Lệnh trừng phạt và hệ lụy hai chiều

Sau một loạt biện pháp trừng phạt gay gắt nhằm vào Nga, hôm 6/10, Liên minh châu Âu (EU) áp đặt gói trừng phạt mới nhất, mở rộng các lệnh cấm đối với thương mại và các cá nhân của Moskva. “Làn sóng trừng phạt” đang vùi dập nền kinh tế Nga, song cũng gây tổn hại nghiêm trọng cho chính các nước EU.
EU đã áp dụng gói trừng phạt thứ 8 đối với Nga. (Ảnh: AFP/TTXVN)
EU đã áp dụng gói trừng phạt thứ 8 đối với Nga. (Ảnh: AFP/TTXVN)

Gói trừng phạt mới nhất nêu trên là gói biện pháp trừng phạt thứ 8 mà EU áp đặt đối với Nga, sau khi Moskva triển khai chiến dịch quân sự đặc biệt tại Ukraine hồi tháng 2 năm nay. Các biện pháp trừng phạt mới nhất của EU nhằm vào Nga bao gồm cấm nhập khẩu sản phẩm thép, gỗ, giấy và các hàng hóa khác từ Nga cũng như cấm cung cấp một loạt dịch vụ như công nghệ thông tin, kỹ thuật và pháp lý cho các công ty của Xứ sở Bạch dương.

Báo chí châu Âu cho biết, EU cũng cấm nhập khẩu sản phẩm chế tạo máy, kỹ thuật gia dụng, sản phẩm hóa học, nhựa và thuốc lá của Nga. Ngoài ra, các quốc gia ở Lục địa già cũng sẽ áp đặt giá trần với dầu mỏ của Nga và đưa hàng chục cá nhân của Nga vào danh sách trừng phạt… Về phía Nga, Phó Thủ tướng Nga Alexander Novak đã gọi các đề xuất áp đặt hạn chế đối với giá dầu mỏ của Nga là “hoàn toàn vô lý”. Ông cảnh báo Moskva sẽ ngừng cung cấp dầu mỏ và các sản phẩm dầu cho các nước quyết định hạn chế giá dầu của Nga.

Các lệnh trừng phạt của EU đang gây khó khăn nghiêm trọng cho kinh tế Nga. Tuy nhiên, Bộ trưởng Phát triển kinh tế Nga Maxim Reshetnikov vừa nhận định, nền kinh tế đang hứng chịu nhiều lệnh trừng phạt quốc tế của Nga sẽ sụt giảm ít hơn dự báo trước đó trong năm nay và trở lại tăng trưởng vào năm 2024 nhờ nhu cầu và hoạt động đầu tư trong nước.

Theo đó, Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của Nga trong năm 2022 sẽ giảm khoảng 2,9%, tăng so với mức dự báo giảm 4% đưa ra trước đó. Trong khi đó, Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) dự báo mức giảm 6% cho Nga trong năm nay. Theo Bộ trưởng Reshetnikov, GDP của Nga sẽ giảm 0,8% vào năm 2023 do xuất khẩu giảm.

Cùng với kinh tế suy giảm, môi trường đầu tư khó khăn, dòng vốn đầu tư nước ngoài đang chảy mạnh khỏi Nga. Tháng 8 vừa qua, công ty Ericsson của Thụy Ðiển thông báo sẽ rút dần khỏi Nga trong những tháng tới trong khi Nokia của Phần Lan cho biết có kế hoạch rút trước cuối năm nay. Công ty Logitech International có trụ sở tại Thụy Sĩ cũng sẽ giảm dần hoạt động còn lại tại Nga sau khi bắt đầu thu hẹp quy mô hoạt động từ hồi tháng 3.

Mới đây, Tập đoàn Dell Technologies Inc. của Mỹ cũng thông báo đã ngừng mọi hoạt động tại Nga sau khi đóng cửa văn phòng vào giữa tháng 8. Công ty máy tính của Mỹ này, vốn là nhà cung cấp máy chủ quan trọng ở Nga, đã đóng cửa các văn phòng của mình và ngừng mọi hoạt động tại Nga. Trước đó, hàng trăm công ty của phương Tây, từ Ikea tới Coca-Cola, Goldman Sachs và McDonald’s... đã ngừng hoạt động tại Nga.

Tuy nhiên, các lệnh trừng phạt của EU không chỉ cản bước kinh tế Nga, mà còn đang gây ra các hiệu ứng “gậy ông đập lưng ông” với các nền kinh tế thuộc EU. Cuối tháng 9 vừa qua, Bộ trưởng Ngoại giao và Thương mại Hungary Peter Szijjarto cho rằng, các biện pháp trừng phạt Moskva đang gây thiệt hại cho chính châu Âu và là “thất bại hoàn toàn”. Ông Szijjarto nói trên kênh phát thanh MR1 rằng, các lệnh trừng phạt của EU là nguyên nhân khiến lạm phát của khối tăng vọt, chi phí tiện ích, giá khí đốt tự nhiên và giá thực phẩm đều tăng, trong khi kinh tế châu lục đi vào suy thoái.

