Lòng bao dung - chìa khóa xây dựng hòa bình

Trong một thế giới đầy thách thức và biến động bởi chia rẽ và xung đột, những triết lý của Đức Phật về lòng từ bi, trí tuệ và bao dung là chìa khóa để con người vượt qua thù hận, xây dựng tương lai hòa bình và phát triển bền vững cho toàn nhân loại.

Theo báo cáo của tổ chức Dữ liệu về địa điểm và sự kiện xung đột vũ trang (ACLED), trong 5 năm qua, số cuộc xung đột trên thế giới đã tăng gần gấp đôi, từ 104.371 cuộc năm 2020 lên tới gần 200.000 cuộc năm 2024. Số người thiệt mạng cũng tăng đáng kể, với hơn 233.000 ca tử vong được ghi nhận trong năm 2024.

Trên toàn thế giới, cứ 8 người thì có 1 người đang phải sống trong nỗi khổ đó bởi xung đột và chiến tranh.

Xung đột ảnh hưởng khoảng một phần tám dân số toàn cầu. ACLED cho biết, từ đầu năm 2025 mỗi tháng ghi nhận khoảng 20.000 người chết do xung đột, và dự báo số cuộc xung đột trong năm nay tăng 15%.

Đời người chịu nhiều nỗi khổ, nhưng khổ nhất có lẽ là sống nơm nớp trong nỗi sợ tính mạng bị đe dọa. Trên toàn thế giới, cứ 8 người thì có 1 người đang phải sống trong nỗi khổ đó bởi xung đột và chiến tranh. Đức Phật dạy rằng, oán thù nên cởi không nên buộc, hận thù không diệt được hận thù. Chỉ có lòng từ bi yêu thương, bao dung, vị tha (vì người) mới giúp con người vượt qua thù hận và xung đột, mới mang lại hòa bình và an yên.

Các phát biểu và thông điệp tại Lễ kỷ niệm Ngày Đại lễ Phật đản Vesak được tổ chức vừa qua tại Trụ sở Liên hợp quốc ở New York (Mỹ) nhấn mạnh những lời dạy và triết lý sâu sắc của Đức Phật về lòng từ bi, trí tuệ, sự khoan dung và tỉnh thức vẫn giữ nguyên giá trị cho đến ngày nay, tiếp tục soi sáng hành trình của nhân loại hướng tới một thế giới hòa bình, thấu hiểu lẫn nhau và tôn trọng sự đa dạng. Đây không chỉ là di sản văn hóa-tâm linh quý báu của nhân loại, mà còn là nền tảng đạo đức có thể góp phần định hướng hành động và chính sách toàn cầu.

Phát biểu tại Lễ kỷ niệm, Đại sứ Đặng Hoàng Giang, Trưởng Phái đoàn Việt Nam tại Liên hợp quốc nhấn mạnh ý nghĩa sâu sắc của Vesak đối với Việt Nam, nơi Phật giáo đã gắn bó mật thiết, thấm đẫm trong đời sống văn hóa, tinh thần của dân tộc suốt hơn 2.000 năm lịch sử, với triết lý “hộ quốc an dân”. Trong bối cảnh thế giới đối mặt nhiều thách thức và biến động sâu sắc, triết lý từ bi, trí tuệ và hòa bình của Đức Phật là kim chỉ nam để nhân loại cùng nhau vượt qua thử thách và xây dựng một cộng đồng toàn cầu gắn kết, tôn trọng lẫn nhau và phát triển bền vững. Đây cũng là những giá trị cao quý phản ánh các nguyên tắc cơ bản của Liên hợp quốc.

Nhân dịp này, Đại sứ Đặng Hoàng Giang trân trọng thông báo Việt Nam vừa tổ chức thành công Đại lễ Vesak Liên hợp quốc năm 2025 với chủ đề “Đoàn kết và khoan dung vì nhân phẩm: Trí tuệ Phật giáo cho hòa bình và phát triển bền vững”. Sự kiện năm nay mang ý nghĩa đặc biệt khi diễn ra vào dịp Việt Nam kỷ niệm 50 năm thống nhất đất nước và chuẩn bị kỷ niệm 80 năm Quốc khánh. Trưởng Phái đoàn Việt Nam tại Liên hợp quốc gửi lời chúc mừng tới các cộng đồng Phật giáo trên toàn thế giới và kêu gọi các quốc gia, dân tộc cùng nhau lan tỏa tinh thần từ bi, hòa hợp và bao dung để kiến tạo một thế giới hòa bình, công bằng và không ai bị bỏ lại phía sau.

