Hòa bình Trung Đông cần thêm nỗ lực

Quan hệ giữa Israel và Palestine leo thang căng thẳng sau khi nội các Israel chính thức công nhận 9 khu định cư ở khu vực Judea và Samaria thuộc khu Bờ Tây, vùng lãnh thổ bị chiếm đóng của Palestine. Mỹ đã chỉ trích các động thái của Israel mở rộng khu định cư, đồng thời cảnh báo những vụ bạo lực gần đây làm gia tăng căng thẳng Israel-Palestine.
Người Palestine phản đối hoạt động gần đây ở Dải Gaza, ngày 27/1/2023. Ảnh: REUTERS
Người Palestine phản đối hoạt động gần đây ở Dải Gaza, ngày 27/1/2023. Ảnh: REUTERS

Sau chuyến thăm tới Trung Đông trong nỗ lực nhằm kêu gọi giảm căng thẳng giữa Israel và Palestine, Bộ trưởng Ngoại giao Mỹ Antony Blinken (A.Blin-ken) đã đưa ra cảnh báo rõ ràng về hoạt động định cư của Israel. Ông Blinken nêu quan ngại về quyết định của Israel hợp pháp hóa 9 khu định cư ở Bờ Tây và báo cáo kế hoạch xúc tiến việc xây dựng 10.000 nhà định cư.

Người đứng đầu ngành ngoại giao Mỹ khẳng định, Washington không ủng hộ các biện pháp đơn phương như vậy, vốn là những yếu tố làm gia tăng căng thẳng và làm suy yếu triển vọng về giải pháp hai nhà nước đang được đàm phán.

Giới chuyên gia đánh giá, phản ứng từ phía Mỹ lần này rất đáng chú ý, do chính Bộ trưởng Ngoại giao đưa ra chứ không phải thông qua một người phát ngôn như thường lệ. Trong các cuộc điện đàm riêng rẽ với Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu (B.Nê-ta-ni-a-hu) và Tổng thống Palestine Mahmoud Abbas (M.Áp-bát), Bộ trưởng Blinken đã nhấn mạnh sự cấp thiết với cả Israel và Palestine phải tiến hành các bước đi nhằm khôi phục trạng thái yên tĩnh ở khu vực.

Đáp lại đề nghị của Tổng thống Palestine về việc Mỹ can thiệp nhanh chóng và hiệu quả, Bộ trưởng Blinken cam kết sẽ liên lạc với Chính phủ Israel và Washington sẽ duy trì nỗ lực ngăn chặn các hành động đơn phương từ Tel Aviv.

Liên hợp quốc cho biết, chỉ riêng trong tháng 1 vừa qua, Israel đã phá hủy 132 công trình tại 38 cộng đồng thuộc Bờ Tây. Số lượng này tăng 135% so với mức cùng kỳ năm 2022.

Liên hợp quốc cho biết, chỉ riêng trong tháng 1 vừa qua, Israel đã phá hủy 132 công trình tại 38 cộng đồng thuộc Bờ Tây, trong đó có 34 nhà ở và 15 công trình được tài trợ xây dựng. Số lượng này tăng 135% so với mức cùng kỳ năm 2022. Lo ngại về diễn biến này, cũng như việc Israel từ chối cấp phép cho người Palestine xây dựng tại vùng Bờ Tây, các chuyên gia nhân quyền của Liên hợp quốc kêu gọi cộng đồng quốc tế hành động nhằm chấm dứt việc người Israel phá hủy nhà ở của người Palestine. Đây có thể được xem là nỗ lực nhằm thu hẹp quyền tự quyết và đe dọa cuộc sống của người Palestine.

Việc chính quyền Israel phê chuẩn các dự án mở rộng khu định cư Do thái trên các vùng lãnh thổ chiếm đóng của Palestine đã vấp phải sự phản đối mạnh mẽ của cộng đồng quốc tế.

Việc chính quyền Israel phê chuẩn các dự án mở rộng khu định cư Do thái trên các vùng lãnh thổ chiếm đóng của Palestine đã vấp phải sự phản đối mạnh mẽ của cộng đồng quốc tế. Tổng thống Palestine Mahmoud Abbas cáo buộc Israel “vượt qua mọi lằn ranh đỏ”. Người phát ngôn của Tổng thống Palestine nhấn mạnh, quyết định của nội các Israel gây tổn hại tới nỗ lực hòa bình của các nước Arab và quốc tế cũng như người dân Palestine.

Khu định cư Do thái là một trong những vấn đề gai góc nhất cản trở việc nối lại tiến trình hòa bình giữa Israel và Palestine bị đình trệ lâu nay. Hiện nay có hơn 475.000 người Israel cư trú trong các khu định cư ở Bờ Tây, nơi mà 2,8 triệu người Palestine đang sinh sống. Ai Cập đã chỉ trích động thái của Chính phủ Israel nhằm hợp pháp hóa và xây dựng mới các khu định cư Do thái ở các vùng lãnh thổ bị chiếm đóng của Palestine, đồng thời nói rằng quyết định này vi phạm các nghị quyết của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc và luật pháp quốc tế.

