Không gian và thói quen đọc, nhìn từ Thành phố Hồ Chí Minh

Với sự năng động, sáng tạo, Thành phố Hồ Chí Minh là một trong những địa phương đi đầu phát triển văn hóa đọc, hình thành ngày càng nhiều không gian sách, đổi mới hoạt động thư viện để người dân tiếp cận với tri thức một cách thuận lợi.

Bạn đọc tại Lễ hội Đường sách Thành phố Hồ Chí Minh. (Ảnh: MẠNH HẢO)
Bạn đọc tại Lễ hội Đường sách Thành phố Hồ Chí Minh. (Ảnh: MẠNH HẢO)

Chuyển đổi số trong thư viện

Giai đoạn 2021-2025, Thành phố Hồ Chí Minh đã triển khai đồng bộ nhiều chính sách và chương trình nhằm phát triển văn hóa đọc và hiện đại hóa hệ thống thư viện. Với vị thế là trung tâm kinh tế, văn hóa, giáo dục lớn của cả nước, Thành phố Hồ Chí Minh đang đi đầu trong công cuộc chuyển đổi số ngành thư viện, hướng tới mục tiêu xây dựng mạng lưới thư viện hiện đại, đồng bộ và thân thiện, đáp ứng nhu cầu học tập, nghiên cứu và giải trí ngày càng cao của người dân.

Theo Phó Trưởng phòng Hướng dẫn nghiệp vụ và Mạng lưới, Thư viện Khoa học Tổng hợp Thành phố Hồ Chí Minh, Đỗ Văn Lương, thư viện đã số hóa khoảng 6 triệu trang tài liệu số, trong đó có 154.827 trang trong 6 tháng đầu năm 2025. Hoạt động số hóa tài liệu quý hiếm và sưu tầm tại các tỉnh đạt kết quả vượt kế hoạch trong nhiều năm. Thư viện cũng bổ sung tài liệu điện tử, đạt 749 nhan đề/7.490 bản năm 2024; nâng cấp hạ tầng thông tin, dữ liệu số, triển khai liên thông, chia sẻ tài nguyên cho hệ thống thư viện công cộng Thành phố Hồ Chí Minh. “Thư viện cũng không ngừng đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin vào công tác chuyên môn như: cấp thẻ bạn đọc trực tuyến, sử dụng phần mềm quản lý văn phòng điện tử; ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) xử lý tài liệu đa phương tiện trong giới thiệu sách và sản xuất sách nói cho người khiếm thị, đồng thời thường xuyên hỗ trợ nghiệp vụ chuyển đổi số cho thư viện công cộng cơ sở”, ông Đỗ Văn Lương cho biết thêm.

Bên cạnh đó, thành phố cũng là địa phương tiên phong trong việc xây dựng hệ thống đường sách, không gian sách, trở thành điểm sáng đưa văn hóa đọc lan tỏa trong cộng đồng.

10 năm qua, Đường sách Thành phố Hồ Chí Minh (Đường sách Nguyễn Văn Bình) không ngừng vận động, đổi mới thích ứng với những biến đổi của đời sống xã hội, của thị trường xuất bản, và đặc biệt là sự thay đổi trong nhu cầu, thói quen và phương thức đọc trong thời đại số.

Chủ tịch Hội Xuất bản Việt Nam Phạm Minh Tuấn chia sẻ: Đường sách đã mở rộng chức năng, mà trở thành không gian giáo dục văn hóa đọc, hình thành môi trường đọc lành mạnh, nơi kết nối sách và bạn đọc, tri thức với đời sống.

