Khai thác tài nguyên địa mạo phục vụ du lịch địa sinh thái

Tài nguyên địa mạo là khái niệm thường được sử dụng trong giới nghiên cứu địa lý-địa chất, hiện nay được khẳng định là một trong những nguồn lực quan trọng để phát triển du lịch.

Cụm tài nguyên địa mạo Cù Lao Chàm. (Ảnh: ĐẶNG VĂN BÀO)
Cụm tài nguyên địa mạo Cù Lao Chàm. (Ảnh: ĐẶNG VĂN BÀO)

Theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ Đặng Văn Bào, Chủ tịch Hội Đệ tứ-Địa mạo Việt Nam, địa hình bề mặt Trái đất đã được con người sử dụng trong các hoạt động phát triển với nhiều mục đích khác nhau, trong đó có các hoạt động tham quan thắng cảnh (du lịch).

Tuy nhiên, đến cuối thế kỷ 20, địa hình mới được xem là tài nguyên thiên nhiên và được mang tên là tài nguyên địa mạo. Tài nguyên địa mạo bao gồm những dạng địa hình tự nhiên đặc sắc như núi, hang động, thác nước, bờ biển… có giá trị cảnh quan, du lịch, giáo dục và nghiên cứu.

Một số tài nguyên địa mạo nổi tiếng ở Việt Nam như: Vịnh Hạ Long (Quảng Ninh), Quần đảo Cát Bà (Hải Phòng) là những di sản thiên nhiên thế giới được UNESCO công nhận, với hàng nghìn đảo đá vôi có hình thù độc đáo, tạo thành một quần thể trên biển hiếm thấy, đã và đang được khai thác hiệu quả. Đây là dạng địa hình tiêu biểu cho quá trình tiến hóa địa chất-địa mạo lâu dài và mang giá trị nổi bật toàn cầu.

Phong Nha-Kẻ Bàng (Quảng Trị) là khu vực đặc sắc với hệ thống hang động đá vôi đồ sộ, trong đó có Sơn Đoòng là hang động tự nhiên lớn nhất thế giới; thể hiện rõ nét các quá trình kiến tạo, phong hóa và lắng đọng qua hàng trăm triệu năm.

Cao nguyên đá Đồng Văn (Tuyên Quang) là công viên địa chất toàn cầu đầu tiên của Việt Nam có địa hình núi đá vôi hùng vĩ, hẻm vực sâu và các dấu tích hóa thạch cổ sinh vật.

Mũi Né-Bàu Trắng (Lâm Đồng) nổi tiếng với đồi cát đỏ và đồi cát trắng là dạng địa hình cát bay hiếm gặp. Cảnh quan nơi đây thay đổi theo gió, tạo nên vẻ đẹp độc đáo và là điểm đến hấp dẫn đối với du khách, các nhà nghiên cứu về sa mạc hóa…

Nhiều vùng có giá trị địa mạo đặc sắc đang được nghiên cứu như đới bờ biển Đà Nẵng- Quảng Ngãi; gần đây đã xác định 46 đơn vị địa mạo trong khu vực này, gồm cả địa hình lục địa, đảo và đáy biển ven bờ; được tổ hợp thành 33 cụm tài nguyên địa mạo với đặc trưng phong phú về nguồn gốc như núi lửa, địa hình đá vôi bị hòa tan tạo nên các hang động, hố sụt và thung lũng…

Các cụm tài nguyên địa mạo tiêu biểu ở đây như bán đảo Sơn Trà, các cụm đảo Lý Sơn, Cù Lao Chàm, Ngũ Hành Sơn,… không chỉ nổi bật về mặt cảnh quan, mà còn là “bảo tàng ngoài trời” cho nghiên cứu địa chất, địa mạo, sinh học và lịch sử-văn hóa bản địa.