Ai Cập chỉ trích các biện pháp đơn phương và hành động vi phạm luật pháp quốc tế, như thiết lập các khu định cư, phá dỡ nhà ở, ép buộc di dời, tịch thu đất đai, tấn công đền thờ Hồi giáo Al-Aqsa (mà Israel gọi là Núi Đền). Ai Cập cũng nhấn mạnh về các nghị quyết quốc tế nhằm bảo vệ hiện trạng pháp lý của Jerusalem, trong đó có việc Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc không công nhận bất kỳ sự thay đổi nào đối với đường biên giới năm 1967, kể cả liên quan đến Jerusalem, ngoại trừ những điều được thống nhất thông qua đàm phán.

Những động thái đơn phương từ phía Israel có nguy cơ thổi bùng làn sóng bạo lực tại các vùng lãnh thổ bị chiếm đóng của Palestine, gây ra những xáo trộn nghiêm trọng đối với an ninh và ổn định của toàn khu vực. Cộng đồng quốc tế kêu gọi Israel chấm dứt ngay lập tức các hành vi vi phạm luật pháp quốc tế, các bên khôi phục đàm phán hòa bình Trung Đông, với mục tiêu cuối cùng là một nền hòa bình toàn diện và công bằng, trong đó Nhà nước Palestine độc lập cùng tồn tại hòa bình với Israel.

Có thể bạn quan tâm

Tiêm vaccine phòng ngừa Covid-19. (Ảnh: Báo Nhân Dân)

“Mảnh ghép cuối” của hiệp ước toàn cầu về đại dịch

Vòng đàm phán cuối cùng về hiệp ước toàn cầu ứng phó đại dịch đã khai mạc tại Thụy Sĩ. Đại diện hơn 190 quốc gia thành viên Tổ chức Y tế Thế giới bước vào giai đoạn nước rút, hướng tới trình Đại hội đồng Y tế Thế giới thông qua vào tháng 5. Tuy vậy, bất đồng về chia sẻ nguồn lực vẫn là nút thắt khó gỡ.

Một trạm xăng ở Dar es Salaam, Tanzania. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Vòng xoáy của bão giá năng lượng

Xung đột tại Trung Đông và tắc nghẽn Eo biển Hormuz khiến ngành hàng không thế giới chao đảo trong vòng xoáy của cơn bão giá nhiên liệu leo thang và nhu cầu đi lại suy giảm, thậm chí được dự báo sẽ còn kéo dài kể cả sau khi xung đột chấm dứt.

Quang cảnh một phiên họp Đại hội đồng Liên hợp quốc ở New York (Mỹ), ngày 23/9/2025. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Bước khởi đầu cho một hành trình dài

Trong lịch sử hơn 80 năm phát triển, Liên hợp quốc đã không ngừng khẳng định sức sống bền bỉ của chủ nghĩa đa phương, cùng vai trò là “ngọn hải đăng” soi lối cho nhân loại hướng tới hòa bình và hợp tác qua những giai đoạn sóng gió.

Tòa nhà Quốc hội Mỹ ở Washington, D.C. (Ảnh: THX/TTXVN)

Ngân sách dành cho ICE vượt qua trở ngại lớn tại Mỹ

Thượng viện Mỹ vừa thông qua dự luật ngân sách nhằm cấp kinh phí cho Cơ quan Thực thi di trú và Hải quan (ICE) cùng Lực lượng tuần tra biên giới trong 3 năm. Việc dự luật ngân sách dành cho ICE vượt qua cửa ải khó nhằn này khiến chính quyền Xứ Cờ hoa thở phào nhẹ nhõm trước sức ép lâu nay của đảng Dân chủ.

Những người di cư được giải cứu chờ lên bờ tại Marsaxlokk, Malta, tháng 4/2023. (Ảnh: Jonathan Borg/Xinhua)

Di cư toàn cầu: Cuộc khủng hoảng thầm lặng

Cuộc khủng hoảng nhân đạo âm thầm nhưng khốc liệt đang diễn ra trên các nẻo đường di cư. Theo báo cáo mới nhất từ Tổ chức Di cư quốc tế (IOM), khoảng 8.000 người đã thiệt mạng hoặc mất tích trên các tuyến đường di cư toàn cầu năm 2025.

Quang cảnh làng Kumzar ở miền bắc Oman, gần eo biển Hormuz. (Ảnh: THX/TTXVN)

Giải pháp toàn diện chấm dứt xung đột

Sau khi Iran tuyên bố Eo biển Hormuz hoàn toàn mở cửa trở lại, trong bối cảnh thỏa thuận ngừng bắn giữa Israel và Liban được công bố, thị trường dầu mỏ đã có những diễn biến tích cực. Tuy nhiên, dòng chảy thương mại toàn cầu hoàn toàn có thể gián đoạn nếu lệnh ngừng bắn mất hiệu lực. Cần có một giải pháp bền vững cho vấn đề này.

