Cùng với đó, việc ban hành Luật Giao dịch hàng hóa phái sinh sẽ tạo động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, nâng cao năng lực quản lý nhà nước và năng lực chống chịu của thị trường trước biến động giá cả, phù hợp mục tiêu phát triển bền vững và nâng cao sức cạnh tranh của nền kinh tế theo định hướng của Chính phủ.
Đó là phát biểu của Thứ trưởng Công thương Nguyễn Sinh Nhật Tân tại Hội nghị tham vấn chính sách Dự án Luật giao dịch hàng hóa phái sinh do Bộ Công thương tổ chức ngày 20/3 tại Hà Nội.
Theo Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân, thời gian qua, Bộ Công thương đã triển khai đầy đủ các bước xây dựng chính sách theo quy định, bao gồm ban hành kế hoạch soạn thảo, thành lập Tổ soạn thảo, tổ chức lấy ý kiến rộng rãi và chuẩn bị hồ sơ chính sách đầy đủ. Việc xây dựng Luật là cần thiết trong bối cảnh hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường và thúc đẩy hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng.
Hiện nay, hoạt động mua bán hàng hóa qua Sở giao dịch chủ yếu được điều chỉnh bởi Luật Thương mại năm 2005 và các văn bản dưới luật, chưa bao quát đầy đủ đặc thù của giao dịch hàng hóa phái sinh. Nhiều nội dung quan trọng như phân loại công cụ phái sinh, cơ chế thanh toán bù trừ, quản lý rủi ro và bảo vệ nhà đầu tư chưa được quy định thống nhất, đồng bộ.
Thực tiễn thị trường cho thấy, nhu cầu sử dụng các công cụ phòng ngừa rủi ro ngày càng gia tăng trong bối cảnh giá hàng hóa thế giới biến động mạnh. Đơn cử, giá vàng trên thị trường quốc tế có thời điểm đạt 5.600 USD/ounce, trong nước có lúc vượt 190 triệu/lượng; giá bạc gần 108,6 USD/ounce, trong nước có lúc vượt 111 triệu đồng/kg; giá xăng dầu đầu tháng 3/2026 cũng ghi nhận mức tăng trên 20-30%, tạo áp lực lớn đối với điều hành kinh tế vĩ mô.
Những diễn biến này cho thấy vai trò của các công cụ phái sinh trong quản trị rủi ro giá và sự cần thiết hình thành thị trường giao dịch hiện đại, minh bạch.
Phát biểu tại hội nghị, Cục trưởng Quản lý và Phát triển thị trường trong nước Trần Hữu Linh cho biết, dự thảo Luật được xây dựng theo hướng quy định các nguyên tắc khung, đồng thời giao Chính phủ hướng dẫn chi tiết nhằm bảo đảm tính linh hoạt, phù hợp với thực tiễn và thông lệ quốc tế.
Trong đó tập trung vào 6 nhóm chính sách lớn, bao gồm: Hoàn thiện khung pháp lý; phát triển hạ tầng thị trường; chuẩn hóa sản phẩm và quy tắc giao dịch; tăng cường quản lý rủi ro và bảo vệ nhà đầu tư; hoàn thiện mô hình quản lý nhà nước; và thúc đẩy hội nhập quốc tế.
Một trong những điểm đáng chú ý là đề xuất tổ chức Sở giao dịch hàng hóa phái sinh và Trung tâm thanh toán bù trừ hoạt động độc lập, nhằm nâng cao an toàn hệ thống và kiểm soát rủi ro. Đồng thời, cơ chế giám sát thị trường sẽ được tăng cường theo hướng tập trung, minh bạch và tiệm cận chuẩn mực quốc tế.
Đối với hạ tầng thị trường, phương án được đề xuất là tổ chức Sở giao dịch hàng hóa phái sinh và Trung tâm thanh toán bù trừ hoạt động độc lập, qua đó tăng cường an toàn hệ thống và kiểm soát rủi ro.
Về quản lý thị trường, dự thảo Luật hướng tới thiết lập cơ chế giám sát tập trung, phân loại nhà đầu tư, tăng cường minh bạch thông tin và các biện pháp bảo vệ nhà đầu tư theo chuẩn mực quốc tế.
Bên cạnh đó, Luật cũng định hướng xây dựng cơ chế liên thông trực tiếp với các Sở giao dịch hàng hóa quốc tế trên cơ sở công nhận lẫn nhau, góp phần nâng cao thanh khoản thị trường, thu hút nguồn lực quốc tế và tạo điều kiện phát triển các mặt hàng có lợi thế của Việt Nam.
Đến nay, trên cơ sở tổng hợp ý kiến góp ý của các cơ quan, đơn vị, đa số ý kiến thống nhất cao về sự cần thiết ban hành Luật Giao dịch hàng hóa phái sinh. Đồng thời, các ý kiến cũng đề nghị tiếp tục làm rõ phạm vi điều chỉnh; bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất với các luật có liên quan; hoàn thiện mô hình hạ tầng thị trường và cơ chế quản lý rủi ro; đồng thời tăng cường tính khả thi trong quá trình tổ chức thực hiện.
![[Video] Vốn FDI vào Việt Nam tăng 76,4%, vốn thực hiện cao nhất 5 năm](https://cdn.nhandan.vn/images/AFGUXNWdXbQ2IMTKAyr7cnXtgds9B1pQsC_9omkdrH5atxEpXRM9cS93N1b9Bv-T/3.png.avif)
