Khai thác tài nguyên địa mạo phục vụ du lịch địa sinh thái

Tài nguyên địa mạo là khái niệm thường được sử dụng trong giới nghiên cứu địa lý-địa chất, hiện nay được khẳng định là một trong những nguồn lực quan trọng để phát triển du lịch.

Cụm tài nguyên địa mạo Cù Lao Chàm. (Ảnh: ĐẶNG VĂN BÀO)
Cụm tài nguyên địa mạo Cù Lao Chàm. (Ảnh: ĐẶNG VĂN BÀO)

Theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ Đặng Văn Bào, Chủ tịch Hội Đệ tứ-Địa mạo Việt Nam, địa hình bề mặt Trái đất đã được con người sử dụng trong các hoạt động phát triển với nhiều mục đích khác nhau, trong đó có các hoạt động tham quan thắng cảnh (du lịch).

Tuy nhiên, đến cuối thế kỷ 20, địa hình mới được xem là tài nguyên thiên nhiên và được mang tên là tài nguyên địa mạo. Tài nguyên địa mạo bao gồm những dạng địa hình tự nhiên đặc sắc như núi, hang động, thác nước, bờ biển… có giá trị cảnh quan, du lịch, giáo dục và nghiên cứu.

Một số tài nguyên địa mạo nổi tiếng ở Việt Nam như: Vịnh Hạ Long (Quảng Ninh), Quần đảo Cát Bà (Hải Phòng) là những di sản thiên nhiên thế giới được UNESCO công nhận, với hàng nghìn đảo đá vôi có hình thù độc đáo, tạo thành một quần thể trên biển hiếm thấy, đã và đang được khai thác hiệu quả. Đây là dạng địa hình tiêu biểu cho quá trình tiến hóa địa chất-địa mạo lâu dài và mang giá trị nổi bật toàn cầu.

Phong Nha-Kẻ Bàng (Quảng Trị) là khu vực đặc sắc với hệ thống hang động đá vôi đồ sộ, trong đó có Sơn Đoòng là hang động tự nhiên lớn nhất thế giới; thể hiện rõ nét các quá trình kiến tạo, phong hóa và lắng đọng qua hàng trăm triệu năm.

Cao nguyên đá Đồng Văn (Tuyên Quang) là công viên địa chất toàn cầu đầu tiên của Việt Nam có địa hình núi đá vôi hùng vĩ, hẻm vực sâu và các dấu tích hóa thạch cổ sinh vật.

Mũi Né-Bàu Trắng (Lâm Đồng) nổi tiếng với đồi cát đỏ và đồi cát trắng là dạng địa hình cát bay hiếm gặp. Cảnh quan nơi đây thay đổi theo gió, tạo nên vẻ đẹp độc đáo và là điểm đến hấp dẫn đối với du khách, các nhà nghiên cứu về sa mạc hóa…

Nhiều vùng có giá trị địa mạo đặc sắc đang được nghiên cứu như đới bờ biển Đà Nẵng- Quảng Ngãi; gần đây đã xác định 46 đơn vị địa mạo trong khu vực này, gồm cả địa hình lục địa, đảo và đáy biển ven bờ; được tổ hợp thành 33 cụm tài nguyên địa mạo với đặc trưng phong phú về nguồn gốc như núi lửa, địa hình đá vôi bị hòa tan tạo nên các hang động, hố sụt và thung lũng…

Các cụm tài nguyên địa mạo tiêu biểu ở đây như bán đảo Sơn Trà, các cụm đảo Lý Sơn, Cù Lao Chàm, Ngũ Hành Sơn,… không chỉ nổi bật về mặt cảnh quan, mà còn là “bảo tàng ngoài trời” cho nghiên cứu địa chất, địa mạo, sinh học và lịch sử-văn hóa bản địa.

Hầu hết các di sản thiên nhiên thế giới, công viên địa chất toàn cầu UNESCO của thế giới và Việt Nam đều gắn với tài nguyên địa mạo, nhưng khái niệm này chủ yếu được giới khoa học sử dụng, còn nhận thức trong cộng đồng vẫn hạn chế.

