Nâng cao giá trị và phát triển bền vững ngành cà-phê Việt Nam
Ngày 27/8, tại phường Xuân Hương-Đà Lạt, tỉnh Lâm Đồng, Tổ chức Phát triển Hà Lan SNV phối hợp Viện Nghiên cứu Quản lý phát triển bền vững (MSD) tổ chức họp kỹ thuật dự án "Nâng cao giá trị và phát triển bền vững ngành cà-phê Việt Nam" (SCE).
Dự án được Liên minh châu Âu đồng tài trợ trong khuôn khổ sáng kiến Global Gateway, cùng JDE Peet's và các đối tác khác, hướng tới tăng cường áp dụng và thực hành môi trường, xã hội và quản trị (ESG) trong ngành cà-phê tại hai tỉnh Lâm Đồng và Sơn La trong giai đoạn 2026-2029.
Cuộc họp quy tụ đại diện các cơ quan quản lý trung ương và địa phương, Phái đoàn Liên minh châu Âu tại Việt Nam, Tổng Lãnh sự quán Vương quốc Hà Lan tại Thành phố Hồ Chí Minh, JDE Peet's, doanh nghiệp, hợp tác xã, hiệp hội ngành hàng, tổ chức xã hội, tổ chức quần chúng và các đối tác phát triển nhằm trao đổi về định hướng triển khai dự án, cơ chế phối hợp và các giải pháp thúc đẩy thực hành ESG trong chuỗi giá trị cà-phê Việt Nam.
Cà-phê là mặt hàng nông sản xuất khẩu lớn thứ hai của Việt Nam và là một trong những ngành hàng chủ lực trong thương mại giữa Việt Nam và Liên minh châu Âu. Trong bối cảnh nhiều quy định mới của EU như Thỏa thuận Xanh châu Âu (European Green Deal), Quy định chống mất rừng (EUDR), Chỉ thị về Thẩm định trách nhiệm doanh nghiệp đối với phát triển bền vững (CSDDD) và Chỉ thị về Báo cáo phát triển bền vững của doanh nghiệp (CSRD) lần lượt được triển khai, việc đáp ứng các tiêu chuẩn ESG ngày càng trở thành yêu cầu quan trọng đối với doanh nghiệp khi tham gia thị trường quốc tế.
Trong khi đó, nhiều doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và vừa (MSMEs), hợp tác xã và các tổ chức hỗ trợ tại Việt Nam vẫn gặp không ít khó khăn trong quá trình áp dụng ESG do hạn chế về nguồn lực, kiến thức, công cụ và khả năng tiếp cận tài chính. Đây cũng là lý do dự án SCE được triển khai nhằm tăng cường năng lực cho các bên liên quan, thúc đẩy hợp tác đa bên và tạo điều kiện để các thực hành kinh doanh có trách nhiệm được áp dụng rộng rãi hơn trong ngành cà-phê.
Đồng hành cùng doanh nghiệp và địa phương trong chuyển đổi ESG
Trong ba năm triển khai, Dự án SCE sẽ đồng hành cùng 65 MSMEs, các hiệp hội ngành hàng, tổ chức xã hội và tổ chức quần chúng tại Lâm Đồng và Sơn La nhằm tăng cường áp dụng và thực hành ESG trong ngành cà-phê.
Dự án sẽ phát triển các công cụ ESG, cung cấp dịch vụ tư vấn và hỗ trợ kỹ thuật, xây dựng Trung tâm Tài nguyên ESG trực tuyến, đồng thời tổ chức các diễn đàn đa bên, hoạt động kết nối đầu tư và chia sẻ kinh nghiệm để hỗ trợ doanh nghiệp và hợp tác xã tích hợp ESG vào hoạt động sản xuất, kinh doanh.
Song song với đó, dự án sẽ tăng cường vai trò của các tổ chức phi nhà nước (NSAs), các hiệp hội ngành hàng và liên minh hợp tác xã trong việc hỗ trợ doanh nghiệp, thúc đẩy đối thoại giữa các bên liên quan và nâng cao sự tham gia của cộng đồng trong quá trình phát triển ngành cà-phê bền vững.
