Hướng tới một thế giới sử dụng năng lượng sạch

Cuộc chiến chống biến đổi khí hậu trên toàn cầu đang trở thành một bài toán khó trong bối cảnh “sự phục hưng của nhiên liệu hóa thạch” và đặc biệt là than đá đang diễn ra mạnh mẽ do tình trạng thiếu khí đốt bắt nguồn từ cuộc xung đột Nga-Ukraine.
Toàn cảnh một phiên họp của COP 26 tại Glasgow, Scotland, Vương quốc Anh. (Ảnh: AFP/TTXVN)
Toàn cảnh một phiên họp của COP 26 tại Glasgow, Scotland, Vương quốc Anh. (Ảnh: AFP/TTXVN)

Một nhóm quỹ đầu tư quốc tế quản lý khối tài sản 39.000 tỷ USD vừa kêu gọi chính phủ các nước nâng cao mục tiêu tham vọng trong cuộc chiến chống biến đổi khí hậu, bao gồm đặt ra kế hoạch loại bỏ dần việc sử dụng nhiên liệu hóa thạch và thúc đẩy chuyển đổi sang năng lượng tái tạo dựa trên khoa học. Lời kêu gọi được đưa ra trước thềm Hội nghị cấp cao lần thứ 27 Các bên tham gia công ước khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu (COP27) vào tháng 11 tới tại thành phố Sharm El-Sheikh của Ai Cập.

Trong Tuyên bố năm 2022 gửi chính phủ các nước về khủng hoảng khí hậu, các quỹ đầu tư cho biết họ đang triển khai hành động để bảo đảm khả năng tạo ra lợi nhuận trong dài hạn, cũng như để hưởng lợi từ các cơ hội liên quan việc chuyển đổi sang nền kinh tế có lượng phát thải ròng bằng 0. Các yêu cầu khác của các quỹ đầu tư bao gồm mở rộng hệ thống năng lượng phát thải carbon thấp; thực hiện các cơ chế định giá carbon tăng theo thời gian; thiết lập các kế hoạch mới hoặc tham vọng hơn để chấm dứt nạn phá rừng. Tổng cộng có 532 quỹ đầu tư đã ký vào tuyên bố nêu trên.

Trước đó, khoảng 200 tổ chức và hơn 1.400 chuyên gia y tế cũng ký vào bức thư kêu gọi chính phủ các nước đối thoại và đàm phán để đạt được hiệp ước quốc tế mang tính ràng buộc về loại bỏ dần các nhiên liệu hóa thạch - điều mà họ nhấn mạnh là mối đe dọa nghiêm trọng đối với sức khỏe con người. Các tổ chức và chuyên gia y tế cho rằng, việc loại bỏ nhiên liệu hóa thạch sẽ ngăn chặn 3,6 triệu ca tử vong mỗi năm vì ô nhiễm không khí.

Ô nhiễm không khí, chủ yếu do đốt nhiên liệu hóa thạch, được cho là nguyên nhân khiến 7 triệu người tử vong mỗi năm. Trong khi đó, Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres, khi đi thăm các vùng bị lũ lụt ở Pakistan, cũng kêu gọi các nước phát thải lớn ngừng đầu tư vào nhiên liệu hóa thạch và chuyển sang đầu tư vào năng lượng tái tạo để “chấm dứt chiến tranh với thiên nhiên”.

Tuy nhiên, thực tế đang cho thấy chống biến đổi khí hậu trên toàn cầu đang trở thành một bài toán khó trong bối cảnh sự phục hưng của nhiên liệu hóa thạch và đặc biệt là than đá diễn ra mạnh mẽ do các quốc gia tại châu Âu thiếu khí đốt trầm trọng khi mùa đông đến gần. Phát biểu tại Ðối thoại Khí hậu Petersberg ở Berlin vừa qua, Thủ tướng Ðức nhấn mạnh: Không ai có thể hài lòng với thực tế là hoạt động sản xuất điện sử dụng nhiên liệu than đang gia tăng trở lại ở Ðức.

Ðể ngăn chặn tình trạng thiếu khí đốt trong mùa đông năm nay, Ðức gần đây đã có các động thái mở đường đưa thêm các nhà máy nhiệt điện than vào hoạt động thay thế các nhà máy điện hoạt động bằng khí đốt. Mặc dù Thủ tướng Ðức trấn an rằng, đây là một biện pháp khẩn cấp ngắn hạn không gây tổn hại các mục tiêu khí hậu của nước này, nhưng động thái của nền kinh tế lớn nhất châu Âu vẫn gây nhiều quan ngại.

Tình hình nêu trên đang đặt ra những thách thức lớn đối với cuộc chiến chống biến đổi khí hậu trên toàn cầu, nhất là trong bối cảnh các nhà đàm phán tham dự hội nghị khí hậu giữa năm của Liên hợp quốc, diễn ra tại thành phố Bonn của Ðức giữa tháng 6 vừa qua không thu được tiến bộ thực chất nhằm khống chế sự ấm lên của Trái đất. Các nước đang phát triển dự hội nghị này đã bày tỏ thất vọng khi hội nghị chỉ đạt được tiến bộ ít ỏi về các vấn đề chính, đặc biệt là việc thiết lập cơ sở tài chính để đối phó với những tổn thất ngày một gia tăng do thời tiết cực đoan và nước biển dâng.

