Lòng bao dung - chìa khóa xây dựng hòa bình

Trong một thế giới đầy thách thức và biến động bởi chia rẽ và xung đột, những triết lý của Đức Phật về lòng từ bi, trí tuệ và bao dung là chìa khóa để con người vượt qua thù hận, xây dựng tương lai hòa bình và phát triển bền vững cho toàn nhân loại.

Theo báo cáo của tổ chức Dữ liệu về địa điểm và sự kiện xung đột vũ trang (ACLED), trong 5 năm qua, số cuộc xung đột trên thế giới đã tăng gần gấp đôi, từ 104.371 cuộc năm 2020 lên tới gần 200.000 cuộc năm 2024. Số người thiệt mạng cũng tăng đáng kể, với hơn 233.000 ca tử vong được ghi nhận trong năm 2024.

Trên toàn thế giới, cứ 8 người thì có 1 người đang phải sống trong nỗi khổ đó bởi xung đột và chiến tranh.

Xung đột ảnh hưởng khoảng một phần tám dân số toàn cầu. ACLED cho biết, từ đầu năm 2025 mỗi tháng ghi nhận khoảng 20.000 người chết do xung đột, và dự báo số cuộc xung đột trong năm nay tăng 15%.

Đời người chịu nhiều nỗi khổ, nhưng khổ nhất có lẽ là sống nơm nớp trong nỗi sợ tính mạng bị đe dọa. Trên toàn thế giới, cứ 8 người thì có 1 người đang phải sống trong nỗi khổ đó bởi xung đột và chiến tranh. Đức Phật dạy rằng, oán thù nên cởi không nên buộc, hận thù không diệt được hận thù. Chỉ có lòng từ bi yêu thương, bao dung, vị tha (vì người) mới giúp con người vượt qua thù hận và xung đột, mới mang lại hòa bình và an yên.

Các phát biểu và thông điệp tại Lễ kỷ niệm Ngày Đại lễ Phật đản Vesak được tổ chức vừa qua tại Trụ sở Liên hợp quốc ở New York (Mỹ) nhấn mạnh những lời dạy và triết lý sâu sắc của Đức Phật về lòng từ bi, trí tuệ, sự khoan dung và tỉnh thức vẫn giữ nguyên giá trị cho đến ngày nay, tiếp tục soi sáng hành trình của nhân loại hướng tới một thế giới hòa bình, thấu hiểu lẫn nhau và tôn trọng sự đa dạng. Đây không chỉ là di sản văn hóa-tâm linh quý báu của nhân loại, mà còn là nền tảng đạo đức có thể góp phần định hướng hành động và chính sách toàn cầu.

Phát biểu tại Lễ kỷ niệm, Đại sứ Đặng Hoàng Giang, Trưởng Phái đoàn Việt Nam tại Liên hợp quốc nhấn mạnh ý nghĩa sâu sắc của Vesak đối với Việt Nam, nơi Phật giáo đã gắn bó mật thiết, thấm đẫm trong đời sống văn hóa, tinh thần của dân tộc suốt hơn 2.000 năm lịch sử, với triết lý “hộ quốc an dân”. Trong bối cảnh thế giới đối mặt nhiều thách thức và biến động sâu sắc, triết lý từ bi, trí tuệ và hòa bình của Đức Phật là kim chỉ nam để nhân loại cùng nhau vượt qua thử thách và xây dựng một cộng đồng toàn cầu gắn kết, tôn trọng lẫn nhau và phát triển bền vững. Đây cũng là những giá trị cao quý phản ánh các nguyên tắc cơ bản của Liên hợp quốc.

Nhân dịp này, Đại sứ Đặng Hoàng Giang trân trọng thông báo Việt Nam vừa tổ chức thành công Đại lễ Vesak Liên hợp quốc năm 2025 với chủ đề “Đoàn kết và khoan dung vì nhân phẩm: Trí tuệ Phật giáo cho hòa bình và phát triển bền vững”. Sự kiện năm nay mang ý nghĩa đặc biệt khi diễn ra vào dịp Việt Nam kỷ niệm 50 năm thống nhất đất nước và chuẩn bị kỷ niệm 80 năm Quốc khánh. Trưởng Phái đoàn Việt Nam tại Liên hợp quốc gửi lời chúc mừng tới các cộng đồng Phật giáo trên toàn thế giới và kêu gọi các quốc gia, dân tộc cùng nhau lan tỏa tinh thần từ bi, hòa hợp và bao dung để kiến tạo một thế giới hòa bình, công bằng và không ai bị bỏ lại phía sau.