Nhiều khu vực có cảnh quan địa hình độc đáo bị lãng quên hoặc khai thác thiếu bền vững dẫn đến suy thoái, thậm chí mất mát không thể phục hồi. Một trong những hướng tiếp cận bắt kịp xu thế phát triển bền vững là du lịch địa sinh thái (Geoecotourism) - khái niệm mới xuất hiện trên thế giới cũng như mới được đề cập ở Việt Nam gần đây.

Theo Thạc sĩ, nghiên cứu sinh Phạm Thị Phương Nga, Khoa Địa lý, Trường đại học Khoa học tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội, du lịch địa sinh thái là sự kết hợp giữa du lịch địa học và du lịch sinh thái, không chỉ giúp du khách thưởng ngoạn cảnh quan, mà còn nâng cao hiểu biết về các quá trình của Trái đất trong quá khứ và hiện tại, quá trình hình thành các cảnh quan thiên nhiên đặc sắc...; đồng thời chú ý tới giáo dục bảo vệ môi trường, bảo tồn di sản địa học, hệ sinh thái gắn kết với sinh kế cộng đồng.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Đặng Kinh Bắc, Khoa Địa lý, Trường đại học Khoa học tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội khuyến nghị: “Muốn phát triển du lịch địa sinh thái hiệu quả, bền vững, công tác quản lý và đầu tư cần đặt vấn đề bảo tồn đi trước khai thác. Không để cảnh quan bị hủy hoại trước khi người dân và du khách kịp nhận thức về giá trị của nó khiến ngành du lịch bị ảnh hưởng, lâu dài sẽ gây nên thiên tai, thiệt hại về môi trường”.

Trên cơ sở nguồn tài nguyên địa mạo đa dạng và phong phú trải khắp các vùng miền, có thể thấy Việt Nam sở hữu tiềm năng lớn để phát triển các sản phẩm du lịch đặc thù.

Theo các nhà khoa học, việc cần làm là phân chia thành các cụm điểm du lịch gắn với tài nguyên địa mạo, xác định các trung tâm du lịch vùng, kết nối bằng các tuyến trải nghiệm theo chủ đề địa mạo.

Đồng thời triển khai các giải pháp như: xây dựng hệ thống đánh giá tài nguyên địa mạo theo hướng khoa học hóa, thống nhất chuẩn quốc gia theo nhóm tiêu chí về khoa học-giáo dục, thẩm mỹ, văn hóa-lịch sử, môi trường và kinh tế phục vụ phát triển du lịch địa sinh thái; đẩy mạnh truyền thông và giáo dục du khách theo mô hình: thu hút từ cảnh quan; cung cấp thông tin nền và thúc đẩy nhận thức bảo tồn; ứng dụng công nghệ số, thí dụ như “bản đồ kể chuyện” (StoryMaps) để nâng cao trải nghiệm và hiểu biết khoa học một cách sống động, trực quan.

Có thể bạn quan tâm

[Video] Khám phá bên trong cầu Trần Thị Lý - Biểu tượng "cánh buồm căng gió" trên sông Hàn

[Video] Khám phá bên trong cầu Trần Thị Lý - Biểu tượng "cánh buồm căng gió" trên sông Hàn

Cầu Trần Thị Lý là biểu tượng cho khát vọng vươn khơi của người dân Đà Nẵng không chỉ là huyết mạch giao thông mà còn là kiệt tác kiến trúc, minh chứng cho năng lực làm chủ công nghệ và bản sắc hiện đại của thành phố đáng sống. Phóng viên Báo Nhân Dân đã theo chân đội bảo dưỡng để khám phá không gian đặc biệt bên trong cây cầu.

Các kỹ sư, kỹ thuật viên của Công ty cổ phần Cầu đường Đà Nẵng kiểm tra định kỳ hệ thống chiếu sáng trên đỉnh tháp trụ cầu Trần Thị Lý.

[Ảnh] Đà Nẵng: Khám phá bên trong biểu tượng "cánh buồm" lớn nhất Việt Nam

Phóng viên Báo Nhân Dân theo chân các công nhân của Công ty cổ phần Cầu đường Đà Nẵng trong một dịp kiểm tra kỹ thuật định kỳ, chứng kiến và ghi lại những hình ảnh hiếm thấy bên trong trụ tháp của cầu Trần Thị Lý - biểu tượng cánh buồm căng gió giữa sông Hàn - tượng trưng cho khát vọng vươn khơi của người dân Đà Nẵng.

