Vùng trồng đào Cam Giá rộng lớn nằm bên sông Cầu thuộc phường Gia Sàng (tỉnh Thái Nguyên), mỗi khi Tết đến, Xuân về tấp nập người, xe vào ra đưa những cây đào cảnh, đào thế cổ thụ được chăm sóc, tạo thế kỳ công đi các nơi, mang lại niềm vui, sắc xuân cho xã hội.
Những năm gần đây vùng đào Cam Giá còn thu hút nhiều du khách đến ngắm đào, chụp ảnh, vui xuân, làm cho cả vùng đào thêm rộn rã, mang lại niềm vui, khí thế cho người trồng.
Tuy nhiên, hai trận lũ lụt rất lớn, chưa từng có diễn ra trong 2 năm liên tiếp làm cho vùng trồng đào Cam Giá và lân cận trở nên hoang tàn. Đó là ảnh hưởng của bão số 3 (bão Yagi-tháng 9/2024) và bão số 11 ( tháng 10/2025) gây lũ lụt lịch sử, cả vùng trồng đào bên sông Cầu ngập sâu, lâu ngày.
Sau hai trận lũ lụt này, đặc biệt là trận lũ lụt đặc biệt lớn tháng 10/2025, không ai còn nhận ra vùng trồng đào Cam Giá vốn màu mỡ, tràn đầy sức sống trước đây trở nên tiêu điều, xơ xác, người trồng chán nản vì thiệt hại lớn, nhiều người trở nên "trắng tay".
Như nhiều gia đình khác, gượng dậy sau lũ lụt mà bão Yagi gây ra, anh Nguyễn Văn Hiền vay hơn một tỷ đồng để khôi phục vườn đào với hơn 1.000 cây, hy vọng Tết này sẽ có đào cung cấp cho xã hội và có thu nhập.
Tuy nhiên, lũ lụt do bão số 11 vừa qua làm toàn bộ số đào gây dựng được chết hết, anh Hiền trở nên "trắng tay", trong khi khoản nợ lớn từ ngân hàng chưa trả được.
Mệt mỏi và chán nản thăm vườn đào chết khô sau lũ, anh Hiền chia sẻ: "Hai năm lũ lụt liên tiếp làm kinh tế gia đình trở nên kiệt quệ, không còn vốn liếng để khôi phục vườn đào".
Đào là cây nhạy cảm với nước nên ngập lụt lâu ngày là chết, không cách nào cứu được. Cả vùng trồng đào Cam Giá có 365 hộ gia đình với hơn 30ha đào, trong đó có vô số cây đào cảnh, đào cổ thụ được tạo thế kỳ công, đẹp mắt, chăm sóc tỉ mỉ, giá trị mỗi cây từ 2 đến hàng chục triệu đồng, sau lũ lá cành nhuộm một lớp bùn, rụng lá, khô cành, cây chết, nhìn mà xót xa.
Tình yêu đối với đào, khát khao khôi phục vùng trồng đào, làng nghề truyền thống sau nhiều năm gây dựng, người dân Cam Giá không gục ngã trước thiên tai khốc liệt. Sau lũ, hiện nay người dân bắt tay thu dọn, vệ sinh đồng ruộng, vườn bãi, làm sạch thổ nhưỡng và chuẩn bị tìm giống về trồng.
Theo anh Nguyễn Văn Hiền, đào là cây trồng dài ngày, đòi hỏi nguồn vốn lớn, ưu đãi thì người dân mới có thể sớm khôi phục sản xuất. Việc tái thiết, khôi phục vùng đào là không đơn giản, vì hiện nay rất nhiều gia đình không có vốn mua cây, mắt ghép, phân bón, thuốc trừ sâu.
Sát cánh cùng người trồng đào từng bước vượt qua khó khăn, Ủy ban nhân dân phường Cam Giá đang tích cực chỉ đạo cán bộ chuyên môn phối hợp với làng nghề, hội trồng đào ở địa phương thống kê cụ thể diện tích của từng hộ gia đình bị thiệt để làm các thủ tục hỗ trợ theo chính sách của tỉnh.
Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường Gia Sàng Ngô Thủy cho biết, Cam Giá là vùng trồng đào lớn và nổi tiếng, là làng nghề, sinh kế chủ yếu của nông dân, phường Gia Sàng và người dân sẽ xây dựng Cam Giá và vùng phụ cận thành địa chỉ thu hút đông du khách trải nghiệm đào mỗi khi Tết đến, Xuân về.
Trước mắt, người dân mong muốn Ngân hàng Chính sách xã hội khoanh nợ, miễn giảm lãi suất đối với các khoản đã vay, đồng thời cho vay mới để sớm khôi phục vùng đào nổi tiếng, làng nghề truyền thống.
