lượng vũ trang Quảng Nam-Đà Nẵng đã vinh dự được Đảng, Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân cùng nhiều phần thưởng cao quý của Nhà nước, Chính phủ, Bộ Quốc phòng, Bộ Tư lệnh Quân khu, thành phố.
Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Đà Nẵng Nguyễn Mạnh Hùng nhấn mạnh: “Sự hợp nhất của lực lượng vũ trang hai địa phương mang ý nghĩa thiêng liêng và sâu nặng hơn bao giờ hết. Đó không chỉ là sự sắp xếp tổ chức, mà là cuộc hội ngộ của nghĩa tình, của niềm tin và trách nhiệm, như những người anh em sau bao năm xa cách nay lại trở về chung một mái nhà, chung nhịp đập, chung lý tưởng.
Từ sự đoàn kết keo sơn ấy sẽ hun đúc nên sức mạnh mới, ý chí mới, tạo thành bức thành đồng vững chắc, góp phần xây dựng thế trận quốc phòng toàn dân ngày càng bền chặt, giữ vững bình yên và chở che cho sự phát triển phồn vinh, bền vững của Đà Nẵng mới trên chặng đường phía trước”.
Đồng chí Trung tướng Lê Ngọc Hải, Ủy viên Trung ương Đảng, Ủy viên Quân ủy Trung ương, Tư lệnh Quân khu 5 khẳng định, 81 năm qua, một chặng đường vinh quang, đầy gian khổ hy sinh, nhưng trong bất luận hoàn cảnh nào, dù mưa bom bão đạn, khói lửa chiến tranh hay trong hoà bình, lớp lớp các thế hệ cán bộ, chiến sĩ lực lượng vũ trang Quảng-Đà luôn thể hiện rõ bản lĩnh chính trị vững vàng, trung thành tuyệt đối với Đảng, với Tổ quốc và nhân dân, lập được nhiều chiến công oanh liệt và thành tích hào hùng, góp phần tô thắm thêm truyền thống của Quân đội nhân dân Việt Nam anh hùng, của lực lượng vũ trang Quân khu 5 và quê hương Quảng Nam-Đà Nẵng anh hùng.
"Việc Đà Nẵng và Quảng Nam sáp nhập thành một chỉnh thể thống nhất không chỉ là yêu cầu khách quan của tiến trình phát triển, mà còn là tất yếu lịch sử được hun đúc từ truyền thống gắn bó keo sơn, đồng cam cộng khổ qua bao năm tháng đấu tranh cách mạng. Trong dòng chảy ấy, lực lượng vũ trang hai địa phương càng có điều kiện hội tụ sức mạnh, hòa quyện ý chí, thống nhất về tổ chức và hành động, tạo nên một khối đoàn kết vững chắc. Sự hợp nhất đó không chỉ kế thừa hào khí “Trung dũng, kiên cường” của cha anh, mà còn mở ra một chặng đường mới, nơi sức mạnh tổng hợp được nhân lên gấp bội, sẵn sàng hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc", Trung tướng Lê Ngọc Hải chia sẻ.
Dịp này, lực lượng vũ trang thành phố Đà Nẵng đã được Chủ tịch nước tặng thưởng Huân chương Quân công hạng Nhất vì đã có thành tích đặc biệt xuất sắc trong huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu, xây dựng lực lượng Quân đội nhân dân, củng cố quốc phòng, góp phần vào sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội và bảo vệ Tổ quốc và Huân chương Bảo vệ Tổ quốc hạng Ba vì đã có thành tích xuất sắc đột xuất trong thực hiện nhiệm vụ cứu hộ, cứu nạn, giúp nhân dân khắc phục hậu quả thiên tai, bão lũ.
