Theo thông tin được nêu ra tại hội thảo, Việt Nam đã xây dựng khoảng 30 triệu hồ sơ sức khỏe điện tử với 64% bệnh viện triển khai bệnh án điện tử và 100% cơ sở y tế trên cả nước đã kết nối liên thông với hệ thống bảo hiểm xã hội. Đây là những trụ cột dữ liệu quan trọng tạo nền tảng cho việc quản trị hệ thống y tế theo hướng số hóa và lấy người dân làm trung tâm.
Phó Giáo sư, Tiến sĩ, Trần Quý Tường, Chủ tịch Hội Tin học Y tế Việt Nam, nhận định: “Việt Nam có lợi thế rất đặc thù mà không nhiều quốc gia sở hữu, đó là hệ thống chính trị thống nhất và bảo hiểm xã hội duy nhất. Điều này giúp việc kết nối, chia sẻ và khai thác dữ liệu y tế thuận lợi hơn nếu chúng ta tổ chức tốt và đi đúng hướng".
Tuy nhiên, phía sau những kết quả bước đầu là hàng loạt điểm nghẽn mang tính cấu trúc. Đơn cử như dữ liệu y tế còn phân tán, thiếu liên thông thực chất giữa các tuyến và các địa phương, các tiêu chuẩn dữ liệu chưa đồng bộ, việc áp dụng chuẩn quốc tế còn chậm; hạ tầng công nghệ, trung tâm dữ liệu và nguồn nhân lực chất lượng cao chưa đáp ứng yêu cầu, nhất là nguy cơ mất an toàn, an ninh thông tin khi dữ liệu được kết nối trên quy mô lớn.
Từ góc độ quản lý nhà nước, Bộ Y tế bắt đầu tháo gỡ các nút thắt này bằng khung pháp lý và định hướng hạ tầng dài hạn khi tham mưu Chính phủ ban hành Nghị định 102 về quản lý dữ liệu y tế, trong đó quy định 24 nhóm dữ liệu y tế cần quản lý. “Có bốn nhóm dữ liệu sẽ được chuyển về trung tâm dữ liệu quốc gia do Bộ Công an quản lý, 20 nhóm còn lại do Bộ Y tế quản lý. Chúng tôi đang xây dựng khung kiến trúc tổng thể từ trung tâm dữ liệu của Sở Y tế, Bộ Y tế đến trung tâm dữ liệu quốc gia”, ông Tường cho biết.
Tại hội thảo, các chuyên gia Vương quốc Anh chia sẻ nhiều kinh nghiệm từ hệ thống y tế quốc gia Anh, nơi dữ liệu y tế được coi là xương sống cho quản trị hệ thống, y tế dự phòng và cá thể hóa chăm sóc sức khỏe. Tổng Lãnh sự Anh tại Thành phố Hồ Chí Minh Alexandra Smith, nhấn mạnh: “Chuyển đổi số y tế không chỉ là câu chuyện về công nghệ mà là về con người, hệ thống và các mối quan hệ hợp tác dài hạn. Nếu được thiết kế đúng, y tế số có thể giúp hệ thống cung cấp dịch vụ tốt hơn, tiếp cận được nhiều người dân hơn và vận hành bền vững hơn”.
Trong khuôn khổ hội thảo, hai biên bản ghi nhớ hợp tác đã được ký kết gồm: Bản ghi nhớ giữa Tập đoàn The Phoenix Partnership và Hội Tin học Y tế Việt Nam; Biên bản hợp tác giữa Phòng thí nghiệm Đổi mới sáng tạo sức khỏe cộng đồng, Đại học Liverpool và Đại học Y dược Thành phố Hồ Chí Minh về thúc đẩy hợp tác nghiên cứu khoa học, trao đổi kiến thức và đào tạo y khoa.
Việc ký kết các biên bản ghi nhớ hợp tác về hồ sơ bệnh án điện tử và nghiên cứu, đào tạo y khoa giữa các tổ chức của Anh và Việt Nam cho thấy chuyển đổi số đang được tiếp cận như một quá trình đồng hành dài hạn, thay vì những dự án rời rạc.
Kinh nghiệm của Vương quốc Anh trong việc kết nối dữ liệu, chuẩn hóa hệ thống và gắn đổi mới công nghệ với cải cách tổ chức được kỳ vọng sẽ giúp Việt Nam rút ngắn thời gian thử nghiệm và tránh những sai lầm tốn kém.
Hội thảo cho thấy vai trò ngày càng rõ nét hơn của hợp tác quốc tế trong tiến trình chuyển đổi số y tế. Câu chuyện tiếp theo là tổ chức thực hiện nhất quán, bảo đảm an toàn dữ liệu và đặt người dân ở vị trí trung tâm, để công nghệ thật sự trở thành công cụ phục vụ sức khỏe cộng đồng.
