Bộ Y tế từng bước chuẩn bị nền tảng quản lý an toàn thực phẩm dựa trên phân tích nguy cơ

Dự thảo Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) đánh dấu bước đột phá về đổi mới tư duy quản lý an toàn thực phẩm, chuyển từ kiểm soát từng khâu riêng lẻ, ứng phó bị động sang quản lý toàn bộ chuỗi giá trị thực phẩm dựa trên nguy cơ, chủ động phòng ngừa từ sớm thông qua phân tích nguy cơ.

Người dân mua sắm thực phẩm tại siêu thị. (Ảnh: ĐỖ THOA)
Người dân mua sắm thực phẩm tại siêu thị. (Ảnh: ĐỖ THOA)

Chuyển từ kiểm soát từng khâu sang quản lý theo nguy cơ

Dự án Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) dự kiến được Chính phủ trình Quốc hội xem xét, cho ý kiến lần đầu tại Kỳ họp thứ hai, Quốc hội khóa XVI.

Ông Chu Quốc Thịnh, Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) cho biết, điểm thay đổi căn bản là chuyển việc kiểm soát từng khâu trong chuỗi cung ứng như hiện nay thì dự thảo luật sửa đổi hướng tới quản lý xuyên suốt từ sản xuất ban đầu, sơ chế, chế biến đến lưu thông, phân phối.

chu-quoc-thinh.jpg
Theo Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm Chu Quốc Thịnh, kết quả đánh giá nguy cơ là căn cứ để cơ quan quản lý đưa ra quyết định điều chỉnh biện pháp quản lý. (Ảnh: TRẦN MINH)

Một điểm mới của dự Luật là việc sử dụng thuật ngữ “nguy cơ” theo cách tiếp cận của Ủy ban Tiêu chuẩn thực phẩm quốc tế, tạo cơ sở quản lý dựa trên khoa học, bằng chứng và mức độ nguy cơ đến sức khỏe. Nguy cơ được xác định dựa trên xác suất xảy ra ảnh hưởng bất lợi và mức độ nghiêm trọng của hậu quả do mối nguy trong thực phẩm gây ra. Cách tiếp cận này giúp nhà nước phân bổ nguồn lực theo mức độ ưu tiên.

Dự Luật đánh dấu bước đột phá về đổi mới tư duy quản lý an toàn thực phẩm. Theo đó, kiểm soát an toàn thực phẩm được thực hiện từ gốc thông qua việc kiểm soát nguy cơ theo từng "mắt xích" của chuỗi cung ứng sản phẩm. Từ việc kiểm soát tồn dư lượng thuốc thú y, thuốc bảo vệ thực vật và các tác nhân gây ô nhiễm tại khâu sản xuất ban đầu như trồng trọt, chăn nuôi, thu hái đến chế biến, sản xuất, kinh doanh cho tới tận tay người tiêu dùng.

Đồng thời, chuyển từ “kiểm soát từng khâu riêng lẻ, ứng phó bị động” sang “quản lý toàn bộ chuỗi giá trị thực phẩm dựa trên nguy cơ” và “phòng ngừa từ sớm” bằng phân tích nguy cơ.

Theo ông Chu Quốc Thịnh, việc đánh giá nguy cơ thực hiện theo hướng dẫn của Ủy ban Tiêu chuẩn thực phẩm quốc tế CODEX (Food Safety Risk Analysis - A guide for national food safety authorities) bao gồm: Đánh giá nguy cơ, Quản lý nguy cơ và Truyền thông nguy cơ.

Đánh giá nguy cơ là xác định các mối nguy, không bảo đảm an toàn trong mỗi “mắt xích” dựa trên các bằng chứng khoa học và cơ sở dữ liệu về an toàn thực phẩm. Đây là hoạt động độc lập với quản lý nguy cơ và truyền thông nguy cơ.

Theo Cục trưởng Chu Quốc Thịnh, kết quả đánh giá nguy cơ là căn cứ để cơ quan quản lý đưa ra quyết định điều chỉnh biện pháp quản lý như: Xây dựng, ban hành quy định kỹ thuật về an toàn thực phẩm; Kiểm tra nhà nước đối với thực phẩm nhập khẩu; Truy xuất nguồn gốc đối với thực phẩm; Biện pháp hậu kiểm đối với thực phẩm, cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm.

Xây dựng cơ sở dữ liệu an toàn thực phẩm quốc gia liên thông

Hiện nay, dự thảo Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) giao Bộ trưởng Y tế ban hành quy định về phân tích nguy cơ về an toàn thực phẩm theo các hướng dẫn của tổ chức quốc tế; chủ trì, phối hợp cùng các bộ, ngành liên quan tổ chức thực hiện phân tích nguy cơ đối với an toàn thực phẩm.