Dư luận quốc tế cho rằng, trong bối cảnh thế giới đang chìm trong những cuộc xung đột vũ trang và khủng hoảng nhân đạo, Đại lễ Vesak Liên hợp quốc 2025 được tổ chức tại Việt Nam đã trở thành biểu tượng của hy vọng và lời kêu gọi hòa bình toàn cầu. Đây không chỉ là dịp để tôn vinh cuộc đời và giáo lý của Đức Phật, mà còn là diễn đàn quốc tế thúc đẩy tinh thần đoàn kết, khoan dung và từ bi - những giá trị cốt lõi của Phật giáo, phù hợp các mục tiêu phát triển bền vững của Liên hợp quốc.

Có thể bạn quan tâm

Tiêm vaccine phòng ngừa Covid-19. (Ảnh: Báo Nhân Dân)

“Mảnh ghép cuối” của hiệp ước toàn cầu về đại dịch

Vòng đàm phán cuối cùng về hiệp ước toàn cầu ứng phó đại dịch đã khai mạc tại Thụy Sĩ. Đại diện hơn 190 quốc gia thành viên Tổ chức Y tế Thế giới bước vào giai đoạn nước rút, hướng tới trình Đại hội đồng Y tế Thế giới thông qua vào tháng 5. Tuy vậy, bất đồng về chia sẻ nguồn lực vẫn là nút thắt khó gỡ.

Một trạm xăng ở Dar es Salaam, Tanzania. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Vòng xoáy của bão giá năng lượng

Xung đột tại Trung Đông và tắc nghẽn Eo biển Hormuz khiến ngành hàng không thế giới chao đảo trong vòng xoáy của cơn bão giá nhiên liệu leo thang và nhu cầu đi lại suy giảm, thậm chí được dự báo sẽ còn kéo dài kể cả sau khi xung đột chấm dứt.

Quang cảnh một phiên họp Đại hội đồng Liên hợp quốc ở New York (Mỹ), ngày 23/9/2025. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Bước khởi đầu cho một hành trình dài

Trong lịch sử hơn 80 năm phát triển, Liên hợp quốc đã không ngừng khẳng định sức sống bền bỉ của chủ nghĩa đa phương, cùng vai trò là “ngọn hải đăng” soi lối cho nhân loại hướng tới hòa bình và hợp tác qua những giai đoạn sóng gió.

Tòa nhà Quốc hội Mỹ ở Washington, D.C. (Ảnh: THX/TTXVN)

Ngân sách dành cho ICE vượt qua trở ngại lớn tại Mỹ

Thượng viện Mỹ vừa thông qua dự luật ngân sách nhằm cấp kinh phí cho Cơ quan Thực thi di trú và Hải quan (ICE) cùng Lực lượng tuần tra biên giới trong 3 năm. Việc dự luật ngân sách dành cho ICE vượt qua cửa ải khó nhằn này khiến chính quyền Xứ Cờ hoa thở phào nhẹ nhõm trước sức ép lâu nay của đảng Dân chủ.

Những người di cư được giải cứu chờ lên bờ tại Marsaxlokk, Malta, tháng 4/2023. (Ảnh: Jonathan Borg/Xinhua)

Di cư toàn cầu: Cuộc khủng hoảng thầm lặng

Cuộc khủng hoảng nhân đạo âm thầm nhưng khốc liệt đang diễn ra trên các nẻo đường di cư. Theo báo cáo mới nhất từ Tổ chức Di cư quốc tế (IOM), khoảng 8.000 người đã thiệt mạng hoặc mất tích trên các tuyến đường di cư toàn cầu năm 2025.

Quang cảnh làng Kumzar ở miền bắc Oman, gần eo biển Hormuz. (Ảnh: THX/TTXVN)

Giải pháp toàn diện chấm dứt xung đột

Sau khi Iran tuyên bố Eo biển Hormuz hoàn toàn mở cửa trở lại, trong bối cảnh thỏa thuận ngừng bắn giữa Israel và Liban được công bố, thị trường dầu mỏ đã có những diễn biến tích cực. Tuy nhiên, dòng chảy thương mại toàn cầu hoàn toàn có thể gián đoạn nếu lệnh ngừng bắn mất hiệu lực. Cần có một giải pháp bền vững cho vấn đề này.

Mới đây, Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đã tổ chức cuộc diễn tập an ninh mạng quy mô lớn mang tên "Locked Shields" năm 2026. (Ảnh: VNA Media)

Mặt trận không tiếng súng của kỷ nguyên số

Trước đây, các cuộc tập trận thường gắn liền với hình ảnh lực lượng quân đội hùng hậu được triển khai cùng hàng loạt vũ khí tối tân, song hiện nay, ngày càng nhiều cuộc tập trận được thực hiện trước màn hình máy tính.