Dư luận quốc tế cho rằng, trong bối cảnh thế giới đang chìm trong những cuộc xung đột vũ trang và khủng hoảng nhân đạo, Đại lễ Vesak Liên hợp quốc 2025 được tổ chức tại Việt Nam đã trở thành biểu tượng của hy vọng và lời kêu gọi hòa bình toàn cầu. Đây không chỉ là dịp để tôn vinh cuộc đời và giáo lý của Đức Phật, mà còn là diễn đàn quốc tế thúc đẩy tinh thần đoàn kết, khoan dung và từ bi - những giá trị cốt lõi của Phật giáo, phù hợp các mục tiêu phát triển bền vững của Liên hợp quốc.

Có thể bạn quan tâm

Trụ sở NATO ở Brussels, Bỉ (tháng 11/2023). (Ảnh: Xinhua)

Trật tự và sức ép mới với NATO

Lợi ích chiến lược khó có thể dung hòa trong nhiều vấn đề là nguyên nhân dẫn đến mối chia rẽ ngày càng lớn trong nội bộ Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO).

(Ảnh minh họa)

Dịch Ebola: Không thể chủ quan

Dịch Ebola ở châu Phi đang diễn biến phức tạp và khó lường, số ca nhiễm không ngừng tăng cao. Các chuyên gia y tế cảnh báo không thể chủ quan, bởi chủng Bundibugyo gây ra dịch Ebola lần này chưa có vắc-xin đặc trị và phương pháp điều trị đặc hiệu. Trong khi đó, xung đột và nghèo đói đang cản trở công tác phòng, chống dịch bệnh.

Quang cảnh đường phố ở Bissau, Guinea-Bissau ngày 26/11/2025. (Ảnh: THX/TTXVN)

Phép thử về năng lực tự chủ

Cộng đồng Kinh tế Tây Phi (ECOWAS) đang xúc tiến kế hoạch thành lập một lực lượng chống khủng bố khu vực nhằm đối phó các mối đe dọa an ninh, các nhóm thánh chiến, cực đoan không ngừng mở rộng phạm vi hoạt động, trong khi các nguồn tài trợ quốc tế ngày càng eo hẹp.

Cờ của Liên minh châu Âu tại trụ sở Ủy ban châu Âu ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Khôi phục vị thế giữa biến động

Chương trình nghị sự dày đặc của Hội nghị thượng đỉnh Liên minh châu Âu (EU) phản ánh hàng loạt thách thức đang phải đối mặt, từ các cuộc khủng hoảng địa chính trị, kinh tế, an ninh cho đến áp lực nâng cao năng lực quốc phòng. 

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu (trái) trong cuộc họp báo chung với Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Nhà trắng. (Ảnh: THX/TTXVN)

Bước tiến quan trọng hướng tới hòa bình ở Trung Đông

Sau hơn ba tháng chiến tranh và trải qua quá trình đàm phán cam go, Mỹ và Iran đã đạt thỏa thuận chấm dứt xung đột. Đây được coi là bước tiến quan trọng hướng tới hòa bình ở Trung Đông, tạo động lực mạnh mẽ để giải quyết những vấn đề liên quan “hồ sơ hạt nhân” Iran.

Cờ của Liên minh châu Âu tại trụ sở Ủy ban châu Âu ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Đối phó tấn công mạng

Liên minh châu Âu (EU) vừa tiến hành cuộc diễn tập an ninh mạng mang tên Cyber Europe 2026, với sự tham gia của khoảng 5.000 chuyên gia. Sự cẩn thận của Liên minh Cờ xanh là không thừa, bởi nhiều vụ tấn công mạng quy mô lớn từng xảy ra trong quá khứ, gây thiệt hại rất lớn.

Tàu thuyền vận chuyển trên eo biển Hormuz. (Ảnh: THX/TTXVN)

“Bóng mây” bao phủ kinh tế toàn cầu

Cuộc xung đột tại Trung Đông đã giáng một đòn mạnh vào kinh tế thế giới. Lệnh ngừng bắn bấp bênh, trạng thái “lúc nóng, lúc lạnh” của cuộc đàm phán Mỹ-Iran tác động mạnh tới tâm lý thị trường. Mới đây, Ngân hàng Thế giới (WB) đã hạ dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu xuống mức thấp nhất kể từ đại dịch Covid-19.

Vệt khói trên bầu trời Jerusalem khi hệ thống phòng thủ Israel đánh chặn tên lửa tấn công từ Iran, ngày 8/6/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Rào cản nỗ lực tìm kiếm giải pháp hòa bình ở Trung Đông

Dù cả Israel và Iran tuyên bố dừng tấn công lẫn nhau, song những bất đồng sâu sắc giữa hai bên liên quan vấn đề Liban khiến nguy cơ đối đầu căng thẳng tiếp diễn. Đàm phán Mỹ-Iran vẫn bế tắc khi Washington tiếp tục theo đuổi chính sách "cây gậy" đối với Tehran, gây trở ngại lớn cho các nỗ lực chấm dứt cuộc xung đột ở Trung Đông.