Hầu hết các di sản thiên nhiên thế giới, công viên địa chất toàn cầu UNESCO của thế giới và Việt Nam đều gắn với tài nguyên địa mạo, nhưng khái niệm này chủ yếu được giới khoa học sử dụng, còn nhận thức trong cộng đồng vẫn hạn chế.

Nhiều khu vực có cảnh quan địa hình độc đáo bị lãng quên hoặc khai thác thiếu bền vững dẫn đến suy thoái, thậm chí mất mát không thể phục hồi. Một trong những hướng tiếp cận bắt kịp xu thế phát triển bền vững là du lịch địa sinh thái (Geoecotourism) - khái niệm mới xuất hiện trên thế giới cũng như mới được đề cập ở Việt Nam gần đây.

Theo Thạc sĩ, nghiên cứu sinh Phạm Thị Phương Nga, Khoa Địa lý, Trường đại học Khoa học tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội, du lịch địa sinh thái là sự kết hợp giữa du lịch địa học và du lịch sinh thái, không chỉ giúp du khách thưởng ngoạn cảnh quan, mà còn nâng cao hiểu biết về các quá trình của Trái đất trong quá khứ và hiện tại, quá trình hình thành các cảnh quan thiên nhiên đặc sắc...; đồng thời chú ý tới giáo dục bảo vệ môi trường, bảo tồn di sản địa học, hệ sinh thái gắn kết với sinh kế cộng đồng.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Đặng Kinh Bắc, Khoa Địa lý, Trường đại học Khoa học tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội khuyến nghị: “Muốn phát triển du lịch địa sinh thái hiệu quả, bền vững, công tác quản lý và đầu tư cần đặt vấn đề bảo tồn đi trước khai thác. Không để cảnh quan bị hủy hoại trước khi người dân và du khách kịp nhận thức về giá trị của nó khiến ngành du lịch bị ảnh hưởng, lâu dài sẽ gây nên thiên tai, thiệt hại về môi trường”.

Trên cơ sở nguồn tài nguyên địa mạo đa dạng và phong phú trải khắp các vùng miền, có thể thấy Việt Nam sở hữu tiềm năng lớn để phát triển các sản phẩm du lịch đặc thù.

Theo các nhà khoa học, việc cần làm là phân chia thành các cụm điểm du lịch gắn với tài nguyên địa mạo, xác định các trung tâm du lịch vùng, kết nối bằng các tuyến trải nghiệm theo chủ đề địa mạo.

Đồng thời triển khai các giải pháp như: xây dựng hệ thống đánh giá tài nguyên địa mạo theo hướng khoa học hóa, thống nhất chuẩn quốc gia theo nhóm tiêu chí về khoa học-giáo dục, thẩm mỹ, văn hóa-lịch sử, môi trường và kinh tế phục vụ phát triển du lịch địa sinh thái; đẩy mạnh truyền thông và giáo dục du khách theo mô hình: thu hút từ cảnh quan; cung cấp thông tin nền và thúc đẩy nhận thức bảo tồn; ứng dụng công nghệ số, thí dụ như “bản đồ kể chuyện” (StoryMaps) để nâng cao trải nghiệm và hiểu biết khoa học một cách sống động, trực quan.

Có thể bạn quan tâm

Cơ hội để Việt Nam nâng cao vị thế, sức cạnh tranh trên bản đồ du lịch quốc tế

Cơ hội để Việt Nam nâng cao vị thế, sức cạnh tranh trên bản đồ du lịch quốc tế

Đề án "Phát triển du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới" được kỳ vọng sẽ là tiền đề, trở thành động lực quan trọng để ngành du lịch Việt Nam có thể bứt phá, tăng trưởng tương xứng với tiềm năng và lợi thế. Từ đó, thúc đẩy ngành du lịch có những đóng góp ngày càng lớn cho sự phát triển của đất nước.

Lãnh đạo tỉnh Vĩnh Long cùng đoàn khảo sát.