Theo Cục trưởng Chu Quốc Thịnh, để triển khai được hoạt động phân tích nguy cơ thì cần một cơ sở dữ liệu an toàn thực phẩm quốc gia liên thông gồm: Thông tin về vòng đời sản phẩm; Thông tin về cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm; Thông tin về tổ chức thử nghiệm phục vụ quản lý nhà nước; Thông tin về kết quả thanh tra, kiểm tra, giám sát; Thông tin về ngộ độc thực phẩm.

Cơ sở dữ liệu thông tin an toàn thực phẩm được quản lý tập trung, thống nhất. Bộ Y tế có trách nhiệm tổ chức xây dựng, quản lý và phát triển cơ sở dữ liệu, hạ tầng kỹ thuật của hệ thống thông tin an toàn thực phẩm trên cơ sở cập nhật, tích hợp thông tin, dữ liệu toàn ngành an toàn thực phẩm; kết nối, chia sẻ thống nhất với hệ thống thông tin, dữ liệu của Ủy ban nhân dân các cấp và hệ thống cơ sở dữ liệu tập trung quốc gia.

Chính vì vậy, Bộ Y tế đã thành lập Trung tâm đánh giá nguy cơ an toàn thực phẩm thuộc Viện Kiểm nghiệm an toàn vệ sinh thực phẩm quốc gia để triển khai một số hoạt động đánh giá nguy cơ theo hướng dẫn quốc tế.

ky-ket-thuc-pham.jpg
Đại diện Viện Kiểm nghiệm an toàn vệ sinh thực phẩm quốc gia và Trung tâm Đánh giá nguy cơ an toàn thực phẩm quốc gia Trung Quốc ký kết Biên bản ghi nhớ hợp tác. (Ảnh: TRẦN MINH)

Bộ Y tế đã tổ chức nhiều cuộc họp, buổi hội thảo tham vấn để học tập kinh nghiệm đánh giá nguy cơ, quản lý nguy cơ và truyền thông nguy cơ với các quốc gia phát triển như Canada, Ireland, Australia, New Zealand,… cũng như tham khảo kinh nghiệm của các quốc gia có sự tương đồng với Việt Nam về sử dụng thực phẩm.

Để từng bước tạo nền tảng cho đánh giá nguy cơ, ngày 14/10, Cục An toàn thực phẩm đã ký kết “Biên bản ghi nhớ về triển khai phân tích nguy cơ an toàn thực phẩm” với Viện Kiểm nghiệm an toàn vệ sinh thực phẩm quốc gia (NIFC). Đồng thời, NIFC cũng ký kết Biên bản ghi nhớ hợp tác với Trung tâm Đánh giá nguy cơ an toàn thực phẩm quốc gia Trung Quốc (CFSA); trao Biên bản ghi nhớ hợp tác với Trường đại học Khoa học và Công nghệ quốc gia Seoul (SeoulTech), Hàn Quốc.

ky-ket-thuc-pham-3702.jpg
Đại diện Viện Kiểm nghiệm an toàn vệ sinh thực phẩm quốc gia và Trường đại học Khoa học và Công nghệ quốc gia Seoul, Hàn Quốc trao Biên bản ghi nhớ hợp tác. (Ảnh: TRẦN MINH)

Việc triển khai phân tích nguy cơ vào thực tế sẽ chủ động ngăn ngừa các sự cố không bảo đảm an toàn vệ sinh thực phẩm. Khi phát hiện “mắt xích” nào có nguy cơ cao, tiến hành truy xuất nguồn gốc, thu hồi sản phẩm. Cơ quan quản lý sẽ chủ động đánh giá và dự báo trước các mối nguy không bảo đảm an toàn thực phẩm có thể xảy ra.

Sự thay đổi này giúp tối ưu hóa nguồn lực, ngăn chặn thực phẩm không an toàn ngay từ gốc và chủ động phòng ngừa nguy cơ mất an toàn thực phẩm ngay từ đầu. Đây là biện pháp hiện đại theo mô hình quốc tế; là bước đi tất yếu để bảo vệ sức khỏe nhân dân một cách hiệu quả và khoa học hơn.

Có thể bạn quan tâm

Đội ngũ y, bác sĩ thực hiện việc lấy tạng. (Ảnh: SONG NGÂN)

Ca hiến tạng đầu tiên tại Gia Lai: Dấu mốc lịch sử của y tế địa phương

Ngày 15/10, Bệnh viện Hùng Vương Gia Lai đã phối hợp thành công với Trung tâm Điều phối ghép tạng quốc gia và các bệnh viện lớn trong cả nước để thực hiện ca hiến tạng từ người chết não đầu tiên tại tỉnh Gia Lai - một dấu mốc giàu ý nghĩa nhân văn, khẳng định năng lực chuyên môn và sự phát triển của hệ thống y tế địa phương.