Nhà máy điện hạt nhân Kashiwazaki-Kariwa ở tỉnh Niigata của Nhật Bản. (Ảnh: Kyodo/TTXVN)

“Tuyến phòng thủ” cho nền kinh tế

Cuộc xung đột quân sự tại Trung Đông gây ra cú sốc năng lượng chưa từng có với phạm vi và mức độ ảnh hưởng sâu rộng trên toàn cầu, song cũng tạo động lực để các nước xây dựng tuyến phòng thủ năng lượng bền vững cho nền kinh tế. 

Ảnh minh họa. (Nguồn: Getty Images)

Chung tay giúp đỡ, đẩy lùi đói nghèo

“Cơn ác mộng” về hàng chục triệu người rơi vào cảnh thiếu đói vì xung đột tại Trung Đông đang có nguy cơ trở thành hiện thực khi số liệu thống kê của Liên hợp quốc cho thấy, số người bị mất an ninh lương thực gia tăng ở mức báo động.

Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres phát biểu trong một cuộc họp báo tại New York, Mỹ. (Ảnh: THX/TTXVN)

Nâng cao vai trò của các nước đang phát triển

Giữa một thế giới đa cực đang dần hình thành, các nước đang phát triển trở thành nhân tố ngày càng quan trọng góp phần thúc đẩy chủ nghĩa đa phương, hòa giải xung đột và phát triển kinh tế. 

Ảnh chụp ngày 3/3/2026 cho thấy tình trạng hư hại của Cung điện Golestan tại Tehran, Iran. (Ảnh: THX)

Bài toán bảo vệ di sản trong bối cảnh xung đột liên tục bùng phát

Di sản văn hóa phản ánh bản sắc được tích lũy qua hàng nghìn năm lịch sử của một cộng đồng và rộng hơn là cả nhân loại. Tuy nhiên, hàng loạt cuộc xung đột liên tiếp nổ ra thời gian qua đã tàn phá, thậm chí xóa sổ nhiều di sản mà người dân trân trọng, gìn giữ và bảo vệ từ thế hệ này qua thế hệ khác.

Bảo vệ trẻ em trên không gian mạng là nhiệm vụ cấp bách của mọi quốc gia. (Ảnh minh họa: TTXVN)

Bảo vệ trẻ em trên không gian mạng là ưu tiên cấp bách toàn cầu

Môi trường số giúp trẻ em tiếp cận kiến thức, học tập, giao lưu và hội nhập cộng đồng một cách nhanh chóng, cũng như phát huy khả năng sáng tạo. Tuy nhiên, giữa “biển” thông tin đó, trẻ em cần được hướng dẫn và trang bị kiến thức để có thể chọn lọc những gì bổ ích, tránh xa những nhân tố độc hại.

Người dân Iran tuần hành sau khi có lệnh ngừng bắn tại Tehran. (Ảnh: THX/TTXVN)

Những “sứ giả hòa bình"

Khi thế giới chú tâm quan sát từng diễn biến trong quá trình đàm phán hòa bình giữa Mỹ và Iran với câu hỏi liệu một thỏa thuận có thể được ký hay không, thì một số quốc gia như Qatar và Pakistan lựa chọn không đứng ngoài cuộc.

Nhân viên y tế chuyển thi thể một bệnh nhân Ebola tại Mongbwalu, tỉnh Ituri, Cộng hòa dân chủ Congo, ngày 25/5/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Cuộc chiến chống Ebola

Dịch Ebola đang bùng phát ở mức đáng báo động từ Cộng hòa dân chủ Congo và lan nhanh sang các nước láng giềng ở khu vực Trung Phi, gây lo ngại cho cộng đồng quốc tế về một đợt dịch bệnh nguy hiểm.

Lực lượng gìn giữ hòa bình Việt Nam tại Nam Sudan trao quà tặng người dân địa phương.

Hành trình “gieo hạt hòa bình”

Sau gần 80 năm hình thành và phát triển, Lực lượng gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc ghi dấu ấn quan trọng trong nỗ lực xây dựng một thế giới tốt đẹp hơn. Tuy nhiên, tác động đa chiều từ tình trạng thiếu hụt tài chính, căng thẳng địa chính trị và sự suy giảm quân số đang đặt lực lượng này trước thách thức nghiêm trọng.