Theo đó, nhiệm vụ giải bài toán biến đổi khí hậu sẽ hết sức khó khăn đối với COP27 sắp tới. Thư ký điều hành Công ước khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu Patricia Espinosa mới đây đã phải kêu gọi các nước đưa ra quyết định chính trị lớn tại COP27 đối với vấn đề tài chính nhằm giảm thiệt hại và tổn thất. Theo bà, việc tăng cường tài trợ cho thích ứng và năng lượng sạch là yếu tố quan trọng để xây dựng tương lai bền vững hơn.

Có thể bạn quan tâm

Người dân Cộng hòa Trung Phi chờ phân phát lương thực từ FAO. (Ảnh minh họa: Xinhua)

Thách thức an ninh lương thực toàn cầu

Chỉ số giá lương thực thế giới vừa chạm mốc cao nhất trong gần bốn năm qua, đặt ra thách thức lớn khi thời hạn chót để hiện thực hóa mục tiêu xóa bỏ nạn đói toàn cầu vào năm 2030 đang đến gần. 

Người di cư tại Ras Ajdir, khu vực biên giới giữa Libya và Tunisia. (Ảnh: THX)

EU giằng co trước các lựa chọn về vấn đề dân di cư

Di cư luôn là chủ đề gây nhiều tranh cãi và là “cuộc thử lửa” về tinh thần gắn kết, sự sẻ chia trách nhiệm và tương trợ vượt khó của châu Âu. Để nhiều quốc gia thống nhất cách tiếp cận trước thách thức là điều không dễ dàng, nhất là khi lợi ích an ninh của từng nước va chạm mạnh với giá trị cốt lõi và mục tiêu chung của khối.

Căn cứ không quân Al-Harir của Mỹ tại khu vực người Kurd ở Iraq. (Ảnh: IRNA/TTXVN phát)

Bước chuyển ở “trái tim” Trung Đông

Mỹ vừa hoàn tất quá trình rút lực lượng khỏi Iraq, chính thức kết thúc hoạt động của liên minh quốc tế chống tổ chức tự xưng Nhà nước Hồi giáo (IS) do Mỹ dẫn đầu tại quốc gia Trung Đông. Sự kiện này đánh dấu bước chuyển của cuộc chiến chống khủng bố tại Iraq, mở ra giai đoạn mới trong quan hệ giữa Washington và Baghdad.

Quang cảnh thủ đô Damascus của Syria. (Ảnh: THX/TTXVN)

Ưu tiên quan trọng của Mỹ tại Syria

Tại cuộc trao đổi với các quan chức Syria nhân chuyến thăm của phái đoàn Bộ Ngoại giao Mỹ tới Damascus mới đây, hai bên đã thảo luận các biện pháp tăng cường quan hệ song phương, với sáng kiến “Syria không còn trại tị nạn” là một trong những ưu tiên trong giai đoạn hiện nay.

Cảnh đổ nát sau cuộc tấn công của Israel tại trại tị nạn Al-Shati, phía tây Gaza, ngày 9/5/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Hành trình tái thiết Dải Gaza nhiều chông gai

Gần ba năm kể từ khi xung đột giữa Israel và phong trào Hamas bùng phát vào tháng 10/2023, Dải Gaza đang hứng chịu cuộc khủng hoảng kinh tế tồi tệ nhất mà thế giới từng ghi nhận, xóa sổ hàng thập niên phát triển.

Công tác giám sát y tế được thúc đẩy để ngăn dịch Ebola lây lan ở CHDC Congo. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Không chủ quan, lơ là với dịch bệnh

Một chương trình thử nghiệm vaccine phòng dịch bệnh Ebola quy mô lớn đang được khẩn trương triển khai tại Cộng hòa Dân chủ (CHDC) Congo. Đây là nỗ lực không mệt mỏi của Tổ chức Y tế thế giới (WHO) nhằm sớm dập dịch đang diễn biến phức tạp ở quốc gia Trung Phi vốn có tiếng nghèo đói và xung đột kéo dài.

Tàu thương mại tại eo biển Hormuz, ngày 20/6/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Châu Âu giải bài toán thiếu hụt năng lượng

Nguồn cung và giá năng lượng tại châu Âu đang chịu sức ép ngày càng lớn trong bối cảnh hoạt động vận chuyển dầu khí qua Eo biển Hormuz vẫn tắc nghẽn. Kho dự trữ dầu chiến lược còn vơi khiến Lục địa già lo lắng khi mùa đông giá lạnh đang tới gần.