Nhận định về gói trừng phạt thứ 8 nhằm vào Nga vừa được công bố hôm 6/10, ông Szijjarto cho rằng đây là một hướng đi sai và khẳng định Hungary không chấp nhận bất kỳ biện pháp trừng phạt nào gây nguy hiểm cho nguồn cung năng lượng của mình. Các công ty của châu Âu cũng đã chịu thiệt hại rất lớn sau khi chấp hành các lệnh trừng phạt Nga. Mới đây, Tập đoàn dầu mỏ Shell (Anh) cho biết, họ sẽ phải chịu thiệt hại lên tới 5 tỷ USD khi rời khỏi Nga.

Xem ra làn sóng trừng phạt mà EU áp đặt với Nga đang kéo kinh tế của cả hai bên đến bờ vực suy thoái. Nếu cuộc chiến trừng phạt vẫn tiếp diễn, không chỉ kinh tế Nga xuống dốc không phanh, mà chính EU sẽ lâm cảnh “Trạng chết, Chúa cũng băng hà”. Ðây là lý do khiến Cố vấn của Thủ tướng Hungary về các vấn đề chính trị, ông Balazs Orban tháng trước đã lên tiếng trên mạng xã hội và nhấn mạnh rằng, các biện pháp trừng phạt mà EU áp đặt với Nga không đạt được như kỳ vọng, do đó, chúng có thể sẽ được xem xét lại.

Có thể bạn quan tâm

Người di cư tại Ras Ajdir, khu vực biên giới giữa Libya và Tunisia. (Ảnh: THX)

EU giằng co trước các lựa chọn về vấn đề dân di cư

Di cư luôn là chủ đề gây nhiều tranh cãi và là “cuộc thử lửa” về tinh thần gắn kết, sự sẻ chia trách nhiệm và tương trợ vượt khó của châu Âu. Để nhiều quốc gia thống nhất cách tiếp cận trước thách thức là điều không dễ dàng, nhất là khi lợi ích an ninh của từng nước va chạm mạnh với giá trị cốt lõi và mục tiêu chung của khối.

Căn cứ không quân Al-Harir của Mỹ tại khu vực người Kurd ở Iraq. (Ảnh: IRNA/TTXVN phát)

Bước chuyển ở “trái tim” Trung Đông

Mỹ vừa hoàn tất quá trình rút lực lượng khỏi Iraq, chính thức kết thúc hoạt động của liên minh quốc tế chống tổ chức tự xưng Nhà nước Hồi giáo (IS) do Mỹ dẫn đầu tại quốc gia Trung Đông. Sự kiện này đánh dấu bước chuyển của cuộc chiến chống khủng bố tại Iraq, mở ra giai đoạn mới trong quan hệ giữa Washington và Baghdad.

Quang cảnh thủ đô Damascus của Syria. (Ảnh: THX/TTXVN)

Ưu tiên quan trọng của Mỹ tại Syria

Tại cuộc trao đổi với các quan chức Syria nhân chuyến thăm của phái đoàn Bộ Ngoại giao Mỹ tới Damascus mới đây, hai bên đã thảo luận các biện pháp tăng cường quan hệ song phương, với sáng kiến “Syria không còn trại tị nạn” là một trong những ưu tiên trong giai đoạn hiện nay.

Cảnh đổ nát sau cuộc tấn công của Israel tại trại tị nạn Al-Shati, phía tây Gaza, ngày 9/5/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Hành trình tái thiết Dải Gaza nhiều chông gai

Gần ba năm kể từ khi xung đột giữa Israel và phong trào Hamas bùng phát vào tháng 10/2023, Dải Gaza đang hứng chịu cuộc khủng hoảng kinh tế tồi tệ nhất mà thế giới từng ghi nhận, xóa sổ hàng thập niên phát triển.

Công tác giám sát y tế được thúc đẩy để ngăn dịch Ebola lây lan ở CHDC Congo. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Không chủ quan, lơ là với dịch bệnh

Một chương trình thử nghiệm vaccine phòng dịch bệnh Ebola quy mô lớn đang được khẩn trương triển khai tại Cộng hòa Dân chủ (CHDC) Congo. Đây là nỗ lực không mệt mỏi của Tổ chức Y tế thế giới (WHO) nhằm sớm dập dịch đang diễn biến phức tạp ở quốc gia Trung Phi vốn có tiếng nghèo đói và xung đột kéo dài.