Vĩnh Long đánh thức “vương quốc đỏ” gạch, gốm

Từ lâu, Vĩnh Long nổi danh “vương quốc đỏ” bởi hàng nghìn lò gạch, gốm san sát tạo nên cảnh quan kỳ vĩ. Giờ đây, với tầm nhìn chiến lược của lãnh đạo tỉnh Vĩnh Long và sự đồng lòng của người dân, khu di sản này đang chuyển mình mạnh mẽ, hướng tới mục tiêu trở thành điểm đến du lịch văn hóa độc đáo bậc nhất vùng và cả nước.

Thứ trưởng Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hồ An Phong trao đổi với Đại sứ đặc mệnh toàn quyền Vương quốc Saudi Arabia tại Việt Nam Thamer Mohammed A. Algosaibi. (Ảnh: TITC)

Còn nhiều dư địa hợp tác về văn hóa, thể thao và du lịch giữa Việt Nam-Saudi Arabia

Nhận định lượng khách Saudi Arabia đến Việt Nam thời gian qua có xu hướng tăng trưởng tích cực, Đại sứ đặc mệnh toàn quyền Vương quốc Saudi Arabia tại Việt Nam Thamer Mohammed A. Algosaibi mong muốn sẽ sớm có đường bay thẳng giữa hai quốc gia để tạo điều kiện thuận lợi cho du khách và giao lưu nhân dân.

Tháp Pô Klong Garai nằm trên đỉnh đồi Trầu, tỉnh Khánh Hòa. (Ảnh: HOÀNG HÀ)

Khát vọng trung tâm du lịch biển quốc tế

Sau khi mở rộng không gian phát triển từ việc sáp nhập địa giới hành chính, du lịch Khánh Hòa hôm nay không chỉ được nhắc đến với biển xanh, cát trắng, nắng ấm và những kỳ nghỉ ngắn ngày. Diện mạo mới của ngành du lịch nơi đây đang dần hiện lên với không gian rộng mở và đa dạng, đầy hấp dẫn cùng khát vọng phát triển mạnh mẽ hơn.

Du khách tìm hiểu về sản phẩm trầm hương được công nhận OCOP 4 sao tại cơ sở Trầm hương Đặng Gia Khánh Hòa ở Tu Bông, Khánh Hòa. (Ảnh: NGUYỄN TRUNG)

Đưa sản phẩm OCOP trở thành đại sứ du lịch của Khánh Hòa

Việc lựa chọn các sản phẩm OCOP tiêu biểu của tỉnh Khánh Hòa - các sản phẩm gắn với tri thức bản địa, văn hóa vùng miền và lợi thế tài nguyên đặc thù làm đại sứ du lịch nhằm quảng bá hình ảnh địa phương trên bản đồ du lịch quốc gia và quốc tế. Qua đó, mở rộng thị trường tiêu thụ và nâng cao giá trị sản phẩm.

Không gian biệt lập, hoang sơ cùng không khí trong lành của danh thắng này là lợi thế tuyệt đối để Đà Nẵng phát triển các mô hình du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng trong tương lai.

[Ảnh] "Viên ngọc thô" chờ đánh thức trên bản đồ du lịch Đà Nẵng

Nằm vươn mình giữa đại dương xanh thẳm, cụm danh thắng Bàn Than-Hòn Mang-Hòn Dứa (đảo Tam Hải) mang vẻ đẹp kỳ vĩ với những vách đá trải qua hàng triệu năm kiến tạo. Giờ đây, khi chính thức hòa vào bức tranh phát triển chung của du lịch Đà Nẵng, nơi đây thực sự là một "viên ngọc thô" mang nhiều kỳ vọng phát triển.

Thực hành Tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ tại đền Công đồng Bắc Lệ.