Thiết lập cơ chế kiểm soát AI

Thiết lập cơ chế kiểm soát AI

Cuộc tranh luận về kiểm soát trí tuệ nhân tạo (AI) đang nóng lên trong bối cảnh các diễn đàn công nghệ quốc tế, trong đó có sự kiện GovTech 2026 vừa diễn ra tại Nam Phi, đưa ra cảnh báo về rủi ro từ AI vượt qua mọi biên giới và không một quốc gia nào có thể tự mình giải quyết.

Lực lượng M23 tuần tra tại Goma, Cộng hòa Dân chủ Congo. (Ảnh: THX)

Mở ra quỹ đạo tăng trưởng mới

Sở hữu tiềm năng lớn về tài nguyên thiên nhiên, dân số trẻ cùng thị trường rộng lớn, châu Phi đang đứng trước cơ hội mở ra quỹ đạo tăng trưởng mới. Tuy nhiên, để nền kinh tế phát triển bền vững, Lục địa Đen còn nhiều thách thức cần giải quyết.

Luật Trí tuệ nhân tạo: Chỉ điều chỉnh đầu ra và hành vi sử dụng trí tuệ nhân tạo, không cản trở đổi mới sáng tạo. (Ảnh minh họa)

Phát triển AI: Kỳ vọng và rủi ro

Những bước tiến nhanh chóng của AI mang đến nhiều cơ hội cho phát triển, nhưng cũng đặt ra câu hỏi làm sao để việc hoạch định, hoàn thiện thể chế, chính sách theo kịp tốc độ phát triển của công nghệ, khi mà kỳ vọng lớn thường đi kèm rủi ro cao.

Nhà máy lọc dầu tại tỉnh Wasit, Iraq. (Ảnh minh họa: THX/TTXVN)

Châu Âu trước sức ép từ giá dầu

Cuộc xung đột tại Trung Đông đẩy chi phí năng lượng tăng cao, gián đoạn nguồn cung, khiến châu Âu, vốn phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch nhập khẩu, phải chật vật ứng phó.

Các nhà lãnh đạo chụp ảnh chung tại Hội nghị Cấp cao Nhóm BRICS ở Kazan, Nga, ngày 23/10/2024. (Ảnh: IRNA/TTXVN)

BRICS - Cơ chế hợp tác quan trọng

Với chủ đề “Xây dựng khả năng phục hồi, đổi mới, hợp tác và phát triển bền vững”, chương trình nghị sự của Hội nghị thượng đỉnh Nhóm các nền kinh tế mới nổi hàng đầu thế giới (BRICS) lần thứ 18 dự kiến diễn ra tại New Delhi (Ấn Độ) vượt ra ngoài sự phối hợp chính trị truyền thống, hướng tới hợp tác thực tiễn ở nhiều lĩnh vực.

Trụ sở Ủy ban châu Âu (EC) ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: THX/TTXVN)

Kiểm soát chặt hàng vào EU

Hội đồng Liên minh châu Âu (EU) vừa thông qua gói cải cách toàn diện khung pháp lý hải quan của khối. Đây được đánh giá là cuộc cải tổ sâu rộng nhất trong hơn 50 năm qua của ngành hải quan châu Âu nhằm hiện đại hóa hệ thống kiểm soát thương mại, siết chặt quản lý hàng hóa.

Nhân viên y tế tiêm vaccine phòng dịch Ebola tại khu vực y tế Bulape, miền trung Cộng hòa dân chủ Congo, tháng 9/2025. (Ảnh: WHO/XINHUA)

Nỗ lực tự chủ y tế tại châu Phi

Hành trình hướng đến tự chủ chiến lược trong sản xuất các loại vaccine, bảo đảm an ninh y tế của châu Phi đang là nhu cầu cấp bách, xuất phát từ những bài học rút ra trong giai đoạn dịch Covid-19 hoành hành.

Cờ EU tung bay bên ngoài Trụ sở Ủy ban châu Âu ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: Xinhua)

Tham vọng chiến lược và năng lực thực tế trong kế hoạch ngân sách của EU

Ngân sách là vấn đề thường dấy lên tranh cãi trong Liên minh châu Âu, khi các nước thành viên duy trì những quan điểm khác biệt về quy mô đóng góp và phân bổ tài chính. Hiện Liên minh Cờ xanh đang đứng trước bài toán cân bằng giữa tham vọng chiến lược và năng lực thực tế của các nước liên quan đến kế hoạch ngân sách dài hạn...

Hiện trường vụ tấn công tại một khu chợ ở Omdurman, Sudan. (Ảnh: THX/TTXVN)

Sudan chưa yên bình

Giao tranh tại Sudan đang gia tăng trên nhiều mặt trận, làm thay đổi cục diện kiểm soát giữa Quân đội Sudan (SAF) với phe đối lập là Lực lượng Hỗ trợ nhanh (RSF) và Phong trào Giải phóng nhân dân Sudan-Bắc (SPLM-N). Xung đột gia tăng đẩy dân thường vào thế mắc kẹt giữa hai làn đạn.