Thiết lập cơ chế kiểm soát AI

Thiết lập cơ chế kiểm soát AI

Cuộc tranh luận về kiểm soát trí tuệ nhân tạo (AI) đang nóng lên trong bối cảnh các diễn đàn công nghệ quốc tế, trong đó có sự kiện GovTech 2026 vừa diễn ra tại Nam Phi, đưa ra cảnh báo về rủi ro từ AI vượt qua mọi biên giới và không một quốc gia nào có thể tự mình giải quyết.

Lực lượng M23 tuần tra tại Goma, Cộng hòa Dân chủ Congo. (Ảnh: THX)

Mở ra quỹ đạo tăng trưởng mới

Sở hữu tiềm năng lớn về tài nguyên thiên nhiên, dân số trẻ cùng thị trường rộng lớn, châu Phi đang đứng trước cơ hội mở ra quỹ đạo tăng trưởng mới. Tuy nhiên, để nền kinh tế phát triển bền vững, Lục địa Đen còn nhiều thách thức cần giải quyết.

Luật Trí tuệ nhân tạo: Chỉ điều chỉnh đầu ra và hành vi sử dụng trí tuệ nhân tạo, không cản trở đổi mới sáng tạo. (Ảnh minh họa)

Phát triển AI: Kỳ vọng và rủi ro

Những bước tiến nhanh chóng của AI mang đến nhiều cơ hội cho phát triển, nhưng cũng đặt ra câu hỏi làm sao để việc hoạch định, hoàn thiện thể chế, chính sách theo kịp tốc độ phát triển của công nghệ, khi mà kỳ vọng lớn thường đi kèm rủi ro cao.

Nhà máy lọc dầu tại tỉnh Wasit, Iraq. (Ảnh minh họa: THX/TTXVN)

Châu Âu trước sức ép từ giá dầu

Cuộc xung đột tại Trung Đông đẩy chi phí năng lượng tăng cao, gián đoạn nguồn cung, khiến châu Âu, vốn phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch nhập khẩu, phải chật vật ứng phó.

Các nhà lãnh đạo chụp ảnh chung tại Hội nghị Cấp cao Nhóm BRICS ở Kazan, Nga, ngày 23/10/2024. (Ảnh: IRNA/TTXVN)

BRICS - Cơ chế hợp tác quan trọng

Với chủ đề “Xây dựng khả năng phục hồi, đổi mới, hợp tác và phát triển bền vững”, chương trình nghị sự của Hội nghị thượng đỉnh Nhóm các nền kinh tế mới nổi hàng đầu thế giới (BRICS) lần thứ 18 dự kiến diễn ra tại New Delhi (Ấn Độ) vượt ra ngoài sự phối hợp chính trị truyền thống, hướng tới hợp tác thực tiễn ở nhiều lĩnh vực.

Trụ sở Ủy ban châu Âu (EC) ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: THX/TTXVN)

Kiểm soát chặt hàng vào EU

Hội đồng Liên minh châu Âu (EU) vừa thông qua gói cải cách toàn diện khung pháp lý hải quan của khối. Đây được đánh giá là cuộc cải tổ sâu rộng nhất trong hơn 50 năm qua của ngành hải quan châu Âu nhằm hiện đại hóa hệ thống kiểm soát thương mại, siết chặt quản lý hàng hóa.

Nhân viên y tế tiêm vaccine phòng dịch Ebola tại khu vực y tế Bulape, miền trung Cộng hòa dân chủ Congo, tháng 9/2025. (Ảnh: WHO/XINHUA)

Nỗ lực tự chủ y tế tại châu Phi

Hành trình hướng đến tự chủ chiến lược trong sản xuất các loại vaccine, bảo đảm an ninh y tế của châu Phi đang là nhu cầu cấp bách, xuất phát từ những bài học rút ra trong giai đoạn dịch Covid-19 hoành hành.

Cờ EU tung bay bên ngoài Trụ sở Ủy ban châu Âu ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: Xinhua)

Tham vọng chiến lược và năng lực thực tế trong kế hoạch ngân sách của EU

Ngân sách là vấn đề thường dấy lên tranh cãi trong Liên minh châu Âu, khi các nước thành viên duy trì những quan điểm khác biệt về quy mô đóng góp và phân bổ tài chính. Hiện Liên minh Cờ xanh đang đứng trước bài toán cân bằng giữa tham vọng chiến lược và năng lực thực tế của các nước liên quan đến kế hoạch ngân sách dài hạn...

Hiện trường vụ tấn công tại một khu chợ ở Omdurman, Sudan. (Ảnh: THX/TTXVN)

Sudan chưa yên bình

Giao tranh tại Sudan đang gia tăng trên nhiều mặt trận, làm thay đổi cục diện kiểm soát giữa Quân đội Sudan (SAF) với phe đối lập là Lực lượng Hỗ trợ nhanh (RSF) và Phong trào Giải phóng nhân dân Sudan-Bắc (SPLM-N). Xung đột gia tăng đẩy dân thường vào thế mắc kẹt giữa hai làn đạn.