Du khách Việt Nam và quốc tế ngày càng ưu tiên trải nghiệm món ăn địa phương khi lựa chọn điểm đến. (Ảnh: TTXVN)

Du khách Việt ngày càng ưu tiên trải nghiệm món ăn địa phương khi lựa chọn điểm đến

Khám phá ẩm thực đang dần trở thành một trong những động lực chính để "xê dịch" của du khách châu Á. Đáng chú ý, 35% khách du lịch Việt Nam xem ẩm thực là một trong những lý do chính để đi du lịch, đưa người Việt vào top 2 khu vực về mức độ ưu tiên trải nghiệm món ăn địa phương khi lựa chọn điểm đến.

Đoàn Chủ tịch Đại hội.

Nâng cao vai trò kết nối, phát triển du lịch Hải Phòng

Hiệp hội Du lịch thành phố Hải Phòng vừa tổ chức Đại hội lần thứ I, nhiệm kỳ 2026-2031, đánh dấu bước kiện toàn tổ chức, mở ra giai đoạn phát triển mới với yêu cầu nâng cao vai trò kết nối, dẫn dắt cộng đồng doanh nghiệp, góp phần đưa du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn của thành phố Cảng.

Quang cảnh hội nghị. (Ảnh ĐỨC THỤY)

Gia Lai tăng cường hợp tác với bốn tỉnh nam Lào

Ngày 29/3, tại trung tâm hội nghị, phường Quy Nhơn, tỉnh Gia Lai tổ chức ký kết Biên bản ghi nhớ hợp tác giai đoạn 2026-2030 với bốn tỉnh nam Lào gồm: Attapeu, Champasak, Salavan và Sekong. Đây là dịp quan trọng để hai bên nhìn lại kết quả hợp tác giai đoạn 2021-2025, đồng thời mở ra định hướng mới cho giai đoạn tiếp theo.

Việc tái định hình mô hình quản lý buồng phòng nói riêng và quản lý đơn vị lưu trú nói chung là yêu cầu cấp thiết trong lộ trình phát triển ngành du lịch. (Ảnh: TTXVN)

Định hình mô hình quản lý lưu trú trong xu hướng phát triển du lịch bền vững

Công nghệ phát triển mạnh mẽ mở ra cơ hội tăng trưởng cho ngành khách sạn trong nước, kèm theo đó là sức ép cạnh tranh khốc liệt từ thị trường quốc tế. Lúc này, việc tái định hình mô hình quản lý đơn vị lưu trú nói chung và quản lý buồng phòng nói riêng là điều cấp thiết trong lộ trình phát triển ngành du lịch.

Lễ khai mạc năm Du lịch quốc gia 2026 được dàn dựng công phu, kết hợp âm nhạc với hiệu ứng ánh sáng hiện đại.

Bùng nổ đêm khai mạc năm Du lịch quốc gia 2026

Tối 28/3, tại Quảng trường Nguyễn Tất Thành, phường Quy Nhơn, tỉnh Gia Lai chính thức khai mạc năm Du lịch quốc gia 2026 trong không khí rực rỡ, sôi động và đầy cảm xúc. Sự kiện trọng đại này có sự hiện diện của lãnh đạo Đảng, Nhà nước, các bộ, ngành Trung ương, lãnh đạo các địa phương cùng đông đảo du khách và bạn bè quốc tế.

Hàng nghìn cây dừa được trồng dọc tuyến đường dạo bộ ven bãi biển, góp phần tạo cảnh quan xanh mát và chỉnh trang diện mạo đô thị biển.

“Biển gọi bốn mùa” từ khẩu hiệu đến hành động

Từ một điểm đến gắn chặt với mùa hè, Cửa Lò đang từng bước viết lại câu chuyện phát triển bằng những chuyển động rõ nét về hạ tầng, dịch vụ, cảnh quan và đặc biệt là tư duy tổ chức du lịch. Không còn dừng ở quảng bá, “Biển gọi bốn mùa” đang trở thành định hướng với quyết tâm phá “dớp ngủ đông”, hướng tới phát triển bền vững.

