Ngày 27/8, tại phường Buôn Ma Thuột, Ủy ban nhân dân tỉnh Đắk Lắk phối hợp Bộ Tài chính, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Ban Tiếp công dân Trung ương (Thanh tra Chính phủ) và Tổng Công ty Cà-phê Việt Nam tổ chức đối thoại với các hộ dân nhận khoán có khiếu nại, kiến nghị liên quan tại 3 Công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên Cà-phê Việt Đức (Công ty Cà-phê Việt Đức), Công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên Cà-phê Việt Thắng (Công ty Cà-phê Việt Thắng) và Công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên Cà-phê Ea Tiêu (Công ty Cà-phê Ea Tiêu), thuộc Tổng Công ty Cà-phê Việt Nam. Cả 3 công ty này đều nằm trên địa bàn huyện Cư Kuin (cũ), tỉnh Đắk Lắk.
Các đồng chí Nguyễn Thiên Văn, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Đắk Lắk; Nguyễn Hồng Điệp, Trưởng Ban Tiếp công dân Trung ương; Nguyễn Quế Dương, Phó Cục trưởng Quản lý doanh nghiệp nhà nước (Bộ Tài chính); Phạm Ngô Hiếu, Phó Cục trưởng Quản lý đất đai (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) và Đặng Hồng Tuấn, Tổng Giám đốc Tổng Công ty Cà-phê Việt Nam đồng chủ trì buổi đối thoại.
Các đại biểu dự buổi đối thoại. (Ảnh: CÔNG LÝ)
Tham dự buổi đối thoại còn có lãnh đạo các sở, ngành, địa phương của tỉnh Đắk Lắk và lãnh đạo 3 công ty cà-phê cùng 150 người dân đại diện cho các hộ dân nhận khoán.
Phát biểu tại buổi đối thoại, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Đắk Lắk Nguyễn Thiên Văn cho biết, thời gian qua, các cơ quan chức năng của tỉnh cùng các Bộ, ngành Trung ương đã tích cực vào cuộc, tổ chức tiếp xúc, lắng nghe ý kiến, kiến nghị, tâm tư, nguyện vọng của các hộ nhận khoán của 3 công ty cà-phê thuộc Tổng Công ty Cà-phê Việt Nam.
Các vụ việc khiếu nại, kiến nghị của các hộ dân nhận khoán tại 3 Công ty Cà-phê Việt Đức, Việt Thắng và Ea Tiêu đã được các cơ quan chức năng của tỉnh, các bộ, ngành Trung ương tiếp nhận, xem xét theo thẩm quyền.
Quan điểm của tỉnh là những kiến nghị chính đáng của người dân phải được lắng nghe, giải quyết trên cơ sở quy định pháp luật, đồng thời bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người dân.
Theo đồng chí Nguyễn Thiên Văn, do các vụ việc liên quan đến quá trình hoạt động của doanh nghiệp và giao khoán qua nhiều thời kỳ nên tại thời điểm đối thoại chưa thể xác định ngay nội dung nào thuộc trách nhiệm của doanh nghiệp, nội dung nào thuộc về người dân. Đối với vấn đề khoán trắng, các công ty phải rà soát phương án sử dụng đất, làm rõ diện tích đang sử dụng, diện tích không sử dụng và diện tích giao khoán không đúng quy định. Trường hợp xác định có sai phạm thì phải xử lý theo quy định pháp luật đất đai, trong đó diện tích không đủ điều kiện tiếp tục sử dụng phải trả về địa phương.
Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Đắk Lắk Nguyễn Thiên Văn yêu cầu các công ty cung cấp đầy đủ hồ sơ, tài liệu phục vụ rà soát dưới sự giám sát của Thanh tra Chính phủ; hoàn thành việc rà soát trong tháng 9/2026. Tổng Công ty Cà-phê Việt Nam và các công ty thành viên phải làm rõ nội dung nào thực hiện đúng, đúng một phần hoặc chưa đúng để báo cáo Ủy ban nhân dân tỉnh và Thanh tra Chính phủ, làm cơ sở xử lý những vấn đề còn tồn tại.
Đối với các hộ dân nhận khoán tập trung kiến nghị vào những nội dung còn có ý kiến khác nhau, nhất là hợp đồng khoán, mức thu và chế độ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp, các phúc lợi đối với người lao động; đồng thời thực hiện quyền khiếu nại, tố cáo đúng trình tự, thủ tục. Người dân cần bình tĩnh, nâng cao cảnh giác, không để bị lôi kéo, kích động hoặc tụ tập đông người gây ảnh hưởng đến an ninh, trật tự.
Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Đắk Lắk Nguyễn Thiên Văn cho rằng, quá trình giải quyết cần đặt trong mối quan hệ giữa doanh nghiệp Nhà nước với những người dân đã có quá trình gắn bó, góp công xây dựng nông trường. Tuy nhiên, mọi vấn đề phải được xác định bằng hồ sơ và quy định pháp luật.
Tại buổi đối thoại, đại diện các hộ nhận khoán của 3 công ty cà-phê nêu nhiều kiến nghị, đề xuất và mong muốn được giải đáp thấu đáo. Đại diện các công ty cà-phê và các cơ quan, đơn vị liên quan lần lượt trả lời, làm rõ từng nội dung người dân đặt ra.