Thứ trưởng Thường trực Bộ Y tế Vũ Mạnh Hà (ở giữa) và đại diện các vụ, cục liên quan trao đổi những nội dung mới của các dự án luật thuộc ngành y tế chuẩn bị trình Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI. (Ảnh: Trần Minh)

Sửa đổi, bổ sung hành lang pháp lý để công tác chăm sóc sức khỏe nhân dân hiệu quả hơn

Nhằm giải quyết các vấn đề liên quan đến sắp xếp bộ máy tổ chức; thực hiện cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, phân cấp, phân quyền trong lĩnh vực y tế; bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật, Bộ Y tế đang khẩn trương hoàn thiện để trình Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI tới đây bốn dự án luật liên quan.

Tiến sĩ Tống Trần Hà, Phó Cục trưởng Cục Bà mẹ và Trẻ em phát biểu.

Đau mạn tính và loãng xương đe dọa sức khỏe phụ nữ tuổi trung niên

Khoảng 30-40% phụ nữ mãn kinh bị loãng xương, trong khi những cơn đau cơ xương khớp, đau đầu và rối loạn tiết niệu sinh dục thường bị xem là biểu hiện bình thường. Việc chủ quan trước những thay đổi sức khỏe ở giai đoạn tiền mãn kinh, mãn kinh có thể khiến phụ nữ bỏ lỡ cơ hội phát hiện sớm và điều trị các bệnh lý liên quan.

Bệnh nhân tổn thương nhiều cơ quan khi mắc sốt rét nặng. (Ảnh: BVCC)

Người đàn ông hôn mê, suy đa cơ quan vì sốt rét sau khi trở về từ châu Phi

Vàng da, vàng mắt kéo dài sau khi trở về từ Congo, người đàn ông 46 tuổi tự uống thuốc nam thay vì nhập viện điều trị. Chỉ đến khi rối loạn ý thức, phải thở máy, bệnh nhân mới được phát hiện mắc sốt rét nặng, tổn thương nhiều cơ quan. Ca bệnh cảnh báo nguy cơ bỏ sót sốt rét ở người trở về từ vùng dịch lưu hành.

(Ảnh minh họa do AI thiết kế)

Mùi hoa sữa gây khó chịu, ai dễ bị ảnh hưởng?

Mùi hoa sữa nồng nặc có thể khiến một số người đau đầu, chóng mặt, buồn nôn hoặc khó chịu ở đường hô hấp. Theo bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng, người mắc chứng đau nửa đầu, hen phế quản, bệnh phổi mạn tính và có tiền sử dị ứng phấn hoa là những nhóm cần đặc biệt lưu ý khi hoa sữa vào mùa nở rộ. 

Bác sĩ của Bệnh viện Sản nhi tỉnh khám, điều trị 1 ca mắc bệnh sốt xuất huyết. (Ảnh: THANH DŨNG)

An Giang: Sốt xuất huyết, tay chân miệng tăng cao

Ngày 15/10, Sở Y tế tỉnh An Giang thông tin các ca sốt xuất huyết Dengue và ca tay chân miệng trong toàn tỉnh đều tăng, có 2 trường hợp tử vong. Ngành y tế khuyến cáo, khi có dấu hiệu nghi mắc bệnh, người dân đến cơ sở y tế để được khám, điều trị kịp thời, góp phần hạn chế biến chứng, ngăn ngừa dịch bệnh lây lan trong cộng đồng.

Ê-kíp thầy thuốc Bệnh viện Phụ sản Hà Nội chúc mừng gia đình.

Can thiệp cứu thai trong ca tam thai tự nhiên biến chứng hiếm gặp

Phát hiện hội chứng truyền máu song thai ở tuần 16 trong thai kỳ tam thai tự nhiên, sản phụ 31 tuổi được các bác sĩ Bệnh viện Phụ sản Hà Nội can thiệp laser và theo dõi đặc biệt. Sau hành trình nhiều biến cố, một em bé chào đời ở tuần 28, được chăm sóc tích cực và xuất viện khỏe mạnh.

Tiến sĩ, bác sĩ Quách Thị Hà Giang thăm khám cho người bệnh mắc bệnh da liễu. (Ảnh minh họa)

Phối hợp đa phương thức trong điều trị cho bệnh nhân da bọng nước tự miễn

Nhóm chuyên môn Bệnh da bọng nước tự miễn của Bệnh viện Da liễu Trung ương vừa điều trị thành công một ca bệnh mắc pemphigus thông thường với biểu hiện bọng nước, vết trợt cả ở da và niêm mạc, diễn biến bệnh dai dẳng... bằng sự phối hợp giữa thuốc sinh học rituximab và tiêm corticoid nội tổn thương niêm mạc miệng.