Khách quốc tế sử dụng vé điện tử tại Văn Miếu-Quốc Tử Giám (Ảnh: TITC)

Triển khai kế hoạch tập huấn hỗ trợ các địa phương trong chuyển đổi số du lịch

Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam vừa ban hành Kế hoạch tổ chức tập huấn, đào tạo và triển khai chuyển đổi số trong lĩnh vực du lịch năm 2026. Đây là hoạt động nhằm triển khai đồng bộ và hiệu quả các định hướng, chỉ đạo của Đảng, Nhà nước về chuyển đổi số trong hoạt động du lịch trong giai đoạn mới.

Các tour du lịch góp phần tạo nên sức hút cho làng Quỳnh Đôi. (Ảnh: QUANG MINH)

Du lịch ở làng khoa bảng Quỳnh Đôi

Từ mái đình rêu phong, những trang gia phả nhuốm màu thời gian đến hồi trống Lễ Kỳ Phúc vang lên giữa mùa xuân tươi đẹp, làng khoa bảng Quỳnh Đôi (xã Quỳnh Anh, tỉnh Nghệ An) ngày càng thu hút du khách với câu chuyện hơn bảy thế kỷ của vùng đất hiếu học, trọng lễ nghĩa, sản sinh nhiều bậc hiền tài.

Các diễn giả thảo luận tại diễn đàn.

Phát huy tiềm năng, tháo gỡ điểm nghẽn để du lịch Gia Lai bứt phá

Hướng tới các hoạt động Năm Du lịch quốc gia 2026, chiều 27/3, Ủy ban nhân dân tỉnh Gia Lai phối hợp Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch tổ chức Diễn đàn “Du lịch Gia Lai-Tiềm năng và Triển vọng”. Đây là sự kiện quan trọng nhằm nhận diện đầy đủ tiềm năng, lợi thế và đề xuất giải pháp phát triển du lịch Gia Lai trong giai đoạn mới.

Sản phẩm du lịch trưng bày tại buổi tọa đàm.

An Giang tìm giải pháp để nâng tầm sức cạnh tranh cho du lịch tỉnh

Ngày 27/3, tại An Giang, Trung tâm Xúc tiến Đầu tư, Thương mại và Du lịch tỉnh đã tổ chức tọa đàm với chủ đề “Xây dựng tour, tuyến, sản phẩm du lịch”. Sự kiện thu hút hơn 100 đại biểu là lãnh đạo các sở, ngành, địa phương cùng đông đảo doanh nghiệp lữ hành và cơ sở lưu trú trong, ngoài tỉnh tham dự.

Quang cảnh hội thảo.

Kích hoạt trục “biển-cao nguyên”, Gia Lai kỳ vọng tăng trưởng du lịch vững mạnh cho tương lai

Sáng 27/3, tại FLC Quy Nhơn Beach&Golf Resort, diễn ra Hội thảo “Gia Lai 2026: Kích hoạt trục biển-cao nguyên”, đánh dấu một bước chuyển quan trọng trên lộ trình xây dựng Gia Lai trở thành điểm sáng mới trên bản đồ du lịch quốc gia và quốc tế, hướng tới Tuần lễ khai mạc Năm Du lịch quốc gia 2026.

Gia Lai chào đón du khách quốc tế đến từ tàu Noble Caledonia-Island Sky.

Gia Lai đón tàu khách du lịch quốc tế trong Tuần lễ Năm Du lịch quốc gia

Sáng 27/3, tại cảng Quy Nhơn, tỉnh Gia Lai tổ chức lễ đón tàu du lịch quốc tế Noble Caledonia-Island Sky. Hoạt động này không chỉ chào mừng Tuần lễ Năm Du lịch quốc gia 2026 mà còn là dấu hiệu cho thấy Gia Lai ngày càng hấp dẫn du khách quốc tế, qua đó hiện thực hóa các mục tiêu phát triển kinh tế-xã hội trên địa bàn.