Theo đại diện Thư viện Khoa học Tổng hợp Thành phố Hồ Chí Minh, thời gian qua, tỷ lệ người dân đọc sách tăng thường xuyên, nhất là giới trẻ và học sinh, sinh viên; trong đó, thư viện đã phát triển các không gian S.Hub, S.Hub Kids thu hút hàng nghìn lượt bạn đọc. Website và mạng xã hội của thư viện hoạt động 24/7, thu hút 10.000-12.000 lượt truy cập/ ngày. Hệ thống 7 xe thư viện lưu động phục vụ người dân ở các xã nông thôn mới, vùng sâu, vùng xa, khu chế xuất, trung tâm cai nghiện, trường học cho trẻ khuyết tật. Năm 2024, đã phục vụ 42 chuyến lưu động, thu hút 26.239 lượt bạn đọc. Các hoạt động như Ngày Sách và Văn hóa đọc Thành phố Hồ Chí Minh, Lễ hội Đường sách Tết, ra mắt Đại sứ văn hóa đọc thành phố… cũng được tổ chức thường xuyên, góp phần tạo nên môi trường văn hóa đọc bổ ích, hấp dẫn thu hút ngày càng nhiều người dân tham gia.

Đẩy mạnh văn hóa đọc ở cơ sở

Trên thực tế, hệ thống thư viện công cộng chưa thể so với thư viện các nước tiên tiến trong khu vực và thế giới, đặc biệt trên phương diện ứng dụng công nghệ thông tin. Công tác quản lý hoạt động thư viện phường, xã vẫn còn nhiều bất cập. Mạng lưới thư viện phường, xã còn gặp nhiều khó khăn về trụ sở, trang thiết bị, nguồn sách và nhân sự, đặc biệt là nguồn kinh phí còn thấp…

Tiến sĩ Trần Văn Hồng, Trung tâm cung ứng dịch vụ Văn hóa-Thể thao Phú Lâm cho biết, không ít trường hợp, cán bộ phụ trách thư viện ở cơ sở chỉ sở hữu chứng chỉ đào tạo ngắn hạn, thậm chí chưa từng được rèn luyện bài bản về khoa học thư viện-thông tin. Điều này dẫn đến công việc thư viện bị coi như nhiệm vụ kiêm nhiệm, chứ không phải một nghề chuyên môn đòi hỏi kỹ năng cao. Tiến sĩ Trần Văn Hồng nhấn mạnh: Bên cạnh tiếp tục phát huy nhiều mô hình, cách làm hay về phát triển văn hóa đọc ở cơ sở, thời gian tới, thành phố cần quan tâm hơn đến việc chuẩn hóa vị trí và đầu vào nghiệp vụ của cán bộ phụ trách thư viện ở cơ sở, thống nhất chuẩn cho thư viện trường học, cập nhật công cụ nghiệp vụ và có chính sách đãi ngộ đúng người, đúng trình độ.

Phó Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao Thành phố Hồ Chí Minh Cao Văn Chóng cho biết, hằng năm, thành phố triển khai có hiệu quả đề án trang bị sách giáo dục truyền thống, lý luận, chính trị, đưa về vùng nông thôn tiến tới đạt chỉ tiêu quốc gia về đầu sách/người. Hoạt động này sẽ tiếp tục được thực hiện và đẩy mạnh trong thời gian tới nhằm góp phần hỗ trợ cán bộ, đảng viên và nhân dân nâng cao khả năng tự nghiên cứu, học tập, đặc biệt sau khi thành phố hợp nhất ba địa phương và triển khai chính quyền địa phương hai cấp, qua đó nâng cao năng lực, hiệu quả công tác của đội ngũ cán bộ cơ sở. Sở Văn hóa và Thể thao sẽ tiếp tục phối hợp với địa phương, các đơn vị lựa chọn danh mục sách, chủ đề phù hợp, đầu tư xây dựng, nâng cấp các trung tâm văn hóa, thể thao, truyền thanh và thư viện; chú trọng bố trí kinh phí bổ sung sách, đẩy mạnh tuyên truyền nhằm nâng cao nhận thức về ý nghĩa của việc trang bị sách lý luận chính trị, đồng thời khẳng định vai trò thiết yếu của văn hóa đọc trong tiếp cận tri thức và kiến thức chuyên môn; quan tâm mở rộng và nâng cao chất lượng, hiệu quả của đường sách, không gian sách trên địa bàn.