Khai thác tiềm năng di sản để thúc đẩy du lịch

Là nơi lưu giữ những giá trị đặc sắc của Tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt, đền Công đồng Bắc Lệ (xã Tân Thành) đang mở ra hướng phát triển mới khi trở thành sản phẩm du lịch OCOP 4 sao đầu tiên của tỉnh Lạng Sơn (năm 2025).

Cô gái Chăm rạng rỡ trong điệu múa truyền thống. (Ảnh: THÀNH ĐẠT)

Lan tỏa văn hóa dân tộc Chăm gắn với phát triển du lịch bền vững

Theo thông tin từ Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam, từ ngày 26-28/6 tới đây, sắc Chăm sẽ được hội tụ và lan tỏa trong Ngày hội Văn hóa dân tộc Chăm lần thứ VI tại tỉnh Khánh Hòa. Đây là dịp để tôn vinh những giá trị di sản độc đáo, mở ra cơ hội "vàng" kết nối du lịch, tạo sinh kế bền vững cho cộng đồng dân tộc Chăm trên cả nước.​

Hà Nội là một trong những địa bàn du lịch trọng điểm sẽ được kiểm tra theo kế hoạch. (Ảnh: THÀNH ĐẠT)

Kiểm tra việc chấp hành quy định pháp luật trong du lịch năm 2026

Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam vừa ban hành Kế hoạch số 186/KH-CDLQGVN về việc kiểm tra công tác chấp hành các quy định pháp luật và bảo đảm chất lượng của các doanh nghiệp lữ hành, cơ sở lưu trú du lịch, khu du lịch, điểm du lịch, cơ sở giáo dục đào tạo nghiệp vụ lĩnh vực du lịch và hướng dẫn viên du lịch năm 2026.

Giám đốc điều hành Hiệp hội Du lịch châu Á-Thái Bình Dương Noor Ahmad Hamid phát biểu tại sự kiện. (Ảnh: PATA)

Hội nghị thượng đỉnh Hiệp hội Du lịch châu Á-Thái Bình Dương: Hướng tới tương lai kiên cường

Với chủ đề hướng tới tương lai kiên cường, Hội nghị thượng đỉnh thường niên của Hiệp hội Du lịch châu Á-Thái Bình Dương 2026 quy tụ nhiều nhà lãnh đạo, chuyên gia và đại diện các cơ quan quản lý du lịch trong khu vực, để cùng thảo luận về những xu hướng, thách thức và định hướng phát triển của ngành du lịch trong giai đoạn mới.

Sự kiện truyền tải thông điệp về một Côn Đảo từ “địa chỉ đỏ” trở thành biểu tượng của du lịch hòa bình, an toàn và văn minh.

Kết nối di sản và du lịch từ tà áo dài Việt Nam

Nhân dịp kỷ niệm 136 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh, tại Côn Đảo (Thành phố Hồ Chí Minh) đã diễn ra chuỗi hoạt động văn hóa-xã hội với điểm nhấn là chương trình trao tặng 250 áo dài trắng cho nữ sinh, giáo viên Trường Trung học Phổ thông Võ Thị Sáu và Lễ “Ước nguyện hòa bình” tại Cầu tàu 914.

Du khách tham quan Di sản Văn hóa và Thiên nhiên thế giới Tràng An. (Ảnh: NINH MẠNH THẮNG)

Đổi mới sản phẩm, tăng trải nghiệm du lịch

Lượng khách du lịch tăng mạnh trong kỳ nghỉ lễ Giỗ Tổ Hùng Vương và 30/4, 1/5 vừa qua cho thấy sức hút của nhiều điểm đến trên cả nước nhờ đổi mới sản phẩm, gia tăng trải nghiệm. Tuy nhiên, lượng khách đông cục bộ trong thời gian ngắn dẫn đến quá tải hạ tầng, dịch vụ và năng lực quản lý du lịch.