Hướng tới một hệ sinh thái ESG bền vững
Dự án đặt mục tiêu đến năm 2029 có 40 doanh nghiệp, hợp tác xã, hiệp hội ngành hàng và 25 tổ chức xã hội, tổ chức đoàn thể được tập huấn và huấn luyện về thực hành ESG; 40% doanh nghiệp áp dụng bộ công cụ ESG và xây dựng kế hoạch hành động; thành lập 1 trung tâm tài nguyên ESG trực tuyến; triển khai 12 diễn đàn đa bên, 2 sự kiện kết nối doanh nghiệp và hợp tác xã với nhà đầu tư, cùng 4 báo cáo sáng kiến cộng đồng nhằm thúc đẩy sự tham gia của các tổ chức xã hội và cộng đồng trong quá trình chuyển đổi ESG.
Thông qua các hoạt động này, dự án kỳ vọng 75% doanh nghiệp và hợp tác xã tham gia sẽ áp dụng và cải thiện thực hành ESG, đồng thời tăng cường vai trò của cộng đồng, các hiệp hội ngành hàng và các tổ chức địa phương trong việc thúc đẩy kinh doanh có trách nhiệm, góp phần xây dựng ngành cà-phê Việt Nam phát triển bền vững và đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế.
Phát biểu tại sự kiện, bà Brenda Alexandra I. Candries, Giám đốc Chương trình (Phái đoàn Liên minh châu Âu tại Việt Nam), nhấn mạnh, dự án SCE là một biểu hiện cụ thể của quan hệ đối tác lâu dài giữa EU và Việt Nam trong thương mại, đầu tư, hành động khí hậu, bảo vệ môi trường và phát triển bền vững. Trong bối cảnh ngành cà-phê ngày càng chịu tác động của biến đổi khí hậu và các yêu cầu mới về phát triển bền vững, dự án sẽ hỗ trợ các chủ thể trong ngành nâng cao năng lực đáp ứng yêu cầu của thị trường quốc tế, bao gồm Quy định của EU về các sản phẩm không gây mất rừng (EUDR), đồng thời tăng cường truy xuất nguồn gốc, quản lý dữ liệu bền vững và thực hành kinh doanh có trách nhiệm. Bà cũng nhấn mạnh sự cần thiết của việc phối hợp với các sáng kiến liên quan do EU hỗ trợ tại các địa phương nhằm bảo đảm tính bổ trợ và tối đa hóa tác động.
Theo bà Raïssa Marteaux, Tổng Lãnh sự Vương quốc Hà Lan tại Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam hiện là quốc gia sản xuất cà-phê lớn thứ hai thế giới, trong khi Hà Lan là một trong những cửa ngõ quan trọng đưa nông sản Việt Nam, bao gồm cà-phê, vào thị trường châu Âu.
Bà Raïssa Marteaux nhấn mạnh, EUDR đánh dấu sự chuyển dịch từ các sáng kiến tự nguyện sang khuôn khổ pháp lý bắt buộc đối với doanh nghiệp, theo đó kinh doanh có trách nhiệm đang trở thành điều kiện cốt lõi để tiếp cận thị trường. Thông qua việc hỗ trợ các doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và vừa, hợp tác xã và tổ chức xã hội tại Lâm Đồng và Sơn La áp dụng các thực hành ESG, dự án SCE sẽ kết nối những cải thiện ESG có thể đo lường với tín dụng xanh, mức giá thu mua ưu đãi và đầu tư bền vững, qua đó đưa phát triển bền vững trở thành một phần trong chiến lược nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp.
Còn bà Roxanne Abdulali, Giám đốc Chương trình Nông nghiệp và Thực phẩm, SNV Việt Nam, chia sẻ: "Thực hành ESG không chỉ là yêu cầu từ thị trường mà còn là cơ hội để ngành cà-phê Việt Nam nâng cao giá trị, tăng cường khả năng chống chịu và phát triển bền vững. Thông qua Dự án SCE, chúng tôi mong muốn đồng hành cùng các cơ quan quản lý, doanh nghiệp, hợp tác xã và các tổ chức địa phương xây dựng một hệ sinh thái hỗ trợ thiết thực, giúp ESG từng bước trở thành một phần trong hoạt động sản xuất và kinh doanh của ngành cà-phê."
Cuộc họp kỹ thuật là bước khởi đầu cho quá trình phối hợp giữa các cơ quan quản lý, doanh nghiệp, hợp tác xã, các tổ chức xã hội và đối tác phát triển trong triển khai Dự án SCE.
Trong ba năm tới, các bên sẽ cùng thúc đẩy áp dụng thực hành ESG, tăng cường kết nối nguồn lực, chia sẻ kinh nghiệm và xây dựng nền tảng cho sự phát triển bền vững của ngành cà-phê Việt Nam.
