Khai thác giá trị ẩm thực phát triển công nghiệp văn hóa

Sau một thời gian gián đoạn vì dịch Covid-19, Lễ hội Văn hóa Ẩm thực Hà Nội 2023 được tổ chức trở lại đã thu hút đông đảo du khách. Bên cạnh những món ẩm thực đặc sắc quen thuộc của Hà Nội như: Phở, bánh cuốn Thanh Trì, nem rán, cốm Vòng, xôi Phú Thượng, cốm Mễ Trì..., lễ hội còn giới thiệu nhiều món ăn độc đáo đến từ nhiều làng quê ngoại thành như: Cháo se, cháo gõ... Điều này cho thấy ẩm thực Hà Nội còn rất nhiều tiềm năng để khai thác, phát triển công nghiệp văn hóa.

Thứ Ba, ngày 05/12/2023 - 00:56

Du khách xếp hàng mua các đặc sản của Hà Nội.

Không gian đi bộ phố Trần Nhân Tông-Công viên Thống Nhất đông đúc khác thường trong suốt ba ngày diễn ra Lễ hội Văn hóa Ẩm thực Hà Nội 2023. Với mục đích tôn vinh nét đẹp ẩm thực Hà thành, những gian hàng giới thiệu ẩm thực Hà Nội được thiết kế mang hình ảnh những mái ngói nâu đỏ lô xô của phố cổ.

Trong khi đó, tại không gian giới thiệu những món ăn dân dã, Ban tổ chức tái hiện lại hình ảnh những nếp nhà cổ, với chiếc cổng rêu phong. Trong không gian ấy, khách du lịch thỏa sức khám phá những nét đẹp ẩm thực.

Bên cạnh những món ăn đặc sắc của Hà Nội như: Cốm Mễ Trì, cốm làng Vòng, phở, nem rán, bánh cuốn Thanh Trì..., Ban tổ chức còn giới thiệu nhiều món ăn độc đáo của các làng quê chưa được nhiều người biết đến, điển hình như: Cà dầm tương Tam Hiệp (huyện Phúc Thọ), chuối tiêu hồng Vân Nam (huyện Phúc Thọ), cháo se Hạ Mỗ (huyện Đan Phượng), cháo gõ Quảng Phú Cầu (huyện Ứng Hòa)…

Thời tiết Hà Nội dịp này khá lạnh cho nên gian hàng các món ăn nóng lúc nào cũng nườm nượp khách xếp hàng, nhất là những món ăn mới lạ. Gian hàng cháo se được quảng cáo là "ăn cháo bằng đũa" khiến nhiều người tò mò.

Món cháo se dùng gạo tẻ xay nhuyễn, cho vào túi vải treo róc nước. Nước dùng cháo se là nước xương được ninh kỹ trong nhiều giờ. Người đầu bếp ngồi bên nồi nước sôi, lấy bột xay nhỏ, se thành sợi như đầu đũa rồi thả vào, cho thêm bột để cháo sánh. Khi ăn tiếp tục cho thêm thịt nạc đã xào, hành lá. Đây là lần đầu cháo se được giới thiệu trong một lễ hội ẩm thực lớn, cho nên rất nhiều khách đứng xếp hàng đợi đến lượt.

Anh Phan Thanh Minh (phố Khâm Thiên, quận Đống Đa) chia sẻ: "Tôi khá tò mò khi Lễ hội Ẩm thực giới thiệu những món mới lạ. Tôi thấy món cháo se rất lạ miệng, rất ngon. Nếu bây giờ có người mở những quán cháo se ở nội thành chắc sẽ rất đông khách".

Một món lạ miệng khác là "cháo gõ", với nguyên liệu chính là gạo và cá rô đồng. Tên gọi cháo gõ xuất phát từ việc trong quá trình nấu, đầu bếp phải dùng muôi múc hỗn hợp gạo và nước thịt cá đổ vào một chiếc rổ tre rồi liên tục gõ để hỗn hợp lọt qua kẽ hở rơi xuống. Việc lọc và gõ nhằm để cháo đạt độ sánh, đặc vừa phải.

Hà Nội không chỉ là mảnh đất ngàn năm văn hiến, nổi tiếng với nét thanh lịch Tràng An, mà còn là nơi hội tụ những nét tinh hoa ẩm thực của đất nước. Nhiều món ăn đã trở thành "thương hiệu" của ẩm thực Hà thành như: Phở Lý Quốc Sư, phở Thìn...; bún ốc hồ Tây, Hàng Khoai; bánh cuốn Thanh Trì, chả cá Lã Vọng, giò chả Ước Lễ, giò chả Chèm-Vẽ...

Hà Nội cũng có những tuyến phố ẩm thực được nhiều người biết đến như Tạ Hiện, Mã Mây, Đồng Xuân, Cầu Gỗ, Cấm Chỉ, Tống Duy Tân... Việc mở rộng địa giới hành chính càng giúp cho kho tàng ẩm thực của Hà Nội thêm phong phú.

Những năm gần đây, Hà Nội nhiều lần được các cơ quan truyền thông lớn, những diễn đàn du lịch danh tiếng trên thế giới vinh danh là nơi có nền ẩm thực đặc sắc hàng đầu thế giới cũng như châu lục. Với khoảng 100 nghìn lượt người đến tham quan, thưởng thức ẩm thực, lễ hội kết thúc thành công vượt cả dự đoán. Điều này cho thấy tiềm năng to lớn của Hà Nội trong việc đưa ẩm thực thành thế mạnh để phát triển công nghiệp văn hóa.

Tuy nhiên, đến nay, Hà Nội chưa thật sự có những foodtour nổi bật, khác biệt so với những địa phương khác. Với tiềm năng, thế mạnh của mình, đó là nhiều món ăn có lịch sử lâu đời, có những câu chuyện riêng, Hà Nội cần có hướng đi riêng để phát huy được tối đa những nét đặc trưng.

Tiến sĩ Đặng Phương Anh (Giảng viên Khoa Du lịch học - Trường đại học Khoa học xã hội và nhân văn) chia sẻ: "Ăn uống là dịch vụ thiết yếu không thể thiếu trong tạo dựng sản phẩm du lịch. Khách du lịch thưởng thức các món ăn để hiểu, để khám phá. Nhiều địa phương tổ chức các khu phố ẩm thực để khách trải nghiệm văn hóa ẩm thực. Hà Nội nên làm foodtour nhưng vì Hà Nội hội tụ tinh hoa ẩm thực, cho nên chúng ta nên làm loại hình di sản du lịch ẩm thực để tạo dựng sản phẩm du lịch Thủ đô".

Bên cạnh đó, một số chuyên gia cũng đề xuất việc lồng ghép ẩm thực vào các tour du lịch một cách hợp lý, nâng cao chất lượng đào tạo đầu bếp giỏi để vừa nấu được những món ăn ngon, vừa truyền tải được nét đẹp văn hóa, những câu chuyện hấp dẫn về ẩm thực đến cộng đồng.

Bài và ảnh: GIANG NAM

Bánh cuốn Thanh Trì Cốm Mễ Trì Cốm làng Vòng