Tại Công ty Cà-phê Việt Đức, người dân tập trung phản ảnh và kiến nghị làm rõ các nội dung như: chậm chi trả tài sản riêng; làm rõ hợp đồng nhận khoán và quyền, nghĩa vụ các bên; việc đóng bảo hiểm xã hội cho người lao động; khoản bảo hiểm thất nghiệp thu trước năm 2007-2008.
Người dân cũng đề nghị rà soát diện tích đất cho công ty thuê chồng lấn đất do người dân tự đầu tư; việc thu tiền thuê đất của các hộ nhận khoán; đồng thời làm rõ dấu hiệu huy động, sử dụng vốn của người dân qua các hợp đồng mới.
Tại Công ty Cà-phê Việt Thắng, người dân nêu 12 nội dung kiến nghị. Trong đó, đáng chú ý là đề nghị làm rõ diện tích khoán trắng, nguồn vốn đầu tư và việc công ty huy động vốn từ người dân.
Các hộ dân cũng kiến nghị về thực hiện nghĩa vụ bảo hiểm, phương án khoán và cách tính lãi, nợ sản phẩm; việc thu tiền thuê đất; chuyển đổi cây trồng, tái canh cà-phê và mức đầu tư…
Ngoài ra, người dân yêu cầu ký hợp đồng theo tỷ lệ 52%-48% để nhận tiền đền bù; đề nghị công ty giải trình việc truy thu sản phẩm khoán trắng, chuyển nhượng hợp đồng và kết quả kinh doanh, báo cáo lỗ hằng năm.
Tại Công ty Cà-phê Ea Tiêu, người dân nêu 17 nội dung kiến nghị. Các vấn đề tập trung vào việc công khai phương án khoán, nguồn vốn đầu tư và các khoản khấu hao; làm rõ việc quy đổi phân vi sinh, tính lãi và thu sản phẩm…
Người dân đề nghị làm rõ tiền thuê đất, kinh phí công đoàn, bảo hiểm xã hội và quyền lợi người lao động; diện tích đất được giao, sản phẩm phải nộp; công khai danh sách lao động liên quan diện tích 103ha và việc chi trả tiền bồi thường, hỗ trợ dự án Đường tránh Đông theo đúng quy định…
Tại buổi đối thoại, đồng chí Nguyễn Hồng Điệp, Trưởng Ban Tiếp công dân Trung ương (Thanh tra Chính phủ) cho biết, đây là vụ việc đã được Thanh tra Chính phủ thanh tra và đang trong quá trình thực hiện Kết luận thanh tra số 402.
Trưởng Ban Tiếp công dân Trung ương đề nghị Ủy ban nhân dân tỉnh Đắk Lắk tiếp tục phối hợp các bộ, ngành, Tổng Công ty Cà-phê Việt Nam và các đơn vị liên quan tập trung giải quyết kiến nghị của người dân. Những nội dung, tài liệu thanh tra không thuộc diện mật, liên quan đến quyền và lợi ích hợp pháp của người dân cần được công khai để người dân biết, giám sát.
Đồng chí Nguyễn Hồng Điệp đề nghị Tổng Công ty Cà-phê Việt Nam trực tiếp lắng nghe, đối thoại với người dân chứ không giao trách nhiệm cho các công ty thành viên. Các phương án liên quan đến sản xuất, hợp đồng, quản lý đất đai cần được công khai, bàn bạc dân chủ và tính đến công sức, tài sản của người dân đã gắn bó với vườn cây qua nhiều năm.
Về phía người dân, đồng chí Nguyễn Hồng Điệp đề nghị tiếp tục phối hợp cơ quan chức năng, doanh nghiệp để tháo gỡ những tồn tại, vướng mắc; thực hiện quyền khiếu nại đúng quy định. Thanh tra Chính phủ sẽ tiếp tục theo dõi, giám sát việc thực hiện và báo cáo cấp có thẩm quyền đối với những vấn đề còn khó khăn, vướng mắc.
Theo đồng chí Nguyễn Mạnh Hường, Cục trưởng Cục II (Thanh tra Chính phủ), qua rà soát có 34 nội dung phản ánh, kiến nghị của người dân nhận khoán của 3 Công ty Cà-phê Việt Đức, Việt Thắng, Ea Tiêu cần được tập trung giải quyết. Trong đó, nhiều nhóm vấn đề đã được Thanh tra Chính phủ xem xét, kết luận và kiến nghị biện pháp xử lý tại Kết luận số 402. Các nội dung đã được Thanh tra Chính phủ kết luận thì các cơ quan, đơn vị liên quan phải thực hiện đầy đủ những kiến nghị đã nêu.
Tuy nhiên, theo đồng chí Nguyễn Mạnh Hường, đến nay một số nội dung, kiến nghị tại kết luận thanh tra chưa được các cơ quan, đơn vị liên quan thực hiện đầy đủ. Đây cũng là một trong những nguyên nhân khiến người dân tiếp tục có đơn thư, phản ánh, kiến nghị đến nhiều cấp, từ địa phương đến Trung ương. Do đó, đề nghị phải rà soát cụ thể từng nội dung, xác định rõ phần việc đã thực hiện, phần việc còn tồn tại và trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị; đồng thời đặt ra thời hạn xử lý cụ thể theo tinh thần “rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền, rõ thời gian, rõ kết quả”, nhằm giải quyết dứt điểm những nội dung và bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của người dân.