Mới đây, Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đã tổ chức cuộc diễn tập an ninh mạng quy mô lớn mang tên "Locked Shields" năm 2026. (Ảnh: VNA Media)

Mặt trận không tiếng súng của kỷ nguyên số

Trước đây, các cuộc tập trận thường gắn liền với hình ảnh lực lượng quân đội hùng hậu được triển khai cùng hàng loạt vũ khí tối tân, song hiện nay, ngày càng nhiều cuộc tập trận được thực hiện trước màn hình máy tính.

Phó Tổng thống JD Vance (giữa, phía trước) dẫn đầu phái đoàn Mỹ tới Pakistan để tham gia cuộc đàm phán với phía Iran, ngày 11/4/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

“Mồi lửa” nguy hiểm

Trong lúc cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran rơi vào bế tắc, xung đột leo thang giữa Israel và lực lượng Hezbollah ở Liban có nguy cơ thổi bùng ngọn lửa chiến tranh lan rộng ở khu vực. Israel và Mỹ không thể thương lượng ngừng bắn với Iran khi mặt trận của Israel ở Liban tiếp tục đỏ lửa.

Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk trong một cuộc họp báo ở Warsaw. (Ảnh: PAP/TTXVN)

Mở rộng không gian hợp tác

Chuyến công du Đông Bắc Á của Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk phản ánh một bước chuyển đáng chú ý trong tư duy chiến lược của Warsaw, giữa bối cảnh thế giới liên tục “trở gió”. Từ điểm dừng tại Hàn Quốc đến chặng tiếp theo ở Nhật Bản, Ba Lan cho thấy sự chủ động mở rộng không gian hợp tác vượt ra ngoài châu Âu.

Quang cảnh thủ đô Tehran, Iran ngày 8/4/2026. Ảnh: (THX/TTXVN)

Đoàn kết, hợp tác vượt qua vòng xoáy

Xung đột tại Trung Đông đang khiến thế giới chao đảo, trong đó nền kinh tế toàn cầu sẽ quay đầu giảm tốc mạnh nếu cuộc chiến kéo dài. Những dự báo có phần ảm đạm này tô vẽ nên bức tranh kinh tế thế giới kém tươi sáng.

Người dân Palestine tại Dải Gaza. (Ảnh: THX/TTXVN)

Tình hình Gaza: Cánh cửa hòa bình còn xa vời

Giải giáp phong trào Hồi giáo Hamas, Israel chấm dứt hoạt động quân sự và rút quân là những điều kiện tiên quyết trong kế hoạch hòa bình cho Dải Gaza. Tuy vậy, việc các bên không tuân thủ lộ trình khiến bài toán hóc búa về khôi phục hòa bình cho dải đất hẹp ven Địa Trung Hải vẫn chưa có lời giải.

Lực lượng an ninh Iran tuần tra cạnh một tàu hàng ở Eo biển Hormuz. (Ảnh: GETTYIMAGES)

Thách thức duy trì dòng chảy năng lượng

Gián đoạn tại eo biển Hormuz, tuyến vận tải năng lượng chủ chốt của thế giới, đang khiến dòng chảy dầu mỏ toàn cầu suy giảm mạnh. Các “đại gia” dầu mỏ ở vùng Vịnh phải tính toán chuyển hướng xuất khẩu qua các tuyến vận tải khác ngoài eo biển Hormuz...

Ảnh minh họa: Xinhua/Reuters

Quan hệ Nga-Mỹ: Một bước tiến quan trọng

Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược và xung đột quốc tế như “nước sôi lửa bỏng”, quan hệ Nga-Mỹ vừa lóe lên những tín hiệu đáng chú ý. Các diễn biến gần đây không chỉ hé lộ xu hướng vận động mới, mà còn mở ra những kịch bản đối thoại giữa hai quốc gia thời gian tới.

Tổng thống Mỹ Donald Trump. (Ảnh: THX/TTXVN)

Phép thử với NATO

Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đang đứng trước nhiều thử thách do cách tiếp cận khác nhau giữa các thành viên trong xử lý một số “điểm nóng” quốc tế. Tuyên bố mới đây của Tổng thống Donald Trump về khả năng Mỹ rời đi càng bộc lộ rõ tình trạng rạn nứt nội bộ NATO.

Bức ảnh này được chụp vào ngày 3/3/2026, cho thấy các tòa nhà bị hư hại và đống đổ nát sau các cuộc không kích của Mỹ và Israel tại Tehran, Iran. (Ảnh: XINHUA)

Những khoảng lặng cần thiết

Thế giới đang trong trạng thái dễ tổn thương, nơi bất kỳ một “lằn ranh đỏ” nào trong các cuộc đột nếu bị phá vỡ đều có thể làm lan đám lửa bất ổn trên toàn cầu. 

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Củng cố lòng tin chiến lược

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đang có chuyến thăm Nhật Bản và Hàn Quốc. Cùng với mục tiêu tăng cường khoáng sản thiết yếu, công nghệ hạt nhân, trí tuệ nhân tạo (AI), chuyến công du còn phản ánh tính toán chiến lược dài hạn của Pháp, nhằm khẳng định vai trò tại khu vực địa chính trị quan trọng này.