Theo Phó Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Phan Xuân Thủy, Đường sách là một thiết chế văn hóa quan trọng trong hệ thống thiết chế văn hóa Thành phố Hồ Chí Minh gắn với mục tiêu xây dựng thành phố văn minh, hiện đại, nghĩa tình, phát triển dựa trên tri thức và đổi mới sáng tạo. Việc đầu tư cho Đường sách không dừng ở hạ tầng vật chất mà cần có tư duy chiến lược xây dựng đời sống văn hóa tinh thần, hình thành thói quen học tập suốt đời cho người dân.

Có thể bạn quan tâm

Hạ sĩ quan-binh sĩ chia tay đơn vị trở về địa phương.

Lan tỏa phẩm chất Bộ đội Cụ Hồ

Sau hai năm thực hiện nghĩa vụ quân sự thiêng liêng, hơn 1.200 hạ sĩ quan-binh sĩ tại Thành phố Hồ Chí Minh đã hoàn thành chặng đường rèn luyện trong quân ngũ, sẵn sàng bước sang một hành trình mới, tiếp nối trách nhiệm công dân trong đời sống xã hội.

Khảo sát địa chất tại công trường nhà ga Lê Thị Riêng (phường Hòa Hưng), được xem là một trong những hạng mục kỹ thuật quan trọng, làm cơ sở cho việc thiết kế và thi công nhà ga ngầm của tuyến Metro số 2.

Thi công hạng mục ngầm phức tạp tuyến Metro Bến Thành - Tham Lương

Ngay sau khi Thành phố Hồ Chí Minh tổ chức khởi công tuyến Metro số 2 (Bến Thành - Tham Lương), nhà thầu và đơn vị thi công đã dồn sức thi công những hạng mục có độ phức tạp nhất của dự án trên tinh thần tuân thủ nghiêm các tiêu chuẩn kỹ thuật, quy định về an toàn giao thông, nhất là hạn chế tối thiểu việc ảnh hưởng đến đời sống của người dân khu vực dự án.

Các tác phẩm của học giả Vương Hồng Sển do Nhà xuất bản Trẻ phát hành. (Ảnh MẠNH HẢO)

Người say mê kể chuyện quá khứ

Vương Hồng Sển là nhà văn hóa lớn của Nam Bộ. Đã tròn 30 năm rời cõi tạm, nhưng những di sản ông để lại vẫn phát huy giá trị trong đời sống văn hóa của người dân phương Nam hôm nay và mai sau.

Học sinh Thành phố Hồ Chí Minh tham gia Hội thi tin học trẻ năm 2025. (Ảnh CTV)

Trang bị kỹ năng số cho học sinh

Thành phố Hồ Chí Minh đang triển khai mạnh mẽ chương trình giáo dục tin học theo chuẩn quốc tế trong trường học, với mục tiêu trang bị kỹ năng số cho học sinh, tạo nền tảng phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao trong kỷ nguyên số.

“Hai tay xây dựng một sơn hà” tại điểm cầu Bến Nhà Rồng, Thành phố Hồ Chí Minh

[Ảnh] Cầu truyền hình “Hai tay xây dựng một sơn hà” tại điểm cầu Bến Nhà Rồng, Thành phố Hồ Chí Minh

Tối 28/1, tại Bảo tàng Hồ Chí Minh, Chi nhánh Thành phố Hồ Chí Minh diễn ra Chương trình cầu truyền hình “Hai tay xây dựng một sơn hà” nhân kỷ niệm 85 năm Ngày Chủ tịch Hồ Chí Minh trở về Tổ quốc tại Pác Bó (Cao Bằng). Chương trình được thực hiện tại 4 địa danh lịch sử: Cao Bằng-Hà Nội-Nghệ An-Thành phố Hồ Chí Minh.