Cán bộ y tế hướng dẫn người dân trên địa bàn thực hiện các biện pháp phòng, chống sốt xuất huyết. (Ảnh: DUY TUÂN)

Người bệnh mắc sốt xuất huyết không được chủ quan khi vừa “hạ sốt”

Đối với nhiều bệnh việc hạ sốt, hết sốt, người bệnh thường nghĩ cơ thể đang hồi phục và đã qua nguy hiểm. Tuy nhiên, với sốt xuất huyết, cơn sốt vừa hạ có thể lại là thời điểm bệnh bước vào giai đoạn nguy hiểm. Theo ngành y tế Hà Nội, cuối năm là thời điểm bệnh sốt xuất huyết có xu hướng tăng cao.

Hình ảnh siêu âm tim của bệnh nhân phát hiện bất thường. (Ảnh: BVCC)

Khàn tiếng kéo dài, người đàn ông 36 tuổi phát hiện bệnh tim bẩm sinh hiếm gặp

Đi khám vì khàn tiếng kéo dài suốt một tháng, người đàn ông 36 tuổi bất ngờ được phát hiện mắc bệnh tim bẩm sinh gây chèn ép dây thần kinh thanh quản. Đây là trường hợp hiếm gặp khi triệu chứng tưởng chừng chỉ liên quan đến bệnh lý tai mũi họng lại là dấu hiệu cảnh báo bất thường nghiêm trọng ở tim.

Ngành y tế tỉnh Ninh Bình triển khai phun hóa chất phòng, chống dịch sốt xuất huyết trên địa bàn. (Ảnh: YẾN TRINH)

Ninh Bình tăng cường phòng, chống sốt xuất huyết trong cao điểm mùa dịch

Trước nguy cơ dịch sốt xuất huyết tiếp tục diễn biến phức tạp, tỉnh Ninh Bình triển khai đồng bộ các biện pháp phòng, chống dịch, tăng cường giám sát, phát hiện và xử lý kịp thời các ổ dịch; đồng thời đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao ý thức chủ động phòng bệnh của người dân, quyết tâm không để dịch lây lan rộng trong cộng đồng.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Văn Tuấn, Viện trưởng Viện Sức khỏe tâm thần chia sẻ về ca bệnh. (Ảnh: BVCC)

Bị chê bai, cô lập kéo dài, người trẻ đối mặt nguy cơ rối loạn tâm thần

Một nữ sinh viên mắc chứng ăn vô độ tâm thần, thường xuyên tự gây nôn sau khi ăn, dẫn đến hạ kali máu. Một nữ sinh 15 tuổi khác bị bạn bè cô lập, chế giễu gần 2 năm, sau đó xuất hiện trầm cảm kèm triệu chứng loạn thần. Các trường hợp cho thấy những tổn thương tâm lý kéo dài ở người trẻ cần được nhận diện và can thiệp kịp thời.

Toàn cảnh Hội thảo khoa học (Ảnh: THƯ THƯ)

Nhóm bệnh nhân hen nặng đối mặt với nhiều nguy cơ gây ảnh hưởng tới chất lượng cuộc sống

Đối với những bệnh nhân hen nặng, mỗi ngày đều có thể là một hành trình đầy thách thức. Những triệu chứng dai dẳng, các đợt kịch phát khó lường và những ảnh hưởng kéo dài đến cuộc sống thường nhật không chỉ tạo gánh nặng cho người bệnh mà còn cho gia đình và hệ thống chăm sóc sức khỏe.

Bệnh nhi nằm điều trị cúm A. (Ảnh: BVCC)

Mắc cúm A không sốt cao vẫn có thể suy hô hấp nặng

Một bệnh nhân mắc cúm A chỉ sốt nhẹ nhưng suy hô hấp tiến triển nhanh phải đặt nội khí quản cấp cứu. Các bác sĩ cảnh báo, mức độ nguy hiểm của cúm không phụ thuộc hoàn toàn vào nhiệt độ cơ thể, đặc biệt ở người cao tuổi và người có bệnh nền.

Theo Sở Y tế tỉnh Quảng Ngãi, từ ngày 10-12/10, các cơ sở y tế trong tỉnh tiếp nhận 158 bệnh nhân nghi ngờ bị ngộ độc thực phẩm do ăn bánh mì tại điểm bán bánh mì nằm trên đường Duy Tân, phường Cẩm Thành. (Ảnh: HIỂN CỪ)

Quảng Ngãi yêu cầu tăng cường kiểm tra, giám sát cơ sở kinh doanh thức ăn đường phố

Ngay sau khi xảy ra vụ nghi ngộ độc thực phẩm do ăn bánh mì tại phường Cẩm Thành, Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Ngãi đã phát đi công văn khẩn yêu cầu các sở, ban, ngành và địa phương tăng cường kiểm tra, giám sát cơ sở kinh doanh thức ăn đường phố; kịp thời phát hiện, xử lý các hành vi vi phạm về an toàn thực phẩm.