Hoàn thiện chính sách dân số và phòng bệnh, đáp ứng yêu cầu phát triển và chăm sóc sức khỏe nhân dân

Bộ trưởng Y tế Đào Hồng Lan nhấn mạnh, hai dự án Luật Dân số và Luật Phòng bệnh có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, thể hiện tinh thần đổi mới tư duy, hoàn thiện hành lang pháp lý nhằm nâng cao chất lượng dân số, chủ động phòng bệnh, lấy người dân làm trung tâm.

Bộ trưởng Y tế Đào Hồng Lan phát biểu. (Ảnh: DUY LINH)
Bộ trưởng Y tế Đào Hồng Lan phát biểu. (Ảnh: DUY LINH)

Chuyển trọng tâm từ “dân số và kế hoạch hóa gia đình” sang “dân số và phát triển”

Chiều 10/11, tại phiên thảo luận ở hội trường Quốc hội về dự án Luật Dân số và dự án Luật Phòng bệnh, Bộ trưởng Y tế Đào Hồng Lan đã giải trình, làm rõ một số nội dung đại biểu Quốc hội quan tâm liên quan 2 dự án Luật Dân số và dự án Luật Phòng bệnh.

Giải trình trước Quốc hội, Bộ trưởng Đào Hồng Lan cho biết, Luật Dân số lần này có phạm vi điều chỉnh rất rộng, bởi dân số liên quan trực tiếp đến con người trong toàn bộ quốc gia và gắn với hầu hết các lĩnh vực của đời sống xã hội.

Trong quá trình xây dựng dự án luật, Bộ Y tế đã rà soát khoảng 60 luật và bộ luật có quy định liên quan dân số và quyền con người như Luật Trẻ em, Luật Người cao tuổi, Luật Thanh niên, Luật Bình đẳng giới, Bộ luật Lao động, Luật Việc làm, Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn, Luật Cư trú, Luật Giáo dục, Luật Xây dựng, Luật Nông nghiệp...

Theo Bộ trưởng, các nội dung về quy mô, cơ cấu, phân bố, chất lượng dân số đều đã được thể hiện trong nhiều văn bản pháp luật khác nhau. Do đó, Luật Dân số lần này được xây dựng theo tinh thần Nghị quyết 21 Trung ương (năm 2017), Kết luận 149 của Bộ Chính trị và Nghị quyết 72 của Trung ương, nhằm cụ thể hóa định hướng mới về dân số và phát triển.

Một thay đổi căn bản của dự luật là chuyển từ cách tiếp cận “dân số và chính sách kế hoạch hóa gia đình” sang “dân số và phát triển”, bảo đảm giải quyết đồng bộ các vấn đề về quy mô, cơ cấu, phân bố và chất lượng dân số trong mối quan hệ với phát triển kinh tế-xã hội.

“Chính vì vậy trong dự án luật có các quy định liên quan khi xây dựng các chính sách phát triển kinh tế-xã hội phải tính đến yếu tố liên quan đến dân số, với mục tiêu tạo cơ sở pháp lý để triển khai thực hiện các chính sách dân số ở một tầm cao mới”, Bộ trưởng Y tế nhấn mạnh.

ndo_br_img-20251110-171109.jpg
Quang cảnh phiên họp của Quốc hội chiều 10/11. (Ảnh: DUY LINH)

Bộ trưởng cho biết, dự thảo Luật Dân số gồm 6 nhóm nội dung chính: Duy trì mức sinh thay thế; Giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh; Thích ứng với già hóa dân số và dân số giảm; Nâng cao chất lượng dân số; Công tác truyền thông, vận động, giáo dục về dân số; Các điều kiện bảo đảm triển khai thực hiện.

Với tinh thần “luật khung”, dự thảo quy định rõ nguyên tắc, còn các nội dung chi tiết về đối tượng, phạm vi, nguồn lực sẽ do Chính phủ quy định phù hợp với từng giai đoạn phát triển.