Quang cảnh hội nghị. (Ảnh: Linh Bảo)

Thành phố Hồ Chí Minh tiếp tục đẩy mạnh việc mua và đọc báo, tạp chí của Đảng

Chiều 27/1, Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh tổ chức Hội nghị triển khai thực hiện Thông tri số 02-TT/TU ngày 16/12/2025 của Ban Thường vụ Thành ủy và Kế hoạch số 24 của Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy về tiếp tục đẩy mạnh thực hiện việc mua và đọc báo, tạp chí của Đảng tại Thành phố Hồ Chí Minh.

Tiềm năng phát triển kinh tế-xã hội của sông Sài Gòn là rất lớn.

Đánh thức hệ sinh thái sông Sài Gòn

Sông Sài Gòn là "trục xương sống" quan trọng, gắn liền hơn 300 năm hình thành và phát triển của Thành phố Hồ Chí Minh. Không chỉ là tuyến giao thông thủy trong phát triển kinh tế, dòng sông còn là không gian văn hóa, tinh thần, nơi lưu giữ ký ức đô thị và đời sống của nhiều thế hệ cư dân.

Người tiêu dùng tìm hiểu sản phẩm trứng gia cầm tại một sự kiện do HUBA tổ chức mới đây.

Hỗ trợ doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh

Hiệp hội Doanh nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh (HUBA) kiến nghị chính quyền thành phố và các cơ quan chức năng liên quan nhiều giải pháp thiết thực, nhằm hỗ trợ cộng đồng doanh nghiệp trên địa bàn thúc đẩy hoạt động sản xuất, kinh doanh đạt hiệu quả cao hơn nữa.

Thành phố Hồ Chí Minh kỳ vọng Trung tâm Tài chính quốc tế sẽ tạo cơ hội thu hút nguồn vốn xanh nhằm hiện thực hóa mục tiêu giảm phát thải. (Ảnh TÙNG ANH)

Cơ hội thu hút tín dụng xanh

Để thực hiện mục tiêu phát triển theo hướng phát thải thấp và bền vững giai đoạn 2025-2035, Thành phố Hồ Chí Minh cần huy động nguồn vốn khổng lồ. Do đó, việc gắn kết Trung tâm Tài chính quốc tế với tài chính xanh, tín dụng xanh và thị trường carbon là xu thế tất yếu, mở ra cơ hội quan trọng để thành phố tiếp cận các dòng vốn dài hạn, chất lượng cao từ khu vực và thế giới.

Ca chỉnh hình hàm mặt thành công cho bệnh nhân N.G.B. tại Bệnh viện đa khoa Vũng Tàu với sự hỗ trợ của Bệnh viện Răng Hàm Mặt Thành phố Hồ Chí Minh.

Lợi ích thiết thực từ chủ trương “y tế đa cực”

Trước khi sáp nhập, năng lực, chất lượng khám, chữa bệnh ở hai tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu và Bình Dương (cũ) còn những hạn chế so với Thành phố Hồ Chí Minh (cũ). Sau khi sáp nhập, Sở Y tế Thành phố Hồ Chí Minh đã triển khai những giải pháp thiết thực nhằm đưa mặt bằng y tế ở hai vùng này tương thích với “siêu đô thị Thành phố Hồ Chí Minh”, mang lại nhiều lợi ích cho người dân.

Công nhân vui mừng lựa chọn những mặt hàng thiết yếu tại Điểm phúc lợi đoàn viên.

Chăm lo đời sống người lao động

Những ngày giáp Tết Nguyên đán 2026, Liên đoàn Lao động Thành phố Hồ Chí Minh liên tục ra mắt các "Điểm phúc lợi đoàn viên". Đây không chỉ là nơi mua sắm hàng hóa giá rẻ, là giải pháp về kinh tế giúp bình ổn chi tiêu cho người lao động mà qua đó còn khẳng định vai trò đồng hành của Công đoàn thành phố, góp phần bảo đảm an sinh xã hội bền vững trên địa bàn.