Phó Tổng thống JD Vance (giữa, phía trước) dẫn đầu phái đoàn Mỹ tới Pakistan để tham gia cuộc đàm phán với phía Iran, ngày 11/4/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

“Mồi lửa” nguy hiểm

Trong lúc cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran rơi vào bế tắc, xung đột leo thang giữa Israel và lực lượng Hezbollah ở Liban có nguy cơ thổi bùng ngọn lửa chiến tranh lan rộng ở khu vực. Israel và Mỹ không thể thương lượng ngừng bắn với Iran khi mặt trận của Israel ở Liban tiếp tục đỏ lửa.

Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk trong một cuộc họp báo ở Warsaw. (Ảnh: PAP/TTXVN)

Mở rộng không gian hợp tác

Chuyến công du Đông Bắc Á của Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk phản ánh một bước chuyển đáng chú ý trong tư duy chiến lược của Warsaw, giữa bối cảnh thế giới liên tục “trở gió”. Từ điểm dừng tại Hàn Quốc đến chặng tiếp theo ở Nhật Bản, Ba Lan cho thấy sự chủ động mở rộng không gian hợp tác vượt ra ngoài châu Âu.

Quang cảnh thủ đô Tehran, Iran ngày 8/4/2026. Ảnh: (THX/TTXVN)

Đoàn kết, hợp tác vượt qua vòng xoáy

Xung đột tại Trung Đông đang khiến thế giới chao đảo, trong đó nền kinh tế toàn cầu sẽ quay đầu giảm tốc mạnh nếu cuộc chiến kéo dài. Những dự báo có phần ảm đạm này tô vẽ nên bức tranh kinh tế thế giới kém tươi sáng.

Người dân Palestine tại Dải Gaza. (Ảnh: THX/TTXVN)

Tình hình Gaza: Cánh cửa hòa bình còn xa vời

Giải giáp phong trào Hồi giáo Hamas, Israel chấm dứt hoạt động quân sự và rút quân là những điều kiện tiên quyết trong kế hoạch hòa bình cho Dải Gaza. Tuy vậy, việc các bên không tuân thủ lộ trình khiến bài toán hóc búa về khôi phục hòa bình cho dải đất hẹp ven Địa Trung Hải vẫn chưa có lời giải.

Lực lượng an ninh Iran tuần tra cạnh một tàu hàng ở Eo biển Hormuz. (Ảnh: GETTYIMAGES)

Thách thức duy trì dòng chảy năng lượng

Gián đoạn tại eo biển Hormuz, tuyến vận tải năng lượng chủ chốt của thế giới, đang khiến dòng chảy dầu mỏ toàn cầu suy giảm mạnh. Các “đại gia” dầu mỏ ở vùng Vịnh phải tính toán chuyển hướng xuất khẩu qua các tuyến vận tải khác ngoài eo biển Hormuz...

Ảnh minh họa: Xinhua/Reuters

Quan hệ Nga-Mỹ: Một bước tiến quan trọng

Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược và xung đột quốc tế như “nước sôi lửa bỏng”, quan hệ Nga-Mỹ vừa lóe lên những tín hiệu đáng chú ý. Các diễn biến gần đây không chỉ hé lộ xu hướng vận động mới, mà còn mở ra những kịch bản đối thoại giữa hai quốc gia thời gian tới.

Tổng thống Mỹ Donald Trump. (Ảnh: THX/TTXVN)

Phép thử với NATO

Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đang đứng trước nhiều thử thách do cách tiếp cận khác nhau giữa các thành viên trong xử lý một số “điểm nóng” quốc tế. Tuyên bố mới đây của Tổng thống Donald Trump về khả năng Mỹ rời đi càng bộc lộ rõ tình trạng rạn nứt nội bộ NATO.

Bức ảnh này được chụp vào ngày 3/3/2026, cho thấy các tòa nhà bị hư hại và đống đổ nát sau các cuộc không kích của Mỹ và Israel tại Tehran, Iran. (Ảnh: XINHUA)

Những khoảng lặng cần thiết

Thế giới đang trong trạng thái dễ tổn thương, nơi bất kỳ một “lằn ranh đỏ” nào trong các cuộc đột nếu bị phá vỡ đều có thể làm lan đám lửa bất ổn trên toàn cầu. 

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Củng cố lòng tin chiến lược

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đang có chuyến thăm Nhật Bản và Hàn Quốc. Cùng với mục tiêu tăng cường khoáng sản thiết yếu, công nghệ hạt nhân, trí tuệ nhân tạo (AI), chuyến công du còn phản ánh tính toán chiến lược dài hạn của Pháp, nhằm khẳng định vai trò tại khu vực địa chính trị quan trọng này.