Về nguồn lực, Bộ trưởng nhấn mạnh, đây là vấn đề cần được tính toán cả trước mắt và lâu dài, bởi việc thích ứng với già hóa dân số, nâng cao chất lượng dân số đòi hỏi đầu tư rất lớn. Kinh nghiệm quốc tế cho thấy nhiều nước như Nhật Bản, Hàn Quốc đã dành nguồn ngân sách rất lớn cho chính sách dân số, song vẫn gặp nhiều thách thức. Vì vậy, Việt Nam cần có giải pháp tổng thể, huy động sự vào cuộc của tất cả bộ, ngành, địa phương, không chỉ riêng ngành y tế.

Thể chế hóa tư duy “chủ động phòng bệnh”, lấy người dân làm trung tâm

ndo_br_img-20251110-171118.jpg
Bộ trưởng Y tế Đào Hồng Lan phát biểu. (Ảnh: DUY LINH)

Đối với dự án Luật Phòng bệnh, Bộ trưởng Đào Hồng Lan cho biết, sau đại dịch Covid-19, việc hoàn thiện pháp luật liên quan đến công tác phòng bệnh là hết sức cấp thiết.

Qua rà soát, có tới 63 luật hiện hành có nội dung liên quan đến phòng bệnh và nâng cao sức khỏe, được chia thành ba nhóm chính: Nhóm quy định trực tiếp về lĩnh vực y tế, gồm 10 luật như Luật Bảo vệ sức khỏe nhân dân (1989) và các luật chuyên ngành khác.

Nhóm quy định liên quan chăm sóc sức khỏe, như Bộ luật Lao động, Luật Người cao tuổi, Luật Người khuyết tật, Luật Trẻ em, Pháp lệnh ưu đãi người có công, các quy định pháp luật về quốc phòng, an ninh, bình đẳng giới, phòng, chống bạo lực gia đình.

Nhóm quy định liên quan các yếu tố tác động đến sức khỏe, như Luật Bảo vệ môi trường, Luật Tài nguyên, Luật Đất đai, Luật Thể dục thể thao, Luật Phòng cháy, chữa cháy...

Theo Bộ trưởng, Luật Phòng bệnh thể chế hóa quan điểm của Đảng nêu tại Nghị quyết 20 và Nghị quyết 72 của Bộ Chính trị: Chuyển tư duy từ “chữa bệnh” sang “chủ động phòng bệnh”, lấy người dân làm trung tâm và phòng bệnh suốt đời, phòng bệnh từ sớm, từ xa.

Dự thảo luật tập trung vào các nội dung chính gồm: Phòng, chống bệnh truyền nhiễm; Phòng, chống bệnh không lây nhiễm; Phòng, chống rối loạn sức khỏe tâm thần; Kiểm soát yếu tố nguy cơ, dinh dưỡng trong phòng bệnh; Các điều kiện bảo đảm cho công tác phòng bệnh.

Bộ trưởng Đào Hồng Lan nhấn mạnh, công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân không chỉ là nhiệm vụ của ngành y tế, mà là trách nhiệm của toàn hệ thống chính trị, của nhiều cấp, nhiều ngành. Do đó, Luật Phòng bệnh được thiết kế theo hướng luật khung, quy định nguyên tắc, chính sách cơ bản, còn các luật chuyên ngành, nghị định và thông tư sẽ cụ thể hóa sau.

Bộ trưởng nêu rõ, với tinh thần cầu thị và trách nhiệm cao nhất, Bộ Y tế sẽ tiếp thu đầy đủ ý kiến của các đại biểu Quốc hội, phối hợp chặt chẽ với các cơ quan của Quốc hội để rà soát, chỉnh lý, hoàn thiện dự án luật, trình Quốc hội thông qua.

“Chúng tôi rất mong các vị đại biểu Quốc hội ủng hộ, để hai dự án Luật Dân số và Luật Phòng bệnh được thông qua ngay tại kỳ họp này, tạo cơ sở pháp lý quan trọng cho công tác dân số, chăm sóc và bảo vệ sức khỏe nhân dân trong giai đoạn mới”, Bộ trưởng Đào Hồng Lan nhấn mạnh.