Phó Cục trưởng Cục Du lịch quốc gia Việt Nam Nguyễn Thị Hoa Mai tặng quà lưu niệm cho Giám đốc điều hành Hiệp hội Du lịch châu Á-Thái Bình Dương Noor Ahmad Hamid. (Ảnh: TITC)

Tăng cường hợp tác với Hiệp hội Du lịch châu Á-Thái Bình Dương

Bên lề Hội nghị thượng đỉnh thường niên của Hiệp hội Du lịch châu Á-Thái Bình Dương (PATA) diễn ra từ ngày 11-13 tại Hàn Quốc, Phó Cục trưởng Cục Du lịch quốc gia Việt Nam Nguyễn Thị Hoa Mai đã có buổi làm việc với Giám đốc điều hành PATA Noor Ahmad Hamid nhằm trao đổi về các định hướng hợp tác giữa hai bên trong thời gian tới.

Nhà hàng tại bãi tắm Gio Hải, xã Cửa Việt xuống cấp nghiêm trọng, sau gần 2 năm không sử dụng.

Lãng phí tại các dự án hạ tầng du lịch ven biển

Được đầu tư đồng bộ với kỳ vọng tạo động lực cho du lịch biển, nhiều hạng mục tại các bãi tắm cộng đồng ở Quảng Trị đến nay vẫn chưa thể đưa vào khai thác. Sự chậm trễ kéo dài gây lãng phí tài sản công đồng thời ảnh hưởng trực tiếp đến sinh kế người dân và cơ hội phát triển du lịch địa phương.

Du khách khám phá Vườn Quốc gia Cúc Phương.

Trải nghiệm, tăng kết nối với du lịch chậm

Khi nhịp sống ngày một hối hả, du khách càng có nhu cầu tìm kiếm những trải nghiệm sâu sắc hơn. Đó là lý do “du lịch chậm” (slow travel) lên ngôi, góp phần định hình xu hướng dịch chuyển của du khách theo hướng đi chậm, ở lâu, kết nối sâu với vùng đất mình đặt chân tới.

Du khách thả diều, tắm biển, tham quan tại bãi biển Hàm Tiến, phường Mũi Né.

Bứt phá trở thành điểm đến du lịch xanh

Với đường bờ biển dài, đẹp thơ mộng, khí hậu nắng ấm quanh năm, cảnh quan thiên nhiên đặc sắc cùng các giá trị văn hóa đặc trưng, phường Mũi Né (tỉnh Lâm Đồng) đã trở thành điểm đến quen thuộc của du khách trong và ngoài nước. Vùng đất này hội tụ nhiều điều kiện thuận lợi để phát triển du lịch xanh, bền vững.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng các đại biểu thực hiện nghi thức công bố mở đường bay thẳng Thành phố Hồ Chí Minh-Colombo.

Vietnam Airlines công bố mở đường bay thẳng kết nối Việt Nam – Sri Lanka

Trong khuôn khổ Diễn đàn Hợp tác Thương mại-Đầu tư-Du lịch Việt Nam-Sri Lanka diễn ra tại Colombo nhân chuyến thăm cấp Nhà nước tới Sri Lanka của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Vietnam Airlines đã chính thức công bố mở đường bay thẳng kết nối Thành phố Hồ Chí Minh và Colombo dưới sự chứng kiến của lãnh đạo cấp cao hai nước.

Du khách check-in tại phố cổ Hội An. (Ảnh: VẠN LƯU)

Người Việt có xu hướng ưu tiên loại hình lưu trú, ăn uống thuận tiện khi đi du lịch

Du khách Việt ngày càng ưu tiên tìm kiếm những nơi lưu trú phù hợp nhu cầu cá nhân, tập trung hướng đến sự tiện lợi, đa dạng và thoải mái khi đi du lịch. Bên cạnh loại hình lưu trú, các tiêu chí như đánh giá đáng tin cậy, bữa sáng tiện lợi hay thanh toán linh hoạt cũng ảnh hưởng rõ rệt đến quyết định đặt phòng của người Việt.