Có thể bạn quan tâm

Tiến sĩ, bác sĩ Nguyễn Công Hựu, Giám đốc Bệnh viện E phát biểu tại lễ kỷ niệm. (Ảnh: Bệnh viện cung cấp)

Bệnh viện E tạo bước tiến mới trong điều trị kỹ thuật cao

Đánh dấu chặng đường 59 năm xây dựng và phát triển, Bệnh viện E ghi nhận những thành tựu mới trong lĩnh vực ghép tạng, hồi sức tích cực và chẩn đoán hình ảnh. Đặc biệt, năm 2026, bệnh viện triển khai thành công ca lấy đa tạng và ghép thận đầu tiên, đồng thời phối hợp điều phối tạng hiến để ghép cho 6 người bệnh tại 3 miền.

Lãnh đạo Đảng ủy, Ủy ban nhân dân xã Ea M'Droh đến tận nhà dân tuyên truyền, vận động nhân dân tham gia khám sức khỏe định kỳ. (Ảnh: CÔNG LÝ)

Hơn 82,42% dân số tỉnh Đắk Lắk được khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc

Mặc dù là tỉnh có địa bàn rộng, địa hình phức tạp, dân số đông, sinh sống phân tán và thời tiết không thuận lợi, nhưng thời gian qua các cơ sở y tế trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk đã đẩy mạnh công tác khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc cho người dân, nhằm nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe nhân dân.

Người dân mua sắm thực phẩm tại siêu thị. (Ảnh: ĐỖ THOA)

Bộ Y tế từng bước chuẩn bị nền tảng quản lý an toàn thực phẩm dựa trên phân tích nguy cơ

Dự thảo Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) đánh dấu bước đột phá về đổi mới tư duy quản lý an toàn thực phẩm, chuyển từ kiểm soát từng khâu riêng lẻ, ứng phó bị động sang quản lý toàn bộ chuỗi giá trị thực phẩm dựa trên nguy cơ, chủ động phòng ngừa từ sớm thông qua phân tích nguy cơ.

Đội ngũ y, bác sĩ thực hiện việc lấy tạng. (Ảnh: SONG NGÂN)

Ca hiến tạng đầu tiên tại Gia Lai: Dấu mốc lịch sử của y tế địa phương

Ngày 15/10, Bệnh viện Hùng Vương Gia Lai đã phối hợp thành công với Trung tâm Điều phối ghép tạng quốc gia và các bệnh viện lớn trong cả nước để thực hiện ca hiến tạng từ người chết não đầu tiên tại tỉnh Gia Lai - một dấu mốc giàu ý nghĩa nhân văn, khẳng định năng lực chuyên môn và sự phát triển của hệ thống y tế địa phương.

Thứ trưởng Thường trực Bộ Y tế Vũ Mạnh Hà (ở giữa) và đại diện các vụ, cục liên quan trao đổi những nội dung mới của các dự án luật thuộc ngành y tế chuẩn bị trình Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI. (Ảnh: Trần Minh)

Sửa đổi, bổ sung hành lang pháp lý để công tác chăm sóc sức khỏe nhân dân hiệu quả hơn

Nhằm giải quyết các vấn đề liên quan đến sắp xếp bộ máy tổ chức; thực hiện cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, phân cấp, phân quyền trong lĩnh vực y tế; bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật, Bộ Y tế đang khẩn trương hoàn thiện để trình Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI tới đây bốn dự án luật liên quan.

Tiến sĩ Tống Trần Hà, Phó Cục trưởng Cục Bà mẹ và Trẻ em phát biểu.

Đau mạn tính và loãng xương đe dọa sức khỏe phụ nữ tuổi trung niên

Khoảng 30-40% phụ nữ mãn kinh bị loãng xương, trong khi những cơn đau cơ xương khớp, đau đầu và rối loạn tiết niệu sinh dục thường bị xem là biểu hiện bình thường. Việc chủ quan trước những thay đổi sức khỏe ở giai đoạn tiền mãn kinh, mãn kinh có thể khiến phụ nữ bỏ lỡ cơ hội phát hiện sớm và điều trị các bệnh lý liên quan.

Bệnh nhân tổn thương nhiều cơ quan khi mắc sốt rét nặng. (Ảnh: BVCC)

Người đàn ông hôn mê, suy đa cơ quan vì sốt rét sau khi trở về từ châu Phi

Vàng da, vàng mắt kéo dài sau khi trở về từ Congo, người đàn ông 46 tuổi tự uống thuốc nam thay vì nhập viện điều trị. Chỉ đến khi rối loạn ý thức, phải thở máy, bệnh nhân mới được phát hiện mắc sốt rét nặng, tổn thương nhiều cơ quan. Ca bệnh cảnh báo nguy cơ bỏ sót sốt rét ở người trở về từ vùng dịch lưu hành.

(Ảnh minh họa do AI thiết kế)

Mùi hoa sữa gây khó chịu, ai dễ bị ảnh hưởng?

Mùi hoa sữa nồng nặc có thể khiến một số người đau đầu, chóng mặt, buồn nôn hoặc khó chịu ở đường hô hấp. Theo bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng, người mắc chứng đau nửa đầu, hen phế quản, bệnh phổi mạn tính và có tiền sử dị ứng phấn hoa là những nhóm cần đặc biệt lưu ý khi hoa sữa vào mùa nở rộ. 

Bác sĩ của Bệnh viện Sản nhi tỉnh khám, điều trị 1 ca mắc bệnh sốt xuất huyết. (Ảnh: THANH DŨNG)

An Giang: Sốt xuất huyết, tay chân miệng tăng cao

Ngày 15/10, Sở Y tế tỉnh An Giang thông tin các ca sốt xuất huyết Dengue và ca tay chân miệng trong toàn tỉnh đều tăng, có 2 trường hợp tử vong. Ngành y tế khuyến cáo, khi có dấu hiệu nghi mắc bệnh, người dân đến cơ sở y tế để được khám, điều trị kịp thời, góp phần hạn chế biến chứng, ngăn ngừa dịch bệnh lây lan trong cộng đồng.

Ê-kíp thầy thuốc Bệnh viện Phụ sản Hà Nội chúc mừng gia đình.

Can thiệp cứu thai trong ca tam thai tự nhiên biến chứng hiếm gặp

Phát hiện hội chứng truyền máu song thai ở tuần 16 trong thai kỳ tam thai tự nhiên, sản phụ 31 tuổi được các bác sĩ Bệnh viện Phụ sản Hà Nội can thiệp laser và theo dõi đặc biệt. Sau hành trình nhiều biến cố, một em bé chào đời ở tuần 28, được chăm sóc tích cực và xuất viện khỏe mạnh.

Tiến sĩ, bác sĩ Quách Thị Hà Giang thăm khám cho người bệnh mắc bệnh da liễu. (Ảnh minh họa)

Phối hợp đa phương thức trong điều trị cho bệnh nhân da bọng nước tự miễn

Nhóm chuyên môn Bệnh da bọng nước tự miễn của Bệnh viện Da liễu Trung ương vừa điều trị thành công một ca bệnh mắc pemphigus thông thường với biểu hiện bọng nước, vết trợt cả ở da và niêm mạc, diễn biến bệnh dai dẳng... bằng sự phối hợp giữa thuốc sinh học rituximab và tiêm corticoid nội tổn thương niêm mạc miệng.

Cán bộ y tế hướng dẫn người dân trên địa bàn thực hiện các biện pháp phòng, chống sốt xuất huyết. (Ảnh: DUY TUÂN)

Người bệnh mắc sốt xuất huyết không được chủ quan khi vừa “hạ sốt”

Đối với nhiều bệnh việc hạ sốt, hết sốt, người bệnh thường nghĩ cơ thể đang hồi phục và đã qua nguy hiểm. Tuy nhiên, với sốt xuất huyết, cơn sốt vừa hạ có thể lại là thời điểm bệnh bước vào giai đoạn nguy hiểm. Theo ngành y tế Hà Nội, cuối năm là thời điểm bệnh sốt xuất huyết có xu hướng tăng cao.

Hình ảnh siêu âm tim của bệnh nhân phát hiện bất thường. (Ảnh: BVCC)

Khàn tiếng kéo dài, người đàn ông 36 tuổi phát hiện bệnh tim bẩm sinh hiếm gặp

Đi khám vì khàn tiếng kéo dài suốt một tháng, người đàn ông 36 tuổi bất ngờ được phát hiện mắc bệnh tim bẩm sinh gây chèn ép dây thần kinh thanh quản. Đây là trường hợp hiếm gặp khi triệu chứng tưởng chừng chỉ liên quan đến bệnh lý tai mũi họng lại là dấu hiệu cảnh báo bất thường nghiêm trọng ở tim.